vietbao

Còn đâu "làng voi Nhơn Hòa"?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

“Thời già biết Nhơn Hòa có đến trăm voi, làng nào cũng có voi, làng ít năm sáu con, nhiều 40 con, nhà này có đến 2 voi. Năm 1993, Nhơn Hòa còn 16 voi vậy mà bây giờ... hết voi rồi!”, già Nây Tơr trầm mặc dõi mắt về phía cánh rừng Ia Lốp thảng thốt nói.

Con dau lang voi Nhon Hoa
7-8 năm về trước du khách trong, ngoài nước còn dập dìu trên lưng voi Nhơn Hòa

Thương hiệu “Làng voi Nhơn Hòa”

Ông Nguyễn Tấn Thành - Giám đốc Cty Dịch vụ - Du lịch (DV - DL) Gia Lai là một trong những người có công làm nên thương hiệu “làng voi Nhơn Hòa” nổi tiếng với khách du lịch trong nước và quốc tế khi đến Bắc Tây Nguyên.

Năm 1993, các địa phương bắt đầu chú tâm tìm kiếm “đặc sản” du lịch tỉnh mình, Cty DV - DL Gia Lai đưa ra tour du lịch cưỡi voi - sản phẩm độc đáo mà cả nước chỉ vài nơi ở Tây Nguyên có được.

Tour du lịch cưỡi voi này từ Plei Lao qua cánh đồng Nhơn Hòa vào rừng Ia Lốp ngắm non xanh nước biếc Trường Sơn hùng vĩ trên lưng voi rồi đến thác Ia Nhía nghỉ ngơi.

16 con voi của các làng Plei Lao, Plei Kia, Plei Thơ Gơ ... đang lúc thiếu việc được Cty DV - DL trưng dụng cả nài lẫn voi vào phục vụ du khách. Voi có việc làm, người tăng thu nhập. Thương hiệu “Làng voi Nhơn Hòa” có từ đấy.

Làng voi Nhơn Hòa góp phần vực dậy nuôi sống ngành du lịch Gia Lai trong những ngày đầu khốn khó, trở thành thương hiệu nổi tiếng đối với nhiều Cty lữ hành, có địa chỉ trên một số trang web trong và ngoài nước, bằng nhiều thứ tiếng.

Mỗi năm ngành du lịch Gia Lai đón vài chục nghìn lượt khách, hơn nửa trong số đó đều đi tour cưỡi voi Nhơn Hòa. Sau năm 2001 vì nhiều lý do khiến hoạt động du lịch ở đây bị đình trệ, tour đi voi này bị hủy bỏ.

Thương hiệu “Làng voi Nhơn Hòa” quá lớn khiến du khách quan tâm buộc Cty DV - DL Gia Lai không thể một sớm một chiều chấm dứt. Cty này phải bỏ ra hơn 160 triệu đồng mua lại 3 con voi ở Nhơn Hòa về nuôi phục vụ một phần nhu cầu của khách tại thác Phú Cường - Chư Prông.

Bây giờ việc chăm sóc 3 con voi đã trở thành một gánh nặng đối với Cty. Bán nó có người mua ngay, còn được lợi lớn song Cty không nỡ. Ba con voi của Cty DV - DL Gia Lai là những cá thể voi thuần dưỡng cuối cùng còn lại ở Bắc Tây Nguyên.

Nhơn Hòa không phải tên làng mà là tên xã, Nhơn Hòa gồm nhiều làng, voi được gom từ nhiều nơi về đây để làm du lịch. Dần dà du khách quen gọi đây là “Làng voi Nhơn Hòa”. Bây giờ thương hiệu ấy đang dần biến mất.

Khi tour du lịch voi Nhơn Hòa đình trệ, chủ voi hết thu nhập, voi trở thành gánh nặng bởi phải chăn dắt. Tính voi nghịch ngợm hay phá phách cây cối hoa màu, trêu chọc các loài gia súc nếu quản nài lơi lỏng.

Việc nhà, việc đồng đã có xe công nông thay voi. Người dân không còn tự vào rừng lấy gỗ làm nhà nữa nên đâu cần đến voi. Rừng ngày một thu hẹp ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh tồn voi Nhơn Hòa.

Gia đình, dòng họ có voi bắt đầu bán tống bán tháo, đến nay Nhơn Hòa đã bán sạch số voi lâu nay vẫn nuôi dưỡng, bảo tồn.

Con dau lang voi Nhon Hoa

Nhớ voi

Già Nây Tơr trầm mặc dõi mắt về phía những cánh rừng Ia Lốp. Những người già ở làng Plei Kia này gặp nhau thi thoảng vẫn nhắc lại chuyện voi như để khuây khỏa nỗi nhớ một thành viên trong gia đình, mãi mãi chia xa.

Già Nây Tơr vào nhà mở tủ lục lọi giấy tờ mang cho tôi xem lai lịch con voi Thông Kham của ông với vẻ mặt rạng ngời tự hào.

Dường như đã lâu không có người nói chuyện với ông về Thông Kham, một “cô voi cái” mà gần 40 năm trước ông đã chọn đổi cho bà Thao Thông Chanh, người ở Buôn Đôn với giá 80 con bò.

Thông Kham gắn bó với gia đình ông qua bao thăng trầm gian khó. Ngày trước tất cả công việc của gia đình, dòng họ đều một vai Thông Kham gánh vác.

Voi cùng người vào rừng đốn cây, kéo gỗ làm nhà, khi sức người không xuể phải cậy đến sức voi. Sáng sớm gia đình lên nương trên lưng voi, chiều tối voi gùi củi, gùi nước thay người về làng.

Mùa màng thóc ngô từ rẫy xa qua sông suối không có voi thì bó tay. Voi cùng người săn bắt hươu nai muông thú rồi mang chiến lợi phẩm về. Đi trên bành voi yên tâm không sợ thú dữ, không lo lạc đường.

Lạc rừng không nhớ đường về lên bành voi nằm, voi tự tìm đường về nhà. Người giàu mới sắm được voi, nhà có voi nhờ thế giàu thêm.

Dòng họ nhà vợ Nây Tơr nhiều đời có voi, bố vợ ông có đến 2 con, thuộc hàng “‘đại gia” của vùng này. Nhà ai có được voi, tự hào hãnh diện lắm.

Người làng này có bà con dòng họ ở làng khác, mỗi khi thăm nhau cưỡi voi đi được trọng vọng lắm. Vì thế gia đình, dòng họ nào cũng cố chắt chiu tậu bằng được voi.

Có của thì một mình mua voi, không có thì cả dòng họ góp tiền mua chung. Năm 2002, Cty DV-DL Gia Lai mua 1 con voi phải cần đến 21 chữ ký, bởi nó là của chung dòng họ, của 21 gia đình.

Người Jơ Rai ở Nhơn Hòa không có nghề săn bắt thuần dưỡng voi như Buôn Đôn, song họ lại có nhiều tài sản để đổi voi.

Già Nây Tơr cho biết: Ngày trước các làng quanh Nhơn Hòa này đều có voi, làng ít năm bảy con làng nhiều đến 40 voi. Mỗi con voi phải đổi từ 50 đến 100 con trâu, bò.

Voi mua về phải cúng nhập gia, được đặt tên như người, khi voi chết được làm lễ cúng an táng một cách thành kính.

Trầm ngâm trong những ký ức về voi bỗng già Nây Tơr quay sang phía tôi: “Nhà báo à, voi không chỉ có công đối với mỗi gia đình, dòng tộc, buôn làng. Voi còn có công đối với đất nước, với lịch sử chống giặc nữa đấy. Mai này đất nước mất hết voi là có tội”.

Tôi động viên ông yên tâm bởi buôn Đôn - Đăk Lăk vẫn còn voi, một đồng nghiệp cho hay hiện nay Đăk Lăk đang còn 38 con voi, kể cả một số vừa mới mua từ Nhơn Hòa sang.

Song già Nây Tơr -người gần suốt cuộc đời gắn bó với voi vẫn không bớt lo lắng khi kinh nghiệm mách cho ông rằng vùng sinh thực của voi ngày càng bị thu hẹp, không còn đồng cỏ voi ăn, rừng rú cho voi ở.

Đời voi ngắn như đời người chứ nào có trường sinh bất tử, mà những thực thể voi kia hầu hết đã già. Nhiều năm qua cả Buôn Đôn chỉ săn được có 1 chú voi, nguồn bổ sung cho đàn đã cạn kiệt.

Già Nây Tơr bảo, với kinh nghiệm về sự biến mất nhanh chóng làng voi Nhơn Hòa, nếu Nhà nước không có biện pháp kịp thời bảo tồn, thì không bao lâu nữa con cháu chúng ta chỉ còn biết đến voi nhập từ nước ngoài trong sở thú.

Huỳnh Kiên

Việt Báo
Comment :Còn đâu "làng voi Nhơn Hòa"?
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Còn đâu "làng voi Nhơn Hòa"? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Con dau lang voi Nhon Hoa ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Còn đâu "làng voi Nhơn Hòa"? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
seal "Nhon Hoa elephant village"?
Nhon Hoa, this Tor, DV Cty, Ia Tires, The Kham, this old Tor, tourism, Elephant clan, family, brand, there is no village or to, the
city - "The old know Nhon Hoa to hundreds of elephants, elephant village also, at least in six villages, many of 40 children, this home to two elephant. In 1993, Nhon Hoa to 16 elephants so that now ... elephants and all! ", this old Tor eyes trained on the quiet forests Ia tires ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ