"Chống ném đá lên tàu cũng phải làm mạnh như với cơm tù"

Tổng giám đốc Nguyễn Hữu Bằng.

Tổng giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam Nguyễn Hữu Bằng khẳng định muốn chống ném đá lên tàu một cách triệt để cần có sự chỉ đạo của Thủ tướng và phải làm kiên quyết như với nạn cơm tù . Ông Bằng đã có cuộc trao đổi với VnExpress.

- Theo phản ánh của địa phương thì một trong những lý do khiến trẻ ném đá là hành khách ném rác. Ông có ý kiến gì về việc này?

- Trước kia, khách thường hay thải rác xuống đường. Nhưng từ năm 1999-2000 trở lại đây, hiện tượng này đã giảm đi rất nhiều. Chúng tôi đã trang bị 2 thùng rác 2 đầu toa xe đối với tàu cao cấp, 2 túi rác rất to đối với tàu thấp cấp. Khi đến các ga, rác sẽ được đưa xuống. Về nguyên tắc là như vậy, tất nhiên cũng không tránh khỏi những hành khách không làm đúng quy định đó.

- Thế còn hiện tượng nhân viên nhà tàu gom rác, thức ăn thừa rồi vứt xuống đường tàu?

- Chỉ là một hai nhân viên vô ý thức tống xuống đường những bữa ăn công nghiệp do khách ăn chậm quá, nhân viên đi thu gom một lần rồi, giờ phải đi gom nữa nên họ ngại, tiện tay vứt xuống đường. Hiện tượng này là hãn hữu. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ chấn chỉnh vấn đề này. Cụ thể sẽ tăng cường phát loa phóng thanh để nhắc nhở hành khách không ném rác xuống. Riêng nhân viên ném thức ăn thừa mà bị bắt quả tang thì sẽ bị đình chỉ 3-6 tháng, cho ở nhà học nghiệp vụ.

- Một số người phàn nàn là địa phương có đường sắt đi qua thường bị ô nhiễm do trên tàu không có thiết bị vệ sinh tự hoại. Đây là lý do khiến nhiều em tức tối và phản ứng lại bằng cách ném đá. Ông có ý kiến gì về việc này?

- Ô nhiễm do xả vệ sinh và ném đá là hai việc khác nhau. Chất thải trên tàu chỉ được xả xuống đường ở khu vực quy định như: đồng ruộng, nơi xa thành phố, khu vực dân cư. Trong khi đó, ném đá lại thường xảy ra ở vùng nông thôn.

Hiện nay, hầu hết đường sắt các nước trên thế giới vẫn xả chất thải từ buồng vệ sinh xuống tàu, chỉ trừ tàu cao tốc, tàu nội đô. Lý do là giá bộ thiết bị vệ sinh tự hoại khá đắt, khoảng 450 triệu đồng. Một đoàn tàu 13-14 toa xe, cứ vậy nhân lên ra một lượng tiền không nhỏ. Hơn nữa cần có người bảo dưỡng thiết bị đó, họ phải được đào tạo bài bản. Hiện cả nước mới có đoàn tàu SP1/2 từ Hà Nội đi Sapa được trang bị thiết bị vệ sinh tự hoại. Sắp tới, đoàn tàu 28 giờ cũng được trang bị thêm loại thiết bị này.

- Ngành đường sắt thường không cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin các vụ việc ném đá. Có nơi đến giờ vẫn chưa nhận được số vụ ném đất đá của năm 2003. Như vậy rất khó để có sự phối hợp trong phòng chống?

- Ngành đường sắt đã nghe nói nhiều lần về vấn đề này. Chúng tôi vừa có công văn chỉ đạo thanh tra ngành là khi xảy ra vụ việc ở tỉnh nào phải làm báo cáo gửi công an tỉnh đó. Nhưng thực tế đường đi của công văn về tới tỉnh, rồi xuống huyện, xã quá chậm, phải mất một tháng. Thế nên thông tin vừa chậm, vừa không chính xác. Chúng tôi đang yêu cầu cán bộ, nhân viên nghiên cứu tìm giải pháp để khắc phục hạn chế này.

- Ngành đường sắt đã bỏ nhiều tiền vào tuyên truyền, nhưng hiệu quả công tác này rất kém. Có vị phó bí thư tỉnh đoàn đi tuyên truyền về phong trào ba không, ba thấy, ba cùng mà hỏi cụ thể thế nào cũng không rõ. Thời gian tới, công tác này sẽ được cải thiện như thế nào?

- Chúng tôi đánh giá giải pháp tuyên truyền hiện nay rất kém, cứ lơ lửng ở đâu đâu chứ chưa tới trực tiếp người dân. Trong khi đó số tiền ngành bỏ ra cho việc này mỗi năm lên đến hàng tỷ. Để khắc phục, từ năm 2003 đến giờ, tôi đã nhiều lần làm việc với thanh tra giao thông, Đoàn thanh niên đường sắt yêu cầu đổi mới cách tuyên truyền. Hiện hai lực lượng này đã về các điểm nóng tại thôn xã hay xảy ra nạn ném đá trên tàu để tuyên truyền và bàn giải pháp khắc phục. Đoàn thanh niên còn kết nghĩa với các trường học nằm bên cạnh đường sắt (hiện có 250 trường) để gửi thẳng những tờ rơi tuyên truyền.

- Theo ông, làm thế nào để giải quyết triệt để nạn ném đá lên tàu?

- Thời Pháp thuộc không có chuyện ném đá lên tàu. Bởi nếu để xảy ra hiện tượng này thì trưởng thôn xã bị phạt thật nặng. Theo tôi, trong việc chống ném đá và cả việc chống trộm cắp thiết bị vật tư của đường sắt, vai trò của chính quyền địa phương đặc biệt quan trọng. Họ trực tiếp sống tại thôn xã, nắm được tình hình cụ thể thì mới có thể xử lý được. Chứ người ở Hà Nội thì làm sao giải quyết được những chuyện ném đá ở km 1.000.

Về phía ngành đường sắt sẵn sàng hợp tác với địa phương để bảo vệ tuyến đường. Cụ thể, chúng tôi vừa ký kết thí điểm với 3 tỉnh Nam Định, Thanh Hoá, Đà Nẵng để hỗ trợ một phần kinh phí trong việc cảnh giới đường ngang. Với việc ném đá, ngành sẵn sàng làm tương tự, tức là có thể hỗ trợ một phần kinh phí cho công an xã để họ cam kết bảo vệ tuyến đường sắt đi qua địa phương.

Nếu có thể, đề nghị Thủ tướng ra lệnh xử phạt chính quyền địa phương hay để xảy ra nạn ném đá, tương tự như đã làm với cơm tù thì chắc chắn tình hình sẽ giảm.

Như Trang