Vu lan - lễ hội của lòng hiếu thảo

Gặp gỡ đầu tuần

Vu lan le hoi cua long hieu thao

Xem triển lãm tranh và thư pháp Mùa báo hiếu tại chùa Vĩnh Nghiêm, TP.HCM sáng 6-8. Ảnh: N.C.T.

Với văn hóa Việt, hiếu là đạo. Đạo hiếu xuyên suốt mọi phong tục của nhân dân ta, mà lễ hội Vu lan báo hiếu vào tháng bảy âm lịch hằng năm là điểm hội tụ. Nhân mùa Vu lan 2006, TT trò chuyện với đại đức Thích Tâm Hải - thư ký tòa soạn tạp chí Văn Hóa Phật Giáo - về chữ hiếu trong thời đại hôm nay.

+ Lễ hội Vu lan có ý nghĩa như thế nào trong truyền thống văn hóa VN, thưa thầy?

Vu lan le hoi cua long hieu thao
- Đại đức THÍCH TÂM HẢI (ảnh): Từ bao đời, Vu lan gắn với hình ảnh của người mẹ. Mà mẹ là hiện thân của tình thương. Mẹ gắn kết với con bằng tình thương, sống vì tình thương. Con gắn kết với mẹ cũng bằng tình thương, tình thương ấy được gọi là lòng hiếu thảo.

Vu lan là ngày báo hiếu của con cái đối với các bậc sinh thành. Với những người không còn cha mẹ trên cõi đời, có thể làm những gì đó để cầu nguyện cho cha mẹ mình, hướng nghĩ đến cha mẹ.

Nếu còn cha mẹ trên đời, bạn là người đang có diễm phúc đó. Hãy trở về với cha mẹ, nếu bạn ở xa thì hãy gọi điện thoại, gửi một lá thư... Bạn có thể làm điều gì đó tốt đẹp, đem đến cho cha mẹ niềm vui và hạnh phúc. Niềm vui và hạnh phúc đôi khi rất đơn sơ, có thể là cái nắm tay, có thể là lời nói, lời xin lỗi, cũng có thể là sự cảm thông.

Thật ra, không cứ gì đợi đến Vu lan mới báo hiếu. Bạn nên nhớ rằng mỗi giây phút, mỗi ngày có thể là Vu lan của bạn.

+ Theo thầy, lễ hội Vu lan cần được tổ chức như thế nào để Vu lan trở thành một nét đẹp văn hóa phổ biến của dân tộc?

- Tại Nhật Bản, Vu lan là một lễ hội lớn của đất nước, trong đó người ta tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, giải trí không chỉ trong các cơ sở Phật giáo mà ở cả trên đường phố, thu hút rất đông giới trẻ tham gia. Thật ra điều đó cũng đã có với đất nước ta, và Vu lan cũng đang dần trở lại với đời sống xã hội.

Tôi nghĩ nếu Vu lan được xây dựng thành lễ hội Vu lan thì sẽ có những tác động tích cực, không chỉ về phương diện đạo đức, văn hóa mà cả kinh tế.

+ Trong thời đại hiện nay, khi cơ cấu gia đình không còn nhiều thế hệ sống chung trong một mái nhà, cách thể hiện chữ hiếu cũng khác so với ngày xưa. Làm thế nào để truyền thống đặt nặng hiếu đức của dân tộc được giữ gìn và phát huy?

- Sự thay đổi của đời sống kinh tế, đặc biệt là ở các thành phố, đã phần nào tác động lên các giá trị văn hóa truyền thống. Từ đó, quan niệm sống, trong đó có quan niệm về gia đình cũng có những thay đổi đáng kể. Khoảng cách giữa các thành viên trong nhiều gia đình (vô hình lẫn hữu hình) cũng rộng ra.

Ngày xưa, khi một người con có “vấn đề” gì đó với cha mẹ, bị cha mẹ đánh đòn, la mắng chẳng hạn, người con còn có những nguồn an ủi và can thiệp khác trong gia đình là ông bà, cô cậu, dì mợ... Nhưng hiện nay, trong cơ cấu gia đình hạt nhân, gia đình mở, gia đình chỉ còn hai thế hệ, thậm chí thiếu vắng tình thương và sự chăm sóc của cha hoặc mẹ, nguồn an ủi đó gần như vô vọng.

Những tác động khác như biến động về thị trường quá lớn kích động lòng tham, trong lúc giá trị đạo đức mang tính răn đe xuất phát từ tôn giáo truyền thống không được đề cao đúng mức... cũng góp sức xô dạt các thế hệ xa rời nhau hơn.

Khái niệm hiếu, theo đó, cũng trở nên mờ nhạt. Đó là nguyên nhân sâu xa của các vụ án đau lòng, những vụ tranh chấp, kiện tụng giữa con cái với cha mẹ về sở hữu đất đai... đã và đang diễn ra nhiều nơi.

Ngày xưa, hiếu không chỉ được thể hiện với cha mẹ mà cả với ông bà, tổ tiên (cửu huyền thất tổ), và mở rộng đối với cộng đồng. Chúng ta còn nhớ câu chuyện về Nguyễn Phi Khanh và con là Nguyễn Trãi nơi ải Nam Quan ngày xưa. Hiếu không chỉ được thể hiện bằng việc chăm sóc cha mẹ một cách chu đáo mà còn bằng cả việc tiếp nối những hoài bão cao đẹp của cha mẹ mình, là sự nối tiếp của cha mẹ trong đời sống.

Vu lan le hoi cua long hieu thao
Chị Lê Thị Nga và con trai

+ Tôi nghĩ hiếu là đạo đức cơ bản của một đời làm người. Hiếu là tình cảm tự nhiên, và xét về bản chất, tôi thấy giữa xưa và nay chẳng khác nhau gì mấy. Nhưng nay do đời sống kinh tế thay đổi, nhiều người không làm tròn chữ hiếu. Có người nghĩ mỗi tháng đưa cho cha mẹ vài trăm ngàn đồng là xem như đã làm tròn bổn phận. Nhưng quan trọng nhất vẫn là thái độ chăm sóc.

Là một người mẹ, tôi càng thấm thía hơn ơn sinh thành, dưỡng dục khi biết thế nào là sự vất vả của việc nuôi dạy con cái nên người.

Trong vấn đề hiếu đễ, tôi thấy sự ảnh hưởng của gia đình ngay từ tuổi thơ rất quan trọng. Nếu nhìn thấy cha mẹ yêu thương, hiếu lễ với ông bà, dạy bảo con cái chu đáo, tình thương yêu và nhận thức về chữ hiếu sẽ đi vào lòng con trẻ một cách tự nhiên, sâu sắc.

Chị Lê Thị Nga, giáo viên Trường THPT Lê Quí Đôn (TP Vũng Tàu) - người mẹ trẻ đã lập dự án kêu gọi cộng đồng cứu giúp trẻ tự kỷ, nhân vật trong bài “Đi tìm nụ cười cho con”, TT ngày 9-7-2006

Vu lan le hoi cua long hieu thao

+ Xưa, con cái sống chung với cha mẹ, dễ dàng có điều kiện báo hiếu. Nay, do điều kiện, do công việc, con cái ít còn sống chung với cha mẹ, giữa cha mẹ và con cái vì thế có một cảm giác xa cách.

Tuy thế, hai chữ báo hiếu giữa truyền thống và hiện đại luôn có cùng một bản chất là sự quan tâm, chăm sóc và lo lắng đối với cha mẹ.

Chiếc Lexus trong tác phẩm nổi tiếng Chiếc Lexus và cành ôliu của Thomas Friedman là sự phát triển của toàn cầu hóa, sự phát triển vũ bão của kinh tế trong bối cảnh của VN hiện nay không thể tách rời cành ôliu - truyền thống gia đình, tình cảm giữa con cái với cha mẹ.

Là một thanh niên thế hệ @, tôi luôn nghĩ rằng trên một chiếc Lexus cần có một cành ôliu.

Duy Linh (24 tuổi, TP.HCM)

LINH THOẠI thực hiện

Hình thức lễ Vu lan phổ biến nhất vẫn là lễ bông hồng cài áo do thầy Thích Nhất Hạnh đề xướng từ gần 50 năm trước.

Bông hồng cài áo

Nhạc: Phạm Thế Mỹ
Lời thơ: Nhất Hạnh
Nge nhhạc phẩm do Quang Linh trình bày

Một bông hồng cho em
Một bông hồng cho anh
Và một bông hồng cho những ai
Cho những ai đang còn Mẹ
Đang còn Mẹ để lòng vui sướng hơn
Rủi mai này Mẹ hiền có mất đi
Như đóa hoa không mặt trời
Như trẻ thơ không nụ cười
Ngỡ đời mình không lớn khôn thêm
Như bầu trời thiếu ánh sao đêm
Mẹ, Mẹ là dòng suối dịu hiền
Mẹ, Mẹ là bài hát thần tiên
Là bóng mát trên cao
Là mắt sáng trăng sao
Là ánh đuốc trong đêm khi lạc lối
Mẹ, Mẹ là lọn mía ngọt ngào
Mẹ, Mẹ là nải chuối, buồng cau
Là tiếng dế đêm thâu
Là nắng ấm nương dâu
Là vốn liếng yêu thương cho cuộc đời
Rồi một chiều nào đó anh về nhìn Mẹ yêu, nhìn thật lâu
Rồi nói, nói với Mẹ rằng: “Mẹ ơi, Mẹ ơi, Mẹ có biết hay không?”
- Biết gì? “Biết là, biết là con thương Mẹ không?”
Đóa hoa màu hồng vừa cài lên áo đó anh
Đóa hoa màu hồng vừa cài lên áo đó em
Thì xin anh, thì xin em
Hãy cùng tôi vui sướng đi.

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Nghệ thuật làm gốm sứ khiến bạn phải lóa mắt
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Vu lan - lễ hội của lòng hiếu thảo

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vu lan - lễ hội của lòng hiếu thảo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vu lan le hoi cua long hieu thao ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vu lan - lễ hội của lòng hiếu thảo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

Vu lan - filial piety festivals
Culture of Buddhism, Thich Tam Hai, filial piety, probably, focal point, vu lan, parents, festivals, family, children, signaling, people, life, direct, human

With Vietnamese culture, hospitality is the . Director hospitality customs throughout all of our people, that Vu lan festival signaling the seventh lunar month every year is the convergence point. Nhan Vu lan 2006 season, TT chat with Venerable Thich Tam Hai - Secretary magazine editorial Van ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.