Y phục nữ dân tộc Dao đỏ với các loại hoa văn trang trí

 

Để tạo thành bộ y phục đẹp của người phụ nữ dân tộc Dao đỏ  phải có 5 màu cơ bản, nhưng chủ yếu là màu đỏ để làm phụ tiết và theo quan niệm dân gian thì trang phục bao gồm những gì con người mang trên mình, gồm khăn, mũ, áo, quần, thắt lưng, xà cạp quấn chân và giày dép, dân tộc Dao đỏ gọi đó là "Luy hâu" (trang phục là áo quần).

 

Bai1.png

Y phục người thiếu nữ Dao đỏ (Ảnh: tin247.com)

Người Dao chủ yếu cư trú ở rẻo giữa vùng tiếp giáp của vùng thấp và vùng cao, sống dựa vào nông nghiệp là chính. Đến nay, người Dao có nhiều tên gọi khác nhau như: Động, Xá, Mán... nhưng Dao là tên gọi chính thức. Chính người Dao tự gọi mình là "Kiềm miền" - tức là người ở rừng.

Người Dao sinh sống ở Yên Bái gồm 4 nhóm chính là: Dao đỏ (còn gọi là Dao sừng, Dao đại bản), Dao quần chẹt (còn gọi là Dao Nga hoàng, Dao sơn đầu), Dao quần trắng, Dao làn tuyển (còn gọi là Dao tuyển). Để phân biệt các nhóm Dao, người ta chủ yếu dựa vào sự khác nhau trong bộ trang phục. Bài viết này xin đi vào trang phục của phụ nữ dân tộc Dao đỏ.

Theo quan niệm dân gian thì trang phục bao gồm những gì con người mang trên mình, gồm khăn, mũ, áo, quần, thắt lưng, xà cạp quấn chân và giày dép, dân tộc Dao đỏ gọi là "Luy hâu" (trang phục là áo quần). Để tạo thành bộ y phục đẹp phải có 5 màu cơ bản, nhưng chủ yếu là màu đỏ để làm phụ tiết.

Vải trắng làm nền thêu hoa văn. Sợi tơ và chỉ 5 màu cơ bản: trắng, đen, xanh, vàng, đỏ, có thể thêm màu tím, nâu; sợi có hai loại to và nhỏ.

Hạt cườm, len làm quả bông. Cúc áo nhựa, kim loại, vỏ trai... là những thứ không thể thiếu để tạo nên một bộ y phục Dao.

Khăn đội đầu (Goòng phà) được người Dao đỏ trang trí hình vết hổ, cây vạn hoa, hình cách đoạn... Hoa văn ở trên khăn từ ngoài vào có 5 lớp, 5 lớp này được bao khuôn ổ vuông ở trung tâm "điểm" của khăn (ở thầy cúng thì có thêm 8 cánh sao tượng trưng cho đầu ông Tam thanh, gọi chung là "Phàm sinh goong", được bài trí rất hài hòa và công phu. Khi đội lên đầu, các hoa văn họa tiết của 5 lớp văn sẽ phô ra ngoài, làm tăng thêm vẻ đẹp của chiếc khăn.

Tua len làm bằng sợi len có tua rua bằng sợi tơ đỏ, ở lớp ngoài với nhiều màu, không chỉ có tác dụng thẩm mỹ mà còn giúp để khi vấn giữ cho khăn chặt hơn. Các họa tiết trên tua len gồm có hình sôm, hình gấp khúc, hình cây thông...

Hoa văn trên áo bé (Lui ton): tập trung chủ yếu ở phần ngực, cổ và lưng áo. Khi mặc áo dài chùm bên ngoài, những nơi đó không bị che lấp, các họa tiết hoa văn tinh tế sẽ được phô ra ngoài. Hoa văn được trang trí trên ngực áo bé là cách đính cúc hoa bạc (Nhằm pèng) theo chiều dọc ở giữa áo, áo bé mặc trong, áo dài mặc ngoài, hàng hoa bạc giữa hai hàng quả bông len đỏ.

Hoa văn trang trí trên thân sau áo bé được thêu theo chiều dọc của áo, gồm các họa tiết hình cây thông (Xẩm pẹ) - với dân tộc Dao, hình cây thông chính là hình đuôi chó cách điệu; hình dấu chân hổ (Siền tràu miên) - chính là hình chân chó cách điệu mà người Dao vẫn đang thờ; hình hoa kiệu (Cìu sỏi peng); hình thập ngoặc (Miền chiệp pịa); hình răng cưa (Nhà di ẩu)... được thêu ở hai bên, cúc hoa bạc đính ở giữa rất đẹp. Khi mặc, phần thân áo của áo bé sẽ thấy hoa văn thêu, đính vải, ghép vải hình răng cưa rất tỉ mỉ, khi đi nhìn vào thấy rất đẹp mắt.

Hoa văn trang trí trên áo dài: tập trung ở viền nẹp ngực tà áo và đầu ống tay áo được trang trí các họa tiết hình sôm, hình dấu chân hổ, hình răng cưa, hình quả trám, hình thập ngoặc... Nẹp ngực mỗi bên đính 7 quả bông len đỏ và các tua len được đính ở nơi xẻ tà.

Hoa văn trang trí trên dây lưng: tập trung ở hai đầu gồm các họa tiết hình sôm, hình dấu chân hổ, hình cây thông, hình thập ngoặc và hình người mặc váy. Khi thắt dây lưng phải cuốn từ 3 đến 4 vòng và buộc chặt ở phía sau.

Hoa văn trang trí trên quần (lễ phục) được thêu thùa hoa văn và họa tiết tỉ mỉ hơn. Họa tiết ở nửa dưới của hai ống quần là các họa tiết thêu hình vuông, hình chữ nhật màu đỏ - vàng - trắng, hình cây thông, hình chữ vạn (Nhất sinh), hình quả trám (Miền piều tri ang); bên trong là các họa tiết hình sôm, hình thập ngoặc, hình dấu chân hổ, hình răng cưa, hình người mặc váy (Diêu miền mi ình).

Khi mặc quần phần trên màu đen không có hoa văn, quấn bằng dây, thắt lưng. Phần trên không thêu hoa văn bởi khi mặc áo dài sẽ bị che lấp đi do áo, chỉ hở phần dưới của hai ống quần với các hoa văn họa tiết đã tạo nên sự cân đối hài hòa cho toàn bộ y phục.

Hoa văn trang trí trên tạp dề (Chầu vầy). Có 2 loại tạp dề, tạp dề trong đám cưới và tạp dề trong lễ cấp sắc. Hoa văn trang trí chủ yếu là hình răng cưa, hình cây thông, hình quả trám vuông có chữ "Vạn"... Viền có các tua len màu đỏ, khi đã mặc áo, quần, thắt lưng thì cuốn tạp dề ở ngoài cùng.

Thắt tạp dề không những để che phần vải không thêu hoa văn của áo dài mà còn tăng thêm vẻ đẹp sang trọng của bộ lễ phục. Loại tạp dề thứ hai (Chun soông) để dùng riêng cho cô dâu trong ngày cưới, hay nói cách khác là ngày cưới cô dâu không thể thiếu tạp dề.

Qua đó cho thấy, các họa tiết hoa văn trang trí trên trang phục của người Dao đỏ thực sự phong phú, đa dạng và mang ý thức thẩm mỹ cao. Họ đã tìm thấy trong thiên nhiên như cỏ, cây, hoa lá, các loài động vật... để tạo nên những họa tiết trang trí cho bộ trang phục thêm đẹp và rực rỡ.

Hoa văn trang trí trên y phục của người Dao đỏ không chỉ biểu hiện tính cần cù, nhẫn nại và bàn tay khéo léo, trí tưởng tượng phong phú cùng với con mắt thẩm mỹ mà về nghệ thuật còn rất tinh tế trong việc sử dụng màu sắc, bố cục cân đối hài hòa, vui tươi, trong sáng, góp phần tô điểm thêm cho vườn hoa trang phục đầy hương sắc của các dân tộc ở tỉnh Yên Bái nói chung và bản sắc riêng vốn có của dân tộc Dao đỏ.

Trịnh Thanh Yến (Tổng hợp)

 

 


Video nổi bật

Độc đáo lễ rước thần lúa của người Chơro
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

'Không có chuyện dừng triển khai gói 30.000 tỷ'

Khẳng định với PV, Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và Thị trường Bất động sản (Bộ Xây dựng) cho hay: Không có chuyện dừng triển khai gói 30.000 tỷ và vẫn tiếp tục dài hạn đối với nhà ở xã hội…

Nhận xét tin Y phục nữ dân tộc Dao đỏ với các loại hoa văn trang trí

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Y phục nữ dân tộc Dao đỏ với các loại hoa văn trang trí bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Y phuc nu dan toc Dao do voi cac loai hoa van trang tri ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Y phục nữ dân tộc Dao đỏ với các loại hoa văn trang trí ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Clothing Red Dao ethnic minority women with other types of decorations
decorations, women's, Ethnic Dao, sawtooth, mainly, primary colors, Red Dao, texture , costume, dress, apron, the Dao, beautiful, wear, do

To make beautiful costumes of the Red Dao ethnic minority women to have five basic colors, but mostly to the red side information and with the concept of the folk costume includes what brought on his people, including towels, hats, shirts, pants, belts, leggings ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h038 Chuyen la ve CSGT Da Nang
    Thời sự 24h(03/8): "Chuyện lạ" về CSGT Đà Nẵng

     Mưa lớn, nửa quả đồi vùi lấp 8 người; "Chuyện lạ" về cảnh sát giao thông Đà Nẵng; Từ người rửa cát sỏi đến giọng đọc huyền thoại của VTV; Cả phố ám ảnh về thi thể cặp đôi trong nhà trọ

  • Thoi su tuan qua Toan canh mua lu lich su o Quang Ninh
    Thời sự tuần qua: Toàn cảnh mưa lũ lịch sử ở Quảng Ninh

    Toàn cảnh mưa lũ lịch sử tàn phá Quảng Ninh; Vỡ đập ở Điện Biên, xe máy trôi khắp thị trấn; Ngưỡng xét tuyển đại học là 15 điểm; Thông tin mới về vụ sát hại 6 người ở Bình Phước; Phát hiện thi thể đôi nam nữ phân hủy trong nhà trọ; Xử vụ đại gia nợ 1.600 tỷ: Bị cáo quỳ lạy trước tòa!...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h018 Vo dap xe may troi khap thi tran
    Thời sự 24h(01/8): Vỡ đập, xe máy trôi khắp thị trấn

    Vỡ đập ở Điện Biên, xe máy trôi khắp thị trấn; Mưa lũ Quảng Ninh: Thiệt hại 2.000 tỷ, toàn tỉnh đi làm cuối tuần; “Không ai nghĩ nó ra tay tàn bạo với cháu mình như thế...”... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 1/8. 

  • Thoi su 24h317 Thong tin moi ve vu sat hai 6 nguoi
    Thời sự 24h(31/7): Thông tin mới về vụ sát hại 6 người

     ĐH đồng loạt công bố điểm nhận hồ sơ xét tuyển; Tàu hải quân chở hơn 600 du khách rời Cô Tô; Thông tin mới về vụ sát hại 6 người ở Bình Phước; Phi công hotgirl làm cơ trưởng máy bay hàng không Việt Nam;  

  • Thoi su 24h307 Do xo ra suoi vot vang den sau lu
    Thời sự 24h(30/7): Đổ xô ra suối vớt "vàng đen" sau lũ

     Tàu hải quân chở 350 khách rời Cô Tô; Người dân đổ xô ra suối vớt "vàng đen" sau lũ lịch sử; Trường ĐH Bách khoa Hà Nội có hiệu trưởng mới; Vụ đại gia nợ 1600 tỷ: Thừa nhận cáo trạng có thiếu sót!; 

  • Hiem hoa tu thang may thang cuon
    Hiểm họa từ thang máy - thang cuốn

    Thêm một tai nạn thang máy thảm khốc xảy ra ở Trung Quốc: một cô gái chết bị kẹt đầu vào thang máy ở tầng 17, còn thân thể treo ở tầng 16. ------------ Xem thêm: Hiểm họa từ thang máy - thang cuốn, http://vietbao.vn/tp/Hiem-hoa-tu-thang-may-thang-cuon/12182378/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nhung chuyen tinh cam dong
    Những chuyện tình cảm động

    Vì tình yêu, Đức Phú quyết định hủy hợp đồng lao động ở nước ngoài để trở về Việt Nam chỉ sau 2 tháng xa nhau vì không thể chịu nổi nỗi nhớ nhung. ------------ Xem thêm: Những chuyện tình cảm động, http://vietbao.vn/tp/Nhung-chuyen-tinh-cam-dong/12197738/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Mua lu ngap lut bat thuong o Quang Ninh
    Mưa lũ ngập lụt bất thường ở Quảng Ninh

    Người dân Quảng Ninh đang phải đối mặt với những khó khăn chồng chất trong việc khắc phục hậu quả trận mưa lũ lịch sử.

  • Du khach Viet an cap o Thuy Si
    Du khách Việt ăn cắp ở Thụy Sĩ

    Chưa tìm được cách ngăn ngừa người ra nước ngoài buôn lậu, trộm cắp hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục nước sở tại nên chúng ta sẽ còn xấu mặt dài dài

  • Bat nguyen Chu tich Tap doan Dau khi VN
    Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN

    Cựu Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PetroVietnam - PVN) Nguyễn Xuân Sơn bị khởi tố để điều tra hành vi "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" - tội danh được quy định tại điều 285 Bộ luật Hình sự. Báo điểm.. ------------ Xem thêm: Bắt nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí VN, http://vietbao.vn/tp/Bat-nguyen-Chu-tich-Tap-doan-Dau-khi-VN/12123701/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 2607 0108
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (26/07 - 01/08)

    Toàn cảnh mưa lũ lịch sử tàn phá Quảng Ninh; Hiểm họa từ thang cuốn trong siêu thị; Các cơ quan HN chào cờ hát Quốc ca sáng thứ 2 từ 1/8; Vạch trần thủ đoạn “mẹ bệnh sắp chết” để lừa người đi đường ....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (26/07 - 01/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2607-0108/2147582510/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 26718
    Sự kiện quốc tế nổi bật (26/7-1/8)

    Trung Quốc ngăn chặn máy bay Lào trên vùng Biển Hoa Đông; Thủ lĩnh Taliban đã chết, phó thủ lĩnh lên thay; Hy vọng tìm thấy tung tich chiếc máy MH 370 cùng những người có mặt trên chuyến bay định mệnh này lại được nhen nhóm; Thủ lĩnh Taliban đã chết cách đây 2 năm... là những tin quốc tế đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 277 317
    Toàn cảnh Showbiz tuần (27/7 - 31/7)

    Sau scandal "văng tục", Tuấn Hưng gây xúc động mạnh trên facebook, Facebook của Lệ Quyên bị hack để vay mượn tiền, Nữ ca sĩ phá thai 4 lần tuyên bố là gái còn trinh gây bức xúc, Đỗ Mạnh Cường lại bị chơi xấu bằng... bùa ngải?, Hồ Ngọc Hà bị phản đối dự show hot nhất hành tinh.... là những tin hot nhất trong tuần này

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2607 0108
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (26/07 - 01/08)

    500 bánh heroin giấu trong bình gas; Kinh hoàng "nhồi" bé gái sơ sinh vào vali đem đi bán; Trang Trần sẽ hầu toà vì chống người thi hành công vụ vào tháng 8; Liên tiếp những vụ cướp tiệm vàng trắng trợn; Cảnh báo những chiêu lừa trên Facebook mà ai cũng có thể... dính; Con đường tội lỗi dẫn đến trại giam của Hào Anh;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (26/07 - 01/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2607-0108/2147582306/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2607 01082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 26/07 - 01/08/2015

    Trong báo cáo quản trị của công ty Quốc Cường Gia Lai vừa công bố Hồ Ngọc Hà không còn tên trong danh sách người liên quan tới Cường đôla, Bộ Công Thương cho biết giá xăng giảm nhỏ giọt nguyên nhân do thuế quá cao, một số thông tin phản ánh về việc Bộ Tài chính chỉ đạo vụ chuyên trách xúc tiến đề nghị với NHNN cho ngân sách vay tới 30.000 tỷ đồng, đùi gà Mỹ sẽ bị kiện bán phá giá tại VN...Cùng với đó, những thông tin về tài chính ngân hàng, bất đông sản và thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 26/07 - 01/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2607-01082015/2147582459/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn