Thứ tư, 18 Tháng tư 2007, 16:40 GMT+7

Bạo hành học đường: Hãy rèn luyện kỹ năng sống

- "Chuyện bạo hành trong trường học không chỉ là vấn đề đạo đức của người thầy mà liên quan đến chuyện rèn luyện kỹ năng sống của các em. Nếu có thể, hãy dạy cho các em biết cảnh giác, óc hoài nghi một cách khoa học, không phải hoài nghi bi quan, xa lánh và phản biện", TS. Trịnh Hòa Bình khuyến cáo.

HS lớp 7 tự tử vì cô giáo khám người trước lớp
Một em gái học lớp 5 hoảng loạn vì bị ép cung

t
TS. Trịnh Hòa Bình.

Trao đổi với TS, TS. Xã hội học Trịnh Hòa Bình nói:

Chuyện trẻ em bị bạo hành không phải đến bây giờ mới xảy ra. Chẳng qua, hiện nay, những câu chuyện bạo hành trở nên "đậm đặc" hơn là bởi chính áp lực của truyền thông và công luận. Còn biết bao nhiêu chuyện bạo hành trường học đau lòng khác xảy ra ở nhiều nơi mà không được can thiệp... Đây không chỉ là vấn đề đạo đức của người thầy mà liên quan đến chuyện rèn luyện kỹ năng sống của mỗi người trong xã hội chúng ta. Chuyện làm sao để những đứa trẻ trưởng thành, ngoài kiến thức còn được trang bị những kỹ năng sống vững vàng.

Truyền thông, gần đây hay nhắc đến vấn đề thiếu kỹ năng sống trong giới trẻ. Nhưng không chỉ các em mà cả nhiều bậc phụ huynh, thậm chí ngay cả các thầy cô giáo cũng đang thiếu kỹ năng này. Trang bị nó không chỉ là việc của nhà trường, đừng vì thế mà đưa thêm vào chương trình môn học này, môn học nọ... Bởi, chúng ta đã nói nhiều về chuyện giảm tải và đừng để các em tiếp tục biến thành những "con lạc đà".

Thầy - cô vì vậy không chỉ giỏi chữ nghĩa, mà phải có năng lực làm việc với trẻ nhỏ và kỹ năng khuyến khích sự sáng tạo của con người. Nhưng, thực tế là đời sống xã hội của chúng ta đang có những bất thường, chủ quan, duy ý chí. Và giáo dục cũng vậy.

Thưa ông, bên cạnh thuật ngữ "giáo dục", chúng ta còn có thuật ngữ "xã hội hóa". Vậy hai quá trình này có tác dụng như thế nào trong việc hình thành và bồi dưỡng nhân cách cho các em?

Đây là hai khái niệm tồn tại song song. Xã hội hóa là một quá trình liên tục, bắt đầu từ gia đình và diễn ra trong suốt cuộc đời con người. Nhà trường và xã hội là mảnh đất chính cho điều này. Đặc biệt sau mỗi biến cố, mỗi khủng hoảng trong cuộc sống xảy ra, con người trưởng thành hơn lên và làm tốt hơn vai trò mà xã hội và chính người đó trông đợi.

Hai quá trình "xã hội hóa" và "giáo dục" có những điểm tương đồng nhất định đó là, nhờ sự giao thoa của nó mà từng cá nhân trưởng thành và chín chắn hơn lên.

Tuy nhiên, nếu "xã hội hóa" là quá trình diễn ra suốt đời, không cụ thể mục đích thì "giáo dục" là hoạt động có tính định hướng rõ rệt hơn, có chương trình, đối tượng và mục đích. Trong xã hội Việt Nam hiện nay, khi chúng ta đang hướng tới một cách mạnh mẽ một nền giáo dục suốt đời thì hai khái niệm "giáo dục" và "xã hội hóa" đã có sự đan xen. Càng thêm nhiều điểm tương đồng thì con người xã hội của chúng ta ngày càng hoàn thiện hơn và đáp ứng các chuẩn mực giá trị cao hơn, tập trung hơn.

Trong thời đại thông tin hiện nay, chúng ta phải tận dụng tối đa lợi thế giáo dục đi đôi với xã hội hóa. Và, tất cả hãy bắt đầu từ gia đình với tính cách là cơ sở của xã hội.

Bao hanh hoc duong Hay ren luyen ky nang song

Vậy, những kỹ năng sống đầu tiên mà gia đình và thầy cô cần trang bị cho các em là gì, thưa ông?

Gia đình và thầy cô cần trang bị cho các em một nhận thức mới, rằng, thầy cô, cha mẹ cũng là con người, cũng là những thành viên xã hội. Và đã là xã hội, thì ai cũng có thể có những sai lầm, và lúc nào, ở đâu đó cũng sẽ có những hành vi không chuẩn mực và vì thế con trẻ phải biết bảo vệ mình. Nếu có thể, hãy dạy cho các em biết cảnh giác, có óc hoài nghi một cách khoa học, không phải hoài nghi bi quan, xa lánh và phản biện. Muốn như thế, chính cha mẹ, thầy cô cũng phải tự trang bị kỹ năng này, không được suy nghĩ một cách chủ quan và hời hợt.

Ngoài ra, các tổ chức địa phương, các đoàn thể xã hội cũng cần có những đổi mới để phù hợp với yêu cầu "xã hội hóa" toàn diện như chúng ta vừa nói. Các tổ chức chính trị xã hội của lứa tuổi trong thời gian qua vẫn còn đâu đó bệnh hình thức và xu hướng áp đặt. Phải chăng, đó chính là lý do dẫn đến thiếu hụt trong việc trang bị kỹ năng sống cho các nhóm xã hội.

Gần đây, ở mức độ nào đó, đã có nhiều nhóm nhân viên xã hội hoạt động và tôi nghĩ rằng đã có tác động phần nào đến vấn đề này.

Trên TS mới đây có trích đăng bức thư của một người cha gửi về từ New York, kể chuyện đứa con nhỏ của anh khi ở Việt Nam rất sợ đi học, sợ thầy cô trừng phạt, nhưng sang Mỹ, lại chỉ mong đến trường cả trong ngày nghỉ bởi thầy cô không bao giờ mắng mỏ, trừng phạt ngay cả khi các em làm điều sai. Liên hệ với chuyện những đứa trẻ bị bạo hành ở Đồng Tháp vừa qua, ông có bình luận gì?

Nhà trường không có trách nhiệm phải bồi dưỡng, trang bị những kỹ năng sống cho các giáo viên để dạy họ phải biết ứng xử với học trò. Nhưng bản thân các thầy cô và các bậc cha mẹ, trong các tổ chức xã hội nghề nghiệp của mình phải có trách nhiệm trang bị cho nhau kiến thức loại này.

Vậy, trang bị thế nào để không còn nạn bạo hành học đường và để các em hình thành bản lĩnh, cốt cách, không bị bấn loạn tinh thần khi gặp phải những sự cố trong cuộc sống là một câu chuyện rất dài, một quá trình bền bỉ. Cũng giống như vai trò của truyền thông, việc tuyên truyền và trang bị kỹ năng sống sẽ như các đợt sóng liên tục để tác động làm thay đổi hành vi.

Những câu chuyện đau lòng này chủ yếu xảy ra ở vùng sâu, vùng xa, vùng nông thôn. Vậy ông đánh giá vấn đề này như thế nào?

Có nhiều nguyên nhân để dẫn đến những câu chuyện này. Và sự ngẫu nhiên là cả hai câu chuyện đau lòng này đều xảy ra ở vùng nông thôn.

Một trong những nguyên nhân, có thể là do một số thầy cô ở đây đã không chịu cập nhật thông tin thời sự và cũng không chịu áp lực để phải làm đúng. Có nhiều áp lực trong đời sống xã hội. Áp lực để làm những việc trái với lương tâm hoặc áp lực để buộc người ta phải xử sự theo đúng những chuẩn mực đã có theo luật định... Dư luận cộng đồng và truyền thông chính là những nhân tố tạo áp lực. Dư luận xã hội tẩy chay những hành vi vô luân, không hợp đạo lý cũng như cổ vũ người tốt việc tốt, xây dựng niềm tin và các chuẩn mực lành mạnh.

Cũng phải nói thêm rằng, không có áp lực để xui người ta làm sai nhưng có những áp lực khiến ngưòi ta mất tỉnh táo. Có thể, một số thầy cô ở Đồng Tháp đã có hành vi bạo hành với các em chỉ vì trong kinh nghiệm của họ không có những phương án văn minh, không có những "kịch bản" khác tốt đẹp hơn để lựa chọn. Trong những tình huống đó, họ dễ hành xử theo kiểu bộc phát, áp đặt sức mạnh thể chất cũng như ý chí chủ quan.

  • Lê Nhung (thực hiện)

Việt Báo

Nhận xét tin Bạo hành học đường: Hãy rèn luyện kỹ năng sống

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bạo hành học đường: Hãy rèn luyện kỹ năng sống bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bao hanh hoc duong Hay ren luyen ky nang song ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bạo hành học đường: Hãy rèn luyện kỹ năng sống ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Nhận Định của chuyên mục Xã Hội.

School Violence: Make life-skills training
peace process, involving, if possible, in school, social skills, violence, equipment, teacher training, life, children, education, employment, Main

"Go violence in schools is not only a moral issue that involves teacher training about children's life skills. If possible, teach your children alert, mind scientifically skeptical, not cynical pessimism, far away ...



  • Thoi su 24h184 De cu nguoi thay Tuong Ngo
    Thời sự 24h(18/4): Đề cử người thay Tướng Ngọ

    Cả nước hơn 7.000 ca sởi, Hà Nội đang đỉnh dịch; Bộ Công an đề cử người thay Tướng Ngọ; Bầu Kiên: Từ siêu xe đến dép tổ ong ngày ra tòa; Thảm cảnh gia đình vụ nổ mìn kinh hoàng 2 người chết

  • Thoi su trong ngay Ong Gia khai ve bau Kien
    Thời sự trong ngày: Ông Giá khai về bầu Kiên

    Nạn nhân vụ Cát Tường bị rạch bụng sau khi chết?; Hoãn phiên xử bầu Kiên và đồng phạm; Ông Trần Xuân Giá khai gì về bầu Kiên?; Nổ súng xối xả trong nhà nghỉ chấn động Cần Thơ; Tai nạn thảm khốc trên cao tốc, 5 người chết...

  • Thoi su 24h164 Xe cho xang chay giua pho
    Thời sự 24h(16/4): Xe chở xăng cháy giữa phố

    Ông Võ Văn Thưởng nhậm chức Phó bí thư TP.HCM; Hợp long cầu dây văng lớn nhất Việt Nam; Hoang mang số liệu trẻ tử vong do dịch sởi; Hà Nội: Cháy lớn tại khu công nghiệp Vĩnh Tuy

  • Thoi su trong ngay 2 ca si bi cuop giua Sai Gon
    Thời sự trong ngày: 2 ca sĩ bị cướp giữa Sài Gòn

    Bộ Giáo dục xin 34 nghìn tỷ đổi mới chương trình; Dừng xử vụ Cát Tường, trả hồ sơ điều tra bổ sung; Chết tức tưởi sau khi bác sĩ rút 3 lọ tủy sống; Hai ca sỹ bị cướp giữa Sài Gòn...

  • Thoi su tuan qua Ca nha bi cuon vao gam oto
    Thời sự tuần qua: Cả nhà bị cuốn vào gầm ôtô

    Đường Trường Chinh bị nắn cong như thế nào; Nóng trước phiên xử vụ Cát Tường; Kỳ lạ hai xe ô tô chung biển số xanh “san bằng tất cả”; Nữ sinh mang thai ngất ở lớp rồi tử vong; Vì sao không công bố dịch sởi?...

  • Nghin le chuyen tuan qua 134 204 Benh soi lan rong hang tram tre tu vong
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/4 - 20/4): Bệnh sởi lan rộng, hàng trăm trẻ tử vong

    Số trẻ mắc sởi tăng cao, số ca tử vong do sởi và các biến chứng do sởi chưa có dấu hiệu dừng lại khiến người dân hoang mang, còn các cơ sở y tế thì phải gồng mình chống quá tải trong suốt một tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1304 1904
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/04 – 19/04)

    Hà Tĩnh: dân bắt công an, phá nhà cán bộ; Tòa trả hồ sơ, yêu cầu điều tra lại vụ Cát Tường; Hoãn phiên tòa xét xử \'Bầu Kiên\' và đồng phạm; Xả súng kinh hoàng vào cảnh sát ở Cần Thơ; Dương Chí Dũng có \'cửa\' thoát án tử?; Thiêu sống người tình vì ngoại tình với con trai;..........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 134 194
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/4 – 19/4)

    NSND Trịnh Thịnh qua đời, cuộc chia tay gây tiếc nuối của "cặp đôi vàng" Trương Ngọc Ánh - Trần Bảo Sơn, ca sĩ Minh Quân phanh phui sự hào nhoáng giả tạo của showbiz, người mẫu Phương Mai, Nathan Lee bị lên án vì "mạt sát" Huyền Chip, hay HH Trúc Diễm, Bà Tưng, diễn viên Kim Hiền, ca sĩ Lâm Chi Khanh đều liên tiếp bật mí tình yêu với người hâm mộ là những thông tin nổi bật của showbiz Việt trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 13 1942014
    Toàn cảnh kinh tế tuần 13 - 19/4/2014

    Kể từ ngày 16/04, Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội sẽ bắt đầu xét xử bầu Kiên và những con số trong vụ án này thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận. Ngoài ra, những thông tin xung quanh làn sóng sáp nhập ngân hàng, gói tín dụng 50.000 tỷ đồng... cũng là những sự kiện tài chính nóng hổi được dự luận quan tâm.

  • Tong hop Doi song tuan qua 134 204
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (13/4 - 20/4)

    Dịch sởi hoành hành gây ra những nỗi đau xé lòng và nhiều câu chuyện đáng bàn khác; Số phận của những em bé bị đẩy vào nạn tảo hôn; Tâm sự đắng lòng của những người đồng tính; Xót xa những phận gái bị lừa trở thành gái mại dâm; Những cách dạy con hay, mẹo vặt hữu ích cho gia đình; Nhức nhối vấn đề thực phẩm bẩn là những tin tức nổi bật tuần qua...