Công trình dịch chữ Hán nhanh nhất thế giới bằng phần mềm

Cong trinh dich chu Han nhanh nhat the gioi bang phan mem
Tiến sĩ Trần Tiễn Khanh trả lời phỏng vấn của các nhà báo

Nói một cách chính xác hơn, đó là người viết phần mềm dịch từ chữ Hán ra tiếng Việt nhanh kỷ lục, như tất cả 2.372 bộ kinh trong Hán Tạng được phiên âm và lược dịch chỉ trong vòng 28 giờ. Việt Tạng sẽ gồm khoảng 300 tập, mỗi tập chừng 1.000 trang...

Công trình khoa học này vừa được tiến sĩ tin học Trần Tiễn Khanh, sinh năm 1952, gốc Huế-Việt kiều Mỹ (người từng sáng lập trang web dự đoán hướng đi của bão lũ Việt Nam), công bố trong buổi họp báo vào sáng 18-7, do Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tổ chức.

Kính Phật nên dịch kinh

TS Trần Tiễn Khanh là một nhà nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực công nghệ thông tin (CNTT) nhưng ông cũng là một Phật tử sùng đạo. Gia đình nhiều thế hệ theo và nghiên cứu đạo Phật. Nói về cơ duyên khi nghiên cứu đề tài này, TS Trần Tiễn Khanh cho biết: “Anh trai tôi hoạt động trong lĩnh vực y khoa (TS-BS Trần Tiễn Huyến) cũng thành tâm theo Phật và bỏ nhiều công sức mày mò dịch kinh Phật. Anh say mê dịch thuật nhưng hiệu quả không cao. Tôi nhìn bộ kinh đồ sộ và nghĩ rằng nếu đam mê dịch theo kiểu thông thường ấy thì phải trải qua mấy thế hệ mà chưa chắc dịch xong. Cái ý ấy đeo đẳng trong suy nghĩ và tôi bắt đầu mày mò áp dụng những kiến thức CNTT vào lĩnh vực này”.

Hơn 2.000 năm truyền bá vào Việt Nam, nhưng kinh sách của Phật giáo thường được trích ra từ Hán Tạng và cho đến nay chưa có một bộ Đại Tạng kinh Việt Nam đầy đủ hoàn toàn. Vì chữ Hán ngày càng ít người biết mà số lượng kinh điển của Phật giáo chưa được dịch còn quá nhiều. Từ thực tiễn ấy, ông bắt tay vào nghiên cứu và lập trình với máy vi tính suốt gần 3 năm ròng.

Lấy bản kinh chính văn trong Hán Tạng từ Hội CBETA (Chinese Buddhist Electronic Text Association) với hơn 70 triệu chữ trong 2.372 bộ kinh, luật và luận, ông đã phiên âm và dịch nghĩa các kinh điển này ra tiếng Việt bằng một lập trình (computer program). Lập trình này dùng Từ điển Hán - Việt của cụ Thiều Chửu - Nguyễn Hữu Kha, Những danh từ Phật học và các từ điển Hán-Việt hiện đại như Từ điển Trần Văn Chánh.

Khi CNTT khai phá kho tàng thư

Mở ra triển vọng to lớn cho nền dịch thuật Việt Nam

Đó là nhận xét của GS-TS Mai Quốc Liên - Giám đốc Trung tâm nghiên cứu quốc học. Ông cho biết, hiện tại công tác dịch thuật các tác phẩm Hán - Nôm đang diễn ra với tốc độ cực chậm. Số chuyên gia ngành này cũng rất hiếm, đa số cao tuổi và dịch theo cảm quan của dịch giả mà chưa thể có một bản chuẩn (bản dịch thô về nghĩa đen) cụ thể. Trong kho lưu trữ còn có hơn 1 vạn cuốn Hán- Nôm mà nếu như chỉ dịch theo cách thông thường thì không biết đến bao giờ mới khám phá hết. Lập trình của TS Trần Tiễn Khanh sẽ đẩy tốc độ dịch thuật tiến triển nhanh chóng, hiệu quả cao và rút ngắn khoảng cách khám phá kho tàng văn hóa cổ Việt Nam.

TS Trần Tiễn Khanh cho biết, lợi điểm của lập trình này là phiên âm có thể sai một vài chữ nhưng không bao giờ sót, vì máy vi tính phiên âm từng chữ một. Chính vì lẽ đó, nó là một bản dịch thô, nguyên nghĩa đen, rất tiện lợi cho việc dịch thuật và nghiên cứu vì có cả nguyên văn chữ Hán và số hàng trong kinh. Tốc độ dịch, được xếp vào kỷ lục: Tất cả 2.372 bộ kinh trong Hán Tạng được lập trình phiên âm và lược dịch chỉ trong vòng 28 giờ. Các bộ kinh ngắn như A-Di-Đà, Dược Sư, Kim Cương chỉ thực hiện dưới 10 giây, các bộ kinh lớn như Hoa Nghiêm (80 quyển) dịch trong 11 phút, bộ Đại Bát nhã (600 quyển) chỉ mất 50 phút. Trong khi công trình dịch thuật Kinh điển Phật giáo từ tiếng Phạn sang Hán văn kéo dài hơn 1.200 năm, từ đời hậu Hán (thế kỷ thứ II) đến đầu đời nhà Nguyên (thế kỷ XIII).

Hiện tại, ông đang phối hợp với các dịch giả ở hải ngoại và các viện Phật học ở Việt Nam tổ chức chương trình hiệu đính và duyệt xét các phiên bản. Chương trình này kéo dài trong vòng 2 năm với kinh phí khoảng 100.000 USD/năm. Và dự kiến bộ Đại Tạng kinh Việt Nam hoàn chỉnh sẽ ra đời. Việt Tạng sẽ gồm khoảng 300 tập, mỗi tập dày chừng 1.000 trang. Ngoài ra, ông sẽ dịch Đại Tạng kinh ra các ngôn ngữ khác.

Trong buổi họp báo, GS-TS Lê Mạnh Thác - Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, cho biết: “Công trình khoa học này hết sức quý báu. Hội đồng Biên tập Đại Tạng kinh đã được thành lập do Thượng tọa Thích Minh Châu chủ trì, sẽ quy tụ tất cả các bản dịch khác để so sánh với bản dịch của máy tính và nhanh chóng thẩm định, hiệu đính để hoàn thành và ấn hành Đại Tạng kinh tiếng Việt”.

Khám phá nền văn hóa dân tộc

Trong những giây phút hiếm hoi dành cho các nhà báo, ông cho biết: “Lúc đầu tôi muốn thử sức mình trong lĩnh vực này với ý nguyện khi hoàn thành sẽ phát miễn phí cho bà con phật tử như một sự tri ân với đức Phật tổ. Nhưng càng đi sâu khám phá, tôi càng nhận ra đây là lĩnh vực rất rộng lớn không chỉ riêng Phật giáo mà còn vì nền văn hóa dân tộc. Tôi hy vọng với lập trình này các tác phẩm lớn của chúng ta về lĩnh vực văn học cổ, sử học sẽ nhanh chóng được giải mã. Thế hệ hôm nay sẽ khám phá và tường tận những gì cha ông để lại dễ dàng hơn”.

Chính từ suy nghĩ đầy trách nhiệm ấy mà ông không quản ngại khó khăn, những từ ghép, cụm từ, danh từ chuyên môn được ông cân nhắc kỹ lưỡng khi đưa vào lập trình. Ông bảo: “Quả thật rất khó khăn khi chuyển đổi ngữ nghĩa từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, lại phải cài đặt sẵn. Nhưng tôi đã cố gắng xử lý vì mong muốn khai thác tàng thư bằng Hán tự của nước nhà trong tương lai. Để chương trình này có thể ứng dụng rộng rãi trong công tác dịch thuật, tôi mong mỏi nhận được những ý kiến đóng góp của các chuyên gia”.

Tất bật với công tác nghiên cứu nhưng ông vẫn hai ngả đi về với một mong ước thật giản dị: Đem những kiến thức mình nghiên cứu về Phật học nói riêng và nền văn hóa, đất nước, con người Việt Nam nói chung ra với bạn bè năm châu. Hy vọng công trình này là chiếc chìa khóa mở cánh cửa kho tàng văn hóa cổ Việt Nam một cách nhanh nhất.

(Theo NLD)

Video nổi bật

Dập tắt lửa bằng âm thanh...
00:00 / --:--

TIN Công Nghệ NỔI BẬT

Làm gì khi phím vật lý trên iPhone của bạn bị hỏng

Thông qua phím Home ảo (Assistive Touch) được cài đặt sẵn trên các dòng iPhone mới của Apple, người dùng có khả năng giả lập lại hành động của các phím bấm thực trên iPhone đã bị hỏng hay không hoạt động như mong muốn.

Smartphone đang hủy hoại đời sống tình dục

 Niềm đam mê khác đang với điện thoại di động, máy tính bảng và các thiết bị điện tử hủy hoại đời sống tình dục của chúng ta, theo nghiên cứu của các nhà khoa đến từ trường đại học Durham (Anh).

Tâm điểm CNTT: Người dùng iPhone có thích Samsung?

 Người dùng iPhone liệu có chuyển sang Samsung?; Bộ TT&TT bổ nhiệm 9 lãnh đạo Cục, Vụ; Rộ chiêu lừa đánh cắp tài khoản Facebook mới tại Việt Nam;... là những thông tin CNTTViễn thông được chú ý nhất tuần qua.

Những phương pháp cải thiện pin cho Macbook mới

Không chỉ có dòng Macbook mới mà những phương pháp chúng tôi đưa ra người dùng còn có thể áp dụng cho các sản phẩm Macbook khác nhằm cải thiện thời lượng sử dụng pin thêm hiệu quả hơn, nhằm giúp người dùng không phải khó chịu trong quá trình sử dụng.

Nhận xét tin Công trình dịch chữ Hán nhanh nhất thế giới bằng phần mềm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Công trình dịch chữ Hán nhanh nhất thế giới bằng phần mềm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cong trinh dich chu Han nhanh nhat the gioi bang phan mem ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Công trình dịch chữ Hán nhanh nhất thế giới bằng phần mềm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Tổng Hợp của chuyên mục Công Nghệ.

Han works translated by the world's fastest software
Han Tang, Jian Tran Khanh, Vietnam Tang, Chen Jian Khanh, Diamond, Medicine, said a more accurate Tripitaka Vietnam , scientific works, scientific research, software writers, culture, computers, research institutes, the world, programming, year

more correctly speaking, that is writing software translation into Vietnamese Han quickly record, as all the business in 2372 Han and Tibetan is transcribed only loosely translated within 28 hours. Tibet Vietnam will include about 300 episodes about 1,000 pages ......

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Công Nghệ


  • Thoi su trong ngay May bay roi o Binh Thuan
    Thời sự trong ngày: Máy bay rơi ở Bình Thuận

    Thứ trưởng Bộ Tài nguyên lên tiếng vụ Đồng Nai lấp sông; Sập giàn giáo ở Formosa: Kết thúc cứu nạn, 13 người chết; Máy bay rơi và gãy đôi ở Bình Thuận;Thực hư ca phẫu thuật toàn đỉa tại BV Bạch Mai; Thanh niên làm 'chuyện người lớn' với 2 nữ sinh lớp 8...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/3.

  • Thoi su 24h243 Chat mot cay xa cu chi gan 36 trieu
    Thời sự 24h(24/3): Chặt một cây xà cừ,chi gần 36 triệu

    Bộ Chính trị bổ nhiệm 3 Phó Ban Kinh tế TƯ; Sắp tinh giản biên chế 6 năm, không 'đánh trống bỏ dùi'; Năm 2016 sẽ chạy thử tuyến đường sắt trên cao Hà Nội; Diễm My 9x hoảng loạn vì bị cướp trong xe ô tô; Chặt một cây xà cừ, Hà Nội chi gần 36 triệu; Mê phim sex, ‘yêu râu xanh’ làm hại bé gái...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/3.

  • Thoi su tuan qua Dinh chi can bo vu chat cay xanh
    Thời sự tuần qua: Đình chỉ cán bộ vụ chặt cây xanh

    Lại lùi luật Biểu tình sang 2016; Vụ chặt cây: Đình chỉ hàng loạt cán bộ Sở Xây dựng; Học sinh Trà Vinh đánh bạn: Đình chỉ cả hiệu trưởng, hiệu phó; Công bố 10 gương mặt trẻ tiêu biểu 2014; Vớ được clip sex trong máy tính cũ, đòi chuộc 5 tỷ; Bắt tạm giam hoa hậu người Việt tại Nga...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h213 Ha Noi trong nham cay vang tam
    Thời sự 24h(21/3): Hà Nội trồng nhầm cây vàng tâm?

    Vụ bất thường dự án triệu đô: Công an vào cuộc; Hàng cây mới vừa được thay thế trên phố Hà Nội; Đại gia bị hoa hậu lừa 16 tỷ đồng là ai?; Thủy quái Mekong trong nồi lẩu trăm triệu đại gia Sài Gòn; Vũ Hoàng Điệp: Kinh tởm với mối tình đầu dài 2 năm!; Bất ngờ gục chết khi CSGT kiểm tra giấy tờ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/3.

  • Thoi su 24h203 Bat tam giam mot hoa hau
    Thời sự 24h(20/3): Bắt tạm giam một hoa hậu

    Chi tiết dự kiến lịch thi THPT quốc gia; Chủ tịch HN: Không có chuyện “kiếm chác” từ việc chặt 6.700 cây; Gần 150 xe tiền tỷ của đại gia Dũng "mặt sắt" phủ bụi; Bầu Hiển đề nghị mua sân bay Phú Quốc...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1503 2103
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (15/03 - 21/03)

    Hà nội chặt hạ 6.700 cây xanh; Bé trai bị diều cuốn tử vong; Ngất xỉu hàng loạt tại Big C; Bệnh viện K lên tiếng về video Bác sĩ vòi tiền; Mòn mỏi chờ vaccine dịch vụ “5 trong 1” ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (15/03 - 21/03), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-1503-2103/2147546861/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhieu thong tin suc khoe quan trong tuan qua 16223
    Nhiều thông tin sức khỏe quan trọng tuần qua (16-22/3)

    Bước đầu thực hiện "mang thai hộ", xôn xao clip điều dưỡng bệnh viện K Trung ương "vòi tiền" bệnh nhân, thêm nhiều lời khuyên bổ ích về phòng chống bệnh lúc giao mùa, nhiều cảnh báo giật mình về an toàn thực phẩm và thói quen sinh hoạt gây hại... là những thông tin sức khỏe đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nhiều thông tin sức khỏe quan trọng tuần qua (16-22/3), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Nhin-lai-nhung-thong-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-16223/2147546867/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1503 2103
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (15/03 - 21/03)

    'Nóng' chuyện va chạm giao thông rồi xử nhau; Chuyện về những người lính trinh sát; Những hoa hậu bị rơi vào vòng lao lý; Giết người vì cuồng ghen, bị 20 năm tù; Kết thúc điều tra vụ mua bán trẻ em tại chùa Bồ Đề; Giật mình bị phạt “nóng” vi phạm qua camera;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1503 2103
    Toàn cảnh Showbiz tuần (15/03 – 21/03)

    Hoa hậu Trương Hồ Phương Nga bị bắt khẩn cấp vì lừa đảo, Sơn Tùng M-TP khiến Song Hye Kyo 'phát cuồng'?, Cậu bé gốc Việt hát ca khúc “Let It Go” gây sốt, Đám cưới viên mãn của Thanh Thanh Hiền - Chế Phong, VietNam Idol có khả năng bị tạm ngưng sản xuất?, Kang Tae Oh giữa vòng vây người hâm mộ, MC Trung Quốc bị bạn trai giết hại ngay trước cửa nhà,...

  • Tong hop Doi song tuan qua 153 223
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (15/3 - 22/3)

    Những đứa trẻ rình rác kiếm sống, hay mồ côi cha ở khu du lịch tình dục, cách dạy con hay là các bài viết bổ ích về trẻ em; Nhiều câu chuyện cảm động về cuộc sống, về tình yêu; Những tấm gương nghị lực vươn lên trong khó khăn; nhiều bài viết hay chia sẻ quan điểm, cách nhìn nhận về các vấn đề trong đời sống, và nhiều tin tức thực phẩm nổi bật tuần vừa qua...