Thứ ba, 27 Tháng chín 2005, 03:28 GMT+7

Cách đặt tên các cơn bão

Cach dat ten cac con bao

Cơn bão tiếp sau bão Rita đang hoành hành ở Mỹ mặc dù chưa có dấu hiệu hình thành ở Đại Tây Dương nhưng có một điều chắc chắn rằng, khi xuất hiện nó sẽ được gọi là bão Stan.

Dựa trên một hệ thống chọn tên quốc tế do Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) tại Genève (Thụy Sĩ) quản lý, tên gọi các cơn bão lớn đã được biết trước nhiều năm, ngay cả khi các chuyên gia khí tượng không thể dự báo chính xác thời gian và địa điểm bão sẽ xuất hiện. Đối với khu vực Bắc Đại Tây Dương, Caribbe và Vịnh Mexico, danh sách tên bão năm 2005 được xếp theo thứ tự abc từ Arlene đến Wilma với các tên gọi của nam và nữ xen kẽ nhau như Katrina, Lee, Maria, Nate, Ophelia, Philippe, Rita, Stan...

Mỗi năm WMO sử dụng danh sách gồm 21 tên gọi thông dụng (xếp theo thứ tự abc và bỏ 5 mẫu tự q, u, x, y và z) tương ứng với số trận bão trung bình xuất hiện trong mùa giông bão kéo dài từ giữa tháng 6 đến cuối tháng 11. Rita là cơn bão thứ 17 ở Đại Tây Dương trong năm nay. Nếu số cơn bão vượt quá 21, WMO sẽ chuyển sang dùng các mẫu tự trong bảng chữ cái Hy Lạp. Nghĩa là Wilma được dùng để gọi tên cơn bão thứ 21 (nếu có năm nay) thì tiếp theo đó sẽ là bão Alpha và Beta... Danh sách các tên bão được tái sử dụng 6 năm một lần (chẳng hạn, năm 2011, WMO sẽ trở lại sử dụng danh sách tên bão năm 2005).

Các nhà khí tượng học Mỹ bắt đầu đặt tên cho các cơn bão nhiệt đới, và những cơn cuồng phong (phát triển từ bão nhiệt đới với gió mạnh từ cấp 8) năm 1953. Ý tưởng sử dụng những tên gọi quen thuộc, ngắn gọn nhằm tạo dễ dàng trong giao tiếp giữa hàng triệu người bị ảnh hưởng bởi thiên tai và tránh gây nhầm lẫn khi nhiều cơn bão hướng về cùng một khu vực. Ban đầu, tất cả tên gọi bão đều của phái nữ nhưng đến năm 1979 thì áp dụng qui tắc xen kẽ tên nam và nữ theo đề nghị của các nhà hoạt động vì quyền phụ nữ tại Mỹ. Các khu vực khác như Tây Bắc Thái Bình Dương, Vịnh Bengal và Biển Đông, người ta sử dụng tên của động vật hoặc thực vật dịch sang các ngôn ngữ địa phương.

WMO có thể loại một số tên bão ra khỏi danh sách để các cơn bão mới không gợi lại những ký ức buồn. “Chúng tôi gọi đó là cho về hưu”, Nanette Lomarda - Trưởng ban bão nhiệt đới ở WMO nói. “Khi bão gây ra tổn thất lớn về người và kinh tế, chúng tôi phải xóa tên gọi đó”. Chẳng hạn sẽ không còn cơn bão nào có tên gọi Andrew do tháng 8-2002, bão Andrew làm thiệt mạng 23 người và gây thiệt hại 21 tỉ đô-la ở miền Nam nước Mỹ. Sau yêu cầu của Honduras, tên bão Mitch đã không còn xuất hiện trong danh sách. Năm 1998, một cơn bão với tên gọi đó đã gây thương vong nhiều nhất trong lịch sử của quốc gia Trung Mỹ trên, làm 5.657 người chết và làm 8.058 người mất tích. Hai cơn bão Charley và Ivan đã lần lượt tàn phá Florida và Cuba tháng 8 và 9-2004 cũng đã bị xóa tên. Khi cho một tên bão “về hưu”, WMO sẽ thay thế bằng một tên khác thuộc cùng phái và bắt đầu bằng chữ cái của tên đã bị cho “nghỉ hưu”. Việc đặt tên các cơn bão có lịch sử cách đây từ nhiều thế kỷ. Thời đó, các cơn bão ở khu vực Tây Indies được đặt theo tên ngày của những vị thánh của đạo Thiên chúa mà bão xuất hiện. Bão “San Felipe” tràn vào Puerto Rico ngày 13-9-1876. Hơn 50 năm sau, khi một cơn bão khác đổ bộ vào đất nước này cũng vào ngày đó và được đặt tên thánh là “San Felipe thứ hai”. Cuối thế kỷ 19, Clement Wragga - một nhà khí tượng học Australia đã đặt tên bão theo tên những chính trị gia mà ông không có cảm tình.

(Theo AFP, LiveScience)
Việt Báo

Nhận xét tin Cách đặt tên các cơn bão

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Cách đặt tên các cơn bão bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cach dat ten cac con bao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Cách đặt tên các cơn bão ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Công Nghệ Mới của chuyên mục Công Nghệ.

Naming hurricanes
Atlantic Ocean, one thing is certain, naming, known as Hurricane, tropical storm, name, appearance, lists, use use, meteorology, year, WMO, fine, the

following Hurricane Rita storm raging in the U.S. although no signs of formation of the Atlantic, but one thing is for sure, when it appears it will be Hurricane Stan called ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.