Thứ hai, 14 Tháng ba 2005, 21:26 GMT+7

Vĩnh biệt nữ sĩ Anh Thơ: Chuồn chuồn thôi nhớ nắng

Nói đến thơ mới Việt Nam không ai có thể quên nổi nữ sĩ Anh Thơ: Một giọng thơ trong sáng như tiếng thở dài của người thiếu nữ ngồi sau khung cửa nhỏ nhìn thấy chiều quê yên tĩnh đương tràn ngập ánh dương quang...

Vinh biet nu si Anh Tho Chuon chuon thoi nho nang
Nữ sĩ Anh Thơ chăm sóc hoa tại nhà riêng

Nữ sĩ Anh Thơ đã từ trần vào hồi 7h sáng nay, 14/3, tại nhà riêng vì bệnh ung thư phổi. Lễ viếng sẽ được tổ chức tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng từ 10h30" đến 12h30" ngày 18/3. Theo ước nguyện của nữ sĩ Anh Thơ, thi hài bà sẽ được hoả táng tại đài hoá thân Hoàn vũ và rước tro về quê.

Nói đến thơ mới Việt Nam không ai có thể quên nổi nữ sĩ Anh Thơ: Một giọng thơ trong sáng như tiếng thở dài của người thiếu nữ ngồi sau khung cửa nhỏ nhìn thấy chiều quê yên tĩnh đương tràn ngập ánh dương quang. Thơ bà đẹp và buồn. Nỗi buồn rất thi sĩ khi cảm nhận được vẻ đẹp của đời sống tự nhiên nhưng đồng thời biết rõ không thể níu giữ được: Hoa mướp rụng từng đoá vàng rải rác / Cánh chuồn chuồn nhớ nắng ngẩn ngơ bay....

Nữ sĩ Anh Thơ tên thật là Vương Kiều Ân, sinh năm 1918 tại Bắc Giang.

Tác phẩm chính: Bức tranh quê (thơ - 1941)

Răng đen (Tiểu thuyết - 1942)

Từ bến sông Thương (Hồi ký)

Giải thưởng Tự lực Văn đoàn

Giải thường Văn học Nghệ thuật Hồ Chí Minh

Nữ sĩ Anh Thơ tên thật là Vương Kiều Ân sinh năm 1918 tại Ninh Giang. Thân phụ bà là một nhà nho đậu tú tài có ra làm công chức và phải thuyên chuyển nhiều nơi nên bản thân bà cũng phải đổi trường học từ Hải Dương sang Thái Bình rồi về lại Bắc Giang mà vẫn chưa qua bậc tiểu học. Trong lần gặp bà tại căn hộ nhỏ thuộc khu tập thể Văn Chương - Hà Nội vào năm 2002, bà kể: " Đã có nhiều người viết về tôi nhưng hiếm khi họ viết chính xác. Dường như người ta chỉ tập trung hỏi tôi về mối tình với nhà thơ Nguyễn Bính chứ không hỏi gì về thơ ca của tôi. Tôi làm thơ từ khi mới 6 tuổi...".

Điều đáng quý ở nữ sĩ Anh Thơ là bà không tự hào hoặc lớn tiếng tuyên bố về lý do làm thơ rất sang trọng và cao ngạo như nhiều nhà thơ khác. Lý do rất thật và cũng rất giản dị: " Tôi làm thơ chỉ vì buồn. Cha tôi dạy các anh em trai của tôi làm thơ, tôi ngồi trong buồng nghe lỏm được và làm theo thôi. Khi biết tôi làm thơ, cha tôi giận và thương tôi lắm...". Phận nữ nhi trong gia đình nhà nho truyền thống hiển nhiên phải tập gương sáng công, dung, ngôn, hạnh; phải thấm nhuần đạo tam cương ngũ thường chứ không phải học làm thơ. Tâm hồn nhạy cảm, đặc biệt là nhạy cảm với cái đẹp có bao giờ mang lại hạnh phúc cho mình đâu?.

Năm 1941, thi phẩm Bức Tranh quê của bà ra đời và ngay lập tức được cả công chúng và các nhà thơ mới hân hoan đón nhận, được giải thưởng khuyến khích về thơ của Tự Lực Văn đoàn. Bầu trời thơ ca của của nữ sĩ Anh Thơ rất trong và rất nhẹ nhưng sức lay động tâm hồn người đọc thì cứ như những con sóng nhỏ lan toả mãi không ngừng. Chỉ bằng một vài nét chấm phá bà đã tạo được cả một không gian thơ ám ảnh khôn nguôi về cái đẹp của tự nhiên và nỗi đau khổ của con người: Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng / Bên chòm xoan hoa tím rụng tơi bời...(Chiều Xuân) hoặc: Lặng lẽ nhất có vài người thầy bói ? Bước gậy lần như những bước chiêm bao (Họp chợ).

Nỗi buồn mang tính phận người lớn đến mức: Trong đồng lúa cũng bắt đầu khát nước / Lũ gái tơ uể oải kéo gầu dai (Vào hè). Đọc những câu thơ như vậy bất giác người ta đặt câu hỏi gợi những liên tưởng xót xa: Tại sao "lũ gái tơ" lại uể oải kéo từng gầu nước một cách cam phận như thế? Cả một cánh đồng lúa đương thì con gái kia có bao giờ đủ nước? Sức mạnh nào cầm tù cái phần sống chính đáng nhất, đáng được tồn tại nhất như vậy? Có lẽ tự bản thân mỗi người sẽ phải tìm cho ra câu trả lời để mà sống tiếp.

Sau thi phẩm Bức tranh quê, nữ sĩ Anh Thơ còn viết tiểu thuyết Răng đen (1942) như một sự nối dài cảm xúc về thân phận người phụ nữ. Từ cảm xúc của thơ ca chuyển thành văn xuôi nên nó có phần dư thừa chất lãng mạn của thơ nhưng hơi thiếu sức nặng thật sự của thể loại tiểu thuyết.

Sau cách mạng, nữ sĩ Anh Thơ tiếp tục làm thơ nhưng cũng như các nhà thơ tiền chiến khác, bà xoay ngược cái nhìn hướng vào nội tâm mình để khám phá thế giới sang cái nhìn hướng ra ngoại cảnh để hân hoan chào đón những con người cụ thể, những địa danh cụ thể: Nhìn ruộng kê vàng bông rủ bờ tươi / Nhìn hào giao thông nối liền xóm bể / Nhìn trận địa dưới hàng dương liễu rủ / Nhìn nữ dân quân đeo súng quay tơ...Đã xuất hiện một khoảng cách nghệ thuật rất xa giữa "lũ gái tơ uể oải kéo gầu dai" với cô "nữ dân quân đeo súng" trong thơ.

Vinh biet nu si Anh Tho Chuon chuon thoi nho nang
Nữ sĩ Anh Thơ trước giá sách của mình

Cách đây 3 năm, giọng nói ấm áp và hơi ngắt quãng của bà vang lên trong căn phòng nhỏ lạnh lẽo ở khu tập thể Văn Chương như một đốm lửa nhiệt tình không nguội tắt về thơ ca: " Tôi đã ngoại tám muơi rồi nhưng vẫn đi đọc thơ nhân ngày 8/3, vẫn làm được những bài thơ mới...Có nhiều độc giả đọc thơ tôi và họ đã trở thành học trò, thành người em thân quý của tôi...". Phải chăng đấy là niềm hạnh phúc tột đỉnh của thơ ca? Người em trai của bà, ông Vương Đan Hoàn, nghẹn ngào thông báo qua điện thoại: " Ước nguyện của chị tôi là được hoả táng tại đài hoá thân Hoàn Vũ sau đó đem tro về quê cha đất tổ." Buồn thấm thía, bất giác chúng ta lại nhớ tới câu thơ tuyệt diệu thủa nào: Hoa mướp rụng từng đoá vàng rải rác / Cánh chuồn chuồn nhớ nắng ngẩn ngơ bay...

  • PV

Bạn có yêu thơ hay thích văn xuôi của nữ sĩ Anh Thơ? Bạn yêu tác phẩm nào nhất của bà? Tại sao? Bạn có thuộc bài thơ nào của bà không? Hãy bày tỏ cảm xúc với thơ ca và gửi lời chia buồn tới gia đình nữ sĩ Anh Thơ theo cách sau:

Mời các bạn thưởng thức chùm thơ nhỏ của nữ sĩ Anh Thơ:

Chiều xuân

Mưa đổ bụi êm đềm trên bến vắng

Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi...

Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng

Bên chòm xoan hoa tím rụng tơi bời.

Ngoài đường đê cỏ non tràn biếc cỏ

Đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ.

Mấy cánh buồm rập rờn trôi trước gió

Những trâu bò thong thả cúi ăn mưa

Trong đồng lúa xanh rờn và ướt lặng

Lũ cò con chốc chốc chợt bay ra.

Làm giật mình một cô nàng yếm thắm

Cúi cuốc cào cỏ ruộng sắp ra hoa.

Đại hạn

Nắng, nắng suốt trời vàng dãi nắng:

Gió theo mây không biết trốn phương nào?

Vườn chuối héo rũ dần trong im lặng,

Những rau bèo chết cạn cả lòng ao.

Ngoài đồng ruộng lúa vàng khô cháy xác,

Nắng chang chang không một bóng râm chừa.

Chó điên dại chạy nhông tìm gió mát,

Trâu buồn rầu nằm đợi vũng tràn mưa.

Rồi chiều đến khi mặt trời lặn đỏ,

Mây phương Đoài sáng rực một bên sông.

Các cô gái đưa nhau thăm ruộng nỏ,

Cuộn dây gầu chán nản tát đồng không.

Chớp mắt

Có những ngày buồn chả ước mơ

Bỏ ăn, quên ngủ, biếng làm thơ.

Cứ ngồi ngơ ngẩn bên song cửa

Nhìn liễu rơi vàng lá báo thu.

Thương thay cây liễu sống cùng ta

Đã sáu năm rồi bóng thướt tha.

Chiều mát, vợ chồng ngồi dưới gốc,

Nhìn liễu mền đưa tơ lướt la...

Thấy cả mùa hè biếc, mát tươi

Bóng anh đăm đắm dõi chân trời

"Sương như búa bổ mòn gốc liễu

Anh sợ thu về lá lại rơi..."

Lá rơi rồi lá lại xanh!

Nhưng thương thân liễu dứt tơ mành!

Ai hay tiền định lời tiên đoán

Mùa lá rơi vàng em mất anh!

Giờ một mình em ngắm liễu đây!

Thu chưa se sắt đã thân gầy.

Anh đi buổi mới mù mây nước

Chớp mắt hai mùa sương trắng bay!

Thu 1996.

Việt Báo

Nhận xét tin Vĩnh biệt nữ sĩ Anh Thơ: Chuồn chuồn thôi nhớ nắng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vĩnh biệt nữ sĩ Anh Thơ: Chuồn chuồn thôi nhớ nắng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vinh biet nu si Anh Tho Chuon chuon thoi nho nang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vĩnh biệt nữ sĩ Anh Thơ: Chuồn chuồn thôi nhớ nắng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

British female Farewell Poem: Me Dragonflies only sunshine
Anh Tho, Vietnam, sigh, female artist, dragonflies, poetry, new poetry farewell, poetry, women, sunny, friendly, sad, home

new poem comes to Vietnam is not known women who can forget British Poetry: A poem in the voice as bright as the sigh of the young woman behind the door frame see dimensional small quiet country road filled with sunshine ....



  • Thoi su 24h254 Vua quen da bi quay clip nong
    Thời sự 24h(25/4): Vừa quen đã bị quay clip nóng

    'Điều chỉnh một tý đã rùm beng cả lên'; Dương Chí Dũng nói lời sau cùng; Hà Nội đón không khí lạnh dịp 30/4; Nghi án 'hôn nhân giả' lớn nhất của showbiz Việt; Giải cứu cháu bé bị bắt cóc đòi 1 tỉ đồng tiền chuộc...

  • Thoi su 24h234 Tu vong do soi van tang
    Thời sự 24h(23/4): Tử vong do sởi vẫn tăng

    Dương Chí Dũng không nhận tội; Truy sát kinh hoàng giữa thành phố Cảng; Vụ sập cầu Chu Va: Không khởi tố con rể Bí thư tỉnh; 2 xế hộp bạc tỷ đeo chung biển 30A-38888; Tử vong do sởi vẫn tăng...

  • Thoi su 24h 224 Cuop chan dong tren pho Sai Gon
    Thời sự 24h (22/4): Cướp chấn động trên phố Sài Gòn

    Chuyên gia Bộ Y tế chỉ cách phòng sởi tốt nhất; Dương Chí Dũng gặp mẹ, làm thơ trước phiên phúc thẩm; Dùng roi điện cướp 147.000 USD giữa phố Sài Gòn;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 21/4.

  • Thoi su tuan qua No sung kinh hoang o Quang Ninh
    Thời sự tuần qua: Nổ súng kinh hoàng ở Quảng Ninh

    Hoãn phiên xử bầu Kiên và Cát Tường; Gồng mình chống chọi dịch sởi; Hà Nội quyết định để đường Trường Chinh 'cong mềm mại'; Vượt biên trái phép, 7 người chết; Tiểu thư bị trói khỏa thân 2 ngày bên cửa sổ...

  • Thoi su 24h184 De cu nguoi thay Tuong Ngo
    Thời sự 24h(18/4): Đề cử người thay Tướng Ngọ

    Cả nước hơn 7.000 ca sởi, Hà Nội đang đỉnh dịch; Bộ Công an đề cử người thay Tướng Ngọ; Bầu Kiên: Từ siêu xe đến dép tổ ong ngày ra tòa; Thảm cảnh gia đình vụ nổ mìn kinh hoàng 2 người chết

  • Nghin le chuyen tuan qua 134 204 Benh soi lan rong hang tram tre tu vong
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/4 - 20/4): Bệnh sởi lan rộng, hàng trăm trẻ tử vong

    Số trẻ mắc sởi tăng cao, số ca tử vong do sởi và các biến chứng do sởi chưa có dấu hiệu dừng lại khiến người dân hoang mang, còn các cơ sở y tế thì phải gồng mình chống quá tải trong suốt một tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1304 1904
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/04 – 19/04)

    Hà Tĩnh: dân bắt công an, phá nhà cán bộ; Tòa trả hồ sơ, yêu cầu điều tra lại vụ Cát Tường; Hoãn phiên tòa xét xử \'Bầu Kiên\' và đồng phạm; Xả súng kinh hoàng vào cảnh sát ở Cần Thơ; Dương Chí Dũng có \'cửa\' thoát án tử?; Thiêu sống người tình vì ngoại tình với con trai;..........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 134 194
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/4 – 19/4)

    NSND Trịnh Thịnh qua đời, cuộc chia tay gây tiếc nuối của "cặp đôi vàng" Trương Ngọc Ánh - Trần Bảo Sơn, ca sĩ Minh Quân phanh phui sự hào nhoáng giả tạo của showbiz, người mẫu Phương Mai, Nathan Lee bị lên án vì "mạt sát" Huyền Chip, hay HH Trúc Diễm, Bà Tưng, diễn viên Kim Hiền, ca sĩ Lâm Chi Khanh đều liên tiếp bật mí tình yêu với người hâm mộ là những thông tin nổi bật của showbiz Việt trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 13 1942014
    Toàn cảnh kinh tế tuần 13 - 19/4/2014

    Kể từ ngày 16/04, Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội sẽ bắt đầu xét xử bầu Kiên và những con số trong vụ án này thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận. Ngoài ra, những thông tin xung quanh làn sóng sáp nhập ngân hàng, gói tín dụng 50.000 tỷ đồng... cũng là những sự kiện tài chính nóng hổi được dự luận quan tâm.

  • Tong hop Doi song tuan qua 134 204
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (13/4 - 20/4)

    Dịch sởi hoành hành gây ra những nỗi đau xé lòng và nhiều câu chuyện đáng bàn khác; Số phận của những em bé bị đẩy vào nạn tảo hôn; Tâm sự đắng lòng của những người đồng tính; Xót xa những phận gái bị lừa trở thành gái mại dâm; Những cách dạy con hay, mẹo vặt hữu ích cho gia đình; Nhức nhối vấn đề thực phẩm bẩn là những tin tức nổi bật tuần qua...