Quản lý chất lượng trong các DN PM Việt: còn loay hoay!

Cũng như mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh khác, việc sản xuất phần mềm đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về chất lượng, không chỉ chất lượng của từng sản phẩm riêng lẻ mà cả chất lượng của toàn hệ thống, toàn quy trình. Nhưng ở nước ta, công tác quản lý chất lượng lại chưa được các DN coi trọng.

TP.HCM có đến 60% DN phần mềm chưa xây dựng được mô hình quản lý chất lượng.

Trong khi đó, các DN làm gia công phần mềm cho các công ty, tập đoàn nước ngoài đang có ý định mở rộng hoạt động sang các nước ở châu Âu và Hàn Quốc, bên cạnh các thị trường truyền thống là Mỹ và Nhật Bản. Tuy nhiên, sự mở rộng này diễn ra chậm chạp và chưa tương xứng với tiềm năng của các DN sản xuất phần mềm Việt Nam.

5 điều cần vượt qua!

Theo ông Hồng, để tăng sức cạnh tranh và thâm nhập vào các thị trường mới, các DN phần mềm trong nước cần phải nâng cao năng lực quản lý và chuyên môn, đặc biệt là áp dụng hệ thống quản lý chất lượng. Ông Hồng cho biết, có năm điều khó khăn mà các DN trong nước hiện nay phải vượt qua là: thiếu nguồn vốn, nhân sự không ổn định, thị trường không ổn định, thiếu thông tin và thiếu kỹ năng quản lý. Ba mối khó khăn cuối cùng cần phải có sự hỗ trợ của nhà nước thì mới mong khắc phục hoàn toàn song các DN không thể ngồi chờ nhà nước mà nên tự thân vận động trong khả năng của mình. Các DN hoàn toàn có thể xây dựng thị trường ổn định, hoàn thiện kỹ năng quản lý nếu xây dựng thành công hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế.

Chia sẻ kinh nghiệm về hệ thống quản lý chất lượng phần mềm, ông Nguyễn Cao Tùng, Giám đốc điều hành Công ty Tân Thiên Niên Kỷ, cho biết, chất lượng là yếu tố quan trọng nhất trong năm yếu tố mà khách hàng xem xét, lựa chọn để ký hợp đồng gia công, bên cạnh các yếu tố chi phí nhân công CNTT, cơ sở hạ tầng, trình độ chuyên môn và khả năng giao hàng đúng hạn. Theo ông Tùng, khách hàng đánh giá hệ thống quản lý chất lượng của một DN phần mềm theo ba yếu tố : sản phẩm, quy trình và các chứng chỉ quốc tế như ISO 9001:2000, TL9000 và CMMI. Không thể sản xuất được phần mềm có chất lượng tốt trong một môi trường không tốt.

Quản lý chất lượng DN phần mềm: Mô hình, chứng chỉ và...

Hệ thống quản lý chất lượng như thế nào là đúng và phù hợp với từng DN cụ thể? Theo ông Ngô Văn Toàn, Phó tổng giám đốc Global CyberSoft (GCS), quản lý chất lượng là một khái niệm dễ gây nhầm lẫn. Quản lý chất lượng trong DN phần mềm không chỉ là bảo đảm chất lượng của từng sản phẩm làm ra mà quản lý ngay những quy trình làm ra sản phẩm ấy.

Theo ông Toàn, trong hoạt động quản lý chất lượng, người quản lý rất dễ bị sa đà vào việc nói lý thuyết quá nhiều, sử dụng văn bản để khỏa lấp những sai sót. Trong khi đó, hệ thống quản lý phải tạo được chất lượng ngay từ đầu, có tính khả dụng cao và trở thành một phần thực sự có ích. Hiện tại, GCS đã đạt được chứng chỉ CMMI cấp độ 4 và ISO 9001:2000.

Điều đáng lưu ý là không phải bất cứ DN phần mềm nào cũng nên xây dựng cho mình một hệ thống quản lý chất lượng riêng dựa trên các chứng chỉ quốc tế. Ông Trần Bằng Việt, Trưởng ban chất lượng của Công ty phần mềm TMA, cho rằng các công ty có quy mô nhỏ, dưới 300 nhân viên, thì không nên áp dụng quy trình quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn CMMI, bởi vì mô hình này dễ gây cồng kềnh cho quy trình sản xuất. Riêng tại TMA, mỗi năm một lần công ty lập ra những tiêu chí về quản lý chất lượng, yêu cầu mọi nhân viên thực hiện và đây là phương thức có hiệu quả trong việc không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động của công ty.

Người quản lý chất lượng đóng vai trò quan trọng

Ông Ngô Văn Toàn khẳng định, chuyên viên quản lý chất lượng và người quản lý dự án có vai trò quyết định trong việc xây dựng, triển khai và phát huy hiệu quả của các hệ thống quản lý chất lượng. Để hoàn thành được nhiệm vụ, các chuyên viên này phải có sự hiểu biết sâu sắc về những khó khăn của dự án, có kiến thức chuyên môn sâu thì mới định nghĩa được chiến lược của quy trình. Trong thực tế không có một hướng dẫn cụ thể nào có thể phù hợp với mọi DN.

Ông Đỗ Văn Ngọc, công ty FCG Việt Nam cũng có nhận xét tương tự. Theo ông Ngọc, xác định các quy trình không khó, cái khó là phải biết cách duy trì và theo sát chúng; chính vì vậy công ty cần có những hoạt động để giúp các chuyên viên quản lý chất lượng thường xuyên nâng cao trình độ. Bà Trương Tiểu Linh, Trưởng ban quản lý chất lượng của FSOFT cũng cho biết, điều phối công việc hợp lý giữa các nhân viên trong công ty là yếu tố có vai trò không nhỏ trong việc nâng cao vị thế của bộ phận quản lý chất lượng trong toàn bộ hệ thống sản xuất phần mềm.

Do có nhiều khách hàng với những nhu cầu và hoạt động khác nhau nên quy trình của các dự án phần mềm cũng khác nhau tuy rằng DN phải luôn luôn bảo đảm chất lượng của tất cả các dự án. Ông Huỳnh Quốc Dương, Giám đốc quản trị chất lượng của Công ty phần mềm Pyramid Software Development (PSD), tiết lộ sáu bước công việc mà PSD áp dụng để bảo đảm chất lượng quy trình sản xuất cho nhiều khách hàng khác nhau. Bước một là định vị được sản phẩm hay dịch vụ mà khách hàng yêu cầu, bước hai là vạch ra những yêu cầu mà khách hàng cho là quan trọng, tiếp theo là những yêu cầu khách hàng muốn có trong sản phẩm hay dịch vụ đó. Ở bước bốn, công ty sản xuất phần mềm phải định nghĩa được quy trình thực hiện dự án; sau đó chỉnh sửa lại toàn bộ quy trình sao cho không còn xảy ra lỗi hay loại bỏ những công việc không cần thiết. Bước thứ sáu là luôn cải tiến quy trình triển khai dự án.

Đã có rất nhiều ý kiến tranh luận khá sôi nổi tại Hội thảo, tuy nhiên, các đại diện DN dường như vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về việc chọn mô hình quản lý chất lượng nào cho DN phần mềm trong nước.

(Theo Trường An/TBVTSG)