Bài 2: "Rủi ro đạo đức" - Dễ mắc khó gỡ

Làm gì để tránh rủi ro đạo đức trong hoạt động tín dụng Ngân hàng cũng như tránh thiệt hại cho người mua hợp pháp những tài sản không hợp pháp? Ý kiến của đại diện Vụ Tín dụng (Ngân hàng Nhà nước VN), Cục Đăng ký Quốc gia Giao dịch bảo đảm và luật sư về giải pháp cho tình huống này.

Bai 2: "Rui ro dao duc" - De mac kho go
Giao dịch ngân hàng sẽ rất đơn giản nếu làm đúng luật.

Cho dù trước khi làm hợp đồng tín dụng, ngân hàng đã có những bước thẩm định hồ sơ rất chặt chẽ (thậm chí cán bộ tín dụng còn phải tìm hiểu cả về nhân thân của bên vay để xem họ có đáng tin tưởng hay không) nhưng vẫn có không ít "con nợ" các ngân hàng bán tài sản đã thế chấp. Nên không cán bộ tín dụng nào có thể khẳng định là bên vay sẽ có thực thi đúng cam kết trong hợp đồng tín dụng. Sự cố này được gọi là là "rủi ro mang tính đạo đức" trong hoạt động tín dụng của ngân hàng.

Thêm nữa, ngân hàng vẫn có thể gặp rủi ro dù bên vay không được giữ giấy tờ gốc chứng minh quyền sở hữu tài sản. Nếu bên vay cố tình "lừa" Ngân hàng, chỉ cần đến phòng CSGT báo bị mất đăng ký và xin cấp lần 2 và vẫn có thể mua bán phương tiện đó "hợp pháp". Còn trường hợp bên vay được giữ giấy tờ gốc chứng minh quyền sở hữu tài sản thế chấp thì rủi ro có thể xảy đến với ngân hàng là rất lớn.

Khi sự việc xảy ra thì không chỉ ngân hàng là người bị hại mà cả người thứ 3, người mua hợp pháp nhưng lại mua phải tài sản đã được thế chấp tại ngân hàng cũng trở thành người bị hại. Lúc này tài sản đó trở thành tài sản được "đồng sở hữu" giữa ngân hàng và người thứ 3.

Trao đổi với phóng viên TS, một quan chức Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã không đưa ra được giải pháp cụ thể gì cho những trường hợp này mà cho rằng việc cần làm hiện tại là đợi toà án phán xét. Trong khi người chịu trách nhiệm chính trong vấn đề này là bên vay của Ngân hàng Cổ phần Quốc tế đã "cao chạy xa bay"!

Ngân hàng chưa hiểu luật Dân sự!

Trao đổi với PV TS, LS.Phạm Quốc Huỳnh - Trưởng phòng Luật sư Ba Đình cho biết: "Trong công tác quản lý bảo đảm tiền vay, các ngân hàng nói chung đều phải tuân thủ theo các quy định hiện hành của Nhà nước và Pháp luật. Nếu ngân hàng đã cho thế chấp thì không thể có chuyện để cho khách hàng cầm cả vật thế chấp lẫn giấy tờ gốc chứng minh quyền sở hữu vật thế chấp mang tên người ta. Nếu ngân hàng không cầm giấy tờ gốc chứng minh quyền sở hữu hợp pháp tài sản thế chấp thì ngân hàng thế chấp cái gi? Thế chấp này chỉ mang tính hình thức chứ thực sự nó không phải là tài sản thế chấp theo đúng quy định của pháp luật về việc thế chấp, chưa đúng với quy định của Luật Dân sự".

Thường thì trước khi tiến hành giải ngân cho bên vay, bao giờ ngân hàng cũng thực hiện thủ tục đăng ký giao dịch bảo đảm tại Cục Đăng ký Quốc gia giao dịch bảo đảm nhằm đảm bảo thực hiện nghĩa vụ dân sự và xử lý tài sản thế chấp, cầm cố, bảo lãnh. Công khai hoá tài sản để chống gian lận trong việc sử dụng cùng một tài sản để cầm cố thế chấp, bảo lãnh nhiều lần của các thành phần kinh tế; thậm chí đem bán cho người thứ 3. Hơn nữa, khi đã thực hiện đăng ký giao dịch bảo đảm, ngân hàng sẽ được ưu tiên thứ tự thanh toán trong trường hợp phải xử lý tài sản được thế chấp, cầm cố, bảo lãnh.

Tuy nhiên nhiều trường hợp các ngân hàng đã đăng ký giao dịch bảo đảm nhưng tài sản thế chấp vẫn bị đem bán cho người thứ 3. Và người mua này hoàn toàn không biết đó là tài sản đã được thế chấp cho ngân hàng. Vậy công tác đăng ký giao dịch bảo đảm có thật sự mang lại hiệu quả cao nhất?

Tra thông tin đăng ký giao dịch bảo đảm, biết tình trạng tài sản (Ông Trần Đông Tùng - Phó cục trưởng Cục Đăng ký Quốc gia Giao dịch bảo đảm)

Với những trường hợp cầm cố xong lại đem bán, về mặt pháp lý thì việc đăng ký giao dịch bảo đảm có hiệu lực đối kháng với bên thứ 3, có nghĩa là bên mua hoặc nhận cầm cố tài sản đã được đăng ký giao dịch bảo đảm. Thường thì khi có đăng ký giao dịch bảo đảm, khi ra toà toà sẽ căn cứ vào đó để bảo đảm quyền lợi cho người đã đăng ký giao dịch bảo đảm, và người thứ 3 lúc này không phải là người mua ngay tình nữacó nghĩa là hợp đồng mua bán đó xem như vô hiệu.

Vừa qua Thủ tướng có chỉ thị về việc tăng cường công tác an ninh giao dịch bảo đảm, trong đó quy định, các cơ quan nhà nước khi thực hiện các loại đăng ký với nhau phải khai thác thông tin của nhau. Ví dụ như bên đăng ký xe máy, ô-tô phải khai thác thông tin bên Cục Giao dịch bảo đảm để biết chính xác xem chiếc xe đó đã được đăng ký giao dịch bảo đảm chưa; nói cách khác, xem nó có phải là tài sản đã được cầm cố hay không?

Bất cứ người dân bình thường nào trước khi mua tài sản như vậy nên đến Cục Đăng ký Quốc gia Giao dịch bảo đảm để tra cứu thông tin. Tới đây chúng tôi sẽ xây dựng hệ thống cung cấp thông tin về vấn đề này và có thể sẽ đưa lên mạng Internet để mọi người có nhu cầu tra cứu. Còn hiện nay ai muốn tra cứu những thông tin này thì làm một đơn theo mẫu có ở cục hỏi xem ông Ngyễn Văn A, có số CMT là 12345 chẳng hạn đã cầm cố tài sản ở đây chưa, sẽ nhận được câu trả lời chỉ sau 3 ngày (hoặc nhanh hơn). Tuy nhiên, cơ sở dữ liệu của Cục chưa thật đầy đủ thông tin của tất cả các trường hợp cầm cố nên kết quả có thể chưa chính xác hoàn toàn. Thời gian tới, khi tất cả các giao dịch đều được đăng ký, có thể có thể tin tưởng một cách tuyệt đối thông tin từ Cục Đăng ký Quốc gia Giao dịch bảo đảm.

Bảo quản, xử lý tài sản là vật chứng, tài sản bị kê biên khi điều tra thế nào? (Trích Thông tư liên tịch của Ban ngành nội chính TW hướng dẫn vấn đề này)

Đối với vật chứng là phương tiện sản xuất, kinh doanh mà trước đó đã bị bị can, bị cáo thế chấp, cầm cố, để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán thì cơ quan đang thụ lý, giải quyết vụ án xử lý cụ thể như sau: Trong trường hợp tài sản là vật chứng được dùng để cầm cố, thế chấp cho nhiều bên, trong đó có bên hợp pháp và không hợp pháp thì tuỳ từng trường hợp cụ thể, cơ quan đang thụ lý, giải quyết vụ án chỉ cho phép bên có tài sản cầm cố, thế chấp, bên nhận cầm cố, thế chấp hợp pháp hoặc người thứ 3 đang giữ tài sản của họ nhận khai thác sử dụng... Và trong trường hợp này, tài sản được giao để bảo quản, sử dụng, khai thác không được xử lý để thu hồi vốn trước khi kết thúc vụ án.

Hoa lợi, lợi tức thu được tạm thời dùng để thanh toán nợ cho bên nhận thế chấp, nhận cầm cố hợp pháp cho tới khi có quyết định, bản án có hiệu lực pháp luật của toà án (sau khi đã trừ các chi phí thực tế cho việc bảo quản, sử dụng tài sản thế chấp, cầm cố và thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước).

Trước khi giao tài sản là vật chứng cho người quản lý hợp pháp tiếp tục khai thác, sử dụng, cơ quan đang thụ lý, giải quyết vụ án phải thành lập Hội đồng định giá tài sản gồm đại diện cơ quan tố tụng đang thụ lý, giải quyết vụ án, cơ quan tài chính cùng cấp và các chuyên gia nếu xét thấy cần thiết. Khi giao tài sản cho bên nào thì phải có văn bản thoả thuận giữa các bên.

Người khai thác, sử dụng tài sản là vật chứng phải áp dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo quản và khai thác một cách có hiệu quả tài sản đươc giao, chấp hành nghiêm chỉnh các quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền về xử lý tài sản và phải trịu trách nhiệm trước pháp luật nếu tài sản đó bị mất mát, hư hỏng do lỗi của mình. Việc khai thác, sử dụng tài sản phải được hạch toán riêng và phải có sổ sách kế toán theo dõi riêng. Khi có yêu cầu của cơ quan đang thụ lý, giải quyết vụ án thì người khai thác sử dụng tài sản có trách nhiệm báo cáo với cơ quan đó về tình trạng của tài sản là vật chứng, cũng như về hoa lợi, lợi tức thu được từ việc khai thác, sử dụng tài sản đó.

Nếu căn cứ theo đúng thông tư liên tịch này thì trường hợp bên vay mang tài sản thế chấp bán cho người thứ 3, nếu người thứ 3 có giấy phép đăng ký kinh doanh hợp pháp thì tài sản thế chấp phải được bàn giao cho bên thứ 3 tạm thời bảo quản và sử dụng, để huy động tối đa tài sản có thể kinh doanh được và tránh lãng phí. Trước hết tài sản thế chấp phải mang ra để đấu giá, sau đó bàn giao cho bên thứ 3. Bên thứ 3 tiếp tục sử dụng tài sản đó vào việc kinh doanh, hàng tháng thu đựơc bao nhiêu thì được phép trừ đi các khoản chi phí như thuế, lương... và số tiền còn lại phải nộp vào tài sản phong toả của Ngân hàng. Cho tới khi vụ án được đưa ra xét xử tại toà dân sự thì toà sẽ xem xét tài sản thế chấp tại thời điểm đó trị giá là bao nhiêu cùng với số tiền sinh lợi từ tài sản đó để đưa ra quyết định.

  • Vân Giang

Bài 1: ''Rủi ro đạo đức'' đang rình rập các ngân hàng

Theo quý độc giả, làm thế nào để người mua và ngân hàng tránh được những rủi ro tương tự? Hãy gửi ý kiến tại đây.

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Học sinh lớp 5 bị bố của bạn hành hung đến ngất xỉu
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Xã Hội NỔI BẬT

“Trảm” ngay người đề xuất nhập toa tàu cũ

Thông tin ngành đường sắt Hà Nội đề xuất nhập hơn 100 toa tàu cũ từ Trung Quốc đã làm dư luận bức xúc. Ngay trong ngày 3-2, Bộ trưởng Đinh La Thăng đã chỉ đạo cách chức người chủ xị đề xuất này

Clip: Lý do những chậu hoa ven hồ Hoàn Kiếm cứ "không cánh mà bay"

Những ngày qua, câu chuyện nhiều chậu hoa ven hồ Hoàn Kiếm bỗng dưng "không cánh mà bay" sau mỗi đêm, đã khiến nhà quản lý và các công nhân cây xanh môi trường rất đau đầu. Và đây có lẽ chính là lý do. Một hình ảnh rất buồn...

Nhận xét tin Bài 2: "Rủi ro đạo đức" - Dễ mắc khó gỡ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bài 2: "Rủi ro đạo đức" - Dễ mắc khó gỡ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bai 2 Rui ro dao duc De mac kho go ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bài 2: "Rủi ro đạo đức" - Dễ mắc khó gỡ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội.

Lesson 2: "moral hazard" - Easy to get hard to debug
Registry Department, mortgage, asset disposal, the Credit Department, 3rd party, ownership, registration, bank customers, transactions, security, mortgage, legal, risk, work

Credit Department, Registration Department QG security transaction, the lawyer said toward solving "the problem of" trafficking in illegal assets mortgage bank has ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.