Đi chợ trời... ảo

Thị trường ảo Việt Nam đã và đang hình thành những "chợ cóc" sôi động. Ở những chợ trời ảo này, người mua cũng lắm và kẻ bán cũng nhiều... Điều quan trọng là khi vào chợ thì người mua và bán có thể được gì?

Để có thể truy cập được vào muabanraovat.com, nhiều người phải chờ khá lâu vì số lượng truy cập vào website quá đông. Với hơn 90.000 thành viên, 1.400 - 2.500 bản tin đăng mới mỗi ngày và hàng chục vạn lượt khách truy cập, website muabanraovat.com hiện đang bỏ xa các trang rao vặt khác như: trungtamquangcao.com, tintt.com, raovatdtdd.com, vitinhcu.net... để trở thành trang web rao vặt lớn nhất VN. Ngoài giao diện được thiết kế khá chuyên nghiệp thì quy trình đăng tin ở đây còn thuận tiện. Chỉ cần một địa chỉ email và mật khẩu (password) là có thể đăng tin rao vặt của mình ở bất kỳ lĩnh vực nào. Từ máy tính, điện thoại di động, nhà đất...đến tìm đối tác kinh doanh, nhắn tin tìm bạn, mỹ phẩm làm đẹp...

Dù "sinh sau đẻ muộn" hơn muabanraovat.com nhưng site trungtamquangcao.com lại tỏ ra có nhiều kinh nghiệm hơn trong việc thu hút các thành viên khi đưa ra tiện ích 4 trong 1 (hay còn gọi tiện ích 1x4). Nghĩa là, chỉ cần mở một tài khoản tại trang web này nghiễm nhiên bạn sẽ có tài khoản tương tự ở 3 website rao vặt khác là raovatmuaban.com, raovatnhadat.com, raovatdienthoai.com và ngược lại. Theo như lời giới thiệu của quản trị trang web này thì công thức trên sẽ làm cho cơ hội thành công trong kinh doanh của khách hàng nhân lên gấp 4 lần. Tuy nhiên với hàng chục bản tin rao vặt được đăng mới mỗi phút, cách tốt nhất để không phải ngồi hàng giờ trước máy tính cập nhật lại tin cũ là đăng tin VIP. Khi đó, tin luôn ngự ở trang nhất, được làm nổi bật bằng chữ VIP màu đỏ rất bắt mắt và chủ tin có thể đăng kèm hình ảnh giới thiệu về sản phẩm mà mình muốn rao vặt.

Ở tất cả các trang web về rao vặt hiện nay, tin VIP là sự thể hiện phong cách làm ăn chuyên nghiệp của các chủ chợ ảo và phần nào nói lên đẳng cấp cũng như uy tín của các khách hàng đăng tin. Tuy nhiên, VIP cũng được phân làm 3 loại: VIP bạc với mức phí là 200.000 đồng/tháng, VIP vàng là 380.000đồng/tháng và cuối cùng là VIP đặc biệt với giá "tài trợ" cho site mỗi tháng là 400.000 đồng. Một trong những VIP của muabanraovat.com tên Lâm cho biết: "Việc đăng tin rao vặt cũng là một hình thức quảng cáo. Với dân kinh doanh, để giới thiệu sản phẩm của mình tới một số lượng đông đảo khách trực tuyến một cách nhanh gọn, tiện lợi thì lệ phí VIP như trên là có thể chấp nhận được".

"Cần bán gấp 1 máy điện thoại di động Nokia 6610 còn mới 99%, giá 1 triệu đồng. Liên hệ với chị Loan qua nick Yahoo thieunu_ngu_ngay_....". Phấn khởi với chiếc điện thoại có giá rẻ...giật mình, Phương, một khách hàng liền liên lạc ngay với chị Loan. Sau màn chào hỏi, "chị" Loan rất thẳng thắn: "Em gọi anh là anh H. được rồi. Đăng tin rao vặt phải lấy tên giao dịch là con gái thì người ta mới tin và quan tâm đến tin của mình". Tuy nhiên, khi đề cập đến chiếc điện thoại Nokia 6610 đã rao thì nhân vật này trả lời rất tỉnh bơ: "Anh không bán "con" đó nữa rồi, nhưng anh còn "con" 6600 rất đẹp. Em là con gái, anh lấy với giá mềm là 4,5 triệu em thấy sao?". Khi Phương từ chối thì ngay lập tức nhân vật này trở giọng:" Thôi, "lượn" đi cho nước nó trong cưng ạ. Không có tiền còn bày đặt mua hàng." Kèm theo đó là những lời thô tục làm cô bé phải đỏ mặt. Kết cục nhớ đời của lần đi chợ ảo này làm Phương cạch đến già và thề sẽ không bao giờ tin vào những bản tin rao vặt.

Anh Bình, nhân viên VCB, lại trở thành nạn nhân của một trò đùa ác ý khác ở trên mạng. Một ai đó đã đăng tin rao vặt rồi cuối tin để lại tên và số phone của anh làm...địa chỉ liên hệ. "Trong suốt một tuần liền, mình phải liên tục nhận và trả lời những cuộc gọi từ nhiều số phone lạ. Khi bị từ chối thì rất nhiều người đã quát ầm lên và gọi mình là đồ treo đầu dê bán thịt chó, có người còn không kiềm chế nổi đã văng tục. Bực lắm", anh Bình than.

Những trường hợp dở khóc dở mếu như trên chỉ là "chuyện gặp thường ngày" của các cư dân @ đi chợ ảo. Theo Lâm, tỷ lệ thành công của các vụ giao dịch qua chợ ảo như này chiếm một con số rất khiêm tốn, khoảng 10%. Tin rao vặt không khác gì những sản phẩm bày bán ngoài chợ trời. Không giống các site rao vặt chuyên nghiệp như e-bay, heya.com.vn...chủ các chợ ở đây chỉ xây những gian hàng trưng bày sản phẩm mà không hề xây dựng những diễn đàn để khách hàng công khai góp ý, đánh giá và bình bầu hoạt động mua bán của những thành viên. Bên cạnh đó, cũng không có một biện pháp thiết thực nào được đặt ra để xử lý những tranh chấp phát sinh trong quá trình giao dịch trực tuyến kiểu này. Khi vào những chợ trời trên, khách hàng luôn gặp dòng chữ: "Chúng tôi không chịu trách nhiệm và không bảo đảm về tính chính xác của những thông tin từ các thành viên gởi đăng mua bán, rao vặt..." Có lẽ đây là nguyên nhân chính làm cho các trò lừa đảo và các tin thất thiệt ngày một gia tăng. Cuối cùng, chỉ có người đi chợ ảo là bị thiệt. Đã là chợ "trời" lại còn "ảo", đúng là phải sau vài phen "đi" chợ mới thấm thía hết được ý nghĩa của tên gọi này.

Dù chợ trời ảo luôn kèm những bất cập, chúng lại là một trong những hình thức của thương mại điện tử, nhằm giải quyết nhu cầu trao đổi tức thì các mặt hàng bình dân với giá trị không lớn lắm. Và từ đây, không ít giao dịch từ "thượng vàng" đến "hạ cám" đã thành công. Khi có Luật giao dịch điện tử, bên cạnh việc kiểm soát các "siêu thị điện tử" sang trọng, giao dịch những mặt hàng có giá trị lớn thì cần chú ý đến các "chợ cóc" tự phát kiểu này?

(Theo Xã Hội Thông Tin)