Chích ngừa bệnh sởi - quai bị - rubella: Hai trẻ hôn mê, một tử vong

Chích ngừa bệnh rubella cho công nhân của Công ty Nidec Copal, chiều 9-5, tại khu chế xuất Tân Thuận, Q.7, TP.HCM - Ảnh: L.TH.H.

Tai biến giống nhau

Trưa 10-5, khi chúng tôi đến khu hồi sức cấp cứu của BV Nhi Đồng I đã thấy một bệnh nhi (BN) khoảng hơn một tuổi đang nằm bất động, lơ mơ trên giường cấp cứu. Lồng ngực BN co rút gấp gáp trong hơi thở, đang được hỗ trợ thở oxy.

Đặc biệt, một nửa bên người, từ khuỷu tay trái cho đến phần cổ, lan xuống ngực bên trái của BN đỏ ửng và sưng phù rất to.

Trong phòng hồi sức cấp cứu còn có hai bé khác cũng có biểu hiện và triệu chứng tương tự. Cả ba bé này đều bị biến chứng sau khi được chích ngừa phòng bệnh sởi-quai bị-rubella tại trạm y tế phường 8 và 9, Q.5, trong đó có hai bé nhập viện ngày 9-5 là H.C.V., 16 tháng tuổi và N.M.Q., 13 tháng tuổi đều ở P.8, Q.5.

Một bé nhập viện sáng 10-5 là N.T.B., 13 tháng, ở P.9. Thông tin ban đầu từ BV Nhi Đồng I cho thấy cả ba BN đều đang ở trong tình trạng rất nguy kịch: suy hô hấp nặng phải thở máy, sốt cao, nhiễm trùng, tổn thương đa cơ quan, đã hôn mê và tối 10-5, một bé đã tử vong. Lãnh đạo Sở Y tế đã có mặt ngay tại BV để ghi nhận tình hình.

Chưa phát hiện sai sót

BS Lê Trương - giám đốc Trung tâm Y tế (TTYT) Q.5 - cho biết văcxin chích ngừa cho các cháu có tên Triorix do Công ty GlaxoSmithKline sản xuất. Văcxin này có tác dụng phòng ngừa được ba bệnh sởi, quai bị và rubella.

Giá một mũi chích là 105.000đ. Trước tình hình có bệnh rubella xảy ra, ngày 26-4 TTYT Q.5 đã mua 100 liều văcxin (được khuyến mãi thêm 9 liều) của Công ty TNHH Hoàng Đức. Quá trình vận chuyển văcxin được Công ty Hoàng Đức thực hiện đúng qui trình.

Theo BS Lê Trương, văcxin này do Công ty dược phẩm Sapharco (trực thuộc Sở Y tế TP.HCM) nhập khẩu, còn Công ty Hoàng Đức phân phối. Số văcxin này được sản xuất tháng 12-2005 và có hạn sử dụng đến tháng 12-2008. Tuy nhiên, Công ty Sapharco cho biết công ty chỉ nhập khẩu ủy thác cho Công ty Zuellig Pharma, còn phân phối là do phía Zuellig thực hiện.

Sau khi nhập văcxin về, đội y tế dự phòng Q.5 đã cử cán bộ xuống tận địa bàn là một số trường học và gần 10 phường của Q.5 để chích ngừa cho 76 trẻ em, còn lại 33 liều chưa chích. Trong đó, ngày 8-5, đội chích cho hai bé tại P.8 thì cả hai sau đó đều bị tai biến. Riêng ngày 9-5, chích ngừa cho năm bé, có một bé bị tai biến.

Sáng 10-5, TTYT Q.5 họp khẩn ngay trong đơn vị để kiểm tra lại toàn bộ quá trình tổ chức thực hiện mua, bảo quản và kỹ thuật chích văcxin cho các BN vừa qua tại địa bàn Q.5. Qua đánh giá, kiểm tra của Trung tâm y tế dự phòng, phòng nghiệp vụ y, cũng như việc tự kiểm tra đánh giá của TTYT chưa phát hiện sai sót ở khâu nào.

Trước tình hình này, TTYT Q.5 đã đề nghị các trạm y tế phường phải theo dõi chặt chẽ tình hình sức khỏe của các cháu đã chích ngừa trong lô hàng văcxin nhập về ngày 26-4. Nếu có gì bất thường phải báo ngay về TTYT Q.5.

Sau khi sự cố xảy ra, Trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM và phòng nghiệp vụ y đã xuống kiểm tra toàn bộ qui trình bảo quản văcxin của TTYT Q.5. Sau đó niêm phong và mang đi toàn bộ 33 liều văcxin còn lại để kiểm nghiệm chất lượng.

Đồng thời, lấy mẫu một số bơm kim tiêm của nhà sản xuất Vikimco (Công ty liên doanh y cụ VN-Hàn Quốc, sản xuất tại Vĩnh Long) chưa sử dụng- loại kim tiêm mà TTYTQ.5 vừa qua đã dùng để chích ngừa cho các cháu- đem đi kiểm nghiệm để xác định xem bơm kim tiêm có đảm bảo vô trùng hay không.

Chưa thể kết luận

Theo một số cán bộ chuyên môn, việc xảy ra tai biến nghiêm trọng sau chích ngừa cùng lúc cho cả ba trẻ trên cùng một địa bàn, do cùng một đơn vị tổ chức chích ngừa, cùng một nguồn gốc văcxin, trong thời gian ngắn là vấn đề rất đáng quan tâm.

Một số cán bộ chuyên môn nghi ngờ có thể trẻ bị tai biến do mấy khả năng: chất lượng văcxin có vấn đề (do sản xuất hoặc do bảo quản không đúng qui trình trong quá trình mua bán, vận chuyển, lưu trữ và sử dụng), kỹ thuật tiêm chích, do bơm kim tiêm...

Tuy nhiên, những khả năng này chỉ là giả thuyết. Sở Y tế TP.HCM cần nhanh chóng tìm hiểu và xác định chính xác nguyên nhân gây ra tai biến.

LÊ THANH HÀ