Chủ nhật, 22 Tháng tư 2007, 00:45 GMT+7

Cũ ta, mới người

Hôm rồi, xem ti vi thấy cảnh một em bé người Mỹ sờ tay một cách mê đắm vào chiếc nồi đất nung cổ của Việt Nam đang trưng bày tại một bảo tàng nổi tiếng ở New York, tôi chợt lâng lâng một nỗi gì. Thì ra, không chỉ có chuyện "cũ người, mới ta" mà còn chuyện "cũ ta, mới người" nữa!

Một chiếc nồi đất nung, có gì lạ lẫm với người Việt đâu nhỉ? Vậy mà, khi nó vượt quá nửa vòng trái đất hành hương sang Mỹ, nó đã được đón nhận với đầy vẻ ngạc nhiên của những người thưởng ngoạn. Ai cũng nói: hội nhập văn hóa là đưa ra thế giới những cái mình có mà người không có. Nhưng chưa chắc người ta đã thích thú, đã đón nhận những cái "mình có" mà họ không có. Ngược lại, làm sao để biết, cái "mình có" nào là thực sự có giá trị, và nói chung, thế giới sẽ đón nhận những gì là "độc đáo" của Việt Nam ra sao? Tôi xin nói về chiếc nón lá.

Nón lá, với người Việt là quá bình thường. Nó là món "đồ cổ" luôn luôn mới, vì người Việt chỉ quan tâm tới "nón mới" và "nón cũ" chứ ít khi nào nói "nón cổ". Vậy mà đã từng có những chiếc nón lá "cổ" hẳn hoi, bây giờ chẳng mấy ai dùng. Như nón Gò Găng (Bình Định), nón quai thao, nón ba tầm của xứ Bắc… Nón Gò Công hay nón An Định (Mỏ Cày - Bến Tre). Những thứ "nón cổ" ấy bây giờ đang có cơ "tuyệt chủng". Đơn giản, vì chẳng ai đội. Mà người ta chỉ chằm nón để bán cho người mua đội, chứ ở ta, chưa có thị trường chằm nón bán cho người mua… chơi.

Cứ mỗi lần gặp một đoàn du khách Tây, dù là "Tây ba lô" hay "Tây valise", tôi cũng đều thấy họ, khi có dịp ngang qua Huế hoặc Đà Nẵng, lại đội nghễu nghện trên đầu có khi là cả một… chồng nón lá. Thứ nón bài thơ nổi tiếng của Huế, nhẹ nhõm, tinh khiết, nõn nà. Nhưng nếu có người Việt nào "chơi nón lá" cắc cớ, sưu tập hẳn một "bảo tàng… nón lá Việt Nam", tôi chắc, đó sẽ là một bảo tàng độc đáo không kém gì bảo tàng đồ gốm sứ hay bảo tàng đồ đất nung.

Trong "bảo tàng nón lá" ấy, nếu sưu tầm đủ loại nón các dân tộc sống trên dải đất hình chữ S này đã và đang đội, tôi nghĩ "danh mục nón" sẽ lên tới hàng trăm loại. Rất giống nhau và rất khác nhau. Tất cả các loại nón này đều có thể "nhân bản", đều có thể sản xuất hàng loạt để bán cho du khách. Với người nước ngoài du lịch Việt Nam, họ mua nón đâu phải để… đội. Họ mua để chơi, để bày trong nhà họ như những kỷ vật, những món sưu tập, những đồ… cổ (phiên bản). Như thế, những "mẫu nón" càng lạ bao nhiêu có lẽ càng hút hàng bấy nhiêu.

Tôi đã từng nhìn ngắm mê mải những người đàn ông dân tộc Nùng ở Cao Bằng đội một kiểu nón lá rất ấn tượng của họ, mang đầy vẻ bí hiểm của những "kiếm khách" trong truyện xưa. Ta đã có không ít bài thơ, bản nhạc ngợi ca chiếc nón lá, cùng với tà áo dài Việt Nam như một biểu tượng cho người con gái Việt. Nhưng ta đã bao giờ để ý, chúng ta có bao nhiêu loại nón lá chưa? Cùng được chế tác từ lá nón hay từ một nguyên liệu tre nứa lá nào đó, nhưng chúng khác nhau về mẫu mã, khác nhau cả về quan niệm văn hóa, nhân chủng, dân tộc, vùng miền… Chúng đa dạng trong sự thống nhất. Chúng độc đáo không chỉ từ chất liệu, mà còn từ một triết lý Đông phương về "trời tròn". Đội nón lá là "đầu đội trời" đấy! Nhưng nếu Nguyễn Duy có bài thơ Bầu trời vuông thì nón lá Việt Nam cũng không chỉ một dạng tròn như nón Huế.

Xem ra, chỉ riêng từ chiếc nón lá quá bình thường ấy thôi, nếu ta biết khai thác hết cỡ, khai thác với những ý tưởng kinh doanh văn hóa độc đáo, ta sẽ có "cái để mà hội nhập" hoàn toàn đáng tự hào. Thì hội nhập… nón, chứ sao! Tây có nón kiểu Tây, Mỹ có nón kiểu Mỹ, còn Việt Nam ta cũng có kiểu nón của ta. Và, cũ ta, nhưng mới người, những chiếc nón lá Việt Nam có thể đến với những vùng đất khác nhau trên khắp thế giới này.

Thanh Thảo

Việt Báo

Nhận xét tin Cũ ta, mới người

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cũ ta, mới người bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cu ta moi nguoi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cũ ta, mới người ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Cùng Suy Ngẫm của chuyên mục Xã Hội.

Old me, new people
Vietnam, in New York, conical hats, museum, terracotta, famous, clay pot, different, new teams, art, stories, west

Today then, watch TV shows American scene a baby touching an infatuation on ancient terracotta pot in Vietnam are on display in a famous museum in New York, I came to a so what lightheadedness. Turns out, not just talk " ; old people, the new one "but ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.