vietbao

Bò tót lại... thăm "nhà"

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Bò tót lại... thăm
Con bò tót to gấp nhiều lần bò nhà ung dung gặm cỏ
Năm thứ ba liên tiếp, con bò tót đực nặng gần 1 tấn ở vườn quốc gia (VQG) Phước Bình (huyện Bác Ái, Ninh Thuận) lại về làng gặm cỏ với bò nhà.

Dù đã từng gặp con bò tót này vào mùa mưa năm trước, nhưng thông tin bò tót xuất hiện lần này vẫn làm chúng tôi háo hức vượt rừng đến VQG Phước Bình. Bởi lẽ trong khi tại vùng Nam Cát Tiên và nhiều vùng rừng khác phải dùng bẫy ảnh hàng tháng trời mới ghi được hình ảnh không rõ nét về bò tót thì tại Phước Bình, mọi người có thể thoải mái tiếp cận bò tót trong khoảng cách 10-20m.

Bò tót lại... thăm

Con bò tót to gấp nhiều lần bò nhà ung dung gặm cỏ ngay sát nhà sàn của người Raglay vào chiều 11-7

Hết “khổ vì bò tót”

Trình dự án bảo tồn bò tót lên WWF và IUCN

Chiều 15-7, ông Nguyễn Công Vân cho biết đã lập dự án sơ khảo bảo tồn bò tót tại VQG Phước Bình lên Quỹ bảo vệ thiên nhiên quốc tế (WWF) và Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN). Dự án bao gồm: điều tra vùng phân bổ bò tót tại VQG Phước Bình; tính toán số lượng bầy đàn, cá thể và phương án bảo vệ bò tót; theo dõi tập tính, nguồn thức ăn và khả năng lai tạo giữa bò tót và bò nhà. Theo đó, nếu không được tài trợ toàn bộ thì sẽ cố gắng xin kinh phí để thực hiện một trong các điểm của dự án. Vì “đây là cơ hội quá hiếm hoi, không thể chần chừ được nữa”, ông Vân khẳng định.

Không cần phải đi quá xa, vừa đến đầu tiểu khu 20 của VQG Phước Bình, ngay trong bãi cỏ nối giữa rẫy bắp và dãy nhà sàn của bà con Raglay đã nhìn thấy bò tót đang thong thả gặm cỏ chung với đám bò cái nhà. Vẫn vóc hình đen trũi, cặp sừng dài cong vút to gấp ba, bốn lần bò nhà đứng cạnh, nhưng lần này bò tót đã không còn trợn mắt và mài sừng đe dọa khi thấy người như những năm trước.

Đây quả là điều rất đặc biệt, bởi ngay lần đầu tiên về làng vào tháng 9-2008, con bò tót này đã húc bị thương ba người, húc chết một con bò kéo và phá nát gần 20ha rẫy bắp, đậu. Đến năm 2010, dù có “quen hơi người” hơn nhưng bò tót vẫn rất hung hãn, gần như toàn bộ rẫy của bà con Raglay sát tiểu khu 25, nơi bò tót xuất hiện lúc đó, đều phải bỏ hoang vì bị bò tót đe dọa khi làm rẫy.

Anh Phạm Văn Thành, trạm trưởng trạm kiểm lâm Pạc Rây, cho biết năm nay bò tót xuất hiện sớm hơn hai năm trước. Ngay từ những trận mưa đầu mùa vào cuối tháng 6, bò tót đã ra khỏi rừng. Tần suất xuất hiện rất đều đặn: buổi trưa từ rừng về rẫy gặm cỏ và đêm xuống lại vào rừng ngủ. Theo ông Nguyễn Công Vân giám đốc VQG Phước Bình, đây chính là điểm đáng lưu ý nhất vì chứng tỏ sau ba năm xuất hiện, con bò tót này đã tạo cho mình một tập tính sinh hoạt ở địa bàn kiếm ăn mới. Đồng thời, sự hiền lành của bò tót cũng chứng tỏ con vật đã cảm nhận được sự an toàn mà con người dành cho mình.

Điều gì đã khiến con bò tót - loài vật chỉ đứng sau hổ về sức mạnh và sự hung bạo - trở nên gần gũi như vậy? Ông Vân cho rằng: “Không có gì khác ngoài sự đối xử tử tế của người dân. Nếu không có họ, chắc chắn VQG Phước Bình không thể có cơ hội tiếp cận với bò tót dễ dàng như bây giờ”. Theo ông Vân, ở nhiều vùng rừng khác, chỉ cần bò tót xuất hiện tại vùng rừng đệm đã khó thoát khỏi họng súng của thợ săn chứ đừng nói là về ngay trong rẫy.

Tuy nhiên, tại Phước Bình dù lúc đầu bò tót điên cuồng tấn công nhưng người dân đã được tuyên truyền và ý thức rất cao về việc bảo vệ mình và không được xâm hại tính mạng bò tót. Sau đó, người dân cùng với kiểm lâm còn tự lập một tổ cảnh báo và bảo vệ bò tót. Dù có những gia đình phải nhận lương thực hỗ trợ vì rẫy đã bị bò tót phá nát nhưng ba năm qua, con bò tót này vẫn luôn an toàn và ngày càng trở nên hiền lành.

Cơ hội quý giá

Bò tót về sống chung với bò nhà - hiện tượng chưa từng được ghi nhận tại Việt Nam - đã mở ra cơ hội tiếp cận, nghiên cứu quý giá cho các nhà khoa học. VQG Phước Bình nhận định với vóc dáng gần 1 tấn, có thể đây chính là con bò tót đầu đàn, sau một cuộc “tranh chấp quyền lực” đã bị đào thải, không thể nhập bầy và về làng sống với bò nhà.

Với riêng con bò tót, điều đó không có lợi, tuy nhiên về mặt sinh thái lại là tín hiệu vui vì chứng tỏ quần thể bò tót sống tại VQG Phước Bình đang phát triển, tạo ra sự cạnh tranh bầy đàn. Khảo sát gần nhất vào năm 2008 chỉ xác định được tại VQG Phước Bình có ba bầy bò tót với khoảng 40 con nhưng không khẳng định được đặc điểm của quần thể bò tót này.

Bò tót lại... thăm

Hai cán bộ kiểm lâm VQG Phước Bình cùng PV tiếp cận bò tót ở khoảng cách rất gần

Sau một thời gian bò tót sống chung với bò cái của người dân, hiện VQG Phước Bình đã khoanh vùng ba con bê con hơn một tuổi có vóc dáng và tập tính khác lạ với bò nhà, được nghi ngờ là con lai của bò tót. Theo quan sát của chúng tôi, ba con bê con này có màu lông đen nâu, đặc biệt là có bờm chạy dọc từ cổ xuống lưng và sừng đã cao gần 20cm - điều không thấy ở các con bê khác tại Phước Bình.

Ông Nguyễn Văn Chuẩn, chủ của một trong ba con bê nghi là lai bò tót, cho biết bê đã đến tuổi xỏ mũi nhưng thực hiện nhiều lần đều không thành công vì chúng quá hiếu động và khỏe, không giống như các con bê khác. Hiện VQG Phước Bình đang lập dự án, xin kinh phí để mua thêm bò cái trưởng thành thả vào khu vực bò tót xuất hiện để theo dõi và hi vọng sẽ có con lai bò tót chào đời.

Rất nhiều thông tin quý giá về bò tót Việt Nam đang có cơ hội được khơi mở từ con bò tót tách bầy ở VQG Phước Bình. Tuy nhiên, cơ hội quý giá này dường như đang bị thờ ơ. VQG Phước Bình đang muốn thực hiện rất nhiều nghiên cứu như gắn chip lên bò tót để xác định được đường di chuyển của bò khi về rừng vào ban đêm và trong những tháng mùa khô.

Từ đây, có thể xác định được nguồn thức ăn của bò tót và đặc biệt là xác định chính xác phạm vi quần thể bò tót đang sinh sống để lên kế hoạch bảo tồn tổng thể.

Đơn giản hơn là xác định ADN cho ba con bê nghi là lai bò tót mà nếu đúng sẽ bảo vệ được nguồn gen độc đáo, lai tạo với bò nhà. Tuy nhiên, ngoài 25 triệu đồng hỗ trợ để bảo vệ bò tót của UBND tỉnh Ninh Thuận, suốt ba năm qua, VQG Phước Bình vẫn phải tự “bơi” trong việc bảo vệ và nghiên cứu con bò tót này, không đủ kinh phí cũng như chuyên môn để thực hiện những nghiên cứu đang ấp ủ.

Ông Nguyễn Công Vân tiếc nuối: “Đã gõ cửa nhiều nơi nhưng chúng tôi vẫn chưa nhận được sự trợ giúp. Mùa khô tới bò tót lại về rừng, không biết còn ra lại nữa không”.

Ký ức bò rừng

Theo cách gọi của những toán thợ rừng, bò tót còn có tên là con min. Uy dũng hơn, trong tiếng Raglay, bò tót là kvây - con vật “hung dữ và to lớn”. Bây giờ, tìm đỏ mắt trong những cánh rừng nối vùng duyên hải Nam Trung bộ với cao nguyên Lâm Viên, Bidoup... mới mong thấy bò tót. Dù rất nhiều già làng và thợ rừng vẫn còn nguyên ký ức những ngày chưa xa về sự phong phú của bò tót.

Ông Chammale Âu, nghệ nhân dân gian và cũng là thợ săn nổi tiếng ở vùng rừng Ma Nới (Ninh Sơn, Ninh Thuận), rút trong bọc cói cây kèn motova - loại nhạc cụ của người Raglay, bảo: “Bằng sừng con kvây đó, cái kèn này tao làm hồi sau giải phóng (năm 1975). Hồi đó, kvây nhiều lắm, bắn một con cả làng ăn no. Nhưng giờ Ma Nới này chỉ còn cái motova này của tao bằng sừng kvây nữa thôi”. Vốn là một du kích của chiến khu Anh Dũng (vùng rừng Ma Nới, Phước Hà của Ninh Thuận ngày nay), ông Chammale Âu từng tận mắt thấy nhiều đoàn bò tót xé gió lao đi giữa rừng.

Thời đó, bò tót nhiều đến nỗi đứng cách hàng cây số vẫn nhận biết được qua bước di chuyển làm tiếng cây rừng xào xạc như gió bão và mùi nước tiểu khai nồng bốc lên. Ký ức về bò tót của Chammale Âu vì thế rất nhiều, nhưng hãi hùng nhất là câu chuyện về người bạn Đá Mài Phân, một du kích ở cùng chiến khu Anh Dũng đã bị một con bò tót đầu đàn móc lủng ngực. Dù trước đó Đá Mài Phân đã xả hết nửa băng súng AK nhưng bò tót vẫn đủ sức lao vào. Lần đó, sau khi xẻ thịt bò tót đã phải huy động tới hơn 20 du kích mới gùi nổi xương, thịt của con bò này về lán.

Gần hơn nữa, ông Trần Công Thắng, một cán bộ lâm nghiệp ở Ninh Sơn, bảo rằng vào đầu những năm 1990, mỗi sáng lái xe reo vào rừng vẫn còn thấy chi chít dấu chân của những bầy bò tót ăn đêm cắt đường đi qua. “Thời đó chắc bò tót chưa được đưa vô sách đỏ, quản lý cũng còn lỏng lẻo nên có ngày thợ săn bắn đến ba, bốn con, đem ra cửa rừng xẻ thịt bán rẻ như cho” - ông kể.

Từ rừng Phước Hà đến rừng Ma Nới rồi lên cao nữa là Phước Bình, Bidoup... - những cánh rừng bậc thang nối nhau từ Ninh Thuận, Khánh Hòa lên cao nguyên Lâm Viên, nơi trú ngụ của bò tót cứ bị thu hẹp dần. Và nói như ông Nguyễn Công Vân, bò tót Nam Trung bộ đã “cùng đường” vì vùng rừng Pạc Rây, nơi con bò tót đang xuất hiện, đã là nấc thang sinh tồn cuối cùng.

Chuyện một con bò tót về làng ở Phước Bình những ngày này vì thế mang đến niềm vui vì bò tót vẫn còn sinh trưởng, vẫn còn chút “niềm tin” ở con người để bạo gan ra khỏi rừng. Nhưng cũng chứa đầy nỗi ngậm ngùi trong suy nghĩ của rất nhiều người như ông Chammale Âu, ông Trần Công Thắng... Bởi câu chuyện ly kỳ về những bầy kvây - bò tót mà các ông từng chứng kiến chỉ mới đây thôi đã trở thành ký ức quá nhanh.

Theo Nguyễn Viễn Sự - Sơn Lâm (Tuổi trẻ)
Comment :Bò tót lại... thăm "nhà"
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bò tót lại... thăm "nhà" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bo tot lai tham nha ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bò tót lại... thăm "nhà" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
Gaur again ... visit "home"
NP Phuoc Binh Phuoc Binh, Ninh Thuan, that said, Chammale Europe, Nguyen Cong Van, national parks, bull, cow, appearance, protection, forest areas, opportunities, home, third
third consecutive year, male bull weighing nearly a ton in national parks (NP) Phuoc Binh (Bac Ai district, Ninh Thuan) back to their villages with cows grazing in the ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ