Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi

Bao nhieu nam roi con mai di thi

Một mùa thi đại học dần qua. Trong số hơn một triệu thí sinh dự thi năm nay, khả năng tiếp nhận của các trường Đại học chỉ độ trăm ngàn. Số thí sinh không trúng tuyển, kẻ nào đã vài ba lần "lều chõng" vẫn giẫm vỏ chuối có lẽ đành "chia tay ngậm ngùi" với sách vở. Kẻ nào mới thi năm đầu thì lại về ôn tiếp để quyết một lần nữa "sống mái với đại học". Nhìn họ, trong tôi trào lên một niềm thương cảm và tự hỏi: Chẳng lẽ không còn con đường nào khác để vào đời ngoài việc cứ phải qua cổng trường đại học?

Nỗi niềm ai tỏ

Hà Nội những ngày tháng bảy, trời oi ả và ngột ngạt. Đường Hà Nội vốn đã nghẽn giờ càng thêm tắc vì hàng chục vạn thí sinh cùng người nhà đổ về chốn "đế kinh" để thi đại học. Len lỏi vào trong "xóm nhà trọ" ở khu Láng, tôi làm quen với một thí sinh tên Đức quê ở Nông Cống (Thanh Hoá). Đức thi lần này là thứ hai, lần trước có bố đi kèm để chăm sóc (như huấn luyện viên đi chỉ đạo đội bóng), nhưng kì này kinh tế gia đình khó khăn quá, em đi một mình để bớt một suất ăn và nhà trọ. Trước khi đi, bố mẹ vay giật khắp xóm mới được 800.000 đồng để Đức mang theo làm lộ phí. Với số tiền ít ỏi này Đức chỉ có thể thuê "nhà trọ đếm chân" tức là loại nhà trọ tập thể, mỗi người được phát một manh chiếu đơn trải ra nền nhà nằm chật như xếp gạch, bù lại giá rẻ chỉ 30.000 đồng/ngày. Cả nhà trọ hàng chục con người chỉ có một chiếc quạt trần lờ đờ quay. Cởi trần, mặc quần đùi, bò ra chiếu mà ôn luyện, đến bữa thì ra quán cơm bụi, nhưng nhớ là phải mang theo tiền nong, hành lý theo người không lúc nào rời, bởi vì có không ít kẻ gian trà trộn vào những nhà trọ này, hở ra một tí là chúng "mổ" mất ngay.

Nói gở, nếu kỳ này không trúng đại học thì em làm thế nào? - tôi hỏi Đức. Phải trúng chứ, em ôn luyện rất kỹ, lại đã đi cầu khấn khắp nơi rồi. Nếu không trúng em sẽ ôn và lại thi tiếp, sợ gì. Quê em học giỏi, người đỗ đại học nhiều lắm, bởi thế nếu không trúng thì ngượng với bạn bè, làng xóm nên em cứ phải ôn luyện và thi bao giờ được mới thôi - Đức trả lời.

Nhìn vẻ mặt đanh lại của Đức, tôi bất giác thở dài cho một thực tế: ở nhiều vùng quê hiện nay (nhất là những quê xứ Thanh, xứ Nghệ, xứ Kinh bắc - nơi xưa kia có truyền thống khoa cử Hán học) các dòng họ đua nhau lập quỹ khuyến học, sống chết cũng phải lo cho con em có được tấm bằng đại học. Họ này ganh đua với họ kia, họ nào có nhiều người đỗ đạt thì vênh vang lắm. Nhiều người ca ngợi phong trào này, coi đó là biểu hiện của truyền thống hiếu học, nhưng vô hình chung chính sự thái quá đó đã tạo nên tâm lý nặng nề trong nếp nghĩ của mọi người rằng con em họ cứ phải học đại học mới oai, mới sang, chứ làm nghề khác thì hèn, không ngóc đầu, không mở mày mở mặt lên được. Bởi thế con em khi tốt nghiệp phổ thông, bất cần biết lực học khá giỏi hay trung bình, cứ phải đổ xô vào thi đại học.

Dòng họ Đặng ở làng Trầm có 70 người trình độ từ đại học trở lên, là một trong những họ có số lượng đỗ đạt cao của làng. Đương nhiên là người trong họ tự hào lắm, kỳ nào giỗ tổ ông trưởng họ cũng đọc oang oang danh sách những người đỗ đạt như là để "báo cáo với tổ tiên", thậm chí còn so sánh số lượng người đỗ giữa chi này với chi kia nữa. Cứ mỗi lần đi ăn giỗ về, ông Thân lại ngồi thừ người hàng giờ đồng hồ. Ông buồn. Nhà ông đa đinh, tới năm thằng con giai mà chảđứa nào học hành ra gì, có mỗi thằng út là học hết lớp 12 nhưng cho thi đại học hai năm liền đều "về không".

Con cái người ta đỗ đạt rầm rầm, mình tới 5 thằng con mà chả đứa nào mon men được tới cổng trường đại học thì nhục lắm. Ông họp cả nhà lại, bắt 4 thằng anh tháng tháng phải góp tiền để lo cho thằng út lên Hà Nội ôn thi, bao giờ đỗ bằng được đại học mới thôi, bất kể đại học gì. Cậu út đi ôn thi, nghe có kẻ “tiếp thị” thi thuê, thế là cậu về nhà bàn với gia đình. Ông Thân nghe thế cũng bùi tai bèn "tổng động viên" tài lực cả gia đình quyết lo cho cậu đặt được chân vào giảng đường đại học. Rồi thì cậu cũng “đỗ”, ông Thân thịt cả con lợn khao họ. Nhưng "ngày vui ngắn chẳng tày gang", đường dây thi thuê đó bị khui ra, thế là cậu đành xách va li về quê. Giờ cậu suốt ngày đóng cửa nằm khàn ở nhà chẳng dám đi đâu vì xấu hổ.

Cái mác sinh viên đại học nó ám người ta ghê quá! Chính vì ham hố bằng cấp nên dễ bị kẻ xấu lợi dụng để trục lợi, hẳn mọi người còn nhớ mấy năm trước đã xảy ra vụ lừa đảo của trường đại học Quốc tế châu Á. Khoan hãy trách gã lừa đảo người Đài Loan kia vội, mà trước hết ta hãy tự kiểm điểm lại mình. Bởi xã hội Việt Nam hám hố bằng cấp (mà bằng cấp ghi bằng tiếng Tây lại càng có giá, càng oách) nên bọnlừa đảo quốc tế mới có thể dễ dàng qua mặt đến thế.

Lại có những cậu học trò đỗ vào trung cấp, thậm chí cao đẳng, học được một năm rồi vậy mà vẫn sẵn sàng bỏ để thi vào đại học. Huy học Cao đẳng Tin học của trường Đại học Bách Khoa, đến kỳ thi năm sau Huy lại đi thi và đỗ vào Đại học Thương mại, thế là Huy "gút - bai" Cao đẳng Bách Khoa để sang học đại học cho... oai.

Kể thì cũng có oai thật, gia phả dòng họ ghi trang trọng: Nguyễn Sỹ Huy đỗ đại học Thương Mại (dòng họ này chỉ ghi tên người đỗ đại học vào danh sách, không ghi tên người đỗ cao đẳng). Bố mẹ Huy thì nở mày nở mặt vì được cả làng khen con mình có chí. Bây giờ thì Huy đã tốt nghiệp đại học Thương Mại và đang thất nghiệp, mảnh bằng cử nhân Thương mại giờ nhiều nhan nhản, chả xin đâu được việc cả. Trong khi đám bạn cũ ở cao đẳng bên Bách Khoa ra trường đã được 2 năm, đứa nào cũng có công ăn việc làm tử tế, thu nhập hai, ba triệu một tháng, có đứa đã sắm được cả xe máy. Huy nhìn chúng mà cay đắng cho cái tính sỹ hão của mình, "sai một ly đi một dặm", bây giờ thì làm sao sửa chữa được nữa.

Viết đến đây tôi chợt nao lòng nhớ về một chuyện buồn, rất buồn xảy ra ở Thuận Thành quê tôi cách đây mấy năm, có cậu học trò sau ba lần thi không đậu đại học đã thắt cổ tự tử. Vì sao phải cay cú đến như vậy hỡi em? Lẽ nào với kiến thức lớp 12 em không thể học lấy một nghề gì đó để làm kế sinh nhai hay sao? Cái chết của em có một phần trách nhiệm của xã hội, cũng vì chúng ta không làm tốt công tác hướng nghiệp cho các em, để các em không nhìn thấy tương lai cuộc đời ngoài việc phải đỗ vào đại học.

Trên đời có cả ngàn cách lập thân

Cái thời xửa xưa còn khoa cử Hán học, khi mà nho sinh nào đỗ đạt thành ông nghè, ông cống được nhà vua ban mũ mãng cân đai, được về vinh quy bái tổ, cả làng, cả tổng phải đi rước, oai phong lẫm liệt gấp cả ngàn lần bây giờ thì các cụ đã có câu nói đại ý: trên đời có cả ngàn cách lập thân, hèn nhất là lập thân bằng con đường văn chương khoa cử. Ở đây tôi xin phép không bàn luận câu nói này mà chỉ xin kể một vài trường hợptay trắng lập nghiệp mà không nhất thiết phải qua cổng trường đại học.

Anh tên là Huyên, người "nhà quê đặc". Nhà anh nghèo, anh chỉ được học đến lớp bẩy rồi thôi. Anh buôn bán lặt vặt một thời gian, rồi có người thuê anh phụ việc làm bánh quẩy để đưa các hàng phở. Anh nhanh tay, chịu khó nên chẳng mấy chốc "học lỏm" được cả bí quyết làm bột (cho phụ gia gì vào bột mỳ, cân lượng bao nhiêu, ủ trong thời gian mấy tiếng để bánh ngon...). Không những thế, anh còn tranh thủ thời gian rỗi đi mời chào được một số hàng quán để nhận bánh quẩy của chủ đưa thêm kiếm tiền. Chỉ sau hai năm anh đã gom góp được lưng vốn kha khá, bèn tự thuê nhà, sắm đồ nghề ra làm riêng. Bây giờ sau chín năm ra thủ đô, anh đã mua được gần năm chục mét vuông đất ở phường Hạ Đình (quận Thanh Xuân), xây được ngôi nhà hai tầng rưỡi. Nhà anh còn thuê cả hai người làm vẫn chưa hết việc. Tôi hỏi anh về thu nhập và được nghe một con số giật mình: trừ chi phí sản xuất và chi tiêu cho cả nhà, mỗi tháng gia đình anh còn để ra được tới 4 triệu đồng.

Đợt anh trai tôi làm nhà, nhờ tôi trông hộ, do vậy tôi quen một thợ lắp điện nước tên là Nguyện, người Hưng Yên. Nguyện học đến lớp 9 thì bố mất, phải nghỉ học. Quê anh đất chật người đông, tiết nông nhàn anh thường lên Hà Nội làm thuê. Để dành được ít tiền anh xác định phải học lấy một nghề kiếm sống, "nhất nghệ tinh nhất thân vinh" mà. Anh nhận thấy bây giờ người ta xây dựng nhiều, như vậy cần có nhiều người biết lắp điện nước. Thế là anh đăng ký học ngành công nhân lắp đặt thiết bị công trình xây dựng. Nhờ cần cù chịu khó cộng với tay nghề cao và tính anh thật thà, không gian lận trộm cắp nên anh làm không hết việc, cứ chủ nhà nọ giới thiệu cho chủ nhà kia. Bây giờ chỉ mới mấy năm mà anh đã mua được một căn hộ 40 mét vuông ở khu tập thể Minh Khai với giá năm trăm triệu đồng, sắm được xe Dylan, điện thoại di động xịn. Từ một chú nhà quê, học hành hạn chế mà có được như thế, hơn nhiều cán bộ Nhà nước làm cả đời.

Kể những chuyện này tôi không có ý phủ nhận vai trò của học hành thi cử mà chỉ xin các sĩ tử ghi nhớ một điều rằng: Trên đời này có nhiều cách lập thân, nếu không đỗ đại học, tự thấy lực học của mình khó có thể tiếp tục con đường khoa cử thì hãy lựa chọn học một nghề gì đó để vào đời. Nghề nào cũng cao quý cả, miễn là ta biết sống lương thiện bằng sức lao động của mình. Các bậc phụ huynh cũng như mọi người trong xã hội hãy có một cách nhìn đúng đắn, đừng mù quáng vì hai chữ Đại học.

Nguyễn Duy Hữu

Việt Báo

Video nổi bật

Lên cầu Long Biên uống trà chanh giá...50 nghìn một cốc
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Những hành động xấu xí của du khách Việt ở nước ngoài

Siêu thị Nhật cảnh báo thói ăn cắp vặt; nhà hàng buffet Thái Lan, Singapore, Lào cảnh báo thói lãng phí đồ ăn và gần đây nhất, hai du khách người Việt ăn cắp đã bị bắt tại Thụy Sĩ... Cách hành xử của một số người Việt đã tạo ra một hình ảnh "xấu xí"...

Vì sao công dân Việt Nam bị Singapore từ chối cho nhập cảnh?

Nhiều công dân Việt Nam lại không đủ khả năng ngoại ngữ để giải thích lý do nhập cảnh, dẫn đến việc phía ICA có thể từ chối cho nhập cảnh và buộc quay về nước đối với cả những trường hợp chưa vi phạm.

Chuyện về những cái chết đơn côi của bệnh nhân HIV

Có những bệnh nhân khi chết nhưng bị gia đình từ chối, bệnh viện đành tổ chức mai táng, nhìn chiếc xe chuyển bánh, trên xe chỉ có 1 chiếc áo quan và 1 người lái xe, nhiều người bác sĩ không khỏi xót xa.

Nhận xét tin Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bao nhieu nam roi con mai di thi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

How many years remain. take the exam ..
Technology, Hanoi University of Commerce, universities, once again, stepped on a banana peel, candidates, whoever, the park, now, how much, take the exam, the year, he, do

A gradually college season. Of the over one million candidates this year, capable of receiving only the University of hundred thousand. Number candidates not admitted, who had several times " ; tent mat "is probably trampled banana type" break up sucking ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h277 QN ngap nang sau tran mua lich su
    Thời sự 24h(27/7): QN ngập nặng sau trận mưa lịch sử

    Quảng Ninh ngập nặng sau trận mưa lịch sử; Biểu tượng sexy nhất của điện ảnh Việt thập niên 90; Vì sao hàng xóm không mua 'bức tường 1 tỷ'?; Hà Nội: Cảnh nhấc bổng xe tải mắc kẹt trên cầu vượt; Hàng chục cán bộ ngân hàng tại phiên xử đại gia nợ 1.600 tỷ...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 27/7.

  • Thoi su tuan qua Dung thu phi duong bo voi xe may
    Thời sự tuần qua: Dừng thu phí đường bộ với xe máy

    Khách bị trói vì cố tình hút thuốc trên máy bay Vietnam Airlines; Thí sinh chật vật tra cứu điểm thi; Nữ đại gia bị thợ làm tóc lừa 288 tỷ đồng; Cán bộ Thanh tra Chính phủ bị bắt vì nghi vấn nhận 100 triệu đồng; Du khách Việt ăn cắp hàng hiệu ở Thụy Sĩ; Vụ giết 4 người ở Nghệ An: Bất ngờ về nghi phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h257 Dai tuong Phung Quang Thanh ve den Ha Noi
    Thời sự 24h(25/7): Đại tướng Phùng Quang Thanh về đến Hà Nội

    Đại tướng Phùng Quang Thanh về đến Hà Nội; Triệt phá đường dây cực lớn, thu 5,5 tấn ma túy; LS nói về những 'bất thường' sau phiên xử Lý Nguyễn Chung; gần 40.000 điểm liệt môn Toán: ‘Tôi thấy choáng!’; nhiều người chết và bị thương vì tai nạn giao thông;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 25/7.

  • Thoi su 24h247 Hanh khach bi troi tren may bay
    Thời sự 24h(24/7): Hành khách bị trói trên máy bay

     Khi lương chủ tịch tập đoàn nhà nước "bất ngờ" bị lộ; Giọng đọc huyền thoại của VTV giờ ra sao?; Khách bị trói vì cố tình hút thuốc trên máy bay Vietnam Airlines; Trẻ sơ sinh chết bất thường: Bộ Y tế vào cuộc

  • Thoi su 24h237 Mot can bo Thanh tra Chinh phu bi bat
    Thời sự 24h(23/7): Một cán bộ Thanh tra Chính phủ bị bắt

     Nhiều ĐH dự kiến điểm chuẩn nguyện vọng 1; Tuyên án Lý Nguyễn Chung, xác minh thêm lời khai nhân chứng; MC Quang Minh bị hôn mê sâu; Chính thức đề xuất dừng thu phí đường bộ xe máy

  • Du khach Viet an cap o Thuy Si
    Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ

    Chưa tìm được cách ngăn ngừa người ra nước ngoài buôn lậu, trộm cắp hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục nước sở tại nên chúng ta sẽ còn xấu mặt dài dài

  • Bat nguyen Chu tich Tap doan Dau khi VN
    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN

    Cựu Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PetroVietnam - PVN) Nguyễn Xuân Sơn bị khởi tố để điều tra hành vi "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" - tội danh được quy định tại điều 285 Bộ luật Hình sự. Báo điểm.. ------------ Xem thêm: Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN, http://vietbao.vn/tp/Bat-nguyen-Chu-tich-Tap-doan-Dau-khi-VN/12123701/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tuan Hung vang bay dap tra My Linh
    Tuấn Hưng "văng bậy", “đáp trả” Mỹ Linh

    Nhiều người tỏ ra không hài lòng với cách ứng xử của Tuấn Hưng, trong đó có diva Mỹ Linh. ------------ Xem thêm: Tuấn Hưng "văng bậy", nổi nóng với Bài hát yêu thích1, http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Tuan-Hung-vang-bay-noi-nong-voi-Bai-hat-yeu-thich1/350613756/235/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Trung Quoc giup Lao xay duong sat cao toc
    Trung Quốc giúp Lào xây đường sắt cao tốc

    Dự án giúp Lào có vốn nhưng cũng giúp chính TQ nhằm đạt được 3 mục đích lớn: Xuất khẩu vốn; xuất khẩu công nghệ và xuất khẩu con người.

  • Nu tho dan nguc tran xon xao dan mang
    'Nữ thổ dân ngực trần' xôn xao dân mạng

    Hot girl thổ dân xinh đẹp ngực trần đang trở thành từ khóa hot được cư dân mạng tìm kiếm, thông tin về cô gái này cũng nhanh chóng được tìm thấy.

  • Su kien quoc te noi bat 197257
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/7-25/7)

    Thỏa thuận hạt nhân Iran gặp trở ngại tại Quốc hội Mỹ; Hải quân Trung Quốc tập trận lớn trên Biển Đông; Sách trắng Nhật tố cáo trực tiếp Trung Quốc gây hấn ở Biển Đông; Tin chấn động: NASA công bố tìm thấy Trái đất thứ 2 là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 207 267
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/7 - 26/7)

    Fan thu thập 2.000 bằng chứng nói xấu Taeyeon (SNSD), Vụ "Lệ Quyên cho con đi tiểu trên máy bay": hết "sốt" báo Mỹ, lại lên báo Anh, Sơn Tùng MTP bị nghi ngờ về giới tính, Sau tin đồn chia tay Kim Lý, Trương Ngọc Ánh tình tứ bên trai lạ, "Trò cưng Mỹ Tâm hát hit Sơn Tùng M-TP vượt trội bản gốc".... là những tin chính nổi bật trong tuần.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1907 2507
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/07 - 25/07)

    Vụ chặt cây xanh: Hàng loạt cán bộ bị giáng chức, chuyển công tác; Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ; Tranh cãi về màu sơn mới Nhà hát lớn Hà Nội; Bức tường 1 tỉ đồng sẽ bị thu hồi? ....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/07 - 25/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-1907-2507/2147580278/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1907 25072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/07 - 25/07/2015

    Ông Nguyễn Xuân Sơn - nguyên Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam bị cho thôi chức và bắt tạm giam để điều tra về nguồn vốn 800 tỉ do PVN đầu tư vào Ocean Bank có nguy cơ bị mất trắng; giá xăng giảm "nhỏ giọt"260 đồng/lít, trong khi DN xăng dầu vẫn đang lãi 1.105 đồng/lít xăng còn người tiêu dùng thì vẫn mua xăng đắt và tiếp tục phải đóng vào quỹ Bình ổn giá; WB vừa công bố thông tin về nợ công khiến dư luận xã hội giật mình với con số nợ lên tới 110 tỷ USD, cao hơn nhiều so với các nguồn số liệu từng được công bố... Cùng với đó, những thông tin về BĐS, tài chinh- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/07 - 25/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1907-25072015/2147580269/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1907 2507
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/07 - 25/07)

    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN; Lý Nguyễn Chung bị tuyên án 12 năm tù; Cảnh báo tội phạm mới: ‘thôi miên, bỏ thuốc mê’ để gây án; Đánh sập đường dây mua bán, vận chuyển hơn 1.200 bánh heroin; Giáo viên cấu kết với người tình giết chồng; Nạn ném đá xe khách, vì sao dây dưa?;.....là những tin đáng chú ý trong tuần.