Xuất bản - phát hành sách: Giẫm lên chân nhau mà tiến

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

- Với sự tham gia khá mạnh của các đơn vị phát hành, thị trường sách sôi động hơn với hàng trăm đầu sách được xuất bản mỗi năm. Tuy nhiên, từ đó có không ít lời ong tiếng ve: vì nắm vững cả hai thế phát hành lẫn chủ động xuất bản, nên các đơn vị phát hành "góp phần" làm cho tình hình khó khăn của các nhà xuất bản càng thêm tồi tệ.

Xuat ban phat hanh sach Giam len chan nhau ma tien
Trong một cửa hàng sách ở TP.HCM

"Vẫn còn nhiều chỗ để bán sách...""

Ông Nguyễn Minh Thuận, Phó Giám đốc công ty Fahasa khẳng định như vậy, khi cho rằng chỉ riêng nhà sách Nguyễn Huệ (Q1, TP.HCM) với mặt bằng bày bán trên hai chục nghìn đầu sách, thì mỗi năm con số vài trăm đầu của các đơn vị phát hành cùng tham gia xuất bản vẫn không thấm là bao so với nhu cầu của người đọc. Như vậy, các đơn vị phát hành vẫn rất cần nguồn hàng để có thể cung cấp cho thị trường thêm phong phú. Ông Thuận kết luận: Không thể nói các đơn vị phát hành giành thị phần được. Trên thực tế, phần lớn sách ra lò đều từ địa bàn TP.HCM với nguồn giấy phép xuất bản từ hơn 40 nhà xuất bản trên cả nước. Trong đó, hai phần ba đều là sách tung ra thị trường từ nguồn xuất bản liên kết. Bên cạnh một số đơn vị phát hành khá mạnh là công ty phát hành sách TP.HCM, công ty phát hành sách khu vực 2, công ty văn hoá Phương Nam… còn có hàng chục nhà sách tư nhân cùng tham gia làm sách trên địa bàn thành phố. Các đơn vị này hàng năm đều đăng ký liên kết với một nhà xuất bản để có giấy phép - hàng năm đã cho ra đời cả trăm đầu sách.

Đi đầu trong lĩnh vực phát hành vẫn là các đơn vị như Fahasa với hơn 400 đầu sách, công ty Phương nam: 150, công ty phát hành khu vực II với: 350 đầu sách… Nhiều nhà sách tư nhân cũng đã có một khối lượng sách tham gia thị trường rất lớn, điển hình như nhà sách Trẻ với hơn 1.000 đầu sách. Chọn đề tài, tự tổ chức các đội ngũ cộng tác viên và tự thẩm định nội dung… đó là cách làm chung của các đơn vị liên kết. Theo nguyên tắc, các đơn vị xuất bản sẽ biên tập và chịu trách nhiệm nội dung, nhưng trên thực tế nhiều người trong nghề cho biết: hầu như có đến hơn 90% các nội dung đều do các đơn vị liên kết quyết định, mọi động thái của các nhà xuất bản chỉ mang tính… thủ tục. Với thế mạnh: chủ động, linh hoạt với hệ thống phát hành (cả sĩ lẫn bán lẻ) nên các đơn vị liên kết rất chủ động tiêu thụ lượng sách của mình làm ra.

Mặt khác, do có kinh nghiệm tiếp cận thị trường nhiều năm, nên các đơn vị này cũng ổn định tính chuyên môn trong việc làm sách. Dân làm sách có nghề không bao giờ làm sách… đại trà (hàng trăm loại) mà thường gom vào một số lĩnh vực mà đối với họ là thế mạnh. Chẳng hạn, công ty phát hành sách khu vực 2 "chuyên trị" loại sách khoa học kỹ thuật, tâm lý, đề tài quân đội… Fahasa thì mạnh ở các thể loại biên khảo, công ty Phương Nam là các loại sách dịch, sách cẩm nang kiến thức gia đình, nhà sách Trẻ là các loại sách về kiến thức gia đình, nuôi dạy con…

Theo đánh giá của giới làm sách thì hiện nay các đầu sách công cụ luôn có lượng độc giả ổn định nhất, các loại sách giải trí thường chạy theo trào lưu, nên không dễ ăn. Các loại sách văn học hiện không còn lượng độc giả dồi dào nữa, lượng sách này in ra vẫn là một con số khiêm tốn so với các đầu sách khác. Tuy nhiên, không chỉ sách văn học bị hờ hững, mà là tình trạng chung của khá nhiều loại sách khác. Con số 1.000 cuốn đến 2.000 cuốn vẫn là con số in thường thấy khi một tác phẩm mới xuất bản. Ông Lê Hoàng – Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ cũng bức xúc về vấn đề này khi cho rằng với 2.000 bản sách in cho thị trường 80 triệu người, thì con số người có nhu cầu đọc sách cũng là vấn đề cần báo động .

Vai trò Nhà xuất bản và ""bầu sữa liên kết""

Con số hơn 40 nhà xuất bản hiện đang hoạt động cho tới thời điểm này, cũng đã trải qua một thời gian chứng minh được hiệu quả hoạt động của mình. Trước đó một số nhà xuất bản tỉnh đã phải đóng cửa như nhà xuất bản Long An, Sông Bé, Khánh Hòa, An Giang… vì không thể trụ lại nổi với cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt. Hiện nay chỉ có một vài đơn vị thực sự sống được bằng vai trò kế hoạch A hàng năm, tức chủ động làm sách, không qua kế hoạch liên kết để thu phí xuất bản. Đứng đầu danh sách, đó là hai nhà xuất bản Kim Đồng, nhà xuất bản Trẻ… đã chứng tỏ sự năng động của mình trong cơ chế thị trường. Có trong tay hơn 1.000 đầu sách đã xuất bản, thành lập hẳn cả nhà sách tại Hà Nội và mạng lưới phát hành riêng, nhà xuất bản Trẻ đã tạo được một uy tín rất cao so với các đơn vị bạn. Con số 10 tỷ đồng dành cho kế hoạch A của nhà xuất bản Trẻ cho thấy vai trò và hiệu quả thực sự của một nhà xuất bản.

Ông Lê Hoàng, Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ tâm sự: "Trong giai đoạn này, các nhà xuất bản sẽ gặp rất nhiều khó khăn, nếu chưa chuẩn bị gì cho việc thoát ra khỏi sự phụ thuộc vào các công ty phát hành. Mình phải biết thâm canh trên mảnh đất mà mình đang có, thì mới có thể tạo được chỗ đứng riêng...". Nhà xuất bản Trẻ đã chủ động được "đầu ra", đồng thời cũng tìm được cái mới độc đáo của mình ở đầu vào để tìm được những khách hàng của riêng mình.

Tuy nhiên, một vài con số vượt bậc vẫn không che dấu được bức tranh buồn cho toàn cảnh hoạt động của các nhà xuất bản khác. Nhiều nhà xuất bản hiện sống bằng "bầu sữa liên kết", mà không hề chủ động nổi cho kế hoạch của mình. Thậm chí có nhà xuất bản xin được tài trợ làm kỷ yếu cũng không chịu xuất bản mà nhường luôn cho đối tác liên kết. Chính từ hệ quả này đã dẫn tới nhiều cách lách, chạy để có được sách xuất bản phù hợp với chuyên môn của mình như đổi tên tựa cho phù hợp với tên nhà xuất bản, hoặc dễ dãi với các bản thảo của đối tác; không qua thẩm định chặt chẽ hoặc copy của người khác và sửa chữa lại chút đỉnh(!?).

Một dạo dư luận khó chịu với bộ từ điển Tiếng Việt của một nhà xuất bản ghi lập lờ tên đơn vị chịu trách nhiệm biên soạn là Ngôn ngữ ­Việt Nam (một cái tên không hề có trong các cơ quan chuyên ngành), trong đó có khá nhiều sai sót. Mới đây, người đọc cũng không chịu nổi với bộ sách… Vua quảng cáo – sách cho thiếu nhi (Nhà xuất bản Thanh niên) với nội dung phản… giáo dục. Thậm chí dư luận báo chí cũng phát hiện cả hai bộ sách Nguyễn Trường Tộ – một sự lừa dối hào nhoáng (Tác giả Bùi Kha - Trần Chung Ngọc) và Petrus Trương Vĩnh Ký nhìn từ những khía cạnh và nhận thức khác nhau (tác giả Bùi Kha, Nguyễn Sinh Duy, Hồ Hữu Tường, Phạm Long Điền, Mẫn Quốc)… là những quyển sách phát hành lậu, có quan điểm không phù hợp, nhưng lại được in ấn đàng hoàng và được phát hành công khai.

Việc một số nhà xuất bản chạy theo một đề tài ăn khách cũng là việc thường xảy ra, do đó cũng xuất hiện các kiểu làm ăn hời hợt và người đọc bắt buộc phải chọn lọc một thương hiệu để tin cậy khi chọn mua sách. Bàn về vấn đề này, ông Trần Tấn Ngô, Giám đốc Công ty Phát hành sách khu vực 2 cũng khá bức xúc: "Việc làm sách cần phải có định hướng chặt chẽ hơn, không để nhiều người làm trùng lắp, cần chú ý chất lượng bản thảo để tránh sai sót. Hễ làm sách mà quá nhiều sai sót thì hậu quả là người đọc lãnh đủ. Ngay bản thân tôi bây giờ vào nhà sách, cũng không thể biết chọn mua cuốn gì…".

Chuyện buồn của nhà xuất bản?

Nói về việc các đơn vị phát hành có "ép" các nhà xuất bản hay không, câu trả lời vẫn chưa có gì cụ thể.

Các đơn vị phát hành luôn cho rằng, nếu chất lượng sách hay, các đơn vị phát hành cũng phải giành giật để phát hành, nhưng trên thực tế các nhà xuất bản luôn ở thế thụ động. Giám đốc một nhà xuất bản than thở, các đơn vị phát hành không bao giờ chịu mua sách mà chỉ có dạng ký gửi và trả tiền gối đầu, nhưng tính phí chiết khấu 40-50% giá bìa – một cái giá phải chấp nhận khá cao cho các đơn vị xuất bản. Mặt khác, các nhà phát hành luôn có "những đứa con của mình sinh ra", thì tất nhiên phải "nuôi cho nó khôn lớn", làm sao có thể dành toàn bộ tâm huyết cho "con nuôi" được. Dĩ nhiên phần thiệt thòi vẫn là các đơn vị xuất bản gánh chịu.

Các nhà xuất bản phải chấp nhận nếu không tạo sự chủ động bằng chính đôi chân của mình. Họ không thể làm gì khác vì đầu ra đều nằm trong tầm quản lý của các đơn vị phát hành. Để thoát khỏi lối mòn này nhiều nhà xuất bản cũng đã tính đường ra cho sản phẩm của mình bằng cách mở nhà sách, hay phát hành theo các quầy sách báo lẻ trong thành phố. Vô tình cả hai phía phát hành và các đơn vị xuất bản đều có cùng chung một công việc giống nhau. Nếu không có sự tự điều chỉnh, cả hai sẽ giẫm chân lên nhau. Tuy nhiên, theo dự đoán của nhiều "chuyên gia" trong ngành, cuộc chơi rồi sẽ còn lại những anh tài có đủ nội lực thật sự. Tình trạng các nhà xuất bản phụ thuộc vào "bầu sữa liên kết", chắc chắn sẽ nhận lãnh những kết thúc buồn hơn cả hiện tại mà họ đang gặp phải.

  • Cẩm Lệ
Việt Báo
Comment :Xuất bản - phát hành sách: Giẫm lên chân nhau mà tiến
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xuất bản - phát hành sách: Giẫm lên chân nhau mà tiến bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xuat ban phat hanh sach Giam len chan nhau ma tien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xuất bản - phát hành sách: Giẫm lên chân nhau mà tiến ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Publishing - book release: another step on that foot forward
issuers, publishers, in fact, the participation units, of, books, active, market, numbers, I, is, together, the volume
With strong participation of the issuer, more vibrant book market with hundreds of books are published each year. However, since it has many English words bee ve: for mastering both the world and actively released publication, so the unit development ...
  • Thoi su 24h306 Formosa la thu pham gay ca chet
    Thời sự 24h(30/6): Formosa là thủ phạm gây cá chết

    Hà Nội 'cấm xe máy, không cấm mua bán sở hữu'; Tài xế container vi phạm chửi bới, xô ngã CSGT, "đại náo" đường phố; Chính thức kết luận Formosa là thủ phạm gây cá chết ở miền Trung; Cảnh báo tình trạng học sinh 'yêu đương hồn nhiên, phá thai dại dột'; 264 xe công được định giá 1,5 triệu đồng: Sự thật là...; là những tin tức thời sự nổi bật ngày 30/6/2016.

  • Thoi su 24h296 Ly ky chuyen bo xuong to ke giet nguoi
    Thời sự 24h(29/6): Ly kỳ chuyện bộ xương tố kẻ giết người

    Nâng lương, thăng quân hàm 9 quân nhân phi hành đoàn CASA-212; Gái trẻ bị giật túi xách ngã bất tỉnh "suýt chết" trên phố Hà Nội; Sự thật giật mình về xuất xứ của những gói bột màu nhuộm miến; Cô gái xinh như hotgirl bị tố lấy tiền từ thiện mưu lợi cá nhân; Vợ trẻ dùng mũ bảo hiểm “phang” túi bụi vào đầu chồng mặc con khóc thét giữa phố

  • Thoi su 24h286 Nguyen nhan phuot thu Anh thiet mang
    Thời sự 24h(28/6): Nguyên nhân phượt thủ Anh thiệt mạng

    Vụ cháy 4 người chết: Đau đớn dãy quan tài xếp cạnh nhau; Hộp đen máy bay quan trọng thế nào trong việc 'giải phẫu' tai nạn?; Từ 1/8: Trạm thu phí để xe ùn tắc sẽ bị phạt 70 triệu đồng; Shipper khốn đốn vì bị kẻ giả mạo nhân viên cửa hàng lừa mất gần 2 triệu đồng; Gia đình phượt thủ người Anh tử nạn ở Fansipan hé lộ nguyên nhân thiệt mạng

  • Thoi su 24h276 6 diem mo trong vu an o Binh Phuoc
    Thời sự 24h(27/6): 6 điểm mờ trong vụ án ở Bình Phước

    Thảm cảnh chung cư: Nước phun từ thang máy vào phòng ngủ tầng 21; Ngân hàng ưu tiên tuyển người cùng họ sếp: Vi phạm luật lao động?; 'Ngáo đá' có thể dẫn đến hành vi giết người chặt xác; Vợ xinh đẹp mất tích lúc đang tắm: Người yêu cũ bất ngờ lên tiếng; Hé lộ cuộc mua bán củ sâm Ngọc Linh "khủng" quý hiếm hơn 100 tuổi

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Nghin le chuyen tuan qua 2606 2072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 26/06 - 2/07/2016

    Nước mắt tuôn rơi trong tang lễ phi hành đoàn CASA-212; Chính thức kết luận Formosa là thủ phạm gây cá chết ở miền Trung; Hà Nội xem xét cấm xe máy vào năm 2025; 10 tội danh có thể bị phạt tiền từ ngày 1-7; Hàng loạt chính sách quan trọng có hiệu lực từ 1/7... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 26627
    Sự kiện quốc tế nổi bật (26/6-2/7)

    Một loạt các quan chức Anh đồng loạt từ chức sau cuộc trưng cầu dân ý Anh rời EU; Indonesia tăng ngân sách quốc phòng đối phó Trung Quốc; đánh bom liên hoàn sân bay Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2606 02072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (26/06 - 02/07/2016)

    Formosa với hàng loạt dự án hủy diệt môi trường, Dn bị hành bởi các giấy phép con, tỷ giá liệu có ảnh hưởng bởi Brexit, ưu tiên tuyển dụng con em cháu cha tại LienVietPostBank, Coca Cola phải tạm dừng lưu thông 13 sản phẩm... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nh

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 266 0207
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (26/6 - 02/07)

    Vào mùa… đau mắt đỏ; Hà Nội: Ghi nhận 6 ca viêm não Nhật Bản trong một tuần; Chuyên gia “mách” cách bổ sung dinh dưỡng cho các sĩ tử trong mùa thi; Những điều cần biết để thỏa sức ăn vải ngày hè;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.