Chủ nhật, 29 Tháng tám 2004, 22:52 GMT+7

Chúng ta định đào tạo con người như thế nào?

Gặp gỡ đầu tuần:

GS Hoàng Tụy:

Chung ta dinh dao tao con nguoi nhu the nao
GS Hoàng Tụy
Ông được biết đến như một nhà giáo luôn có những ý kiến đóng góp về giáo dục hết sức thẳng thắn, thậm chí thẳng thắn đến mức khó nghe đối với nhiều người. Tất nhiên trên hết ông vẫn là một nhà giáo đầy tâm huyết với ngành.

Chuyên mục “Gặp gỡ đầu tuần” kỳ này xin giới thiệu một khách mời đặc biệt với những suy nghĩ, quan điểm cũng hết sức thẳng thắn về giáo dục, nhân đầu năm học mới 2004-2005: GS Hoàng Tụy.

Trong cuộc trao đổi với phóng viên TS, ông cũng không ngần ngại bày tỏ những suy nghĩ, quan điểm của mình về hiện trạng GD. Cuộc trao đổi được bắt đầu từ sự kiện mới nhất: cuộc gặp gỡ, làm việc của Thủ tướng Phan Văn Khải với một số nhà giáo, nhà khoa học, cán bộ quản lý GD mà ông vừa tham dự.

Chung ta dinh dao tao con nguoi nhu the nao
Học sinh Trường tiểu học Phước Hiệp, Củ Chi, TP.HCM trong ngày tựu trường năm học mới 2004-2005. Giáo dục đang cần một cuộc cải cách toàn diện, bắt đầu từ bậc học phổ thông - Ảnh: T.T.D.
* Thưa GS, cuộc gặp gỡ làm việc của Thủ tướng với các nhà giáo về những vấn đề bức xúc của GD mới đây có phải là cơ hội để GS trình bày những suy nghĩ và kiến nghị của mình?

- Tại cuộc làm việc, có một điều làm tôi thật sự băn khoăn. Đó là nghe xong bản báo cáo đề dẫn của Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển, tôi nhận thấy suy nghĩ của ngành GD vẫn theo nếp cũ, chưa thật sự đổi mới như chúng ta mong muốn.

Tôi cho rằng cái tồn tại lớn nhất, cơ bản nhất của GD là tư duy, quan niệm làm GD như thế nào. Nói cách khác đơn giản là chúng ta định đào tạo con người như thế nào, làm GD theo phương thức như thế nào để đạt mục tiêu đào tạo đó.

* Nghĩa là theo quan điểm của GS, để thay đổi diện mạo nền GD, giải pháp quan trọng nhất, cấp bách nhất sẽ phải là thay đổi tư duy, cách làm GD, thay đổi mục tiêu đào tạo?

- Theo tôi, trước hết phải đặt ra yêu cầu GD đào tạo ra con người hiện đại, có thể sống được trong thời hiện đại này, đóng góp vào công cuộc hiện đại hóa đất nước, thành công trong hội nhập quốc tế. Nên rà soát lại để dứt khoát từ bỏ đào tạo những mẫu người chỉ biết ngoan ngoãn chấp hành, quen được dẫn dắt, bao cấp cả về tư duy và hành động hơn là biết suy nghĩ độc lập và tự chịu trách nhiệm.

Cần coi trọng rèn luyện các phẩm chất đạo đức cơ bản của con người hiện đại có cá tính nhưng bao dung, biết giao tiếp và hợp tác, biết làm việc có hiệu quả, có tư duy cởi mở với cái mới, thích dấn thân, không ngại đương đầu với thách thức, khó khăn, sẵn sàng chấp nhận mạo hiểm vì mục đích lớn, và nhất là trung thực và có đầu óc sáng tạo, là những đức tính tối cần thiết trong đời sống xã hội hiện đại. Đồng thời cần quan tâm đến GD thẩm mỹ, GD cảm xúc, đào tạo toàn diện con người có tâm hồn và thể chất khỏe mạnh.

Đối với GD phổ thông, tôi cho rằng trình độ GV, cơ sở vật chất, phương tiện không đến nỗi thiếu. Làm cho chất lượng GD phổ thông kém là cách dạy, chương trình, sách giáo khoa, cách thi cử.

Chỉnh đốn mấy vấn đề đó, GD phổ thông của mình trong một ít năm thôi có thể tiến kịp các nước tiên tiến trong khu vực.

Đáng lo của GD phổ thông không phải là thiếu tiền, thiếu thầy, thiếu phương tiện mà cái lo nhất là không biết làm GD, làm GD theo một kiểu không thích hợp, lạc hậu là ở chỗ đấy.

* Được biết GS và một số nhà giáo, nhà khoa học đã thành lập một nhóm nghiên cứu cải cách GD. Bản kiến nghị gửi tới Thủ tướng Chính phủ chính là kết quả nghiên cứu của nhóm?

- Nhóm có 23 thành viên, đều là những người có tâm huyết với nền GD nước nhà, đã thật sự gắn bó với lĩnh vực GD nên cũng có kinh nghiệm thực tế. Trong đó có một số GS đang giảng dạy, nghiên cứu ở nước ngoài nhưng luôn theo dõi, thường xuyên cập nhật tình hình GD trong nước.

Tại năm cuộc thảo luận được nhóm tổ chức trong khoảng thời gian từ đầu tháng ba đến cuối tháng 5-2004, chúng tôi cùng nhau nêu ý kiến, thảo luận nhằm đi đến kiến nghị cụ thể về hướng giải quyết một số vấn đề lớn của GD nước nhà bao gồm thi cử, dạy thêm học thêm, hướng hiện đại hóa chương trình và sách giáo khoa, phân ban ở THPT, trường chuyên và trường điểm, học từ xa, hệ thống cơ cấu tổ chức ĐH và vấn đề đào tạo tiến sĩ, phát triển qui mô ĐH và vấn đề đào tạo nhân tài, vấn đề đại trà và đặc tuyển, quản lý GD và quyền tự chủ của các ĐH lớn, chính sách đào tạo và sử dụng giáo viên các cấp, đặc biệt là vấn đề tuyển chọn GS, PGS cho các trường ĐH và cuối cùng trường ĐH tư thục và vấn đề chống thương mại hóa giáo dục. “Sản phẩm” cuối cùng của seminar là một bản kiến nghị dài gần mười trang đã được chúng tôi gửi tới Chính phủ.

* So với những ý kiến mà GS và một số nhà khoa học, nhà giáo đã từng đề xuất tại các diễn đàn, hội thảo, những kiến nghị này có gì mới, thưa GS?

- Những đề xuất trong bản kiến nghị này của chúng tôi tập trung vào hai nội dung cơ bản: Thứ nhất là những giải pháp cụ thể để cải cách GD và thứ hai là yếu tố đảm bảo cho cuộc cải cách thành công.

Chúng tôi đề xuất phải thực hiện một cuộc cải cách toàn diện trong GD chứ không chỉ là cải tiến hay đổi mới. Có nhiều ý kiến còn gọi là một cuộc cách mạng. Không sai. Vì phải thay đổi cơ bản, phải hiện đại hóa GD. Không sửa chữa vụn vặt nữa. GD giống như một căn nhà cũ kỹ, ọp ẹp, có những sai lầm trong thiết kế cả hệ thống, không thể sửa chữa bằng những biện pháp chữa cháy, nay sửa một chút, mai sửa một chút, chỉ sửa được lặt vặt. Nhưng cũng không có nghĩa là phải phá đi làm lại, gây căng thẳng, xáo trộn cho toàn xã hội.

Cải cách GD theo hướng như trên là việc lớn, có ảnh hưởng sâu sắc đến toàn bộ xã hội nên cần có kế hoạch chu đáo, được nghiên cứu và chuẩn bị kỹ để thực hiện từng bước, từng bộ phận, trong một lộ trình thống nhất do Quốc hội thông qua, tránh đột ngột và xáo trộn gây căng thẳng trong xã hội. Nhưng trong thời gian chuẩn bị phải giải quyết ngay một số vấn đề cấp bách để tạo cơ sở và mở đường chuyển dần sang cải cách.

Cuộc cải cách này chỉ có thể thực hiện được và thành công từ sự thay đổi và quan tâm từ trên cao nhất. Từ lâu, chúng ta đã xác định GD là quốc sách hàng đầu. Theo cảm nhận của tôi, Nhà nước chưa làm được điều này. Ví dụ để cải tiến chế độ tiền lương cho GV, đầu tư lập trường ĐH mới đạt chuẩn quốc tế, Bộ GD&ĐT không thể tự giải quyết được.

* Thưa GS, một hội đồng tư vấn xây dựng báo cáo đánh giá chất lượng GD nên như thế nào?

- Quốc hội yêu cầu Chính phủ có một báo cáo đánh giá về chất lượng GD. Chính phủ lập ra một hội đồng chỉ đạo nhưng thành phần phần lớn lại là quan chức ngành GD, còn lại chủ yếu là mời quan chức các bộ ngành khác. Ở các nước khác, khi cần những đánh giá như vậy, người ta phải bỏ tiền thuê chuyên gia nước ngoài đánh giá độc lập, để cho một kết quả khách quan như Thụy Điển đã làm.

Ở Pháp, thấy cần đánh giá GDĐH, họ lập ra ban đánh giá gồm các nhà khoa học có uy tín ở các lĩnh vực, đánh giá độc lập với ngành GD. Phải khách quan mới đúng được, không thể “vừa đá bóng vừa thổi còi”. Còn ở ta, đánh giá về chất lượng GD lại do chính những người làm GD thực hiện. Hội đồng gồm phần lớn quan chức ngành GD, giả sử khi về địa phương khảo sát, làm việc, địa phương báo cáo khác gì với khi báo cáo với Bộ GD&ĐT? Như thế làm sao mà nắm được tình hình thực tế, khách quan? Hội đồng đã thành lập, đang triển khai công việc.

Nếu nói cơ cấu hội đồng, cách đánh giá chất lượng GD như thế là không phù hợp, tôi biết ý kiến của tôi nhiều người không muốn nghe, nhưng vì trách nhiệm tôi phải nói. Muốn thật sự có một đánh giá tốt phải có một hội đồng độc lập. Tôi cũng muốn nói rằng Nhà nước, các cơ quan quản lý phải có lòng tin ở các nhà khoa học. Nếu họ có nói điều gì thẳng thắn đó cũng là vì lợi ích của Nhà nước, của nhân dân, của bản thân ngành GD.

* Xin cảm ơn GS.

THANH HÀ thực hiện

Việt Báo

Nhận xét tin Chúng ta định đào tạo con người như thế nào?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Chúng ta định đào tạo con người như thế nào? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Chung ta dinh dao tao con nguoi nhu the nao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Chúng ta định đào tạo con người như thế nào? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

We train people to like?
Professor Hoang Tuy, how scientists, known modernization, training and evaluation, teachers, people, issues, we, the, first, new, water

He is known as a teacher, there are always comments on education is very straightforward, even downright nasty to many people. Of course, above all, he remains an enthusiastic teacher with the industry ..





  • Su kien quoc te noi bat Tu 207 den 267
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 20/7 đến 26/7)

    Liên tiếp các vụ máy bay rơi, bê bối các nhà máy chế biến và cung ứng thịt của Trung Quốc bán thịt quá hạn cho McDonald và KFC, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU lần thứ 20 nhấn mạnh đảm bảo hòa bình trên Biển Đông là những tin tức được nhắc đến nhiều nhất trong tuần qua

  • Ban tin suc khoe tuan tu 20267
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 20-26/7)

    BV Bạch Mai: Người nhà 'cướp' bệnh nhân, hành hung bác sĩ; Nhân viên viện dưỡng lão cắt trộm tinh hoàn 4 "làm thuốc"; Điểm mặt đồ ăn, thức uống tưởng lành hóa độc hại; Những sự thật 'kinh hoàng' về bàn chải đánh răng của bạn; Phương pháp tránh thai "kỳ lạ" nhất thời hiện đại; Thủ dâm thế nào để không hại sức khỏe?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2007 2607
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/07 – 26/07)

    Showbiz Việt tuần qua khá "sôi nổi" với sự xuất hiện dồn dập của những scandal: Cựu siêu mẫu Dương Yến Ngọc tố ca sĩ Pha Lê cướp chồng, Tăng Thanh Hà bị ném đá khi làm giám khảo Master Chef, "Chàng trai hiền lành nhất showbiz" YaSuy bị tố phụ tình và có con rơi, Sự ra đi đột ngột của hot vlogger Toàn Shinoda, Nghi án các mỹ nhân Diễm Hương, Maya, Lương Bích Hữu đang mang bầu. Ngoài ra thông tin về các sao ngoại như: Á hậu Hồng Kông, mỹ nam phim Bao Thanh Thiên, Ca sĩ Adam Levine cũng được khán giả rất quan tâm.

  • Nghin le chuyen tuan qua 207 267
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (20/7 - 26/7)

    Nước cờ sau giàn khoan TQ: Việt Nam cần làm gì?; CSGT Hàng Xanh và những vụ "tai tiếng" nhất Sài Gòn; hay trà xanh C2 và những cú phốt khiến người tiêu dùng phát hãi .... là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (20/7 - 26/7).

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2007 2607
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (20/07 – 26/07)

    Lời khai chấn động của vợ Bí thư xã đốt xác phi tang; Mẹ nhẫn tâm sát hại con trai 8 tuổi để trả thù chồng?........là những tin đáng chú ý trong tuần.