Dữ liệu được nén như thế nào?

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Du lieu duoc nen nhu the nao

Nén dữ liệu là việc thực hiện thu gọn kích thước các tập tin hoặc làm cho thông tin lưu trữ chiếm không gian đĩa ít nhất. Có nhiều cách để thực hiện điều này tùy vào từng đối tượng cụ thể. Bài viết này không đi sâu vào phân tích giải thuật nén mà chỉ muốn giới thiệu với bạn đọc về các phương pháp nén. Sau đây là một số cách nén thông dụng.

* Nén mất dữ liệu (lossy compression): Hay gặp nhất trong công nghệ thông tin là nén hình ảnh và âm thanh. Có nhiều giải thuật được đặt ra để đáp ứng yêu cầu giảm thiểu kích thước của file ảnh sao cho vẫn duy trì được chất lượng ở mức độ chấp nhận được. Những giải thuật này đều dựa trên nền tảng là loại bớt những màu mà mắt người không hoặc khó cảm nhận được, chỉ giữ lại những màu chủ yếu thực sự ảnh hưởng tích cực lên khả năng cảm nhận màu của mắt. Nếu đã từng biên tập hình ảnh bằng Photoshop, bạn sẽ dễ dàng nhận thấy sự khác biệt khá lớn giữa bảng màu chuẩn và bảng màu dùng cho hình ảnh tải lên web, tức là hình nén đấy. Trong bảng màu web, các màu trung gian, chuyển tiếp đã bị lược bỏ mất, thay vào đó là các màu tương đương cận kề. Tuy 2 bảng màu này dễ phân biệt như vậy nhưng khi xem một hình ảnh bạn không dễ dàng nhận biết được đó là file .bmp (chưa nén), .gif hay .jpg (ảnh nén). Còn một cách nữa cũng sử dụng kiểu mất dữ liệu để nén hình là giảm độ phân giải, tức là bớt số điểm ảnh trên một inch (dots per inch - dpi). Cách này khi được sử dụng, tùy trường hợp mà phải gia giảm cho phù hợp. Độ phân giải cao quá thì phí chỗ, nhưng giảm đi nhiều quá thì bị “bể hình”.

Đối với âm thanh, có nhiều chuẩn nén khác nhau như: Windows Media, MP3, Real G2, Liquid Audio, ACC, nhưng thông dụng nhất hiện nay là MP3. Nén theo chuẩn MP3, kích thước file audio có thể được thu nhỏ đi 8 lần so với kích thước ban đầu. Để làm được như vậy, người ta sử dụng một kỹ thuật gọi là lấy mẫu âm, thử nghiệm rồi bỏ bớt những tone mà tai người không nghe được hoặc kém nhạy. Do đó, chất lượng âm của MP3 rất khó phân biệt với âm của đĩa CD chuẩn. Hiện nay một chuẩn cải tiến của MP3 là MP3pro còn làm hơn thế. Nó tiến hành mã hóa sóng âm có tần số thấp bằng kỹ thuật mp3 và tạo phần sóng có tần số cao bằng kỹ thuật SBR. Khi phát lại sẽ kết hợp 2 phần sóng này với nhau thành nguồn âm đầy đủ, khắc phục được tình trạng file MP3 mất âm tần số cao khi truyền tải bằng modem quay số.

* Nén không mất dữ liệu (lossless compression): Dữ liệu, đặc biệt là văn bản, đồ họa luôn chứa trong nó những chuỗi thông tin giống hệt nhau lặp đi lặp lại. Việc nén dữ liệu được thực hiện bằng cách thay thế nhiều ký tự thông tin lặp đi lặp lại bằng các ký tự khác, và tạo ra chỉ một bản sao của những đoạn dữ liệu bị lặp lại này. Cũng có cách khác tỉ mỉ hơn dùng những mã có độ dài khác nhau mã hóa cho các ký tự khác nhau giúp cho các ký tự này chiếm ít chỗ hơn. Cách gì thì cách nhưng phải làm sao vừa thu nhỏ được kích thước file vừa giữ được sự toàn vẹn của dữ liệu.

Đĩa nén: Ngoài việc nén file, người ta cũng dùng phương pháp nén ổ đĩa. Khác với việc dùng các phần mềm sao lưu dạng nén để nén nguyên một ổ đĩa, ổ đĩa bị nén theo phương pháp này tạo cho ta có cảm giác như vẫn làm việc với ổ đĩa không nén, nghĩa là bạn có thể làm mọi thao tác với file và thư mục. Đĩa nén sẽ giảm được không gian cho tất cả các file và thư mục lưu trên đó. Chương trình DoubleSpace của DOS 6.0 trước kia và Windows 2000/XP hỗ trợ kiểu nén này. Hệ điều hành sẽ có các giải pháp tạo cho người dùng cảm giác như vẫn đang làm việc với ổ đĩa không nén. Với phương pháp nén này, ngoài việc dùng các giải thuật nén dữ liệu thông thường, giải thuật cơ bản được dùng ở đây là bó lại (consolidate) tất cả các file thành một file duy nhất để loại bỏ được khoảng trống giữa byte chót của file và byte tận cùng của liên cung cuối được cấp phát cho file. Để hiểu rõ hơn, bạn nhắp chuột phải vào một file chọn Properties, hiệu số giữa Size on disk và Size chính là kích thước khoảng trống này.

Nén khi dịch sang mã máy: Khi một file được biên dịch sang mã máy dưới dạng một file thi hành (.exe) thì nó xem như đã được nén vì khi ở dạng mã máy có rất ít thông tin bị trùng lắp. Khi nén thêm nó một lần nữa thì kích thước thu nhỏ lại được nhiều hay ít tùy thuộc vào giải thuật nén của các trình sao lưu và cách hoạt động của trình biên dịch, đóng gói ứng dụng để tạo nên file .exe này. Với file Bkav2002.exe kích thước 223KB khi dùng WinRAR để nén sẽ còn lại 226KB, chỉ được 3%, nhưng với UnikeyNT.exe 76KB, sẽ chỉ còn 63KB - 17%.

Tăng mật độ thông tin: Kiểu nén này gần với cách chúng ta hình dung nhất. Công nghệ chế tạo công cụ lưu trữ dữ liệu ngày càng cao cho phép thông tin lưu trữ ngày càng lớn với cùng một đơn vị diện tích như trước. Đĩa CD là một điển hình của kiểu nén tăng mật độ thông tin. Cái tên CD, Compact Disk - đĩa nén, đã tự nó nói lên điều này. Ban đầu người ta dùng đĩa mềm 5,25 inch để trữ dữ liệu với sức chứa 360KB. Sau đó, đĩa 5,25 inch bị kiểu đĩa 3,5 inch 1,44MB mà ta dùng ngày nay thay thế hoàn toàn, bởi dù nhỏ hơn nhưng dung lượng lại gấp tư. Với đĩa CD chuẩn, người ta có thể lèn vào đấy đến 650MB dữ liệu. Mật độ thông tin trên đĩa CD lớn đến mức lúc bấy giờ người ta phải gọi nó với cái tên như ta đã biết. Sau này đĩa DVD còn “siêu” hơn với sức chứa 4,7GB (đĩa DVD chuẩn).

Nén kiểu Access: Trong khi thiết kế ứng dụng với Access, bạn thường xuyên xóa các dữ liệu thừa, xóa các đối tượng trong cơ sở dữ liệu (như query, table), xóa các đối tượng của ứng dụng (form, report), hoặc bỏ đi một hình nền trên form. Khi ấy, ứng dụng Access của bạn trở nên bị phân mảnh, việc sử dụng không gian đĩa trở nên kém hiệu quả. Các đường dẫn, các thông tin để Access tìm đến dữ liệu, đến đối tượng của CSDL hoặc ứng dụng vẫn còn đó mặc dù các thành phần này đã bị xóa đi. Để khắc phục tình trạng này Access trang bị cho bạn công cụ Compact (nén). Thực hiện lệnh này, Access tiến hành loại bỏ các phân mảnh, xóa các đường dẫn, thông tin lạc địa chỉ, giúp cho kích thước ứng dụng của bạn giảm đi đáng kể. Kể từ phiên bản 2000 trở đi, Access còn hỗ trợ tính năng tự động nén mỗi khi bạn đóng ứng dụng. Tuy chức năng Compact cũng làm nhiệm vụ đúng với nghĩa của nó là thu nhỏ kích thước ứng dụng nhưng thực chất của vấn đề không hoàn toàn như vậy.

Các công cụ nén dữ liệu:

Nén sao lưu dữ liệu: Có rất nhiều phần mềm nén sao lưu dữ liệu. Bạn có thể vào Google rồi gõ vào “compress software” hoặc “compact software” sẽ thấy có vô khối trang Web chứa phần mềm sao lưu dạng nén. Trong số này, bạn sẽ thấy có nhiều phần mềm rất giá trị, có nhiều tính năng độc đáo, đồng thời cũng có những phần mềm chỉ đơn thuần nén, bung không hỗ trợ các tính năng tăng cường. Bạn có thể tham khảo các trang http://www.download.com , http://www.freewarehome.com hoặc http://www.soft411.com để tải về dùng thử. Trên thực tế, giới CNTT thường sử dụng một số phần mềm thông dụng như: WinZip, WinRAR, PKZip, Cabinet Manager.

Phần mềm truyền thông nén dữ liệu: Phần mềm truyền thông như Network Connections có thể hỗ trợ nén dữ liệu. Ví dụ, dùng một modem 56Kbs V.90, bạn có thể cho phép nén dữ liệu bằng phần mềm và kinh nghiệm cho thấy, số liệu bình quân là 44Kbps. Kết quả khảo sát cho thấy rằng phần mềm nén dữ liệu có thể cho tốc độ truyền dữ liệu cao hơn phần cứng nén dữ liệu.

Nếu bạn dùng phần mềm nén dữ liệu, bạn cần kiểm tra các thiết đặt. Để có kết quả tốt nhất đối với phần mềm nén dữ liệu, bạn có thể kiểm tra các thuộc tính của modem như sau:

- Làm khả dụng chức năng sửa lỗi của modem bằng thiết đặt Data Protocol ở Standard EC hoặc Forced EC

- Vô hiệu hóa phần cứng nén dữ liệu bằng thiết đặt Compression ở trạng thái Disabled.

- Làm khả dụng phần mềm nén dữ liệu được cung cấp bởi phần mềm truyền thông của bạn.

Nén dữ liệu qua giao thức truyền thông: Nén dữ liệu cho phép thông tin truyền đi nhanh hơn tốc độ kết nối thực sự của modem. Mức độ nén cao thấp biến đổi tùy vào kiểu dữ liệu. Text hoặc đồ họa có thể nén được nhiều hơn. Những giao thức chung để nén dữ liệu gồm MNP3, MNP4, MNP5 và V.42bis.

V.42bis điều khiển nén dữ liệu tốt hơn các giao thức khác. Đối với bất kỳ sự hiệu chỉnh hoặc giao thức nén dữ liệu nào làm việc, các modem ở cả hai đầu của kết nối phải hỗ trợ giao thức với nhau. Một khi hai modem được kết nối, chúng tự động “thương nghị” để xác định giao thức liên lạc với nhau tốt nhất. Chẳng hạn, nếu phương thức V42.bis thất bại thì dự phòng sẽ là MNP5 -> MNP4...

Để đạt được tỷ lệ nén cao nhất khi truyền dữ liệu, phần cứng cung cấp các điều khiển cần thiết, và tốc độ tối đa của cổng phải được đặt ở mức từ hai đến bốn lần tốc độ của modem. Điều này luôn được cấu hình chính xác khi cài đặt modem. Nếu bạn biết kiểu nén được modem hỗ trợ, bạn có thể tính toán giá trị này bằng cách nhân tốc độ của modem với tỷ lệ nói trên. Ví dụ, cho một modem 56 Kbps với phương thức nén v.42bis, bạn chạy được tốc độ theo tính toán sau:

56 Kbps x 4 = 224 Kbps

Giá trị này là tỷ lệ tối đa của dữ liệu truyền qua modem. Số liệu thực sự còn tùy thuộc vào kiểu dữ liệu.

Làm việc với thư mục nén:

Khi nén một thư mục, các file nằm trong thư mục nén cũng có tính chất như trong ổ đĩa nén là cũng được cắt cái đuôi của liên cung (tức là hiệu số giữa Size on disk và Size trên hộp thoại Properties). Khi nhắp đúp vào thư mục nén, bạn có thể làm việc như với thư mục bình thường, có khác chăng là ở giao diện vì nó nằm trong cửa sổ của trình nén. Bạn có thể chạy một vài chương trình trực tiếp từ các thư mục nén mà không cần giải nén chúng. Tuy nhiên để chạy chương trình có phụ thuộc vào các file khác, bạn cần giải nén trước. Một khi bạn đã tạo một thư mục nén (riêng cho biểu tượng thư mục), bạn có thể nén các file, chương trình hoặc các thư mục khác bằng cách kéo chúng thả vào thư mục nén. Bạn có thể mở các file trực tiếp từ thư mục nén hoặc có thể giải nén trước khi sử dụng, tùy thích.

Trần Xuân Thiên

Việt Báo
Comment :Dữ liệu được nén như thế nào?
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Dữ liệu được nén như thế nào? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Du lieu duoc nen nhu the nao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Dữ liệu được nén như thế nào? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Công Nghệ
compressed data like?
Communications software, data compression, compression software, compression method, how can, directory, information, dimensions, applications, algorithms, you, file, Modem, used
GZIP Data is the implementation of compact size makes the files or information stored on the disk space required at least. There are many ways to do this depending on the specific object. This article does not go into compression algorithm that analyzes ...
Mathpix: Ứng dụng giải phương trình toán tuyệt vời cho iOS
Mathpix: Ứng dụng giải phương trình toán tuyệt vời cho iOS

Với Mathpix, bạn chỉ cần chĩa smartphone của mình vào các phương trình toán học và lời giải sẽ được đưa ra sau ít giây.

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Thoi su 24h1606 Danh ghen kinh hoang o Ha Dong
    Thời sự 24h(16/06): Đánh ghen kinh hoàng ở Hà Đông

    CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt; Mẹ 9x bỏ xác con gái ở bụi keo: Bán xe máy, quay lại xin làm phụ hồ; Cuộc sống hiện tại của 3 cha con bé trai bị bỏ rơi ở quán phở; Hơn 1.000 người tìm phi công Su-30 từ Hà Tĩnh đến Thái Bình; Gia cảnh của mẹ trẻ bị tố giả khổ lên mạng xin sữa cho con rồi đem bán

  • Thoi su 24h1506 Con rai vang ma quanh dam cuoi bo
    Thời sự 24h(15/06): Con rải vàng mã quanh đám cưới bố

    Chốt hạn đường sắt Cát Linh-Hà Đông:Phi thường hay phi thực tế?; Dòi trong cơm KTX ĐHQG: Chắc nuốt vài chục con vào bụng rồi!; Sữa Meiji Nhật Bản ở Việt Nam có thể là hàng giả; "Cò" dịch vụ đăng ký xe máy: Đưa 3,8 triệu đồng, 30 phút sau có giấy tờ!; Bé trai bị cắn tím người: Hiệu trưởng trường MN đến tận nhà xin lỗi

  • Thoi su 24h1406 MB tiem kich Su30MK2 mat lien lac
    Thời sự 24h(14/06): MB tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc

    Đường sắt Cát Linh-Hà Đông lại thất hứa: Lỗi phía Việt Nam?; Phượt thủ người Anh mắc sai lầm gì khi leo núi ở Sa Pa?; Máy bay tiêm kích Su30-MK2 mất liên lạc trong khi bay huấn luyện; Nữ sinh tử vong sau truyền nước: Phòng khám Thành Mỹ chịu trách nhiệm?; Rò rỉ khí độc amoniac ở hãng nước đá, nhiều người chạy tán loạn;

  • Thoi su 24h1306 Co gai bi sat hai nhet trong bao tai
    Thời sự 24h(13/06): Cô gái bị sát hại, nhét trong bao tải

    Tranh cãi về chất phenol "cực độc" trên cá nục; Báo động giới trẻ hồn nhiên mua "bóng cười" bằng mạng sống; Chồng nổi máu ghen dùng dao kề cổ vợ gây náo loạn Hà Nội; Đã xác định nguyên nhân nữ sinh 20 tuổi tử vong sau khi truyền nước; Dân xếp hàng chờ nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.