Cánh cửa 30-4

Bé cùng mẹ dự lễ hội mừng hòa bình. 30 năm tới, bé sẽ có mặt trong đội hình những người trẻ xây dựng đất nước - Ảnh: T.T.D.

Với ngày 30-4-1975, ở một nghĩa nào, chiến thắng của VN không chỉ là thực hiện hòa bình trên quê hương của chúng ta. Ngay cái hòa bình cũng triển khai từng bước một, hoàn chỉnh dần dần. Tuy nhiên, kết thúc một cuộc chiến tranh loại lớn, về căn bản, là hé mở một triển vọng mới cho đất nước chúng ta. Nhưng nay, sau 30 năm giành đại thắng, nhìn lại chặng đường đã qua, chúng ta thấy cái gì đáng suy ngẫm hơn hết. Chiến tranh để lại những di sản tiêu cực nặng nề về kinh tế và đời sống xã hội.

Song mặt khác, để phục vụ cho chiến tranh ở miền Nam, không ít cấu kết hạ tầng vào loại có giá trị được xây dựng, mà chắc chắn kẻ xây dựng không nghĩ rằng những hạ tầng ấy lại lọt vào tay chúng ta trong tình thế nhân dân ta đã làm chủ trọn vẹn đất nước.

Nhưng những hạ tầng ấy được khai thác như thế nào chúng ta đều rõ, những sân bay, những đường giao thông, những bến cảng, những thị trấn, một số nhà máy tuy không có ý nghĩa chiến lược nhưng lại quan trọng.

Bây giờ, chúng ta đang triển khai kế hoạch mới và hiểu rằng những sân bay, những cảng biển, những con đường, những nhà máy sản xuất hàng tiêu dùng kia chính là cơ sở ban đầu để chúng ta nâng cao năng lực kinh tế của đất nước.

Song nếu công việc đó được thực hiện sớm hơn, bài bản hơn, chắc chắn vị thế công nghiệp hóa của chúng ta đã khác bây giờ. Đó là nơi cơ sở kỹ thuật, kết cấu hạ tầng - tuy không đủ, cần làm thêm nhiều, nhưng không xem nhẹ cái vốn ban đầu có được.

Niềm hạnh phúc lớn nhất của dân tộc là Đảng đã thấy đường ra bằng chính sách đổi mới từ năm 1986 - đổi mới từng mặt trong quản lý kinh tế, rồi đổi mới rộng hơn và vào những năm cuối thế kỷ 20, mạnh dạn đổi mới như nay chúng ta đang tiếp tục.

Tại TP.HCM, ngay từ năm 1978, “tháo gỡ” và “bung ra” đã xuất hiện cục bộ trên một số hoạt động kinh tế. Chính sách hợp tác hóa nông nghiệp, sau bài học Tân Hội ở Tiền Giang, đã ra đáp số trao quyền sản xuất cho nông dân và đã thành công bước đầu.

Các hình thức tổ hợp tác, hợp tác xã... các ngành dịch vụ và tiểu thủ công nghiệp ở TP.HCM vào năm 1979 - năm khó khăn đặc biệt ở biên giới phía Bắc và phía Nam - được chỉnh đốn và kinh tế nhỏ đã lập tức khởi sắc. Nghĩa là, tuy chưa thể đổi mới đại trà nhưng mầm mống đổi mới đã xuất hiện, đã cho những dự báo lạc quan. Thực tế sự trì trệ, bảo thủ trước đây khiến tiến trình ấy bị chậm lại.

Cánh cửa 30-4 mở, cách mạng xã hội chủ nghĩa ở VN có được một dòng chảy rộng. Đương nhiên, bao giờ cũng vậy, sự phát triển của một đất nước luôn kèm theo mặt thuận lợi và mặt trở ngại, thậm chí trở ngại nguy hiểm. Khi đã tập trung đẩy mạnh sức sản xuất và tạo điều kiện cho sức sản xuất ấy vươn cao, với những động lực của một xã hội chấp nhận kinh tế thị trường và đi vào công nghiệp hóa, chấp nhận hội nhập với thế giới bên ngoài thì những tác hại vốn có của nền sản xuất ấy mà không bị ngăn chặn, không hạn chế thì rốt cuộc của cải làm ra nhiều sẽ đồng nghĩa với xã hội băng hoại hơn do các bất công.

Vượt cái nghèo, thực hiện công bằng và xã hội đạo lý trong sạch, tất cả đang trong tầm tay chúng ta. Cánh cửa đi vào kỷ nguyên mới của VN mở rộng với chiến thắng ngày 30-4-1975 - một ngày đong bằng nhiều thế kỷ hi sinh.

Chiến thắng sẽ không dừng lại trong phạm vi giải quyết một cuộc chiến tranh mà từ chiến thắng, số phận khác của VN nổi lên như một tiếp nối lịch sử, không làm cho VN vẻ vang hơn từ chiến thắng là có lỗi với dân tộc, với quá khứ và với tương lai.

TRẦN BẠCH ĐẰNG