Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi

Bao nhieu nam roi con mai di thi

Một mùa thi đại học dần qua. Trong số hơn một triệu thí sinh dự thi năm nay, khả năng tiếp nhận của các trường Đại học chỉ độ trăm ngàn. Số thí sinh không trúng tuyển, kẻ nào đã vài ba lần "lều chõng" vẫn giẫm vỏ chuối có lẽ đành "chia tay ngậm ngùi" với sách vở. Kẻ nào mới thi năm đầu thì lại về ôn tiếp để quyết một lần nữa "sống mái với đại học". Nhìn họ, trong tôi trào lên một niềm thương cảm và tự hỏi: Chẳng lẽ không còn con đường nào khác để vào đời ngoài việc cứ phải qua cổng trường đại học?

Nỗi niềm ai tỏ

Hà Nội những ngày tháng bảy, trời oi ả và ngột ngạt. Đường Hà Nội vốn đã nghẽn giờ càng thêm tắc vì hàng chục vạn thí sinh cùng người nhà đổ về chốn "đế kinh" để thi đại học. Len lỏi vào trong "xóm nhà trọ" ở khu Láng, tôi làm quen với một thí sinh tên Đức quê ở Nông Cống (Thanh Hoá). Đức thi lần này là thứ hai, lần trước có bố đi kèm để chăm sóc (như huấn luyện viên đi chỉ đạo đội bóng), nhưng kì này kinh tế gia đình khó khăn quá, em đi một mình để bớt một suất ăn và nhà trọ. Trước khi đi, bố mẹ vay giật khắp xóm mới được 800.000 đồng để Đức mang theo làm lộ phí. Với số tiền ít ỏi này Đức chỉ có thể thuê "nhà trọ đếm chân" tức là loại nhà trọ tập thể, mỗi người được phát một manh chiếu đơn trải ra nền nhà nằm chật như xếp gạch, bù lại giá rẻ chỉ 30.000 đồng/ngày. Cả nhà trọ hàng chục con người chỉ có một chiếc quạt trần lờ đờ quay. Cởi trần, mặc quần đùi, bò ra chiếu mà ôn luyện, đến bữa thì ra quán cơm bụi, nhưng nhớ là phải mang theo tiền nong, hành lý theo người không lúc nào rời, bởi vì có không ít kẻ gian trà trộn vào những nhà trọ này, hở ra một tí là chúng "mổ" mất ngay.

Nói gở, nếu kỳ này không trúng đại học thì em làm thế nào? - tôi hỏi Đức. Phải trúng chứ, em ôn luyện rất kỹ, lại đã đi cầu khấn khắp nơi rồi. Nếu không trúng em sẽ ôn và lại thi tiếp, sợ gì. Quê em học giỏi, người đỗ đại học nhiều lắm, bởi thế nếu không trúng thì ngượng với bạn bè, làng xóm nên em cứ phải ôn luyện và thi bao giờ được mới thôi - Đức trả lời.

Nhìn vẻ mặt đanh lại của Đức, tôi bất giác thở dài cho một thực tế: ở nhiều vùng quê hiện nay (nhất là những quê xứ Thanh, xứ Nghệ, xứ Kinh bắc - nơi xưa kia có truyền thống khoa cử Hán học) các dòng họ đua nhau lập quỹ khuyến học, sống chết cũng phải lo cho con em có được tấm bằng đại học. Họ này ganh đua với họ kia, họ nào có nhiều người đỗ đạt thì vênh vang lắm. Nhiều người ca ngợi phong trào này, coi đó là biểu hiện của truyền thống hiếu học, nhưng vô hình chung chính sự thái quá đó đã tạo nên tâm lý nặng nề trong nếp nghĩ của mọi người rằng con em họ cứ phải học đại học mới oai, mới sang, chứ làm nghề khác thì hèn, không ngóc đầu, không mở mày mở mặt lên được. Bởi thế con em khi tốt nghiệp phổ thông, bất cần biết lực học khá giỏi hay trung bình, cứ phải đổ xô vào thi đại học.

Dòng họ Đặng ở làng Trầm có 70 người trình độ từ đại học trở lên, là một trong những họ có số lượng đỗ đạt cao của làng. Đương nhiên là người trong họ tự hào lắm, kỳ nào giỗ tổ ông trưởng họ cũng đọc oang oang danh sách những người đỗ đạt như là để "báo cáo với tổ tiên", thậm chí còn so sánh số lượng người đỗ giữa chi này với chi kia nữa. Cứ mỗi lần đi ăn giỗ về, ông Thân lại ngồi thừ người hàng giờ đồng hồ. Ông buồn. Nhà ông đa đinh, tới năm thằng con giai mà chảđứa nào học hành ra gì, có mỗi thằng út là học hết lớp 12 nhưng cho thi đại học hai năm liền đều "về không".

Con cái người ta đỗ đạt rầm rầm, mình tới 5 thằng con mà chả đứa nào mon men được tới cổng trường đại học thì nhục lắm. Ông họp cả nhà lại, bắt 4 thằng anh tháng tháng phải góp tiền để lo cho thằng út lên Hà Nội ôn thi, bao giờ đỗ bằng được đại học mới thôi, bất kể đại học gì. Cậu út đi ôn thi, nghe có kẻ “tiếp thị” thi thuê, thế là cậu về nhà bàn với gia đình. Ông Thân nghe thế cũng bùi tai bèn "tổng động viên" tài lực cả gia đình quyết lo cho cậu đặt được chân vào giảng đường đại học. Rồi thì cậu cũng “đỗ”, ông Thân thịt cả con lợn khao họ. Nhưng "ngày vui ngắn chẳng tày gang", đường dây thi thuê đó bị khui ra, thế là cậu đành xách va li về quê. Giờ cậu suốt ngày đóng cửa nằm khàn ở nhà chẳng dám đi đâu vì xấu hổ.

Cái mác sinh viên đại học nó ám người ta ghê quá! Chính vì ham hố bằng cấp nên dễ bị kẻ xấu lợi dụng để trục lợi, hẳn mọi người còn nhớ mấy năm trước đã xảy ra vụ lừa đảo của trường đại học Quốc tế châu Á. Khoan hãy trách gã lừa đảo người Đài Loan kia vội, mà trước hết ta hãy tự kiểm điểm lại mình. Bởi xã hội Việt Nam hám hố bằng cấp (mà bằng cấp ghi bằng tiếng Tây lại càng có giá, càng oách) nên bọnlừa đảo quốc tế mới có thể dễ dàng qua mặt đến thế.

Lại có những cậu học trò đỗ vào trung cấp, thậm chí cao đẳng, học được một năm rồi vậy mà vẫn sẵn sàng bỏ để thi vào đại học. Huy học Cao đẳng Tin học của trường Đại học Bách Khoa, đến kỳ thi năm sau Huy lại đi thi và đỗ vào Đại học Thương mại, thế là Huy "gút - bai" Cao đẳng Bách Khoa để sang học đại học cho... oai.

Kể thì cũng có oai thật, gia phả dòng họ ghi trang trọng: Nguyễn Sỹ Huy đỗ đại học Thương Mại (dòng họ này chỉ ghi tên người đỗ đại học vào danh sách, không ghi tên người đỗ cao đẳng). Bố mẹ Huy thì nở mày nở mặt vì được cả làng khen con mình có chí. Bây giờ thì Huy đã tốt nghiệp đại học Thương Mại và đang thất nghiệp, mảnh bằng cử nhân Thương mại giờ nhiều nhan nhản, chả xin đâu được việc cả. Trong khi đám bạn cũ ở cao đẳng bên Bách Khoa ra trường đã được 2 năm, đứa nào cũng có công ăn việc làm tử tế, thu nhập hai, ba triệu một tháng, có đứa đã sắm được cả xe máy. Huy nhìn chúng mà cay đắng cho cái tính sỹ hão của mình, "sai một ly đi một dặm", bây giờ thì làm sao sửa chữa được nữa.

Viết đến đây tôi chợt nao lòng nhớ về một chuyện buồn, rất buồn xảy ra ở Thuận Thành quê tôi cách đây mấy năm, có cậu học trò sau ba lần thi không đậu đại học đã thắt cổ tự tử. Vì sao phải cay cú đến như vậy hỡi em? Lẽ nào với kiến thức lớp 12 em không thể học lấy một nghề gì đó để làm kế sinh nhai hay sao? Cái chết của em có một phần trách nhiệm của xã hội, cũng vì chúng ta không làm tốt công tác hướng nghiệp cho các em, để các em không nhìn thấy tương lai cuộc đời ngoài việc phải đỗ vào đại học.

Trên đời có cả ngàn cách lập thân

Cái thời xửa xưa còn khoa cử Hán học, khi mà nho sinh nào đỗ đạt thành ông nghè, ông cống được nhà vua ban mũ mãng cân đai, được về vinh quy bái tổ, cả làng, cả tổng phải đi rước, oai phong lẫm liệt gấp cả ngàn lần bây giờ thì các cụ đã có câu nói đại ý: trên đời có cả ngàn cách lập thân, hèn nhất là lập thân bằng con đường văn chương khoa cử. Ở đây tôi xin phép không bàn luận câu nói này mà chỉ xin kể một vài trường hợptay trắng lập nghiệp mà không nhất thiết phải qua cổng trường đại học.

Anh tên là Huyên, người "nhà quê đặc". Nhà anh nghèo, anh chỉ được học đến lớp bẩy rồi thôi. Anh buôn bán lặt vặt một thời gian, rồi có người thuê anh phụ việc làm bánh quẩy để đưa các hàng phở. Anh nhanh tay, chịu khó nên chẳng mấy chốc "học lỏm" được cả bí quyết làm bột (cho phụ gia gì vào bột mỳ, cân lượng bao nhiêu, ủ trong thời gian mấy tiếng để bánh ngon...). Không những thế, anh còn tranh thủ thời gian rỗi đi mời chào được một số hàng quán để nhận bánh quẩy của chủ đưa thêm kiếm tiền. Chỉ sau hai năm anh đã gom góp được lưng vốn kha khá, bèn tự thuê nhà, sắm đồ nghề ra làm riêng. Bây giờ sau chín năm ra thủ đô, anh đã mua được gần năm chục mét vuông đất ở phường Hạ Đình (quận Thanh Xuân), xây được ngôi nhà hai tầng rưỡi. Nhà anh còn thuê cả hai người làm vẫn chưa hết việc. Tôi hỏi anh về thu nhập và được nghe một con số giật mình: trừ chi phí sản xuất và chi tiêu cho cả nhà, mỗi tháng gia đình anh còn để ra được tới 4 triệu đồng.

Đợt anh trai tôi làm nhà, nhờ tôi trông hộ, do vậy tôi quen một thợ lắp điện nước tên là Nguyện, người Hưng Yên. Nguyện học đến lớp 9 thì bố mất, phải nghỉ học. Quê anh đất chật người đông, tiết nông nhàn anh thường lên Hà Nội làm thuê. Để dành được ít tiền anh xác định phải học lấy một nghề kiếm sống, "nhất nghệ tinh nhất thân vinh" mà. Anh nhận thấy bây giờ người ta xây dựng nhiều, như vậy cần có nhiều người biết lắp điện nước. Thế là anh đăng ký học ngành công nhân lắp đặt thiết bị công trình xây dựng. Nhờ cần cù chịu khó cộng với tay nghề cao và tính anh thật thà, không gian lận trộm cắp nên anh làm không hết việc, cứ chủ nhà nọ giới thiệu cho chủ nhà kia. Bây giờ chỉ mới mấy năm mà anh đã mua được một căn hộ 40 mét vuông ở khu tập thể Minh Khai với giá năm trăm triệu đồng, sắm được xe Dylan, điện thoại di động xịn. Từ một chú nhà quê, học hành hạn chế mà có được như thế, hơn nhiều cán bộ Nhà nước làm cả đời.

Kể những chuyện này tôi không có ý phủ nhận vai trò của học hành thi cử mà chỉ xin các sĩ tử ghi nhớ một điều rằng: Trên đời này có nhiều cách lập thân, nếu không đỗ đại học, tự thấy lực học của mình khó có thể tiếp tục con đường khoa cử thì hãy lựa chọn học một nghề gì đó để vào đời. Nghề nào cũng cao quý cả, miễn là ta biết sống lương thiện bằng sức lao động của mình. Các bậc phụ huynh cũng như mọi người trong xã hội hãy có một cách nhìn đúng đắn, đừng mù quáng vì hai chữ Đại học.

Nguyễn Duy Hữu

Việt Báo

Video nổi bật

MC Đám cưới bá đạo và bựa nhất Việt Nam
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Thời tiết dịp 30/4: Trời nắng trong 6 ngày nghỉ lễ

Thời tiết dịp nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương, 30/4 và Quốc tế lao động 1/5, trên cả nước tương thuận lợi, các tỉnh Bắc Bộ có mưa rào và dông vài nơi, Nam Bộ ngày nắng nóng nhưng đến chiều tối mát mẻ.

Dân "sốc" vì tiền điện tăng, cách tính giá quá "bí hiểm"

Những tờ hóa đơn tiền điện tháng đầu tiên sau khi áp dụng khung giá điện mới tăng thêm 7,5% đã về tới tay người dân. Không ít hộ tiêu dùng điện thấy ngỡ ngàng, thậm chí là “sốc” với hóa đơn điện.

Bộ Y tế đề xuất bổ sung "quyền được chết"

Bộ Y tế đề xuất, với những trường hợp không thể cứu chữa, phải chịu đau đớn về thể xác từng ngày, từng giờ... có thể đề nghị bác sĩ giúp đỡ để có thể ra đi một cách nhẹ nhàng, êm ái.

Nhận xét tin Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bao nhieu nam roi con mai di thi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bao nhiêu năm rồi còn mãi... đi thi ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

How many years remain. take the exam ..
Technology, Hanoi University of Commerce, universities, once again, stepped on a banana peel, candidates, whoever, the park, now, how much, take the exam, the year, he, do

A gradually college season. Of the over one million candidates this year, capable of receiving only the University of hundred thousand. Number candidates not admitted, who had several times " ; tent mat "is probably trampled banana type" break up sucking ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su tuan qua Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự tuần qua: Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Kinh hoàng Sapa: Khách sạn 3 sao chém 46 triệu ngủ đêm 30/4; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hỗn loạn chưa từng có ngày công viên nước miễn phí; Cán bộ thuế cầm đầu ổ nhóm tội phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h234 Dung chua benh kieu ban on
    Thời sự 24h(23/4): "Đừng chữa bệnh kiểu ban ơn!'

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Bê bết Phương Nam, Trầm Bê làm lớn ở Sacombank; Sai sót trong pano kỷ niệm ngày 30/4 tại Hà Nội; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Mất trộm 1,4 tỷ đồng trong két sắt siêu thị Maximart ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/4.

  • Thoi su 24h224 Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự 24h(22/4): Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Hà Nội: Đâm chết người giữa phố, xe khách bỏ chạy; Rúng động Hà Tĩnh: Vợ chồng 8X lừa đảo 120 tỷ; Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Nhóm thanh niên sàm sỡ tại CV nước Hồ Tây có thể bị xử lý; Xà cừ đổ trên phố Hà Nội, một nữ sinh bị thương; Bóc mẽ hoa hậu tự phong và người mẫu chém gió... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/4.

  • Thoi su 24h214 Ke giet nu giam doc la chong
    Thời sự 24h(21/4): Kẻ giết nữ giám đốc là chồng

    Hà Nội tái khẳng định xét tuyển vào lớp 6; Danh sách người mẫu bán dâm cho đại gia… rất dài; Trang phục hở táo bạo của diva U50 Hồng Nhung; Xe chở bia gặp nạn, bia tràn ngập mặt đường; Đâm xe kinh hoàng tại Tây Nguyên, 6 người chết; Đường dây mua bán trẻ sơ sinh ở Sài Gòn lãnh án...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/4.

  • Thoi su 24h204 Hon loan hiem co tai CV nuoc Ho Tay
    Thời sự 24h(20/4): Hỗn loạn hiếm có tại CV nước Hồ Tây

    Kể lại cảnh hỗn loạn hiếm có tại công viên nước Hồ Tây; Khánh Thi tự tin khỏa thân bên người tình trẻ; Liệt sĩ trở về sau 50 năm hy sinh; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hạ sát PGĐ ngân hàng vì bị sỉ nhục…không tìm được gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/4.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn