Bài 2: "Rủi ro đạo đức" - Dễ mắc khó gỡ

Làm gì để tránh rủi ro đạo đức trong hoạt động tín dụng Ngân hàng cũng như tránh thiệt hại cho người mua hợp pháp những tài sản không hợp pháp? Ý kiến của đại diện Vụ Tín dụng (Ngân hàng Nhà nước VN), Cục Đăng ký Quốc gia Giao dịch bảo đảm và luật sư về giải pháp cho tình huống này.

Bai 2: "Rui ro dao duc" - De mac kho go
Giao dịch ngân hàng sẽ rất đơn giản nếu làm đúng luật.

Cho dù trước khi làm hợp đồng tín dụng, ngân hàng đã có những bước thẩm định hồ sơ rất chặt chẽ (thậm chí cán bộ tín dụng còn phải tìm hiểu cả về nhân thân của bên vay để xem họ có đáng tin tưởng hay không) nhưng vẫn có không ít "con nợ" các ngân hàng bán tài sản đã thế chấp. Nên không cán bộ tín dụng nào có thể khẳng định là bên vay sẽ có thực thi đúng cam kết trong hợp đồng tín dụng. Sự cố này được gọi là là "rủi ro mang tính đạo đức" trong hoạt động tín dụng của ngân hàng.

Thêm nữa, ngân hàng vẫn có thể gặp rủi ro dù bên vay không được giữ giấy tờ gốc chứng minh quyền sở hữu tài sản. Nếu bên vay cố tình "lừa" Ngân hàng, chỉ cần đến phòng CSGT báo bị mất đăng ký và xin cấp lần 2 và vẫn có thể mua bán phương tiện đó "hợp pháp". Còn trường hợp bên vay được giữ giấy tờ gốc chứng minh quyền sở hữu tài sản thế chấp thì rủi ro có thể xảy đến với ngân hàng là rất lớn.

Khi sự việc xảy ra thì không chỉ ngân hàng là người bị hại mà cả người thứ 3, người mua hợp pháp nhưng lại mua phải tài sản đã được thế chấp tại ngân hàng cũng trở thành người bị hại. Lúc này tài sản đó trở thành tài sản được "đồng sở hữu" giữa ngân hàng và người thứ 3.

Trao đổi với phóng viên TS, một quan chức Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã không đưa ra được giải pháp cụ thể gì cho những trường hợp này mà cho rằng việc cần làm hiện tại là đợi toà án phán xét. Trong khi người chịu trách nhiệm chính trong vấn đề này là bên vay của Ngân hàng Cổ phần Quốc tế đã "cao chạy xa bay"!

Ngân hàng chưa hiểu luật Dân sự!

Trao đổi với PV TS, LS.Phạm Quốc Huỳnh - Trưởng phòng Luật sư Ba Đình cho biết: "Trong công tác quản lý bảo đảm tiền vay, các ngân hàng nói chung đều phải tuân thủ theo các quy định hiện hành của Nhà nước và Pháp luật. Nếu ngân hàng đã cho thế chấp thì không thể có chuyện để cho khách hàng cầm cả vật thế chấp lẫn giấy tờ gốc chứng minh quyền sở hữu vật thế chấp mang tên người ta. Nếu ngân hàng không cầm giấy tờ gốc chứng minh quyền sở hữu hợp pháp tài sản thế chấp thì ngân hàng thế chấp cái gi? Thế chấp này chỉ mang tính hình thức chứ thực sự nó không phải là tài sản thế chấp theo đúng quy định của pháp luật về việc thế chấp, chưa đúng với quy định của Luật Dân sự".

Thường thì trước khi tiến hành giải ngân cho bên vay, bao giờ ngân hàng cũng thực hiện thủ tục đăng ký giao dịch bảo đảm tại Cục Đăng ký Quốc gia giao dịch bảo đảm nhằm đảm bảo thực hiện nghĩa vụ dân sự và xử lý tài sản thế chấp, cầm cố, bảo lãnh. Công khai hoá tài sản để chống gian lận trong việc sử dụng cùng một tài sản để cầm cố thế chấp, bảo lãnh nhiều lần của các thành phần kinh tế; thậm chí đem bán cho người thứ 3. Hơn nữa, khi đã thực hiện đăng ký giao dịch bảo đảm, ngân hàng sẽ được ưu tiên thứ tự thanh toán trong trường hợp phải xử lý tài sản được thế chấp, cầm cố, bảo lãnh.

Tuy nhiên nhiều trường hợp các ngân hàng đã đăng ký giao dịch bảo đảm nhưng tài sản thế chấp vẫn bị đem bán cho người thứ 3. Và người mua này hoàn toàn không biết đó là tài sản đã được thế chấp cho ngân hàng. Vậy công tác đăng ký giao dịch bảo đảm có thật sự mang lại hiệu quả cao nhất?

Tra thông tin đăng ký giao dịch bảo đảm, biết tình trạng tài sản (Ông Trần Đông Tùng - Phó cục trưởng Cục Đăng ký Quốc gia Giao dịch bảo đảm)

Với những trường hợp cầm cố xong lại đem bán, về mặt pháp lý thì việc đăng ký giao dịch bảo đảm có hiệu lực đối kháng với bên thứ 3, có nghĩa là bên mua hoặc nhận cầm cố tài sản đã được đăng ký giao dịch bảo đảm. Thường thì khi có đăng ký giao dịch bảo đảm, khi ra toà toà sẽ căn cứ vào đó để bảo đảm quyền lợi cho người đã đăng ký giao dịch bảo đảm, và người thứ 3 lúc này không phải là người mua ngay tình nữacó nghĩa là hợp đồng mua bán đó xem như vô hiệu.

Vừa qua Thủ tướng có chỉ thị về việc tăng cường công tác an ninh giao dịch bảo đảm, trong đó quy định, các cơ quan nhà nước khi thực hiện các loại đăng ký với nhau phải khai thác thông tin của nhau. Ví dụ như bên đăng ký xe máy, ô-tô phải khai thác thông tin bên Cục Giao dịch bảo đảm để biết chính xác xem chiếc xe đó đã được đăng ký giao dịch bảo đảm chưa; nói cách khác, xem nó có phải là tài sản đã được cầm cố hay không?

Bất cứ người dân bình thường nào trước khi mua tài sản như vậy nên đến Cục Đăng ký Quốc gia Giao dịch bảo đảm để tra cứu thông tin. Tới đây chúng tôi sẽ xây dựng hệ thống cung cấp thông tin về vấn đề này và có thể sẽ đưa lên mạng Internet để mọi người có nhu cầu tra cứu. Còn hiện nay ai muốn tra cứu những thông tin này thì làm một đơn theo mẫu có ở cục hỏi xem ông Ngyễn Văn A, có số CMT là 12345 chẳng hạn đã cầm cố tài sản ở đây chưa, sẽ nhận được câu trả lời chỉ sau 3 ngày (hoặc nhanh hơn). Tuy nhiên, cơ sở dữ liệu của Cục chưa thật đầy đủ thông tin của tất cả các trường hợp cầm cố nên kết quả có thể chưa chính xác hoàn toàn. Thời gian tới, khi tất cả các giao dịch đều được đăng ký, có thể có thể tin tưởng một cách tuyệt đối thông tin từ Cục Đăng ký Quốc gia Giao dịch bảo đảm.

Bảo quản, xử lý tài sản là vật chứng, tài sản bị kê biên khi điều tra thế nào? (Trích Thông tư liên tịch của Ban ngành nội chính TW hướng dẫn vấn đề này)

Đối với vật chứng là phương tiện sản xuất, kinh doanh mà trước đó đã bị bị can, bị cáo thế chấp, cầm cố, để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán thì cơ quan đang thụ lý, giải quyết vụ án xử lý cụ thể như sau: Trong trường hợp tài sản là vật chứng được dùng để cầm cố, thế chấp cho nhiều bên, trong đó có bên hợp pháp và không hợp pháp thì tuỳ từng trường hợp cụ thể, cơ quan đang thụ lý, giải quyết vụ án chỉ cho phép bên có tài sản cầm cố, thế chấp, bên nhận cầm cố, thế chấp hợp pháp hoặc người thứ 3 đang giữ tài sản của họ nhận khai thác sử dụng... Và trong trường hợp này, tài sản được giao để bảo quản, sử dụng, khai thác không được xử lý để thu hồi vốn trước khi kết thúc vụ án.

Hoa lợi, lợi tức thu được tạm thời dùng để thanh toán nợ cho bên nhận thế chấp, nhận cầm cố hợp pháp cho tới khi có quyết định, bản án có hiệu lực pháp luật của toà án (sau khi đã trừ các chi phí thực tế cho việc bảo quản, sử dụng tài sản thế chấp, cầm cố và thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước).

Trước khi giao tài sản là vật chứng cho người quản lý hợp pháp tiếp tục khai thác, sử dụng, cơ quan đang thụ lý, giải quyết vụ án phải thành lập Hội đồng định giá tài sản gồm đại diện cơ quan tố tụng đang thụ lý, giải quyết vụ án, cơ quan tài chính cùng cấp và các chuyên gia nếu xét thấy cần thiết. Khi giao tài sản cho bên nào thì phải có văn bản thoả thuận giữa các bên.

Người khai thác, sử dụng tài sản là vật chứng phải áp dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo quản và khai thác một cách có hiệu quả tài sản đươc giao, chấp hành nghiêm chỉnh các quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền về xử lý tài sản và phải trịu trách nhiệm trước pháp luật nếu tài sản đó bị mất mát, hư hỏng do lỗi của mình. Việc khai thác, sử dụng tài sản phải được hạch toán riêng và phải có sổ sách kế toán theo dõi riêng. Khi có yêu cầu của cơ quan đang thụ lý, giải quyết vụ án thì người khai thác sử dụng tài sản có trách nhiệm báo cáo với cơ quan đó về tình trạng của tài sản là vật chứng, cũng như về hoa lợi, lợi tức thu được từ việc khai thác, sử dụng tài sản đó.

Nếu căn cứ theo đúng thông tư liên tịch này thì trường hợp bên vay mang tài sản thế chấp bán cho người thứ 3, nếu người thứ 3 có giấy phép đăng ký kinh doanh hợp pháp thì tài sản thế chấp phải được bàn giao cho bên thứ 3 tạm thời bảo quản và sử dụng, để huy động tối đa tài sản có thể kinh doanh được và tránh lãng phí. Trước hết tài sản thế chấp phải mang ra để đấu giá, sau đó bàn giao cho bên thứ 3. Bên thứ 3 tiếp tục sử dụng tài sản đó vào việc kinh doanh, hàng tháng thu đựơc bao nhiêu thì được phép trừ đi các khoản chi phí như thuế, lương... và số tiền còn lại phải nộp vào tài sản phong toả của Ngân hàng. Cho tới khi vụ án được đưa ra xét xử tại toà dân sự thì toà sẽ xem xét tài sản thế chấp tại thời điểm đó trị giá là bao nhiêu cùng với số tiền sinh lợi từ tài sản đó để đưa ra quyết định.

  • Vân Giang

Bài 1: ''Rủi ro đạo đức'' đang rình rập các ngân hàng

Theo quý độc giả, làm thế nào để người mua và ngân hàng tránh được những rủi ro tương tự? Hãy gửi ý kiến tại đây.

Việt Báo

Video nổi bật

Nữ du khách Việt bị tấn công bằng dao ở Brazil
00:00 / --:--

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Người đàn bà đau đớn tột độ khi biết con bị bố và mẹ kế bạo hành

Các anh ơi, cũng là cha mà sao lại có người ác như vậy. Người ta bảo “hổ dữ còn không nỡ ăn thịt con” vậy mà cả một năm trời cháu bị cha đẻ và mẹ kế bạo hành đánh bằng xích chó, rồi xích chân cả đêm.

Nhận xét tin Bài 2: "Rủi ro đạo đức" - Dễ mắc khó gỡ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bài 2: "Rủi ro đạo đức" - Dễ mắc khó gỡ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bai 2 Rui ro dao duc De mac kho go ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bài 2: "Rủi ro đạo đức" - Dễ mắc khó gỡ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Xã Hội của chuyên mục Xã Hội.

Lesson 2: "moral hazard" - Easy to get hard to debug
Registry Department, mortgage, asset disposal, the Credit Department, 3rd party, ownership, registration, bank customers, transactions, security, mortgage, legal, risk, work

Credit Department, Registration Department QG security transaction, the lawyer said toward solving "the problem of" trafficking in illegal assets mortgage bank has ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Xã Hội


  • Thoi su 24h215 An mang chan dong trong quan bia
    Thời sự 24h(21/5): Án mạng chấn động trong quán bia

     Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?; 

  • Thoi su 24h205 Dam chet 2 me con di the duc
    Thời sự 24h(20/5): Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục

    Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.

  • Thoi su tuan qua Su that chiec truc thang tren noc nha dai gia
    Thời sự tuần qua: Sự thật chiếc trực thăng trên nóc nhà đại gia

     VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?; 

  • Thoi su 24h195 Cong bo ket luan thanh tra vu cay xanh
    Thời sự 24h(19/5): Công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh

    HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.

  • Thoi su 24h145 Dam chet nguoi xe hop keo le xe may
    Thời sự 24h(14/5): Đâm chết người, xế hộp kéo lê xe máy

    Mùa "Hà Nội vắng bóng trẻ con" lại sắp đến!; Cuộc sống buông thả của thiếu nữ giết người tình của mẹ; Đâm chết người, xế hộp kéo lê xe máy tháo chạy 3km;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 14/5. 

  • Nghin le chuyen tuan qua 1005 1605
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/05 - 16/05)

    Chào buổi sáng nước Mỹ từ hang Sơn Đoòng; Liên tiếp tai nạn từ dự án đường sắt trên cao ám ảnh người HN; Trực thăng đậu trên nóc nhà đại gia Việt; Tăng lương cán bộ, công chức, người lao động từ 2016 ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 105 165
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/5 - 16/5)

    Tàu chiến Mỹ, Trung 'vờn nhau' ở Biển Đông; Tin đồn Bộ trưởng Quốc Phòng Triều TiênHyon Yong-chol bị xử tử; Thủ tướng Ấn Độ bắt đầu chuyến công du đến Trung Quốc là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1005 1605
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (10/05 - 16/05)

    'Bẫy' giao thông - Bất hợp lý biển báo; Vụ người ve chai nhặt được 5 triệu yên; Bị 141 bắt khi chuẩn bị tổ chức "tiệc" ma túy; Tuyên án 52 giang hồ, người thân khóc òa; Phẫn nộ ông bố đơn thân tàn ác sát hại con gái ruột; Toàn cảnh bắt giam 2 cựu giám đốc vụ 10 lần vỡ ống nước sông Đà;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 115 175
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (11/5 - 17/5)

    Những câu chuyện gây sốt như đứa bé bị người cha tử tù bỏ rơi; Cô gái bộc lộ quan điểm phá thai nếu không có tình yêu đáng suy ngẫm; Những tấm gương người tốt việc tốt; Cách nuôi dạy con sao cho đúng; Nhiều câu chuyện đời sống cảm động...cùng các tin tức an toàn thực phẩm nóng là những thông tin nổi bật tuần vừa qua...

  • Toan canh kinh te tuan 115 1652015
    Toàn cảnh kinh tế tuần (11/5 - 16/5/2015)

    Những lùm xùm trong thương vụ mua bán tòa nhà cao nhất Việt Nam Keangnam Ha Noi Landmark, mỗi người dân Việt đang gánh 20 triệu đồng nợ công, đáng suy ngẫm về chuyện giúp nông dân tiêu thụ nông sản, sữa bột dành cho trẻ em dưới 6 tuổi ở Việt Nam cao hơn các nước khác trong khu vực... là những tin tức, sự kiện Kinh tế - tài chính nóng hổi thu hút sự quan tâm