Cách cài đặt Windows XP (phần 2)

Việc cài đặt Windows XP chỉ nên tiến hành khi bạn biết phần cứng và phần mềm (đang và sẽ dùng) tương thích với hệ điều hành. Bên cạnh đó, hiểu về bản thân hệ điều hành và các kiểu định dạng, phân vùng ổ đĩa cũng rất quan trọng.

Các phiên bản của Windows XP

Windows XP có hai phiên bản: Home và Professional (Pro). Bản Pro có tất cả các tính năng của bản Home và thêm những điểm sau:

1. Remote Desktop: người dùng có thể sử dụng máy tính (chạy Windows XP Pro) từ xa bằng một máy tính khác thông qua kết nối TCP/IP (mạng nội bộ hay Internet).

2. Khả năng tham gia vào domain: Cho phép người dùng truy cập vào hệ thống mạng lớn dưới dạng một workstation.

3. Hỗ trợ Encrypting File System (EFS): hệ thống mã hoá file cho phép người dùng mã hoá các thư mục và file để đảm bảo bí mật.

4. Chức năng hoàn trả lại hệ thống (System Restore) của Windows XP Pro mạnh hơn của Windows XP Home. Windows XP Pro còn có khả năng phúc hồi trình điều khiển (Driver rollback) cho phép sử dụng lại phiên bản trước của trình điều khiển nếu phiên bản mới cài vào gây lỗi.

5. Hỗ trợ máy tính có 2 bộ vi xử lý (CPU).

Windows XP Home chỉ có duy nhất một lợi thế so với Windows XP Pro, đó là rẻ hơn.

Ngoài ra, mỗi phiên bản của Windows XP còn chia thành bản đầy đủ (Full) và bản nâng cấp (Upgrade). Bản Upgrade rẻ hơn bản Full. Tuy nhiên chỉ có thể cài đặt vào những máy đã đang sử dụng Windows. Bản Upgrade của Windows XP Home cho phép bạn nâng cấp lên từ Windows 98 hoặc Me. Bản Upgrade của Windows XP Pro cho phép bạn nâng cấp lên từ Windows 98/Me hoặc 2K. Khi mua, nếu không thấy ghi là Upgrade thì có nghĩa đó là bản Full.

Lưu ý: Nếu bạn đang sử dụng Windows XP Home, bạn cũng có thể nâng cấp lên Windows XP Pro.

Các định dạng (format) của đĩa cứng

Tương tự như Windows 2000, Windows XP hỗ trợ cả hai định dạng của đĩa cứng là FAT32 và NTFS (FAT16 cũng được hỗ trợ. Tuy nhiên, định dạng này chỉ cho phép tạo ổ đĩa có độ lớn không quá 2,1 GB).

Nếu so sánh thì NTFS có những điểm sau đây ưu việt hơn FAT:

1. Chấp nhận lỗi của đĩa: NTFS cho phép hệ điều hành biết và không ghi thông tin lên phần đĩa đã bị hỏng (nếu có) để đảm bảo tính toàn vẹn của thông tin.

2. Bảo mật: NTFS hỗ trợ các mức bảo mật khác nhau cho đến từng file cụ thể. Ngoài ra NTFS hộ trợ EFS tạo điều kiện cho người dùng tăng tính năng bảo mật bằng cách mã hoá file và thư mục.

3. Nén file và thư mục: NTFS cho phép bạn nén thông tin lại để tiết kiện ổ đĩa. Điều này có thể thực hiện dễ dàng trên toàn ổ đĩa, hay ở mức thư mục hoặc file.

4. Quản lý và hạn chế tài nguyên: cho phép quản trị mạng hạn chế mức độ, dung lượng đĩa mà một người dùng cụ thể có thể sử dụng.

Nhìn chung, chỉ NTFS mới cho phép sử dụng hết các tính năng về quản lý tài nguyên của Windows XP (đặc biệt là đối với bản Pro).

Tuy nhiên, DOS và Windows 9x/ME không hỗ trợ định dạng NTFS (không nhận dạng, đọc/ghi được). Vì vậy sẽ có 2 lý do để cài Windows XP mà dùng định dạng FAT32:

1. Nếu bạn muốn sử dùng hệ điều hành Windows 98/95 hoặc ME trên cùng một máy với Windows XP.

2. Nếu bạn muốn có thể khởi động máy vào DOS để sửa chữa hoặc thay đổi khi hệ thống bị trục trặc.

Việc tạo phân vùng và định dạng đĩa không cần thiết phải được thực hiện trước khi cài đặt mới. Chương trình Setup của Windows XP làm việc này một cách rất nhanh gọn.

Tạo thêm ổ đĩa

Ổ đĩa mà được thể hiện bằng các ký tự C: hoặc D: trên thực tế là những “phân vùng” (partition). Trên một ổ cứng (thiết bị lưu trữ được lắp vào máy), có thể tạo ra một hoặc nhiều partition. Việc tạo ra các partion như vậy gọi là “phân vùng cho ổ đĩa”. Mỗi phân vùng trên ổ cứng sẽ được hệ điều hành gắn cho một chữ cái để làm tên, phân vùng cần được định dạng (format) trước khi có thể hoạt động như một ổ đĩa. Tổng dung lượng của các phân vùng trên cùng một đĩa cứng sẽ tương đương dung lượng của đĩa cứng đó.

Nếu bạn chỉ dùng 1 hệ điều hành thì không cần thiết phải có nhiều hơn một ổ đĩa. (Mặc dù có 2 ổ đĩa trở nên rất thuật tiện cho việc sao lưu dữ liệu hoặc sửa chữa máy). Tuy nhiên, nếu bạn muốn cài đặt nhiều hệ điều hành trên cùng một máy thì việc tạo ra nhiều ổ đĩa là điều không tránh khỏi.

Có hai cách để tạo thêm ổ đĩa: Tạo ra nhiều ổ đĩa trên một đĩa cứng hoặc lắp thêm đĩa cứng.

1. Phân vùng đĩa cứng:

Nếu là đĩa cứng mới, việc phân vùng có thể làm bằng Fdisk (có trong đĩa khởi động của Windows 98: khởi động vào DOS rồi gõ Fdisk tại dấu nhắc, sau đó nhấn Enter) hoặc chỉ cần cài đặt hệ điều hành từ ổ CD-ROM, chương trình cài đặt sẽ thực hiện công việc này.

Nếu là đĩa cứng hiện đang được sử dụng, bạn cần dùng một số tiện ích để làm việc này. Hiện thời Partition Magic 7.0 của PowerQuest là tốt nhất.

Sử dụng một đĩa cứng với nhiều phân vùng có điểm lợi là tiết kiệm cả về không gian bên trong vỏ máy, cũng như tài chính và công sức (không cần phải mở máy ra và lắp đặt thiết bị). Ngoài ra, không phải máy nào cũng có đủ nguồn điện và cho một thiết bị mới. Tuy nhiên, cách này có một số bất lợi sau:

- Tốc độ chậm: Do nằm cùng một đĩa cứng cơ học nên việc di chuyển file giữa các ổ đĩa (phân vùng) sẽ chậm hơn nhiều so với tốc độ thực của đĩa cứng.

- Không an toàn cho việc sao lưu: vì cùng nằm trên một đĩa cứng, nếu đĩa cứng này bị hỏng cơ học thì toàn bộ thông tin trên tất cả các ổ đĩa sẽ bị ảnh hưởng.

- Không tận dụng được tính năng “prefetch” của Windows XP: Windows XP sẽ tự động sắp xếp các file thường xuyên được truy cập vào cùng một chỗ để tăng tốc độ truy cập. Điều này sẽ bị ảnh hưởng nếu các file này lại nằm ở các ổ đĩa khác nhau trên cùng một đĩa cứng.

2. Lắp thêm ổ cứng:

Đây là biện pháp tốt nhất, nhưng yêu cầu phải có không gian và nguồn điện bên trong vỏ máy. Lắp thêm đĩa cứng và cài mỗi hệ điều hành trên một đĩa cứng (trong trường hợp này, mỗi đĩa cứng chỉ có một partition), sẽ làm cho hệ điều hành hoạt động tốt hơn. Đồng thời, việc di chuyển file sẽ nhanh hơn và sao lưu cũng an toàn hơn. Nếu bạn định cài Windows XP theo kiểu dual boot cùng với một hệ điều hành khác, lắp thêm một đĩa cứng là việc rất nên làm. Các đĩa cứng đời mới sẽ tận dụng được những tính năng của Windows XP tốt hơn.

Lưu ý: Nếu lắp thêm đĩa cứng vào cùng một cáp IDE với ổ đĩa cũ, jumper của đĩa cứng mới cần phải để ở chế độ Slave và jumper của đĩa cứng cũ phải để ở chế độ Master. Không nên để đĩa cứng và đĩa quang sử dụng chung một cáp IDE vì điều này sẽ làm chậm tốc độ của đĩa cứng. Với đĩa cứng có tốc độ từ ATA-66 hoặc nhanh hơn cần dùng cáp IDE loại 80-pin.

Đông Ngô