Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Bao nhieu nam roi con mai di thi

Một mùa thi đại học dần qua. Trong số hơn một triệu thí sinh dự thi năm nay, khả năng tiếp nhận của các trường Đại học chỉ độ trăm ngàn. Số thí sinh không trúng tuyển, kẻ nào đã vài ba lần "lều chõng" vẫn giẫm vỏ chuối có lẽ đành "chia tay ngậm ngùi" với sách vở. Kẻ nào mới thi năm đầu thì lại về ôn tiếp để quyết một lần nữa "sống mái với đại học". Nhìn họ, trong tôi trào lên một niềm thương cảm và tự hỏi: Chẳng lẽ không còn con đường nào khác để vào đời ngoài việc cứ phải qua cổng trường đại học?

Nỗi niềm ai tỏ

Hà Nội những ngày tháng bảy, trời oi ả và ngột ngạt. Đường Hà Nội vốn đã nghẽn giờ càng thêm tắc vì hàng chục vạn thí sinh cùng người nhà đổ về chốn "đế kinh" để thi đại học. Len lỏi vào trong "xóm nhà trọ" ở khu Láng, tôi làm quen với một thí sinh tên Đức quê ở Nông Cống (Thanh Hoá). Đức thi lần này là thứ hai, lần trước có bố đi kèm để chăm sóc (như huấn luyện viên đi chỉ đạo đội bóng), nhưng kì này kinh tế gia đình khó khăn quá, em đi một mình để bớt một suất ăn và nhà trọ. Trước khi đi, bố mẹ vay giật khắp xóm mới được 800.000 đồng để Đức mang theo làm lộ phí. Với số tiền ít ỏi này Đức chỉ có thể thuê "nhà trọ đếm chân" tức là loại nhà trọ tập thể, mỗi người được phát một manh chiếu đơn trải ra nền nhà nằm chật như xếp gạch, bù lại giá rẻ chỉ 30.000 đồng/ngày. Cả nhà trọ hàng chục con người chỉ có một chiếc quạt trần lờ đờ quay. Cởi trần, mặc quần đùi, bò ra chiếu mà ôn luyện, đến bữa thì ra quán cơm bụi, nhưng nhớ là phải mang theo tiền nong, hành lý theo người không lúc nào rời, bởi vì có không ít kẻ gian trà trộn vào những nhà trọ này, hở ra một tí là chúng "mổ" mất ngay.

Nói gở, nếu kỳ này không trúng đại học thì em làm thế nào? - tôi hỏi Đức. Phải trúng chứ, em ôn luyện rất kỹ, lại đã đi cầu khấn khắp nơi rồi. Nếu không trúng em sẽ ôn và lại thi tiếp, sợ gì. Quê em học giỏi, người đỗ đại học nhiều lắm, bởi thế nếu không trúng thì ngượng với bạn bè, làng xóm nên em cứ phải ôn luyện và thi bao giờ được mới thôi - Đức trả lời.

Nhìn vẻ mặt đanh lại của Đức, tôi bất giác thở dài cho một thực tế: ở nhiều vùng quê hiện nay (nhất là những quê xứ Thanh, xứ Nghệ, xứ Kinh bắc - nơi xưa kia có truyền thống khoa cử Hán học) các dòng họ đua nhau lập quỹ khuyến học, sống chết cũng phải lo cho con em có được tấm bằng đại học. Họ này ganh đua với họ kia, họ nào có nhiều người đỗ đạt thì vênh vang lắm. Nhiều người ca ngợi phong trào này, coi đó là biểu hiện của truyền thống hiếu học, nhưng vô hình chung chính sự thái quá đó đã tạo nên tâm lý nặng nề trong nếp nghĩ của mọi người rằng con em họ cứ phải học đại học mới oai, mới sang, chứ làm nghề khác thì hèn, không ngóc đầu, không mở mày mở mặt lên được. Bởi thế con em khi tốt nghiệp phổ thông, bất cần biết lực học khá giỏi hay trung bình, cứ phải đổ xô vào thi đại học.

Dòng họ Đặng ở làng Trầm có 70 người trình độ từ đại học trở lên, là một trong những họ có số lượng đỗ đạt cao của làng. Đương nhiên là người trong họ tự hào lắm, kỳ nào giỗ tổ ông trưởng họ cũng đọc oang oang danh sách những người đỗ đạt như là để "báo cáo với tổ tiên", thậm chí còn so sánh số lượng người đỗ giữa chi này với chi kia nữa. Cứ mỗi lần đi ăn giỗ về, ông Thân lại ngồi thừ người hàng giờ đồng hồ. Ông buồn. Nhà ông đa đinh, tới năm thằng con giai mà chảđứa nào học hành ra gì, có mỗi thằng út là học hết lớp 12 nhưng cho thi đại học hai năm liền đều "về không".

Con cái người ta đỗ đạt rầm rầm, mình tới 5 thằng con mà chả đứa nào mon men được tới cổng trường đại học thì nhục lắm. Ông họp cả nhà lại, bắt 4 thằng anh tháng tháng phải góp tiền để lo cho thằng út lên Hà Nội ôn thi, bao giờ đỗ bằng được đại học mới thôi, bất kể đại học gì. Cậu út đi ôn thi, nghe có kẻ “tiếp thị” thi thuê, thế là cậu về nhà bàn với gia đình. Ông Thân nghe thế cũng bùi tai bèn "tổng động viên" tài lực cả gia đình quyết lo cho cậu đặt được chân vào giảng đường đại học. Rồi thì cậu cũng “đỗ”, ông Thân thịt cả con lợn khao họ. Nhưng "ngày vui ngắn chẳng tày gang", đường dây thi thuê đó bị khui ra, thế là cậu đành xách va li về quê. Giờ cậu suốt ngày đóng cửa nằm khàn ở nhà chẳng dám đi đâu vì xấu hổ.

Cái mác sinh viên đại học nó ám người ta ghê quá! Chính vì ham hố bằng cấp nên dễ bị kẻ xấu lợi dụng để trục lợi, hẳn mọi người còn nhớ mấy năm trước đã xảy ra vụ lừa đảo của trường đại học Quốc tế châu Á. Khoan hãy trách gã lừa đảo người Đài Loan kia vội, mà trước hết ta hãy tự kiểm điểm lại mình. Bởi xã hội Việt Nam hám hố bằng cấp (mà bằng cấp ghi bằng tiếng Tây lại càng có giá, càng oách) nên bọnlừa đảo quốc tế mới có thể dễ dàng qua mặt đến thế.

Lại có những cậu học trò đỗ vào trung cấp, thậm chí cao đẳng, học được một năm rồi vậy mà vẫn sẵn sàng bỏ để thi vào đại học. Huy học Cao đẳng Tin học của trường Đại học Bách Khoa, đến kỳ thi năm sau Huy lại đi thi và đỗ vào Đại học Thương mại, thế là Huy "gút - bai" Cao đẳng Bách Khoa để sang học đại học cho... oai.

Kể thì cũng có oai thật, gia phả dòng họ ghi trang trọng: Nguyễn Sỹ Huy đỗ đại học Thương Mại (dòng họ này chỉ ghi tên người đỗ đại học vào danh sách, không ghi tên người đỗ cao đẳng). Bố mẹ Huy thì nở mày nở mặt vì được cả làng khen con mình có chí. Bây giờ thì Huy đã tốt nghiệp đại học Thương Mại và đang thất nghiệp, mảnh bằng cử nhân Thương mại giờ nhiều nhan nhản, chả xin đâu được việc cả. Trong khi đám bạn cũ ở cao đẳng bên Bách Khoa ra trường đã được 2 năm, đứa nào cũng có công ăn việc làm tử tế, thu nhập hai, ba triệu một tháng, có đứa đã sắm được cả xe máy. Huy nhìn chúng mà cay đắng cho cái tính sỹ hão của mình, "sai một ly đi một dặm", bây giờ thì làm sao sửa chữa được nữa.

Viết đến đây tôi chợt nao lòng nhớ về một chuyện buồn, rất buồn xảy ra ở Thuận Thành quê tôi cách đây mấy năm, có cậu học trò sau ba lần thi không đậu đại học đã thắt cổ tự tử. Vì sao phải cay cú đến như vậy hỡi em? Lẽ nào với kiến thức lớp 12 em không thể học lấy một nghề gì đó để làm kế sinh nhai hay sao? Cái chết của em có một phần trách nhiệm của xã hội, cũng vì chúng ta không làm tốt công tác hướng nghiệp cho các em, để các em không nhìn thấy tương lai cuộc đời ngoài việc phải đỗ vào đại học.

Trên đời có cả ngàn cách lập thân

Cái thời xửa xưa còn khoa cử Hán học, khi mà nho sinh nào đỗ đạt thành ông nghè, ông cống được nhà vua ban mũ mãng cân đai, được về vinh quy bái tổ, cả làng, cả tổng phải đi rước, oai phong lẫm liệt gấp cả ngàn lần bây giờ thì các cụ đã có câu nói đại ý: trên đời có cả ngàn cách lập thân, hèn nhất là lập thân bằng con đường văn chương khoa cử. Ở đây tôi xin phép không bàn luận câu nói này mà chỉ xin kể một vài trường hợptay trắng lập nghiệp mà không nhất thiết phải qua cổng trường đại học.

Anh tên là Huyên, người "nhà quê đặc". Nhà anh nghèo, anh chỉ được học đến lớp bẩy rồi thôi. Anh buôn bán lặt vặt một thời gian, rồi có người thuê anh phụ việc làm bánh quẩy để đưa các hàng phở. Anh nhanh tay, chịu khó nên chẳng mấy chốc "học lỏm" được cả bí quyết làm bột (cho phụ gia gì vào bột mỳ, cân lượng bao nhiêu, ủ trong thời gian mấy tiếng để bánh ngon...). Không những thế, anh còn tranh thủ thời gian rỗi đi mời chào được một số hàng quán để nhận bánh quẩy của chủ đưa thêm kiếm tiền. Chỉ sau hai năm anh đã gom góp được lưng vốn kha khá, bèn tự thuê nhà, sắm đồ nghề ra làm riêng. Bây giờ sau chín năm ra thủ đô, anh đã mua được gần năm chục mét vuông đất ở phường Hạ Đình (quận Thanh Xuân), xây được ngôi nhà hai tầng rưỡi. Nhà anh còn thuê cả hai người làm vẫn chưa hết việc. Tôi hỏi anh về thu nhập và được nghe một con số giật mình: trừ chi phí sản xuất và chi tiêu cho cả nhà, mỗi tháng gia đình anh còn để ra được tới 4 triệu đồng.

Đợt anh trai tôi làm nhà, nhờ tôi trông hộ, do vậy tôi quen một thợ lắp điện nước tên là Nguyện, người Hưng Yên. Nguyện học đến lớp 9 thì bố mất, phải nghỉ học. Quê anh đất chật người đông, tiết nông nhàn anh thường lên Hà Nội làm thuê. Để dành được ít tiền anh xác định phải học lấy một nghề kiếm sống, "nhất nghệ tinh nhất thân vinh" mà. Anh nhận thấy bây giờ người ta xây dựng nhiều, như vậy cần có nhiều người biết lắp điện nước. Thế là anh đăng ký học ngành công nhân lắp đặt thiết bị công trình xây dựng. Nhờ cần cù chịu khó cộng với tay nghề cao và tính anh thật thà, không gian lận trộm cắp nên anh làm không hết việc, cứ chủ nhà nọ giới thiệu cho chủ nhà kia. Bây giờ chỉ mới mấy năm mà anh đã mua được một căn hộ 40 mét vuông ở khu tập thể Minh Khai với giá năm trăm triệu đồng, sắm được xe Dylan, điện thoại di động xịn. Từ một chú nhà quê, học hành hạn chế mà có được như thế, hơn nhiều cán bộ Nhà nước làm cả đời.

Kể những chuyện này tôi không có ý phủ nhận vai trò của học hành thi cử mà chỉ xin các sĩ tử ghi nhớ một điều rằng: Trên đời này có nhiều cách lập thân, nếu không đỗ đại học, tự thấy lực học của mình khó có thể tiếp tục con đường khoa cử thì hãy lựa chọn học một nghề gì đó để vào đời. Nghề nào cũng cao quý cả, miễn là ta biết sống lương thiện bằng sức lao động của mình. Các bậc phụ huynh cũng như mọi người trong xã hội hãy có một cách nhìn đúng đắn, đừng mù quáng vì hai chữ Đại học.

Nguyễn Duy Hữu

Việt Báo
Comment :Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bao nhieu nam roi con mai di thi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội
How many years remain. take the exam ..
Technology, Hanoi University of Commerce, universities, once again, stepped on a banana peel, candidates, whoever, the park, now, how much, take the exam, the year, he, do
A gradually college season. Of the over one million candidates this year, capable of receiving only the University of hundred thousand. Number candidates not admitted, who had several times " ; tent mat "is probably trampled banana type" break up sucking ...
Kỳ án rúng động và chuyện nghề của người "bắt tử thi lên tiếng"
Kỳ án rúng động và chuyện nghề của người "bắt tử thi lên tiếng"

Một lần tận thấy ông Tiếp làm việc, nhiều người đã tởn đến già. Tuy nhiên, với chuyên gia pháp y này thì chuyện vày vò, mổ xẻ tử thi là việc quá đỗi bình thường.

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Thoi su 24h1606 Danh ghen kinh hoang o Ha Dong
    Thời sự 24h(16/06): Đánh ghen kinh hoàng ở Hà Đông

    CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt; Mẹ 9x bỏ xác con gái ở bụi keo: Bán xe máy, quay lại xin làm phụ hồ; Cuộc sống hiện tại của 3 cha con bé trai bị bỏ rơi ở quán phở; Hơn 1.000 người tìm phi công Su-30 từ Hà Tĩnh đến Thái Bình; Gia cảnh của mẹ trẻ bị tố giả khổ lên mạng xin sữa cho con rồi đem bán

  • Thoi su 24h1506 Con rai vang ma quanh dam cuoi bo
    Thời sự 24h(15/06): Con rải vàng mã quanh đám cưới bố

    Chốt hạn đường sắt Cát Linh-Hà Đông:Phi thường hay phi thực tế?; Dòi trong cơm KTX ĐHQG: Chắc nuốt vài chục con vào bụng rồi!; Sữa Meiji Nhật Bản ở Việt Nam có thể là hàng giả; "Cò" dịch vụ đăng ký xe máy: Đưa 3,8 triệu đồng, 30 phút sau có giấy tờ!; Bé trai bị cắn tím người: Hiệu trưởng trường MN đến tận nhà xin lỗi

  • Thoi su 24h1406 MB tiem kich Su30MK2 mat lien lac
    Thời sự 24h(14/06): MB tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc

    Đường sắt Cát Linh-Hà Đông lại thất hứa: Lỗi phía Việt Nam?; Phượt thủ người Anh mắc sai lầm gì khi leo núi ở Sa Pa?; Máy bay tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc trong khi bay huấn luyện; Nữ sinh tử vong sau truyền nước: Phòng khám Thành Mỹ chịu trách nhiệm?; Rò rỉ khí độc amoniac ở hãng nước đá, nhiều người chạy tán loạn;

  • Thoi su 24h1306 Co gai bi sat hai nhet trong bao tai
    Thời sự 24h(13/06): Cô gái bị sát hại, nhét trong bao tải

    Tranh cãi về chất phenol "cực độc" trên cá nục; Báo động giới trẻ hồn nhiên mua "bóng cười" bằng mạng sống; Chồng nổi máu ghen dùng dao kề cổ vợ gây náo loạn Hà Nội; Đã xác định nguyên nhân nữ sinh 20 tuổi tử vong sau khi truyền nước; Dân xếp hàng chờ nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.