Thứ năm, 03 Tháng ba 2005, 08:13 GMT+7

Âm thanh 3D: tương lai hay "xì hơi"?

Am thanh 3D tuong lai hay xi hoi

Trong một phòng thu tư nhỏ xíu trên Vịnh San Francisco, tay keyboard Jerry Harrison của ban Talking Heads đang khoác cho những bản nhạc cũ của bạn nhạc một "chiếc áo" âm thanh mới.

Những phiên bản số hoá của các ca khúc nhảy nhót tưng bừng trên hai chiếc màn hình máy tính đặt cạnh nhau. Đường vào của guitar ở đây, vocal, trống bass và keyboard ở chỗ kia. Jerry cùng hai kỹ sư âm thanh đang tái tạo lại những bản thu cũ một cách chính xác tối đa có thể, sau đó remix lại toàn bộ album thành âm thanh vòng lập thể. Một tên gọi khác: âm thanh 5.1 nếu bạn cảm thấy nó quen hơn - dạng âm thanh được thiết kế riêng cho hệ thống dàn âm thanh "nhà hát tại gia" home theatre.

Một kỹ sư bật ca khúc "The Great Curve" vừa mix mới. Nhịp trống đập chắc nịch từ sau lưng người nghe, trong khi giọng hát của David Byrne thì phát ra trực tiếp từ đằng trước. Một đoạn guitar solo đột ngột xổ ra từ hai góc - tất cả những hiệu ứng âm thanh này theo Harrison đều có thể giúp đem lại một cảm hứng hoàn toàn mới cho người nghe.

"Khi tôi bật lại ca khúc này cho bạn bè, họ đã thưởng thức chúng giống như khi nghe đĩa than của những thập niên 60, 70. Âm nhạc hiện đại gần như đã bị biến thành một thứ hàng hoá. Nó đã mai một khá nhiều phong vị và cảm xúc", Harrison nói.

Có thể những việc Harrison đang làm chủ yếu là một dự án về âm nhạc, song nó lại nhắm trực tiếp đến những thiết bị ngày càng đóng một phần quan trọng trong hệ thống giải trí gia đình. Nhiều người trong ngành công nghiệp ghi âm hy vọng rằng "chất" âm thanh mới này có thể giúp nâng cao nhu cầu dành cho các bản thu chất lượng cao, đạp đổ nạn sao chép trái phép.

Âm thanh chất lượng cao

Nhiều năm qua, các hãng đĩa đã tìm mọi cách để người tiêu dùng bỏ tiền ra mua những CD độ phân giải cao - phiên bản âm thanh tương đương của HDTV (truyền hình phân giải cao) nhưng không mấy thành công. Nguyên do là trên thị trường cùng lúc góp mặt hai định dạng không tương thích là Super Audio CD (SACD) của Sony và DVD audio (DVD-A). Giới phân tích cho rằng chính cuộc xung đột này đã khiến rất nhiều người tiêu dùng ngần ngại với việc nâng cấp, lo sợ túm phải một công nghệ "cô độc".

Để bạn dễ hình dung, hãy quan sát dữ liệu từ Nielsen SoundScan dưới đây. Album DVD- A bán chạy nhất là "The Best of Seal 1991 - 2004" chỉ bán được chưa đầy 500 bản trong tuần trước. Trong khi đó, muốn đứng cuối danh sách Top 200 album của tạp chí Billboard, một album cũng phải tẩu tán được ít nhất là 6000 bản/tuần.

Triển vọng tương lai của CD chất lượng cao cũng không mấy sáng sủa hơn. "Một trong những lý do khiến cho số lượng tiêu thụ của album sụt giảm trong thời gian qua là bởi người tiêu dùng cho rằng âm nhạc... đắt quá. Do đó, tôi không dám chắc những định dạng mới với giá thành thậm chí còn cao hơn, có làm ăn được gì hay không", Geoff Mayfield, một nhà phân tích cao cấp của Billboard bình luận.

Tuy nhiên, những người ủng hộ đang đặt trọn hy vọng vào DualDisc. Được kỳ vọng như một vị "thánh nhân cứu rỗi", định dạng mới này có một mặt là đĩa CD truyền thống còn mặt kia là đĩa DVD. Cả bốn hãng đĩa lớn đều chấp thuận phát hành album dưới dạng này, với khá nhiều nội dung video và enhanced audio (trong nhiều trường hợp chính là aâ thanh vòng 5.1) trên mặt DVD.

Chất lượng có quan trọng?

Khó có thể đảm bảo là số đông người mua nhạc có nhu cầu thực sự với âm thanh "xịn". Nửa thập kỷ qua đã chứng kiến một sự bùng nổ thực sự của những định dạng nhạc số nén như MP3 và những dịch vụ bán nhạc qua mạng như iTunes. Tin buồn là phần lớn chúng đều có chất lượng âm thanh thấp hơn so với CD.

Quả thật, lịch sử doanh thu âm nhạc luôn chứng kiến cuộc chiến khốc liệt giữa chất lượng với lựa chọn của người tiêu dùng. Ngay cả khi CD hất cẳng đĩa nhựa vào thập niên 80, vẫn có rất nhiều người nghe nhạc trên... catset rè vì giá rẻ.

Do đó, sẽ là hợp lý hơn nếu cho rằng bước chuyển lên âm thanh vòng lập thể là một bước đi quan trọng, nhưng không phải quyết định, trên lộ trình nâng cấp trải nghiệm nghe nhạc thời đại mới. Bản thu stereo hai-kênh đầu tiên được bán ra vào năm 1958 và đến đầu thập niên 60 thì stereo đã hoàn toàn thay thế âm thanh mono. Nhưng khi một loạt hệ thống âm thanh bốn loa, bốn đường tiếng ra đời vào những năm 70, chẳng có mấy người tiêu dùng để tâm. Kể cả với việc phát hành những album đặc biệt ăn khách như "Quadrophenia" của The Who, công nghệ này cũng không tài nào ngóc đầu lên nổi và chính thức tuyệt chủng vào thập niên 80.

Hấp dẫn 5.1

Âm thanh vòng lập thể được dựa trên cấu hình 5.1 của hệ thống nhà hát tại gia: ba loa trước, hai loa sau và một loa siêu trầm. Một album được trộn theo chuẩn âm thanh 5.1 có thể đặt người nghe vào chính giữa một "sân khấu âm nhạc" ảo, với những âm thanh khác nhau dội vào tai từ mọi hướng xung quanh. Vấn đề là cực khó tìm ra nơi thích hợp để thưởng thức chúng (thậm chí còn khó hơn cả với âm thanh stereo).

Để thu được âm thanh stereo chất lượng, người nghe phải ở trong một không gian nhỏ và cách đều hai loa. Một hệ thống 5.1 còn yêu cầu một không gian hẹp hơn và lúc này, bạn phải cách đều cả... 5 cái loa (chỗ đặt loa siêu trầm dễ thở hơn một chút). Điểm "cách đều" này được gọi là "điểm ngọt ngào" (dù tìm ra nó thật đắng ngắt) và chỉ rộng đúng bằng kích thước... đầu người.

Chính vì vậy, nhiều kỹ sư âm thanh đã từ chối công nghệ này vì lý do nói trên. Người tiêu dùng bình thường lại càng không có kiến thức âm thanh để cài đặt cả một hệ thống 5.1 hoàn hảo nên thường chỉ nghe được nhạc từ phía sau với chất lượng thậm chí còn thua cả stereo, và tất nhiên là chẳng có lập thể gì cả. "Tôi phải nhìn từ góc độ của người tiêu dùng chứ", Tony Espinoza, người sáng lập ra studio San Francisco Soundworks, nói. "Tôi không nghĩ là nghe nhạc thì giống như khi bạn vắt vẻo bên trong rạp hát với bịch bắp rang bơ trên tay".

Tuy nhiên, một số người khác lại hâm mộ 5.1 ra mặt. Nhà sản xuất kỳ cựu Elliot Mazer, người từng làm việc với những tên tuổi như Neil Young mới đây đã giúp Young remix lại album "Harvest" thành âm thanh vòng 5.1, đồng thời giúp Pete Townshend của ban nhạc The Who thiết lập một studio cá nhân 5.1 để thu âm và remix các album của ban. "Hiệu ứng thì tương tự như stereo, nhưng lớn hơn, hứng khởi hơn", Mazer ca ngợi.

Những người ủng hộ 5.1 tin rằng xế hộp chính là tương lai của công nghệ âm thanh này, bởi dàn loa trong xe thường được lắp đặt bởi các chuyên gia chuyên nghiệp còn người nghe thì ít khi di chuyển lung tung. Acura, một nhánh con của American Honda Motor đã bán ra thị trường hai model xe có trang bị dàn loa 5.1.

Còn với Harrison, anh thực sự tìm thấy cảm hứng dạt dào từ âm thanh 5.1. "Tôi sẽ tiếp tục làm cả album cho những người khác sau khi hoàn thành nhiệm vụ với Talking Heads".

(Theo VNN)
Việt Báo

Nhận xét tin Âm thanh 3D: tương lai hay "xì hơi"?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Âm thanh 3D: tương lai hay "xì hơi"? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Am thanh 3D tuong lai hay xi hoi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Âm thanh 3D: tương lai hay "xì hơi"? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Công Nghệ Mới của chuyên mục Công Nghệ.

3D sound: the future or "fart"?
Talking Heads, Jerry Harrison, San Francisco Bay, the consumer, high quality audio, the future, may, systems, audio loop, listener, album, record, copy, speakers

in a private studio San Francisco Bay tiny, keyboardist Jerry Harrison of Talking Heads is the jacket for your old music music a "dress" the new sound ..





  • Thoi su 24h227 Ngat lim ben thi the 3 con chet duoi
    Thời sự 24h(22/7): Ngất lịm bên thi thể 3 con chết đuối

    Đã có điểm thi, dự kiến điểm chuẩn 25 trường đại học; Bão đi qua, miền núi phía Bắc chìm trong biển nước; Bố mẹ ngất lịm bên thi thể 3 con thơ; 7 người chết do sạt lở đất ở Hà Giang

  • Thoi su 24h217 3 me con nguoi Viet tren MH17
    Thời sự 24h(21/7): 3 mẹ con người Việt trên MH17

    Bão Thần Sấm đổ bộ vào Quảng Ninh; 3 mẹ con người Việt thiệt mạng trên MH17; Phá ổ cá độ bóng đá tiền tỷ ở Hà Nội; Rộ tin đào được 16kg vàng ở Đà Nẵng...

  • Thoi su 24h197 Ro tin dao duoc 16 kg vang
    Thời sự 24h(19/7): Rộ tin đào được 16 kg vàng

    Bão Thần Sấm ngày càng mạnh, giật cấp 16-17; Thủ khoa khối D đầu tiên đạt 24 điểm; Hành trình khai quật bào thai và sự đồi bại của 2 anh em; Đại gia Yên Bái: Xẻ núi xây mộ đá 15 tỷ

  • Thoi su 24h187 Phi cong tre dot xac nguoi tinh
    Thời sự 24h(18/7): 'Phi công trẻ' đốt xác người tình

    Tránh bão, sơ tán dân trước 16h ngày 18/7; Xe khách đâm xe tải trên cao tốc, 4 người chết; Mưa lớn, phố Hà Nội thành sông; Nỗi thất vọng mang tên Vinaconex; 'Phi công trẻ' giết người tình rồi đốt xác phi tang; Hoãn vụ kiện 1.000 tỷ...

  • Thoi su 24h177 Gian khoan 981 dich chuyen
    Thời sự 24h(17/7): Giàn khoan 981 dịch chuyển

    Giàn khoan Hải Dương 981 đang dịch chuyển; Bão cấp 13 cách Hoàng Sa 780km; Thủ khoa đại học đầu tiên đạt 29,7 điểm; Hậu trường nực cười của các cuộc thi nhan sắc 'ao làng'; Máy bay trễ 1h vì hành khách bất ngờ đòi xuống

  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.