Phần mềm dịch chữ Hán Tạng sang tiếng Việt nhanh nhất!

Người viết ra phần mềm dịch từ chữ Hán Tạng trong kinh Phật ra tiếng Việt nhanh vào hàng kỷ lục thế giới chính là Tiến sĩ Tin học Trần Tiễn Khanh...

Tất cả 2.372 bộ kinh trong Hán Tạng được phiên âm và lược dịch chỉ trong vòng 28 giờ. Việt Tạng sẽ gồm khoảng 300 tập, mỗi tập chừng 1.000 trang...

Công trình khoa học này vừa được tiến sĩ tin học Trần Tiễn Khanh, sinh năm 1952, gốc Huế, Việt kiều Mỹ (người từng sáng lập trang web dự đoán hướng đi của bão lũ Việt Nam), công bố trong buổi họp báo vào sáng 18/7, do Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tổ chức.

Kính Phật nên dịch kinh

Phan mem dich chu Han Tang sang tieng Viet nhanh nhat
TS Trần Tiễn Khanh

TS Trần Tiễn Khanh là một nhà nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực công nghệ thông tin (CNTT) nhưng ông cũng là một Phật tử sùng đạo. Gia đình nhiều thế hệ theo và nghiên cứu đạo Phật. Nói về cơ duyên khi nghiên cứu đề tài này, TS Trần Tiễn Khanh cho biết: “Anh trai tôi hoạt động trong lĩnh vực y khoa (TS-BS Trần Tiễn Huyến) cũng thành tâm theo Phật và bỏ nhiều công sức mày mò dịch kinh Phật. Anh say mê dịch thuật nhưng hiệu quả không cao. Tôi nhìn bộ kinh đồ sộ và nghĩ rằng nếu đam mê dịch theo kiểu thông thường ấy thì phải trải qua mấy thế hệ mà chưa chắc dịch xong. Cái ý ấy đeo đẳng trong suy nghĩ và tôi bắt đầu mày mò áp dụng những kiến thức CNTT vào lĩnh vực này”.

Hơn 2.000 năm truyền bá vào Việt Nam, nhưng kinh sách của Phật giáo thường được trích ra từ Hán Tạng và cho đến nay chưa có một bộ Đại Tạng kinh Việt Nam đầy đủ hoàn toàn. Vì chữ Hán ngày càng ít người biết mà số lượng kinh điển của Phật giáo chưa được dịch còn quá nhiều. Từ thực tiễn ấy, ông bắt tay vào nghiên cứu và lập trình với máy vi tính suốt gần 3 năm ròng.

Lấy bản kinh chính văn trong Hán Tạng từ Hội CBETA (Chinese Buddhist Electronic Text Association) với hơn 70 triệu chữ trong 2.372 bộ kinh, luật và luận, ông đã phiên âm và dịch nghĩa các kinh điển này ra tiếng Việt bằng một chương trình máy tính (computer program). Phần mềm này dùng Từ điển Hán - Việt của cụ Thiều Chửu - Nguyễn Hữu Kha, Những danh từ Phật học và các từ điển Hán-Việt hiện đại như Từ điển Trần Văn Chánh.

Khi CNTT khai phá kho tàng thư

Mở ra triển vọng to lớn cho nền dịch thuật Việt Nam

Phan mem dich chu Han Tang sang tieng Viet nhanh nhat
GS-TS Mai Quốc Liên - Giám đốc Trung tâm nghiên cứu quốc học.

Đó là nhận xét của GS-TS Mai Quốc Liên - Giám đốc Trung tâm nghiên cứu quốc học. Ông cho biết, hiện tại công tác dịch thuật các tác phẩm Hán - Nôm đang diễn ra với tốc độ cực chậm. Số chuyên gia ngành này cũng rất hiếm, đa số cao tuổi và dịch theo cảm quan của dịch giả mà chưa thể có một bản chuẩn (bản dịch thô về nghĩa đen) cụ thể. Trong kho lưu trữ còn có hơn 1 vạn cuốn Hán- Nôm mà nếu như chỉ dịch theo cách thông thường thì không biết đến bao giờ mới khám phá hết. Lập trình của TS Trần Tiễn Khanh sẽ đẩy tốc độ dịch thuật tiến triển nhanh chóng, hiệu quả cao và rút ngắn khoảng cách khám phá kho tàng văn hóa cổ Việt Nam.

TS Trần Tiễn Khanh cho biết, lợi điểm của chương trình này là phiên âm có thể sai một vài chữ nhưng không bao giờ sót, vì máy vi tính phiên âm từng chữ một. Chính vì lẽ đó, nó là một bản dịch thô, nguyên nghĩa đen, rất tiện lợi cho việc dịch thuật và nghiên cứu vì có cả nguyên văn chữ Hán và số hàng trong kinh. Tốc độ dịch, được xếp vào kỷ lục: Tất cả 2.372 bộ kinh trong Hán Tạng được chương trình phiên âm và lược dịch chỉ trong vòng 28 giờ. Các bộ kinh ngắn như A-Di-Đà, Dược Sư, Kim Cương chỉ thực hiện dưới 10 giây, các bộ kinh lớn như Hoa Nghiêm (80 quyển) dịch trong 11 phút, bộ Đại Bát nhã (600 quyển) chỉ mất 50 phút. Trong khi công trình dịch thuật Kinh điển Phật giáo từ tiếng Phạn sang Hán văn kéo dài hơn 1.200 năm, từ đời hậu Hán (thế kỷ thứ II) đến đầu đời nhà Nguyên (thế kỷ XIII).

Hiện tại, ông đang phối hợp với các dịch giả ở hải ngoại và các viện Phật học ở Việt Nam tổ chức chương trình hiệu đính và duyệt xét các phiên bản. Chương trình này kéo dài trong vòng 2 năm với kinh phí khoảng 100.000 USD/năm. Dự kiến bộ Đại Tạng kinh Việt Nam hoàn chỉnh sẽ ra đời. Việt Tạng sẽ gồm khoảng 300 tập, mỗi tập dày chừng 1.000 trang. Ngoài ra, ông sẽ dịch Đại Tạng kinh ra các ngôn ngữ khác.

Trong buổi họp báo, GS-TS Lê Mạnh Thác - Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, cho biết: “Công trình khoa học này hết sức quý báu. Hội đồng Biên tập Đại Tạng kinh đã được thành lập do Thượng tọa Thích Minh Châu chủ trì, sẽ quy tụ tất cả các bản dịch khác để so sánh với bản dịch của máy tính và nhanh chóng thẩm định, hiệu đính để hoàn thành và ấn hành Đại Tạng kinh tiếng Việt”.

Khám phá nền văn hóa dân tộc

Trong những giây phút hiếm hoi dành cho các nhà báo, ông cho biết: “Lúc đầu tôi muốn thử sức mình trong lĩnh vực này với ý nguyện khi hoàn thành sẽ phát miễn phí cho bà con phật tử như một sự tri ân với đức Phật tổ. Nhưng càng đi sâu khám phá, tôi càng nhận ra đây là lĩnh vực rất rộng lớn không chỉ riêng Phật giáo mà còn vì nền văn hóa dân tộc. Tôi hy vọng với chương trình này các tác phẩm lớn của chúng ta về lĩnh vực văn học cổ, sử học sẽ nhanh chóng được giải mã. Thế hệ hôm nay sẽ khám phá và tường tận những gì cha ông để lại dễ dàng hơn”.

Chính từ suy nghĩ đầy trách nhiệm ấy mà ông không quản ngại khó khăn, những từ ghép, cụm từ, danh từ chuyên môn được ông cân nhắc kỹ lưỡng khi đưa vào phần mềm lập trình. Ông bảo: “Quả thật rất khó khăn khi chuyển đổi ngữ nghĩa từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, lại phải cài đặt sẵn. Nhưng tôi đã cố gắng xử lý vì mong muốn khai thác tàng thư bằng Hán tự của nước nhà trong tương lai. Để chương trình này có thể ứng dụng rộng rãi trong công tác dịch thuật, tôi mong mỏi nhận được những ý kiến đóng góp của các chuyên gia”.

Tất bật với công tác nghiên cứu nhưng ông vẫn hai ngả đi về với một mong ước thật giản dị: Đem những kiến thức mình nghiên cứu về Phật học nói riêng và nền văn hóa, đất nước, con người Việt Nam nói chung ra với bạn bè năm châu. Hy vọng công trình này là chiếc chìa khóa mở cánh cửa kho tàng văn hóa cổ Việt Nam một cách nhanh nhất.

(Theo NLĐ)

Việt Báo

Video nổi bật

10 bí ẩn của Thế giới chưa có lời giải thích
00:00 / --:--

TIN Công Nghệ NỔI BẬT

Ba thủ thuật truy cập vào Android bị khóa

Để ngăn chặn các truy cập trái phép vào điện thoại, nhiều người thường sử dụng các biện pháp bảo mật có sẵn trên thiết bị đơn cử như Pattern (mô hình khóa) hoặc PIN (mã số nhận dạng cá nhân).

Nhận xét tin Phần mềm dịch chữ Hán Tạng sang tiếng Việt nhanh nhất!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phần mềm dịch chữ Hán Tạng sang tiếng Việt nhanh nhất! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phan mem dich chu Han Tang sang tieng Viet nhanh nhat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phần mềm dịch chữ Hán Tạng sang tiếng Việt nhanh nhất! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Tổng Hợp của chuyên mục Công Nghệ.

Han Tang software translated into Vietnamese fast!
Han Tibet, Vietnam, Tibet University, Dr. Chen Jian Khanh, Khanh Tran Tien, culture, research, draft text, software, Vietnamese, translation, program, quick, to the, year

Written out Kanji translation software in Tibetan Buddhist texts into Vietnamese fast every world record is Dr. Tran Tien Khanh Informatics ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Công Nghệ


  • Thoi su tuan qua Dung thu phi duong bo voi xe may
    Thời sự tuần qua: Dừng thu phí đường bộ với xe máy

    Khách bị trói vì cố tình hút thuốc trên máy bay Vietnam Airlines; Thí sinh chật vật tra cứu điểm thi; Nữ đại gia bị thợ làm tóc lừa 288 tỷ đồng; Cán bộ Thanh tra Chính phủ bị bắt vì nghi vấn nhận 100 triệu đồng; Du khách Việt ăn cắp hàng hiệu ở Thụy Sĩ; Vụ giết 4 người ở Nghệ An: Bất ngờ về nghi phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h257 Dai tuong Phung Quang Thanh ve den Ha Noi
    Thời sự 24h(25/7): Đại tướng Phùng Quang Thanh về đến Hà Nội

    Đại tướng Phùng Quang Thanh về đến Hà Nội; Triệt phá đường dây cực lớn, thu 5,5 tấn ma túy; LS nói về những 'bất thường' sau phiên xử Lý Nguyễn Chung; gần 40.000 điểm liệt môn Toán: ‘Tôi thấy choáng!’; nhiều người chết và bị thương vì tai nạn giao thông;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 25/7.

  • Thoi su 24h247 Hanh khach bi troi tren may bay
    Thời sự 24h(24/7): Hành khách bị trói trên máy bay

     Khi lương chủ tịch tập đoàn nhà nước "bất ngờ" bị lộ; Giọng đọc huyền thoại của VTV giờ ra sao?; Khách bị trói vì cố tình hút thuốc trên máy bay Vietnam Airlines; Trẻ sơ sinh chết bất thường: Bộ Y tế vào cuộc

  • Thoi su 24h237 Mot can bo Thanh tra Chinh phu bi bat
    Thời sự 24h(23/7): Một cán bộ Thanh tra Chính phủ bị bắt

     Nhiều ĐH dự kiến điểm chuẩn nguyện vọng 1; Tuyên án Lý Nguyễn Chung, xác minh thêm lời khai nhân chứng; MC Quang Minh bị hôn mê sâu; Chính thức đề xuất dừng thu phí đường bộ xe máy

  • Thoi su 24h227 Tinh tiet moi trong phien xu Ly Nguyen Chung
    Thời sự 24h(22/7): Tình tiết mới trong phiên xử Lý Nguyễn Chung

    Thí sinh chật vật tra cứu điểm thi; Nhiều uẩn khúc, LS đề nghị điều tra lại vụ Lý Nguyễn Chung; Phá dỡ biệt phủ 100 tỷ xa hoa trên đèo Hải Vân; Tuấn Hưng xin lỗi khán giả về scandal "vạ miệng"; Giám đốc CA bác bỏ manh mối phá án từ vỏ chanh; Vì sao nguyên Chủ tịch PetroVietNam bị bắt?...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 22/7.

  • Du khach Viet an cap o Thuy Si
    Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ

    Chưa tìm được cách ngăn ngừa người ra nước ngoài buôn lậu, trộm cắp hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục nước sở tại nên chúng ta sẽ còn xấu mặt dài dài

  • Bat nguyen Chu tich Tap doan Dau khi VN
    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN

    Cựu Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PetroVietnam - PVN) Nguyễn Xuân Sơn bị khởi tố để điều tra hành vi "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" - tội danh được quy định tại điều 285 Bộ luật Hình sự. Báo điểm.. ------------ Xem thêm: Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN, http://vietbao.vn/tp/Bat-nguyen-Chu-tich-Tap-doan-Dau-khi-VN/12123701/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tuan Hung vang bay dap tra My Linh
    Tuấn Hưng "văng bậy", “đáp trả” Mỹ Linh

    Nhiều người tỏ ra không hài lòng với cách ứng xử của Tuấn Hưng, trong đó có diva Mỹ Linh. ------------ Xem thêm: Tuấn Hưng "văng bậy", nổi nóng với Bài hát yêu thích1, http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Tuan-Hung-vang-bay-noi-nong-voi-Bai-hat-yeu-thich1/350613756/235/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Trung Quoc giup Lao xay duong sat cao toc
    Trung Quốc giúp Lào xây đường sắt cao tốc

    Dự án giúp Lào có vốn nhưng cũng giúp chính TQ nhằm đạt được 3 mục đích lớn: Xuất khẩu vốn; xuất khẩu công nghệ và xuất khẩu con người.

  • Nu tho dan nguc tran xon xao dan mang
    'Nữ thổ dân ngực trần' xôn xao dân mạng

    Hot girl thổ dân xinh đẹp ngực trần đang trở thành từ khóa hot được cư dân mạng tìm kiếm, thông tin về cô gái này cũng nhanh chóng được tìm thấy.

  • Su kien quoc te noi bat 197257
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/7-25/7)

    Thỏa thuận hạt nhân Iran gặp trở ngại tại Quốc hội Mỹ; Hải quân Trung Quốc tập trận lớn trên Biển Đông; Sách trắng Nhật tố cáo trực tiếp Trung Quốc gây hấn ở Biển Đông; Tin chấn động: NASA công bố tìm thấy Trái đất thứ 2 là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 207 267
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/7 - 26/7)

    Fan thu thập 2.000 bằng chứng nói xấu Taeyeon (SNSD), Vụ "Lệ Quyên cho con đi tiểu trên máy bay": hết "sốt" báo Mỹ, lại lên báo Anh, Sơn Tùng MTP bị nghi ngờ về giới tính, Sau tin đồn chia tay Kim Lý, Trương Ngọc Ánh tình tứ bên trai lạ, "Trò cưng Mỹ Tâm hát hit Sơn Tùng M-TP vượt trội bản gốc".... là những tin chính nổi bật trong tuần.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1907 2507
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/07 - 25/07)

    Vụ chặt cây xanh: Hàng loạt cán bộ bị giáng chức, chuyển công tác; Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ; Tranh cãi về màu sơn mới Nhà hát lớn Hà Nội; Bức tường 1 tỉ đồng sẽ bị thu hồi? ....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/07 - 25/07), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-1907-2507/2147580278/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1907 25072015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/07 - 25/07/2015

    Ông Nguyễn Xuân Sơn - nguyên Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam bị cho thôi chức và bắt tạm giam để điều tra về nguồn vốn 800 tỉ do PVN đầu tư vào Ocean Bank có nguy cơ bị mất trắng; giá xăng giảm "nhỏ giọt"260 đồng/lít, trong khi DN xăng dầu vẫn đang lãi 1.105 đồng/lít xăng còn người tiêu dùng thì vẫn mua xăng đắt và tiếp tục phải đóng vào quỹ Bình ổn giá; WB vừa công bố thông tin về nợ công khiến dư luận xã hội giật mình với con số nợ lên tới 110 tỷ USD, cao hơn nhiều so với các nguồn số liệu từng được công bố... Cùng với đó, những thông tin về BĐS, tài chinh- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/07 - 25/07/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1907-25072015/2147580269/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1907 2507
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/07 - 25/07)

    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN; Lý Nguyễn Chung bị tuyên án 12 năm tù; Cảnh báo tội phạm mới: ‘thôi miên, bỏ thuốc mê’ để gây án; Đánh sập đường dây mua bán, vận chuyển hơn 1.200 bánh heroin; Giáo viên cấu kết với người tình giết chồng; Nạn ném đá xe khách, vì sao dây dưa?;.....là những tin đáng chú ý trong tuần.