– Đã gần 5 năm nay, từ khi những ngôi mộ của người thân "bị chính quyền địa phương cùng với chủ đầu tư dự án tự ý di dời", ông Lâu chỉ biết đến thắp hương trước những ngôi mộ nay đã thành vũng nước đọng.
Câu chuyện khá hy hữu của ông Nguyễn Hà Lâu, 75 tuổi, trú ở Tháp Miếu, phường Trưng Nhị, TX. Phúc Yên (Vĩnh Phúc). Ông cho rằng chính quyền địa phương đã tự ý di chuyển gần 3000 ngôi mộ từ các khu đất Đồng Sơn và Giếng Gò Đình (Trưng Nhị) để phục vụ cho các dự án, trong đó có mộ người thân ông, nay đã thất lạc.
Mộ người thân tôi đâu?
Trong số những ngôi mộ được di dời có mộ của gia đình ông Nguyễn Hà Lâu. Ông cho biết, năm 2004, ông nhận được thông tin “sét đánh”, mộ của mẹ và 2 người chú chôn trên khu vực ruộng nhà mình ở Giếng Gò Đình đã bị đào đi. Khi chạy ra thì chỉ còn là những hố nước đọng.
 |
|
Đã nhiều năm nay, ông Nguyễn Hà Lâu chỉ biết đến thắp hương trước ngôi mộ của người thân nay đã trở thành vũng nước đọng. Ông nói: "Tôi đau xót lắm, đã 75 tuổi rồi, nếu không tìm được mấy ngôi mộ bị chuyển trái phép thì tôi có chết cũng không nhắm mắt được". Ảnh: Duy Tuấn
|
Quá đau xót, ông đi tìm hiểu sự việc thì mới biết rằng mộ đã bị di chuyển đến Đồi Cấm. Chạy đến nơi thì chỉ thấy một bãi đất mới bằng phẳng. "Họ nói với tôi là chỉ có 2 mộ có hài cốt, còn mộ mẹ ông thì không thấy gì", ông buồn rầu kể.
Tương tự, ở dưới bãi đất đó còn có gần 3000 ngôi mộ khác được di chuyển đến nhưng không lập ngôi nên không thể phân biệt.
“Ngày mẹ tôi mất, tôi đang đi làm nghĩa vụ. Khi về thì chỉ thấy bố tôi chỉ vào 3 ngôi mộ trên ruộng nhà nói là “mẹ con chôn đấy kề bên 2 chú". Sau bao năm trông nom, nay định tôn tạo thì lại bị họ đào đi mất. Giờ không biết nằm ở đâu?”, ông chua xót nói.
Do không đồng tình với cách trả lời về khiếu nại của ông đối với phường Trưng Nhị, nhất là cách làm của Chủ tịch UBND phường Nguyễn Hữu Mỉnh (nay là Phó bí thư đảng uỷ phường Trưng Nhị) nên ông chưa nhận tiền đền bù để di chuyển mồ mả. Không ngờ phường và chủ đầu tư lại đào mộ đi mà không được sự đồng ý của ông.
“Con người “sống về mồ mả, ai sống vì cả bát cơm”, với cái tuổi 75 gần đất xa trời tôi không có mong muốn gì hơn là tìm lại được những ngôi mộ nhà để có nhắm mắt xuôi tay thì không còn cảm thấy có tội với những vong hồn của người thân”.
 |
|
Gần 3000 ngôi mộ nay đã trở thành bãi đất như thế này, ông gọi đó là "bình địa". Không thể phân biệt được đâu là mộ, đâu là gò đất ở nghĩa trang. Ông nói, sau khi có kết luận thanh tra, số đất đỏ này mới được đổ. Ảnh: Duy Tuấn
|
Ông Lâu đã làm đơn tố cáo gửi đến các cơ quan chức năng, tố cáo “ông Nguyễn Hữu Mỉnh, Chủ tịch và ông Lê Thúc Giang, Phó chủ tịch UBND phường Trưng Nhị thông đồng với chủ đầu tư để bốc mộ gia đình ông. Và, việc di chuyển mồ mả vô thừa nhận tại dự án đô thị mới Đồng Sơn đưa về nghĩa trang Đồi Cấm nhưng không lập mộ nay đã trở thành bình địa”.
Chúng tôi trực tiếp ra nghĩa trang nơi chôn gần 3000 ngôi mộ. Nếu không được hướng dẫn thì chúng tôi không thể tin được những dãy đất như luống khoai trước mắt chúng tôi là nơi an nghỉ của gần 3000 bộ hài cốt. “Mới đây, phường đã đến đổ đất thành từng luống vậy chứ trước đây chỉ là bãi đất bằng phẳng. Không phân biệt được đâu là có mộ, đâu là đất trống. Đau xót hơn trong đó có mộ người nhà tôi mà không biết nằm chỗ nào để thắp hương”!, ông Lâu nói.
“Họ đào mồ mả mẹ tôi và người thân đem chôn chỗ khác mà gia đình tôi không biết. Chỉ đến 2 ngày sau xôn xao việc mồ mả bị đào bới gia đình tôi mới biết. Đây là việc làm không có tình người của ông Nguyễn Hữu Mỉnh (hiện là Phó bí thư phường Trưng Nhị - PV) và Công ty TNHH Hữu Sinh. Tôi đề nghị khởi tố”, ông Lâu bức xúc nói.
Hàng ngàn ngôi mộ trở thành… “bình địa”!
 |
|
Ông Mỉnh, nguyên Chủ tịch phường Trưng Nhị, người bị ông Lâu tố cáo nhiều sai phạm, nói với chúng tôi rằng mộ mà ông Lâu nhận là mộ hoang. Không biết ông dựa trên cơ sở nào, tuy vậy tháng 4/2009 vừa rồi, phường lại mời vợ ông ra nhận tiền hỗ trợ di dời. Ảnh: Thu Hương
|
Thanh tra TX. Phúc Yên đã có kết luận đơn tố cáo của ông Nguyễn Hà Lâu về sai phạm trong quá trình di chuyển mồ mả ở các dự án trên phường Trưng Nhị.
Theo đó, dự án khu đô thị mới Đồng Sơn được thực hiện theo quyết định 2607 ngày 29/7/2004 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc về “Thu hồi và tạm giao đất cho Công ty TNHH Hữu Sinh đền bù, gải phóng mặt bằng, lập quy hoạch triển khai dự án đầu tư xây dựng đô thị mới… tổng diện tích thu hồi là 376.478,5m2”.
Chỉ 12 ngày sau, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã có quyết định số 2771 ngày 11/8/2004 “Chấp thuận dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị Đồng Sơn”. Riêng phần kinh phí đền bù mồ mả được duyệt là 65,6 triệu đồng. Tuy vậy, qua kiểm tra, đoàn thanh tra đã phát hiện tổng số tiền Công ty Hữu Sinh đã trả cho UBND phường Trưng Nhị để bồi thường và di chuyển mồ mả tại Đồng Sơn là hơn 521 triệu đồng với hơn 2.700 ngôi mộ. Một con số khiến nhiều người bất ngờ.
Quá trình triển khai việc di chuyển mồ mả, UBND phường Trưng Nhị đã “làm trung gian”, ký hợp đồng với các cá nhân (trực tiếp là người cháu của ông Nguyễn Hữu Mỉnh) để di chuyển. Việc phát sinh số lượng mồ mả cũng không được phường và chủ đầu tư báo cáo trình cấp thẩm quyền xem xét.
Về cách thức chôn, ông Nguyễn Hữu Toàn, người được UBND thuê chôn cất nói rằng: “Toàn bộ số tiểu được chôn theo kiểu giao thông hào liền sát nhau, xếp thành một lớp và được đánh số thứ tự. Đối với mộ thực địa được xếp một hàng, mộ chung cư được bố trí 4-5 hàng. Còn lại do quá nhiều nên được đào thành hố rộng và xếp liền nhau…”.
Hiện trạng kiểm tra thực địa nơi chôn gần 3000 ngôi mộ, đoàn kiểm tra nhận thấy: “Chỉ là bãi đất không bằng phẳng… Theo UBND phường Trưng Nhị cho biết ban đầu có đắp dãy mộ thành nấm nhưng do quá trình từ 2004 đến nay không có người trông nên không còn là nấm mộ như của người dân nữa”.
Có sai nhưng chỉ… "rút kinh nghiệm"?
Kết luận của thanh tra thị xã Phúc Yên do Phó Chủ tịch Lưu Xuân Cơ ký nói rõ: Việc di chuyển mồ mả về nghĩa trang Đồi Cấm nay hầu như là bãi đất bằng phẳng, trách nhiệm thuộc về UBND phường Trưng Nhị”. Và phường này còn nhận tiền bồi thường của 14 ngôi mộ xây nhưng lại chỉ đắp đất đến nay đã trở thành bình địa. "Thu hồi số tiền hơn 11 triệu đồng (do phường thanh toán cho ông Toàn, người nhận thuê di chuyển mộ), giao cho UBND phường Trưng Nhị quản lý làm kinh phí tôn tạo số mộ đó".
Nói đến xử lý trách nhiệm, kết luận Thanh tra số 13 ngày 15/6/2009 của UBND thị xã Phúc Yên chỉ giao UBND phường Trưng Nhị có trách nhiệm trông nom, tôn tạo toàn bộ số mộ vô chủ nói trên. Và cần… rút kinh nghiệm trong việc ký hợp đồng kinh tế với chủ đầu tư.
 |
|
Nhiều năm nay, ông Nguyễn Hà Lâu vẫn mang đơn đi gõ cửa khắp các cơ quan chức năng, báo chí để mong lấy lại sự công bằng cho "người dưới đất". Tuy vậy đã 5 năm trôi qua, ông vẫn chưa tìm được...! Ảnh: Thu Hương
|
"Kết luận bảo là giao cho phường tu bổ. Đã thành bình địa rồi thì biết đâu mà tu bổ. Mà đến nay họ chỉ thực hiện việc đổ thêm đất lên trên thành các luống thôi", ông Lâu cho biết.
Tuy vậy, bản kết luận thanh tra này không đáp ứng được sự mong đợi của người dân. Việc ai là người chỉ đạo cho người được thuê đào mộ người thân ông Nguyễn Hà Lâu đi chôn mà gia đình ông không biết? Trách nhiệm chỉ được nêu chung chung là UBND phường Trưng Nhị, không nhắc đến cá nhân ông Nguyễn Hữu Mỉnh, người bị tố cáo có rất nhiều sai phạm.
Mộ người thân của ông Nguyễn Hà Lâu vẫn không được trả lại. Tháng 4/2009, UBND phường Trưng Nhị viết giấy mời ông ra nhận tiền hỗ trợ di chuyển mồ mả. Ông Lâu cho biết: “Cái tôi cần là hài cốt của người thân chứ không phải số tiền đó. Mà hỗ trợ gì, họ tự ý di chuyển chứ tôi có bỏ tiền đâu mà hỗ trợ”.
Ông Lâu đã tiếp tục viết đơn đề nghị khai quật lại, nếu mộ người thân ông được đánh dấu thì ông sẽ lấy về và chôn cất cẩn thận. Hai nữa là con số hơn 2.700 ngôi mộ có thể là con số giả, bởi ông Huyên, người trực tiếp chôn cho ông biết thực chất chỉ có khảng 300-400 ngôi.
(Còn nữa)
· Duy Tuấn – Thu Hương
