Bốn giải pháp để phát triển kinh tế tri thức tại VN

Ông Wattez giới thiệu đĩa CD-ROM văn bản luật VN, UNDP tài trợ cho Văn phòng Quốc hội.

Sáng qua (24/7), Vụ trưởng Vụ châu Á - Thái Bình Dương của UNDP, Hafiz Pasha, đã công bố Báo cáo phát triển con người năm 2000 - phiên bản tiếng Việt tại cuộc tọa đàm chính sách về công nghệ mới vì sự phát triển con người, do Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức.

Bản báo cáo cho thấy, năm 2000, chỉ số phát triển nhân lực (HDI) của Việt Nam đã tăng lên một bậc, và xếp thứ 101 trong gần 200 quốc gia được lựa chọn. Tại buổi tọa đàm, ông Hafiz Pasha và GS - VS Trưởng ban Khoa giáo Trung ương Đặng Hữu cùng nêu bật tầm quan trọng của công nghệ đối với phát triển kinh tế, đặc biệt là kinh tế tri thức.

“Báo cáo phát triển con người” dày trên 300 trang, được trình bày rất công phu, cung cấp bằng chứng vững chắc, những bài học kinh nghiệm cụ thể của các quốc gia nghèo, chậm phát triển nhưng vẫn có thể thành công trong việc khả năng áp dụng công nghệ và khoa học hiện đại để xây dựng năng lực đổi mới, giải quyết những khó khăn của đất nước. Bên cạnh những bài học thành công, báo cáo cũng chỉ ra tại sao các nước thất bại trong quá trình theo kịp thời đại. Với nguồn lực hạn chế, cần phải có chiến lược và sự lựa chọn phù hợp với điều kiện cụ thể của từng nước, biết kết hợp hài hoà quá trình đổi mới công nghệ với quá trình đổi mới chính sách quốc gia và sự hỗ trợ của toàn cầu để thu hẹp khoảng cách và tham gia vào thế giới hiện đại.

GS - VS Đặng Hữu đánh giá cao những nỗ lực của UNDP tại Việt Nam, đồng thời trình bày 4 giải pháp về phát triển kinh tế tri thức thời gian tới tại Việt Nam. Đó là: thứ nhất, phải đổi mới cơ chế và chính sách, tạo lập một khuôn khổ pháp lý mới, phù hợp với sự phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Cơ chế chính sách phải thực sự khuyến khích và buộc các doanh nghiệp phải luôn đổi mới, và phải thúc đẩy sự ra đời nhanh chóng các doanh nghiệp mới, nhất là các doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm mới, công nghệ mới. Phải tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, chống độc quyền.

Thứ hai, chăm lo phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí, đào tạo nhân tài. Trong những năm tới phải tăng mạnh đầu tư để phát triển giáo dục và phải tiến hành một cuộc cải cách giáo dục mới. Trong một thời gian ngắn phấn đấu để phổ cập giáo dục trung học cơ sở trong toàn quốc, phổ cập trung học phổ thông trong các thành thị, khu công nghiệp và vùng đồng bằng đông dân, tăng nhanh đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật và công nhân lành nghề, đội ngũ cán bộ quản lý, các doanh gia.

Thứ ba, tăng cường năng lực khoa học và công nghệ quốc gia để có thể tiếp thu, làm chủ, vận dụng sáng tạo các tri thức khoa học và công nghệ mới nhất của thế giới cần thiết cho sự phát triển nước ta, từng bước sáng tạo những công nghệ mới đặc thù của nước ta, xây dựng nền khoa học và công nghệ tiên tiến của Việt Nam.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Công nghệ thông tin là chìa khoá để đi vào kinh tế tri thức. Muốn rút ngắn quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, rút ngắn khoảng cách với các nước, phải khắc phục khoảng cách về công nghệ thông tin. Trước năm 2010 trình độ công nghệ thông tin của Việt Nam phải đạt mức tiên tiến trong khu vực.

Tham dự buổi toạ đàm còn có GS Đỗ Hoài Nam, Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Phó giám đốc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trưởng Ban chỉ đạo Báo cáo quốc gia về phát triển con người; ông Edouard A. Wattez, Điều phối viên Thường trú LHQ và Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam cùng nhiều quan chức cao cấp của Chính phủ, các học giả, các nhà báo.

T.X.