vietbao

Xiếc Việt Nam: Chưa trẻ đã... toan về già

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Xiec Viet Nam Chua tre da toan ve gia
Những tiết mục xiếc trong vở Cuộc phiêu lưu trên hoang đảo
Khán giả ngồi chật kín cả rạp xiếc 1.200 ghế. Trên sân khấu, diễn viên đang biểu diễn các tiết mục thường ngày theo một kịch bản xuyên suốt về câu chuyện truyền thuyết sự tích quả dưa hấu. Đó phải chăng là một... bộ phim viễn tưởng về nghệ thuật xiếc Việt Nam?

Một thời lừng lẫy

Chẳng biết tự bao giờ, xiếc đã trở nên món ăn tinh thần quen thuộc của người Việt. Từ thuở xa xưa, nhiều gánh xiếc rong tụ tập những người tứ xứ đổ về tập luyện đã rong ruổi khắp làng quê Việt. Đến khi những gánh sơn đông mãi võ của người Trung Hoa diễn trò tại đình làng, ngõ chợ, xiếc đã dần gần gũi với công chúng hơn.

Thời Pháp thuộc, đầu thế kỷ 20, vài gánh xiếc Pháp đã sang biểu diễn cùng với sự cộng tác của người Việt như André ở Sa Đéc (1917), gánh Năm Tú ở Mỹ Tho (1918), Sáu Súng Nam Bộ (1919). Ngày 5/12/1922, đoàn xiếc của gia đình ông Tạ Duy Hiển biểu diễn tại chợ Hàng Da (Hà Nội) với đầy đủ lều bạt, trang thiết bị biểu diễn cùng đội ngũ diễn viên và thú hùng hậu. Gánh xiếc Tạ Duy Hiển được xem như những người khai sinh ra nghệ thuật xiếc Việt Nam. Ngày 16/1/1956, đoàn xiếc Trung ương ra đời, mở ra thời kỳ mới cho nghệ thuật xiếc hiện đại. Sau đó, lần lượt các đoàn như Xiếc Hà Nội, Xiếc TP.HCM, Xiếc nhân dân Long An... tiếp tục xuất hiện.

Ông Hồ Văn Thành - Trưởng đoàn xiếc TP.HCM: "Đoàn xiếc chúng tôi chuẩn bị di dời về Thảo cầm viên vì phải trả lại mặt bằng ở công viên 23.9 sau xuất diễn vào ngày 15/5/2007. Riêng dịp lễ 30/4 và 1/5, đoàn xiếc chúng tôi sẽ diễn lại vỡ Cuộc phiêu lưu trên hoang đảo. Sắp tới chúng tôi dự định dàn dựng vở mới cho thiếu nhi với sự cộng tác của đạo diễn Trần Ngọc Giàu. Nếu kế hoạch xây dựng nhà hát đa năng ở Trung tâm TDTT Phú Thọ thành hiện thực, hy vọng đoàn chúng tôi sẽ có chỗ "an cư" để dồn tâm sức đầu tư vào những vở diễn mới".

Đã một thời, đặc biệt là thập niên 50, 60 thế kỷ trước, ở miền Nam có những đoàn xiếc vang danh làm say mê hàng triệu khán giả như Xiếc Độc Lập, Tuổi Trẻ, Hương Miền Nam... Thời hoàng kim của xiếc có lẽ là những năm 70, 80 thế kỷ trước khi mà nghệ thuật xiếc Việt Nam đã có lực lượng kế thừa chín muồi về tài năng, được đào tạo bài bản từ Liên Xô (cũ) và các nước Đông Âu trở về. Những tiết mục xiếc lúc đó luôn được khán giả đón nhận bằng sự háo hức, say mê, đặc biệt là thiếu nhi. Nhiều màn xiếc độc đáo từ tung hứng, giữ thăng bằng, uốn dẻo, đến đu dây, chạy xe đạp một bánh, lắc vòng, điều khiển thú, chạy xe môtô vòng quanh rạp... lôi cuốn rất đông khán giả đến rạp.

Xiếc - chỉ thế thôi sao?

Vì nhiều lý do, khách quan lẫn chủ quan mà đến nay nghệ thuật xiếc Việt Nam dù có tuổi đời còn khá trẻ đã toan... về già. Khán giả không còn hứng thú đến rạp xiếc, doanh thu từ các show diễn không đủ bù chi, do đó không thể đầu tư cho tiết mục mới... Nhìn vào một rạp xiếc có đến cả nghìn ghế mà hai suất diễn vào thứ bảy và chủ nhật mỗi tuần chỉ lèo tèo một hai trăm khán giả.

Sau hơn 50 năm ra đời, xiếc Việt Nam đang dần đi vào ngõ cụt. Vẫn những tiết mục xưa cũ, cũng lắc vòng, giữ thăng bằng, đi dây... từ thời ông bà nội còn trẻ trung đến cả bố mẹ và sang đời con cái đều xem đúng như thế. 50 năm không có thêm gì mới thì thử hỏi khán giả nào không quay lưng? Để tìm hiểu, chúng tôi đã tiếp xúc với đôi vợ chồng nghệ sĩ Phi Sơn và Thùy Trang. Cả hai hiện là diễn viên trụ cột của Đoàn xiếc TP.HCM, từng tốt nghiệp trường xiếc tại Liên Xô cũ năm 1983.

Xiec Viet Nam Chua tre da toan ve gia

Vợ chồng diễn viên xiếc Phi Sơn, Thùy Trang

"Xiếc là môn nghệ thuật diễn tả ngôn ngữ bằng hành động. Tuy nhiên trong những năm gần đây, nghệ thuật này đã và đang dần bị quên lãng. Hiện nay chỉ có những đoàn xiếc được Nhà nước cấp kinh phí mới có thể tồn tại, còn xã hội hóa xiếc thì chưa đủ sức để hình thành những đoàn nghệ thuật tầm cỡ vì dĩ nhiên những ông bà chủ phải chú trọng đến lợi nhuận, dẫn đến chuyện đầu tư hời hợt, thiếu chiều sâu. Đa số diễn viên xiếc đều sống bằng nghề tay trái, thu nhập từ nghề không đủ tái tạo sức lao động. 10 diễn viên được Nhà nước cho đi du học tại Liên Xô cùng thời, giờ chỉ còn duy nhất vợ chồng chúng tôi là còn bám trụ với nghề" - Anh chị Phi Sơn và Thùy Trang thổ lộ.

...Trong cái nóng hầm hập gần 38 độ, những diễn viên của Đoàn xiếc TP.HCM vẫn kiên trì luyện tập. Họ gồm 60 người, "bao dàn" đủ mọi tiết mục biểu diễn. Mồ hôi nhễ nhại trên gương mặt nhưng dường như ai cũng nhẫn nại với công việc và không hề thấy tiếc nuối khi đã dấn thân. Với dáng vóc còn săn chắc, uyển chuyển theo nhịp lắc của vài chục cái vòng nơi eo, trông Thu Trang và Bích Liên không ai ngờ hai chị đã bước sang tuổi 34! "Chúng tôi đã theo nghề gần 20 năm. Từ nhỏ mê diễn xiếc nên xin gia đình cho vào đoàn tập luyện, vậy mà giờ đã gắn bó với xiếc như cái nghiệp. Nghề này chỉ làm vì đam mê chứ sống thì không thể".

Xiec Viet Nam Chua tre da toan ve gia

Bốn chú khỉ - “tài sản” của Đoàn xiếc TP.HCM

Ít ai ngờ, những diễn viên xiếc tập luyện mỗi ngày từ 4 đến 6 giờ căng thẳng, chỉ để diễn mỗi tuần 2 suất, thứ bảy và chủ nhật với thu nhập trung bình 2 triệu đồng/tháng. Bước ra khỏi rạp, nhìn sang chuồng thú, tình cảnh cũng không khá hơn gì. Cả đoàn xiếc lớn nhất miền Nam cũng chỉ có một con voi già được cột phía sân sau. Chuồng khỉ có đúng 4 con nhỏ xíu, ốm yếu. Chuồng chó được 5, 6 con... Thiếu kinh phí đầu tư nên với đoàn xiếc TP.HCM, việc có được những con thú "độc" như cọp, báo, sư tử hay cá sấu chỉ là... mơ.

"Chúng ta không thể có những tiết mục hay, đơn giản vì thiếu đầu tư chiều sâu, mang tính chuyên nghiệp cao. Một màn biểu diễn của nghệ sĩ xiếc nước ngoài luôn có đạo diễn dàn dựng, nhạc sĩ soạn nhạc riêng và cả chuyên gia âm thanh, ánh sáng xử lý cho tiết mục đó. Như thế làm sao họ không biểu diễn hay, đẹp? Trong khi thực sự xét về kỹ thuật chuyên môn chưa hẳn họ hơn ta" - Anh chị Phi Sơn và Thùy Trang cho biết thêm.

Những tín hiệu "hồi sinh"

Cách đây hơn năm, Kịch Idecaf đã đưa ra ý tưởng dùng kịch thoại có chen vào tiết mục xiếc. Sự thử nghiệm này đã thành công, tạo được tiếng vang qua vở diễn Cậu bé rừng xanh. Sau lần phối hợp giữa Idecaf và Đoàn xiếc TP.HCM, Tết Đinh Hợi vừa qua, Ban lãnh đạo đoàn đã mạnh dạn đầu tư cho vở kịch xiếc mới Cuộc phiêu lưu trên hoang đảo với phần biểu diễn của xiếc là chính, mạch chuyện được dẫn dắt bằng lời dẫn của MC.

Xiec Viet Nam Chua tre da toan ve gia

Đoàn xiếc TP.HCM tại công viên 23.9 chuẩn bị di dời

Sự tích quả dưa hấu được hư cấu thành vở kịch xiếc hoành tráng với những màn đu dây, uốn dẻo, xiếc thú, lắc vòng, tung hứng được kết nối bằng một kịch bản chắc tay bởi tài đạo diễn của nghệ sĩ Xuân Hương. Kết quả là sau hơn một tháng diễn từ mùng 1 Tết (17/2) đến 25/3/2007, đoàn xiếc TP.HCM như "hồi sinh" trở lại.

"Chúng tôi vui lắm, diễn mà nhìn lên khán đài cả ngàn khán giả ngồi chật cứng, chăm chú theo dõi, nghệ sĩ nào không thấy hạnh phúc. Lâu lắm rồi, chúng tôi mới có cảm giác được khán giả quan tâm đến thế. Trước kia, chúng tôi diễn mà lòng cứ nao nao buồn vì khán giả quá ít. Đã là nghiệp rồi, chẳng ai muốn bỏ nó. Bởi thế nên cứ mãi vấn vương...". Hai diễn viên Thu Trang và Bích Liên tỏ ý mừng vui nhưng cũng không giấu được đôi điều băn khoăn.

Hai nghệ sĩ Phi Sơn và Thùy Trang cho biết sẽ tiếp tục phát triển theo hướng này. Sắp tới, anh chị còn dự định dàn dựng một vở nhạc kịch xiếc dành cho khán giả trên 18 tuổi với những màn biểu diễn hình thể, các tiết mục xiếc trong khung cảnh mới lạ, độc đáo về âm thanh, ánh sáng. "Chúng tôi có trách nhiệm phải làm sao để khán giả quay về với xiếc. Thời đại mới, có quá nhiều hình thức giải trí khác nhau để khán giả chọn lựa thì không làm mới là tự giết mình".

Xiec Viet Nam Chua tre da toan ve gia

Tiết mục xiếc thú luôn gây thích thú cho khán giả nhí

Đỗ Tuấn

Việt Báo
Comment :Xiếc Việt Nam: Chưa trẻ đã... toan về già
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xiếc Việt Nam: Chưa trẻ đã... toan về già bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Xiec Viet Nam Chua tre da toan ve gia ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xiếc Việt Nam: Chưa trẻ đã... toan về già ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Circus Vietnam: No child has ... global aging
Vietnam, Africa Son, Circus Vietnam, Thuy Trang, the Soviet Union, watermelons, the adventure, the audience, circus, performance, actors, our performances, to new
The audience filled the circus sat 1200 seats. On stage, actors are represented in the repertoire normally throughout a script about the legendary story of the area watermelons. It is an affordable ... science fiction film about art ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ