30.4: Ký ức của chứng nhân lịch sử từ hai chiến tuyến

- Hơn 30 năm, Tổ quốc thống nhất, đất nước hoà bình, cả dân tộc Việt Nam đang "nối vòng tay lớn" tiến về phía trước, nhưng cảm xúc về những khoảnh khắc cuối cùng của chiến tranh vẫn tràn chảy trong ký ức những chứng nhân lịch sử. Một cây bút nữ đã bôn ba tìm gặp những người trong cuộc ấy, dù bấy giờ họ đứng ở chiến tuyến nào, để thăm hỏi, ghi chép và gửi về Thư Hà Nội kịp kỷ niệm ngày 30 tháng 4 năm nay.

Cảm xúc vỡ òa của một niềm vui trông đợi không phải của 30 năm, 100 năm, 1.000 năm mà là của cả dân tộc 4.000 năm dồn lại. Không còn chiến tranh, không còn chia cắt. Non sông liền một dải. Bắc - Nam sum họp. Hòa Bình - hai chữ thiêng liêng của mơ ước ngàn đời đã thành sự thật.

Nhiều người được chứng kiến giờ phút lịch sử ấy đang sống, họ vẫn còn nhớ những gì đã xảy ra 32 năm về trước, bồi hồi kể lại....

(Bài hát "Nối vòng tay lớn" của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, tại đây )

KỲ I: NHỮNG NGƯỜI ĐẦU TIÊN VÀO DINH ĐỘC LẬP

  • Đại tá Bùi Quang Thận: Người cắm cờ chiến thắng

Ngày đó, ông là Trung úy, Đại đội trưởng, ngồi trên xe tăng số 843, thuộc Lữ 203, Quân đoàn 2, xông thẳng vào Dinh Độc Lập. Ôm lá cờ Quân giải phóng chạy lên nóc Dinh, hạ lá cờ ba sọc - biểu tượng của Chính quyền Sài Gòn, kéo cờ Cách mạng lên; báo hiệu Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, đánh dấu khoảnh khắc cuối cùng của chiến tranh. Lúc đó là 10h30 giờ Sài Gòn - 11h30 giờ Hà Nội ngày 30/4/1975.

Theo wikipedia
Xe tăng Quân giải phóng tiến vào Dinh Độc lập. (Theo vi.wikipedia.org)

Một ngày tháng Tư, trong hơi lạnh của đợt gió mùa Đông Bắc cuối mùa trên quê lúa Thái Bình, chúng tôi gặp lại ông. Giọng hơi khàn, ông nói bị ốm do thời tiết nóng - lạnh thất thường, ”nhưng không quật ngã được người lính này đâu cô ạ”. Vì thế, dù khàn giọng, nhưng vẫn cảm được niềm vui qua từng câu chữ, ông chậm rãi kể:

Vào chiến dịch, ai cũng hiểu đây là trận quyết chiến cuối cùng, nhưng không ai nghĩ mình là người cắm cờ chiến thắng. Cho đến khi chiếc xe tăng của tôi vượt lên một chiếc khác đang bị kẹt ở cánh cửa Dinh, nhìn lên nóc tòa nhà thấy lá cờ ba sọc bay, tôi chỉ nghĩ làm sao hạ lá cờ này càng nhanh càng tốt.

Không nghĩ đến những nguy hiểm đang rình rập nơi hang ổ này, cũng không nghĩ tới việc mình chẳng biết đường lên. May mà vừa leo tới chân cầu thang, có một người đàn ông (có lẽ là cơ sở nội đô) dắt tôi đi.

Khi kéo lá cờ lên, ngước nhìn ngọn cờ chiến thắng nửa xanh nửa đỏ tung bay trong nắng gió, nhìn xuống dưới thấy 3 phía xe tăng ta và các đơn vị bộ binh đang áp sát về phía Dinh, chợt trào nước mắt vì niềm hạnh phúc quá lớn.

Tôi đã hoàn thành nhiệm vụ một người lính chiến đấu vì Tổ quốc, trên hết tôi được thay mặt tất cả những đồng đội, đồng chí đã ngã xuống, đang cùng tôi chiến đấu, cắm lá cờ chiến thắng báo hiệu giờ phút lịch sử - Hòa bình trên Tổ quốc Việt Nam.

Sau thời khắc đó, tôi cùng đơn vị kéo quân qua giải phóng Cảng Sài Gòn. Và sau này tôi còn xúc động hơn khi biết nơi đây, Bác Hồ đã ra đi tìm đường cứu nước. Với tôi Sài Gòn - TP. Hồ Chí Minh là nơi khắc dấu ấn trong cuộc đời binh nghiệp. Một dấu son tuyệt đẹp!

Giờ phút hòa bình đầu tiên, tôi và tất cả những người lính lúc đó duy nhất một ý nghĩ – được về nhà gặp bố, mẹ, vợ, con… Đơn giản lắm, nhưng là máu thịt của bao người đổ xuống, nên nó là ước mơ, nguyện vọng vô giá đối với người lính khi được hưởng giây phút đầu tiên của Hòa bình.

Nói thêm một chút, ước mơ đó phải tới cuối năm 1976 ông mới thực hiện được. Nhưng bù lại, khi đơn vị chuyển quân vào Phú Bài - Huế, vợ ông đã lặn lội đường xa vượt sông, vượt đèo vào thăm chồng và cô con gái đầu lòng ra đời mang tên Huế là niềm hạnh phúc của ông - người lính cụ Hồ.

  • Trung tướng Phạm Xuân Thệ và cuộc đối thoại cuối cùng của chiến tranh

Tư lệnh Quân khu I, 32 năm trước, ông là Trung đoàn phó, D66, F304, Quân đoàn 2, Binh đoàn Hương Giang. Ông là một trong những người đầu tiên vào phòng họp trong Dinh Độc Lập, bắt gọn toàn bộ nội các Chính quyền Sài Gòn - 42 người. Sau đó áp tải Tổng thống (TT) Dương Văn Minh đến Đài phát thanh.

Trong phòng khách sang trọng nhưng ấm cúng và đầy chất lính của Quân khu, trong một chiều đẹp như thơ miền trung du của “Thủ đô gió ngàn Việt Bắc”, 58 tuổi, vị tướng trận vẫn giữ nguyên vẻ nhanh nhẹn, tinh anh, hào khí dũng tướng như thời trai trẻ chinh chiến khắp các chiến trường. Vẫn không kìm chế được sự xúc động, ông kể lại kỷ niệm sâu sắc nhất vào ngày giờ ấy - “Cuộc đối thoại cuối cùng của chiến tranh”, tôi đặt tên cho câu chuyện của ông như vậy.

Khi xe chúng tôi do chiến sĩ Đào Ngọc Vân lái lách đến chân cầu thang, tôi gặp một người đàn ông, áo quần lễ phục chỉn chu, rất trịnh trọng nhưng gương mặt hơi căng thẳng lo lắng: ”Báo cáo Chỉ huy Quân giải phóng. Tôi - Chuẩn tướng Nguyễn Hữu Hạnh - Phụ tá TT. Dương Văn Minh. Toàn bộ chúng tôi đợi các ông ở phòng khánh tiết!”…

Tôi đến cửa, toàn bộ nội các của họ đứng dậy chào. Vẻ mặt ai cũng bồn chồn lo lắng, có người lúng túng sợ sệt. TT. Dương Văn Minh chậm rãi: “Biết Quân giải phóng đã vào thành phố, nội các chúng tôi đang chờ các ông để bàn giao”.

Tôi nói dứt khoát: “Các ông phải đầu hàng vô điều kiện. Yêu cầu tất cả xếp hàng đôi ra khỏi ngôi nhà này”.

TT. Dương Văn Minh khẩn khoản: “Chúng tôi xin được ở đây. Ra ngoài bây giờ không an toàn”. Tôi ra lệnh: “Các ông phải ra ngay Đài phát thanh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện…".

”Sau đó tôi đưa ông ra Đài phát thanh. Tôi thảo bản tuyên bố: “Tôi – Dương Văn Minh – Tổng thống Chính quyền Sài Gòn, tuyên bố đầu hàng vô điều kiện trước sức mạnh của Quân giải phóng miền Nam Việt Nam. Tôi kêu gọi chính quyền từ Trung ương đến địa phương giải tán toàn bộ, trao lại cho Quân giải phóng miền Nam Việt Nam”. Chữ viết tôi khó xem, ông Minh đề nghị: “Mắt tôi cận không đọc được, xin chép lại”. Tôi đọc cho ông ta chép. Ông ta phản đối chữ “Tổng thống” đòi đổi “Đại tướng”, tôi không chịu – “Đã nhận chức Tổng thống mới một ngày hay một giờ ông cũng là Tổng thống”.

13h20 – giờ Hà Nội, TT. Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Bản tin này được tất cả các đài, các hãng thông tấn báo chí thế giới chính thức đưa tin.

(Lời tuyên bố đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh và lời kêu gọi hạ vũ khí trong hòa bình của Chuẩn tướng Nguyễn Hữu Hạnh, bấm vào đây )

Ông cười hiền lành khi tôi hỏi: “Mảnh giấy đó còn không?” – “Tôi là lính trận, không làm nhiệm vụ chính trị, mọi việc diễn ra quá nhanh, không kịp để suy nghĩ, chỉ là phản xạ và nghĩ làm sao cho mọi việc kết thúc nhanh chóng, tránh hi sinh mất mát. Chẳng nghĩ gì sâu xa.

Đánh nhau suốt từ miền Trung Tây Nguyên, hành quân vừa đi vừa đánh, áo quần toàn đất cát, thuốc súng, cả máu, mồ hôi quyện lại. Chiều đó được nghỉ, hưởng phút hòa bình, tôi đi tắm giặt, mảnh giấy bị vò nát trong túi áo. Sau này tiếc vì nhiều việc xảy ra thuộc về sự kiện và lịch sử… Nếu còn, có lẽ đỡ phức tạp”.

30/4/1975 là một niềm hạnh phúc kì diệu trong cuộc đời binh nghiệp của tôi – Tôi không ngờ mình lại là người ở trong sự kiện lịch sử đó. Ước nguyện cháy bỏng lúc đó – như tất cả người lính, được về gặp bố, mẹ, vợ và có một đứa con… Nhưng phải tới tháng 8 sau ngày giải phóng tôi mới được về nhà – vì còn phải tiếp tục đi đánh tàn quân Fulro ở Tây Nguyên.

Cũng nói thêm với bạn đọc – bức ảnh “Nội các chính quyền Sài Gòn đầu hàng” và ảnh TT. Dương Văn Minh đọc lời tuyên bố đầu hàng vô điều kiện ở Đài phát thanh, mỗi dịp 30/4/1975 lại được đăng tải ở báo chí trong và ngoài nước – Có ông là nhân vật trong ảnh – một người lính Giải phóng quân, súng trong tay, rất bình tĩnh, kiên quyết… Một dáng vẻ rất đẹp của người chiến thắng.

  • Nhà báo, Ts Đậu Ngọc Đản: Hết chiến tranh, khoảng cách thật gần

32 năm qua, nhưng cảm xúc và những hình ảnh của giờ khắc ấy vẫn đậm dấu trong anh. Ngày đó anh là một nhà báo trẻ, phóng viên chiến trường của Thông tấn xã Việt Nam.

Một giọng Nghệ An rất nhẹ, ấm, ánh mắt long lanh vui, 32 năm trước như đang ẩn hiện: “Tối 29/4/1975 theo chân lũ xe tăng 203, F304, D66 vào đến cửa ngõ Sài Gòn, gặp hai xe tăng của C2, E273 Binh đoàn Tây Nguyên, còn lúng túng chưa biết phải tiến lui như thế nào, thì thật diệu kì – một cô gái Sài Gòn xuất hiện giữa mịt mù khói đạn, ra dấu và hét lớn: “Em là Trung Kiên, biệt động Sài Gòn, được cử dẫn đường…” (sau này hãng phim truyện Việt Nam hay Hãng phim Giải phóng đã dựng phim “Cô Nhíp” để nói về nữ biệt động thành này).

Mũi xe của Trung Kiên hướng dẫn lao thẳng về sân bay Tân Sơn Nhất. Tôi đã bấm được bức ảnh rất đẹp về cô. Và ngay lúc đó cảm thấy yêu mến tất cả những người dân Sài Gòn. Cảm xúc đó càng tăng thêm khi tiến sâu vào Ngã tư Hàng Xanh, thấy người dân đứng đầy hai bên đường cầm cờ vẫy chào. Không một chút nghi ngờ hay sợ hãi, tôi và các chiến sĩ nhao lên nóc tăng vẫy chào lại, cảm giác chiến tranh, bom đạn sắp kết thúc, đồng bào Sài Gòn thân thuộc quá, không hề nghĩ họ là “bên kia”…

Nhưng khắc dấu trong tôi là trưa 30/4/1975, tôi đã kịp có mặt tại Dinh Độc Lập, chứng kiến cảnh Trung đoàn phó D66 Phạm Xuân Thệ áp tải TT. Dương Văn Minh lên xe đến Đài phát thanh tuyên bố đầu hàng.

Khoảnh khắc chiến tranh ác liệt, gian khó đẫm máu, nước mắt chấm dứt. Thật lạ! Lần đầu tiên bước chân vào Sài Gòn nhưng tôi thấy thân thuộc. Có lẽ Sài Gòn là nơi mà trong cả giấc mơ chúng tôi luôn đăm đắm, là quê hương đang chờ những người lính giải phóng quân về. Cũng vì thế, khi nhìn thấy cảnh các người lính Sài Gòn và nội các của họ bại trận, chỉ thấy cảm thương, không thù hận, thậm chí trong tôi xóa rất nhanh hình ảnh đối phương là kẻ thù – là giặc. Tôi không ngần ngại nhờ một người lính Sài Gòn dẫn đường cho tôi ra sân bay Tân Sơn Nhất để chuyển tin ra Hà Nội đêm 30/4/1975 kịp bản tin sớm hôm sau.

Trước đó, nghĩ về phóng viên phương Tây là sự nghi ngại bất hợp tác, thế mà chiều 30/4/1975 giữa tôi và họ ở sân Dinh Độc Lập là tình đồng nghiệp chia sẻ tin tức. Kết thúc chiến tranh – xóa được bao khoảng cách – Thật tuyệt vời”.

Các nhân chứng trên, họ nằm trong số những người đầu tiên có mặt ở dinh Độc lập trong khoảnh khắc lịch sủ, trưa 30.4.1975. Mỗi người một cảm xúc, một cảm nhận khác nhau nhưng đều chung một nỗi niềm về gia đình, quê hương đất nước. Họ đã chiến đấu và chiến thắng để dành lại hòa bình cho những người thân ruột thịt và cho toàn dân tộc Việt. Để hôm nay, hơn 30 năm sống trong hòa bình, họ lại mỉm cười hạnh phúc... (Còn nữa)

Mời bạn đọc đón xem tiếp, Kỳ II: NHỮNG NGƯỜI Ở "CHIẾN TUYẾN BÊN KIA"

  • Hoài Hương (thực hiện)

> Cảm xúc của bạn về bài viết và sự kiện lịch sử ngày 30/4/1975?

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Thực hư về bữa ăn của người tâm thần ở Nghệ An
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Xã Hội NỔI BẬT

Chính sách có hiệu lực từ tháng 9

Trợ cấp thất nghiệp tối đa 5 lần lương tối thiểu, học sinh tốt nghiệp THCS đi học trung cấp được giảm 50% học phí... là những chính sách có hiệu lực từ tháng 9/2015.

Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

Nhận xét tin 30.4: Ký ức của chứng nhân lịch sử từ hai chiến tuyến

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết 30.4: Ký ức của chứng nhân lịch sử từ hai chiến tuyến bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết 30.4 Ky uc cua chung nhan lich su tu hai chien tuyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc 30.4: Ký ức của chứng nhân lịch sử từ hai chiến tuyến ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Xã Hội.

4.30: The memory of witnesses from both the front line history
Duong Van Minh, the Presidential Palace, Letter Hanoi, Hanoi, Saigon government, moving forward, Ethnic Vietnam, military solution free, unconditional, radio, happiness, history, war, time

More than 30 years, the country united, peaceful country, the people of Vietnam are "major join hands" progress forward, but feelings about the final moments of the war was still full of memories flow witnesses history. A pen has four female ...

Xem tiếp: Xã Hội


  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Be gai bi me tuoi xang thieu song
    Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống

    Chỉ vì bán không hết vé số, bé Nguyễn Thị Kim L. ( 13 tuổi ) bị mẹ ruột tưới xăng. Trong lúc bị phỏng nặng, cháu bé đã lao tới ôm lấy mẹ để cầu cứu.

  • Nghi van ban trai bi mat cua HH Ky Duyen
    Nghi vấn "bạn trai bí mật" của HH Kỳ Duyên

    Kỳ Duyên đã lên tiếng khi thông tin "bạn trai bí mật" bất ngờ được hé lộ.

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Nghin le chuyen tuan qua 2308 2908
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

    Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2308-2908/2147593370/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2308 29082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015

    Theo Cục Điều tiết điện lực, giá mua điện của EVN hiện là 1087,3 đ/kWh nhưng giá điện mà EVN bán ra thị trường tới 1.622,05 đồng/kW/h và từ năm 2016 thị trường bán buôn cạnh tranh sẽ chính thức vận hành nhưng mới chỉ là vận hành trên giấy; ngày 24/8 NHNN phát đi thông điệp khẳng định sẽ không tiến hành điều chỉnh tỉ giá nữa và sẽ áp dụng các biện pháp để ổn định tỉ giá cuối năm 2015 và đầu 2016; ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2308-29082015/2147593361/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2308 2908
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08)

    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng; Rùng mình với những quái chiêu đòi nợ 'vô tiền khoáng hậu'; Trộm cắp tài sản dịp nghỉ Lễ: Giúp bạn đề phòng; Đại gia mua dâm trẻ em ở miền Tây được tại ngoại; Phạm nhân hồi hộp chờ ngày đặc xá; Số phận đau thương của bé gái bị mẹ dùng xăng đốt;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2308-2908/2147593334/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Diem lai tin Suc khoe quan trong tuan qua 2208 2908
    Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08)

    Việt Nam là điểm nóng của các bệnh truyền nhiễm mới nổi; Bé sơ sinh bị đâm xuyên sọ đã xuất viện; Thực hư thông tin xem điện thoại trong đêm bị ung thư mắt; Tiếp tục cảnh báo mối nguy về bệnh sốt xuất huyết; Những lưu ý không thể bỏ qua khi ăn bánh Trung thu; Cảnh báo lỗi của bố mẹ khiến con dậy thì sớm;... là những tin Sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-lai-tin-Suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-2208-2908/2147593388/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 238298
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8)

    Hai miền Triều Tiên đạt thỏa thuận 6 điểm nhằm giảm căng thẳng; Mỹ điều 3 máy bay ném bom tàng hình hỗ trợ Hàn Quốc; MC truyền hình Mỹ bị bắn chết khi đang dẫn trực tiếp; Xả súng kinh hoàng ở miền Bắc nước Pháp làm 7 người thương vong... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-238298/2147593385/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn