Cải tạo thể trạng người Việt Nam trong 25 năm?

Đến cuối năm 2010 nam thanh niên Việt Nam 18 tuổi cao 165-166cm, nữ 154-155cm. Số liệu tương ứng năm 2020 là 167-168 (với nam) và 156-157 (nữ); 169-170 (nam), 158-159 (nữ) năm 2030.

Đó là mục tiêu đề ra trong chương trình Nâng cao tầm vóc và thể trạng người Việt Nam góp phần phát triển giống nòi và phục vụ sự nghiệp CNH-HĐH đất nước sắp được Uỷ ban Thể dục Thể thao trình Chính phủ phê duyệt.

Những chủ nhân tương lai của đất nước sẽ cao hơn cả về tầm vóc và thể trạng.

Chương trình được nhiều chuyên gia, các nhà khoa học thuộc Viện Khoa học Thể dục Thể thao (Uỷ ban Thể dục Thể thao), Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Bộ Y tế), Vụ Quản lý Học sinh, Sinh viên (Bộ Giáo dục& Đào tạo) và Trường Đại học Y khoa Hà Nội đóng góp ý kiến.

Theo ông Dương Nghiệp Chí Viện trưởng Viện Khoa học Thể thao, chương trình có mục tiêu khởi động nâng cao tầm vóc tố chất người Việt Nam, được thực hiện thí điểm trong 25 năm. Câu hỏi đặt ra là nó có cần thiết với người Việt Nam; thời gian thử nghiệm này đã là đủ?

Các nhà khoa học đều cho rằng vấn đề nâng cao tầm vóc thể trạng người Việt Nam là hết sức cần và hợp lý trong giai đoạn hiện nay, khi nền kinh tế đang phát triển và trình độ nhận thức của người dân nâng cao rõ rệt. Thực tế cho thấy, những năm chiến tranh, do điều kiện sống hạn chế, thể trạng người Việt Nam hầu như không phát triển. Ví dụ, từ 1938-1945 chiều cao người Việt Nam không thay đổi. Hiện nay, tuy đời sống phát triển nhưng việc nâng cao tầm vóc và thể trạng con người chưa thực sự được 70-80% dân số đã thoát cảnh đói nghèo chú ý thực hiện. Một trong những nguyên nhân quan trọng là dân ta ít chú ý chăm sóc đồng bộ cả về dinh dưỡng và thể chất.

Có ý kiến cho rằng, cần phải đầu tư về văn minh ăn uống, người nước ngoài từ ăn uống cho tới cho con bú đều theo khoa học và sách vở, ví dụ người Nhật ăn 300 gram cá/người/ngày hoặc họ đề cao việc uống sữa và ăn rau. Còn ở Việt Nam, dù bữa ăn đã tăng về lượng thịt, mỡ, đậu phụ, đường, quả chín... so với 10 năm trước đây, nhưng nhiều người dân vẫn giữ quan niệm trời sinh voi trời sinh cỏ, ăn uống vô độ, thường xuyên ăn thịt không theo chế độ nào; hậu quả là số người béo phì ngày càng tăng (Hà Nội 15%; TP.Hồ Chí Minh 20%). Bên cạnh đó, việc chăm sóc dinh dưỡng vị thành niên, chăm sóc bà mẹ trước khi mang thai vẫn ít được quan tâm dẫn đến thực trạng 30% trẻ dưới 5 tuổi bị thấp còi.

Tập trung chăm sóc vị thành niên

Các nước đã tổng kết nhân tố ảnh hưởng đến chiều cao thân thể, đến tố chất thể lực con người gồm: dinh dưỡng (31%), di truyền (23%), thể dục thể thao (20%), môi trường và tâm lý xã hội (16% và 10%). Từ kinh nghiệm của Nhật Bản về ứng dụng các nhóm giải pháp về dinh dưỡng gắn với thực hiện các nhóm giải pháp về thể dục thể thao, Việt Nam sẽ can thiệp đồng bộ về dinh dưỡng, thể dục thể thao và lối sống đối với lứa tuổi vị thành niên (lứa tuổi trước sinh đẻ) để đạt hiệu quả tốt về sự tăng trưởng tầm vóc và thể trạng. Ông Dương Nghiệp Chí cho rằng lứa tuổi này nếu được chăm sóc tốt cũng có lợi cho sự phát triển về nhân cách và trí tuệ.

Chương trình Nâng cao tầm vóc và thể trạng người Việt Nam góp phần phát triển giống nòi và phục vụ sự nghiệp CNH-HĐH đất nước nêu một số giải pháp cụ thể can thiệp thể dục thể thao như: Đối với học sinh tiểu học tự tập và tập võ thể dục hoặc thể dục nhịp điệu trước giờ học mỗi ngày 15-20 phút, mỗi tuần tập 1-2 buổi thể dục thể thao ngoại khoá (bơi, các môn bóng), hoặc tập theo chương trình nội khoá có bổ sung võ thể dục, thể dục nhịp điệu; đối với học sinh trung học cơ sở và đầu cấp trung học phổ thông tập theo chương trình thể dục nội khoá có cải tiến (thêm võ thể dục, thể dục dưỡng sinh, trò chơi với dụng cụ đa năng), tập 1-2 buổi thể dục ngoại khoá mỗi tuần...

Về chế độ dinh dưỡng, Chương trình đề ra sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường như thí điểm bữa ăn trưa bổ sung dinh dưỡng tại các trường, bổ sung dinh dưỡng tại gia đình...

PGS TS Mai Công Khẩn (Viện Dinh dưỡng) nhận định, người Việt Nam hoàn toàn có thể đạt được chỉ số về nhân trắc (không thua kém người Pháp) để vươn tới tầm vóc và sức bền sánh vai thế giới, tuy nhiên cần có đường lối quốc gia về dinh dưỡng, song song thực hiện các biện pháp giáo dục, bổ sung hiểu biết về dinh dưỡng cho người dân.

Cũng về biện pháp tuyên truyền, GS.TS Trịnh Văn Bản (Trường ĐH Y Hà Nội) cho biết, để đề tài này biến thành sản phẩm cụ thể, phải làm tốt từ khâu tài liệu tuyên truyền vì Việt Nam thực sự chưa cập nhật được thông tin và kiến thức đầy đủ về vấn đề này. Theo GS.TS Bản thì nên góp thêm tri thức về nâng cao chiều cao bằng cách tập trung các nhà khoa học viết tài liệu tuyên truyền từ trung ương đến địa phương. Sau đó, xây dựng rồi nhân rộng mô hình. Nếu mô hình được xã hội, gia đình, học sinh, nhà trường đồng lòng thực hiện thì đến năm 2020 chắc chắn người Việt Nam sẽ cao thêm 6-7cm.

• Kiều Minh