vietbao

Còn đâu "làng voi Nhơn Hòa"?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

“Thời già biết Nhơn Hòa có đến trăm voi, làng nào cũng có voi, làng ít năm sáu con, nhiều 40 con, nhà này có đến 2 voi. Năm 1993, Nhơn Hòa còn 16 voi vậy mà bây giờ... hết voi rồi!”, già Nây Tơr trầm mặc dõi mắt về phía cánh rừng Ia Lốp thảng thốt nói.

Con dau lang voi Nhon Hoa
7-8 năm về trước du khách trong, ngoài nước còn dập dìu trên lưng voi Nhơn Hòa

Thương hiệu “Làng voi Nhơn Hòa”

Ông Nguyễn Tấn Thành - Giám đốc Cty Dịch vụ - Du lịch (DV - DL) Gia Lai là một trong những người có công làm nên thương hiệu “làng voi Nhơn Hòa” nổi tiếng với khách du lịch trong nước và quốc tế khi đến Bắc Tây Nguyên.

Năm 1993, các địa phương bắt đầu chú tâm tìm kiếm “đặc sản” du lịch tỉnh mình, Cty DV - DL Gia Lai đưa ra tour du lịch cưỡi voi - sản phẩm độc đáo mà cả nước chỉ vài nơi ở Tây Nguyên có được.

Tour du lịch cưỡi voi này từ Plei Lao qua cánh đồng Nhơn Hòa vào rừng Ia Lốp ngắm non xanh nước biếc Trường Sơn hùng vĩ trên lưng voi rồi đến thác Ia Nhía nghỉ ngơi.

16 con voi của các làng Plei Lao, Plei Kia, Plei Thơ Gơ ... đang lúc thiếu việc được Cty DV - DL trưng dụng cả nài lẫn voi vào phục vụ du khách. Voi có việc làm, người tăng thu nhập. Thương hiệu “Làng voi Nhơn Hòa” có từ đấy.

Làng voi Nhơn Hòa góp phần vực dậy nuôi sống ngành du lịch Gia Lai trong những ngày đầu khốn khó, trở thành thương hiệu nổi tiếng đối với nhiều Cty lữ hành, có địa chỉ trên một số trang web trong và ngoài nước, bằng nhiều thứ tiếng.

Mỗi năm ngành du lịch Gia Lai đón vài chục nghìn lượt khách, hơn nửa trong số đó đều đi tour cưỡi voi Nhơn Hòa. Sau năm 2001 vì nhiều lý do khiến hoạt động du lịch ở đây bị đình trệ, tour đi voi này bị hủy bỏ.

Thương hiệu “Làng voi Nhơn Hòa” quá lớn khiến du khách quan tâm buộc Cty DV - DL Gia Lai không thể một sớm một chiều chấm dứt. Cty này phải bỏ ra hơn 160 triệu đồng mua lại 3 con voi ở Nhơn Hòa về nuôi phục vụ một phần nhu cầu của khách tại thác Phú Cường - Chư Prông.

Bây giờ việc chăm sóc 3 con voi đã trở thành một gánh nặng đối với Cty. Bán nó có người mua ngay, còn được lợi lớn song Cty không nỡ. Ba con voi của Cty DV - DL Gia Lai là những cá thể voi thuần dưỡng cuối cùng còn lại ở Bắc Tây Nguyên.

Nhơn Hòa không phải tên làng mà là tên xã, Nhơn Hòa gồm nhiều làng, voi được gom từ nhiều nơi về đây để làm du lịch. Dần dà du khách quen gọi đây là “Làng voi Nhơn Hòa”. Bây giờ thương hiệu ấy đang dần biến mất.

Khi tour du lịch voi Nhơn Hòa đình trệ, chủ voi hết thu nhập, voi trở thành gánh nặng bởi phải chăn dắt. Tính voi nghịch ngợm hay phá phách cây cối hoa màu, trêu chọc các loài gia súc nếu quản nài lơi lỏng.

Việc nhà, việc đồng đã có xe công nông thay voi. Người dân không còn tự vào rừng lấy gỗ làm nhà nữa nên đâu cần đến voi. Rừng ngày một thu hẹp ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh tồn voi Nhơn Hòa.

Gia đình, dòng họ có voi bắt đầu bán tống bán tháo, đến nay Nhơn Hòa đã bán sạch số voi lâu nay vẫn nuôi dưỡng, bảo tồn.

Con dau lang voi Nhon Hoa

Nhớ voi

Già Nây Tơr trầm mặc dõi mắt về phía những cánh rừng Ia Lốp. Những người già ở làng Plei Kia này gặp nhau thi thoảng vẫn nhắc lại chuyện voi như để khuây khỏa nỗi nhớ một thành viên trong gia đình, mãi mãi chia xa.

Già Nây Tơr vào nhà mở tủ lục lọi giấy tờ mang cho tôi xem lai lịch con voi Thông Kham của ông với vẻ mặt rạng ngời tự hào.

Dường như đã lâu không có người nói chuyện với ông về Thông Kham, một “cô voi cái” mà gần 40 năm trước ông đã chọn đổi cho bà Thao Thông Chanh, người ở Buôn Đôn với giá 80 con bò.

Thông Kham gắn bó với gia đình ông qua bao thăng trầm gian khó. Ngày trước tất cả công việc của gia đình, dòng họ đều một vai Thông Kham gánh vác.

Voi cùng người vào rừng đốn cây, kéo gỗ làm nhà, khi sức người không xuể phải cậy đến sức voi. Sáng sớm gia đình lên nương trên lưng voi, chiều tối voi gùi củi, gùi nước thay người về làng.

Mùa màng thóc ngô từ rẫy xa qua sông suối không có voi thì bó tay. Voi cùng người săn bắt hươu nai muông thú rồi mang chiến lợi phẩm về. Đi trên bành voi yên tâm không sợ thú dữ, không lo lạc đường.

Lạc rừng không nhớ đường về lên bành voi nằm, voi tự tìm đường về nhà. Người giàu mới sắm được voi, nhà có voi nhờ thế giàu thêm.

Dòng họ nhà vợ Nây Tơr nhiều đời có voi, bố vợ ông có đến 2 con, thuộc hàng “‘đại gia” của vùng này. Nhà ai có được voi, tự hào hãnh diện lắm.

Người làng này có bà con dòng họ ở làng khác, mỗi khi thăm nhau cưỡi voi đi được trọng vọng lắm. Vì thế gia đình, dòng họ nào cũng cố chắt chiu tậu bằng được voi.

Có của thì một mình mua voi, không có thì cả dòng họ góp tiền mua chung. Năm 2002, Cty DV-DL Gia Lai mua 1 con voi phải cần đến 21 chữ ký, bởi nó là của chung dòng họ, của 21 gia đình.

Người Jơ Rai ở Nhơn Hòa không có nghề săn bắt thuần dưỡng voi như Buôn Đôn, song họ lại có nhiều tài sản để đổi voi.

Già Nây Tơr cho biết: Ngày trước các làng quanh Nhơn Hòa này đều có voi, làng ít năm bảy con làng nhiều đến 40 voi. Mỗi con voi phải đổi từ 50 đến 100 con trâu, bò.

Voi mua về phải cúng nhập gia, được đặt tên như người, khi voi chết được làm lễ cúng an táng một cách thành kính.

Trầm ngâm trong những ký ức về voi bỗng già Nây Tơr quay sang phía tôi: “Nhà báo à, voi không chỉ có công đối với mỗi gia đình, dòng tộc, buôn làng. Voi còn có công đối với đất nước, với lịch sử chống giặc nữa đấy. Mai này đất nước mất hết voi là có tội”.

Tôi động viên ông yên tâm bởi buôn Đôn - Đăk Lăk vẫn còn voi, một đồng nghiệp cho hay hiện nay Đăk Lăk đang còn 38 con voi, kể cả một số vừa mới mua từ Nhơn Hòa sang.

Song già Nây Tơr -người gần suốt cuộc đời gắn bó với voi vẫn không bớt lo lắng khi kinh nghiệm mách cho ông rằng vùng sinh thực của voi ngày càng bị thu hẹp, không còn đồng cỏ voi ăn, rừng rú cho voi ở.

Đời voi ngắn như đời người chứ nào có trường sinh bất tử, mà những thực thể voi kia hầu hết đã già. Nhiều năm qua cả Buôn Đôn chỉ săn được có 1 chú voi, nguồn bổ sung cho đàn đã cạn kiệt.

Già Nây Tơr bảo, với kinh nghiệm về sự biến mất nhanh chóng làng voi Nhơn Hòa, nếu Nhà nước không có biện pháp kịp thời bảo tồn, thì không bao lâu nữa con cháu chúng ta chỉ còn biết đến voi nhập từ nước ngoài trong sở thú.

Huỳnh Kiên

Việt Báo
Vết nứt khổng lồ như cảnh "Ngày tận thế" ở Yên Bái
Comment :Còn đâu "làng voi Nhơn Hòa"?
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Còn đâu "làng voi Nhơn Hòa"? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Con dau lang voi Nhon Hoa ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Còn đâu "làng voi Nhơn Hòa"? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
seal "Nhon Hoa elephant village"?
Nhon Hoa, this Tor, DV Cty, Ia Tires, The Kham, this old Tor, tourism, Elephant clan, family, brand, there is no village or to, the
city - "The old know Nhon Hoa to hundreds of elephants, elephant village also, at least in six villages, many of 40 children, this home to two elephant. In 1993, Nhon Hoa to 16 elephants so that now ... elephants and all! ", this old Tor eyes trained on the quiet forests Ia tires ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t