Bác Hồ tiết kiệm đến từng con chữ!

Có rất nhiều câu chuyện cảm động về tấm gương giản dị và tiết kiệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh mà cho đến tận bây giờ vẫn còn nguyên giá trị. Nhân kỷ niệm 48 năm ngày mất của Người, Tòa Soạn xin trích đăng hai câu chuyện nhỏ nhưng đầy ý nghĩa.

Câu chuyện về 3 chữ "đinh" - ghi theo lời kể của bác Hồ Ngọc Quýnh - Cục lưu trữ quốc gia

Khoảng cuối năm 1954, đầu năm 1955, khi mới tiếp quản Thủ đô, Trung ương Đảng còn đóng trụ sở ở nhà thương Đồn Thủy, nay là bệnh viện Việt Xô - nơi Bác làm việc.

Bác dặn tôi buổi sáng tranh thủ đọc báo để ghi vào sổ gương người tốt, việc tốt. Rồi sáng sáng, từ 7h đến 7h15, Bác sẽ dành thời gian xem. Nếu có chỗ nào cần lưu ý, Bác lấy bút đỏ gạch dưới và dặn:

- Chú về nói với chú Lương (ông Nguyễn Văn Lương - nguyên bí thứ thành uỷ Hà Nội) thưởng hoặc nhắc địa phương, cơ quan xí nghiệp khen thưởng những người có nhiều thành tích mà Bác đã đánh dấu.

Sáng nào cũng vậy, đọc xong bản ghi chép, Bác cũng chữa câu văn cho tôi. Một lần, tôi đọc báo Nhân Dân và ghi vào sổ: "Tổ sản xuất Dân chủ sản xuất đinh, tháng 1 sản xuất được 50 vạn chiếc đinh, tháng 2 nhờ phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật sản xuất được 60 vạn chiếc đinh". Đọc xong, Bác lấy bút đỏ gạch bỏ 2 chữ "đinh ở cuối câu rồi nói:

- Chú viết một câu ngắn mà có 3 chữ "đinh". Phải tiết kiệm giấy mực, công sức và thời gian. Đọc 2 chữ "đinh" mất một giây, cả triệu người thì hết bao nhiêu thời gian.

Tôi còn giữ mãi quyển sổ trong đời họat động công tác. Bác chữa nhiều chỗ, nhưng tôi nhớ nhất câu chuyện về 3 chữ "đinh" trong một câu đó. Hai chữ "đinh" đằng sau Bác gạch bằng bút đỏ. Tôi càng ngày càng thấm thía sự dạy bảo của Bác. Nếu ai cũng có ý thức tiết kiệm như Bác, chắc chắn rằng nền kinh tế của đất nước ta đã khấm khá hơn rồi."

Bữa ăn tập thể của Bác - ghi theo lời kể của bác Vũ Kỳ - thư ký của Bác

Khi đã về ở, làm việc trong Bắc Bộ phủ, anh em cấp dưỡng vẫn nấu một nồi to. Đến giờ thì Bác cùng xuống ăn với anh em những bữa cơm đạm bạc như những ngày trong kháng chiến.

Anh em giúp việc định nấu riêng cho Bác nhưng Bác nhất định không chịu. Khi đi công tác, kể cả những khi đi thăm ngày Tết... bao giờ Bác cũng bảo chuẩn bị sẵn bữa ăn mang theo.

Sau gần 50 năm mới có dịp về thăm quê lần đầu tiên, tháng 6/1957. Trong bữa cơm tỉnh Nghệ An mời Bác, có Đại tướng Nguyễn Chí Thanh cùng dự. Mâm cơm chỉ có mấy món đơn giản nhưng mỗi món đều được dọn làm 2 bát. Thấy vậy, Bác liền cất bớt chỉ để mỗi món một bát. Bác bảo: "Ăn hết thì lấy thêm, không ăn hết để người khác ăn, chớ để người ta ăn thừa của mình".

Lần thứ hai, Bác về thăm quê năm 1961, bữa cơm chiều Bác dặn cả Chủ tịch và Bí thư của tỉnh là Võ Thúc Đồng và Nguyễn Sĩ Quế, nhưng nhớ là phải mang phần cơm của mình đến. Khi vào bàn ăn, Bác lấy ra gói cơm của Bác có độn ngô và ít thịt rim mặn. Hai cán bộ tỉnh, phần cơm do nhà ăn của tỉnh chuẩn bị được nấu bằng gạo trứng, không độn; thức ăn có cá, thịt...

Thấy vậy, Bác hỏi: "Các chú ăn như thế này à?". Ông Võ Thúc Đồng trả lời: "Dạ, thưa Bác. Hôm nay Bác về thăm, cơ quan mới chuẩn bị các món ăn như thế này, còn thường ngày thì không có đâu ạ.

Bữa cơm hôm đó, mọi người cùng Bác ăn hết phần cơm độn ngô trước, khi dùng phần cơm của cơ quan tỉnh mang đến thì Bác xin thôi không ăn nữa...

Lời kết

Đây là hai trong số nhiều câu chuyện cảm động kể về Bác Hồ đã được các cán bộ văn phòng Sở Y tế Hà Nội lựa chọn để tham gia hội thi "Kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" vừa qua. Các câu chuyện kể về Người tuy mộc mạc, đời thường nhưng khiến nhiều người phải cảm động và hơn cả là tấm gương cao quý.

Bài học tiết kiệm của Bác không chỉ là tiết kiệm thời gian, tiết kiệm của cải vật chất, mà còn tiết kiệm cho mình, cho người và cho xã hội. Những bài học mà bất cứ ngành nghề nào, con người nào cũng cần cho một xã hội muốn phát triển.

Lan Hương (ghi)