vietbao

Vĩnh biệt nhà thơ trào phúng "Thợ rèn"

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhà thơ Thợ Rèn tên thật là Phạm Văn Huyến, sinh năm 1923 ở xã Minh Quang, Vũ Thư tỉnh Thái Bình, ông vừa qua đời sau một thời gian dài mang bệnh tai biến não tại Hà Nội. Bút danh Thợ Rèn và chuyên mục “chuyện lớn chuyện nhỏ” do ông và nhà văn Như Phong khai sinh từ năm 1956 đã sống liền mạch hơn 40 năm trên báo Nhân Dân.

Ảnh minh họa

Nhà thơ "Thợ rèn"


Có thể còn rất ít người biết ông đã đăng thơ ở tờ Tiểu thuyết thứ năm trước cách mạng, viết nhiều phóng sự đăng trên Cứu quốc khu ba, Cứu quốc Trung ương trong kháng chiến chống Pháp, làm nhiều ca dao ký tên Phạm Lê Văn... nhưng lại dễ thấy ông đã thật định hình đến mức buộc người ta phải thừa nhận là một tên tuổi có hạng trong làm thơ trào phúng sau các bậc tiên chi nhú Tú Xương, Tú Mỡ, Đỗ Phồn...

Ngót mười tập thơ trào phúng in chung và in riêng tính từ năm 1959, con số này không là nhỏ của một đời thơ, nhưng nó lại không nói được mấy cho cái nét độc đáo rất riêng mà tôi muốn gọi là cái nét văn chương hay một tầm thức kiến văn trong ngòi bút Thợ Rèn. Có lẽ vậy mà những bài thơ trào phúng được nhất của ông, rõ nhất phong cách ông thường là những bài ông "khía" vào sự mất - còn, sự thịnh - suy của văn hóa đạo đức. Đụng vào đâu cũng thấy cái vốn kiều, vốn văn học cổ và vốn thành ngữ ca dao tục ngữ Việt Nam, rồi Tam quốc và Tây du, Khổng Tử và Liêu Trai, Tư Mã Thiên và Hoàng Lê Nhất Thống chí... ông không chỉ thuộc mà còn rất khéo vận khéo dùng những tích những điển hay vào từng ngữ cảnh. Tôi thực sự quý trọng cái nét này và coi nó như dấu vân tay khác lạ, thật có duyên mà ông đã mang đến cho làng thơ trào phúng.

Cũng là chuyện hư tục cỗ bàn trong ma chay cưới hỏi, đình đám, bao người làm thơ kiểu này đã chê bai, đả phá, nhưng ở ông lại để cho thấy trước, thấy ngay cái khả năng chỉ huy và nắm bắt ngôn từ giàu sức biểu cảm, giàu chất phóng sự đời thường để bài thơ có giá trị đóng góp như những thước phim tài liệu gốc:

Ngang lưng thì thắt đai vàng. Đầu đội khăn xếp vai mang sáo kèn. Nhị, hồ, trống giắt một bên - một bên nữa giắt sanh tiền, thanh la. Quần xanh lơ, giầy bát ta. Kính râm, nói dứa, phu - la(*) trái mùa - Đường về thoang thoảng hương đưa. Hăng hăng mùi rượu, chua chua hơi người.

Đây là chuyện chiếc xe cải tiến, vật chứng phổ biến một thời của lối làm ăn tập thể cha chung không ai khóc, được ông phả chút hơi hướng, thân phận của nàng Đạm Tiên trong Kiều: Kiếp hồng nhan có mong manh. Nửa chừng xuân thoắt gẫy vành cao su.

Thấy mấy vị đàn ông “tắm hoa” giữa phố, cũng từ âu vận của Kiều giúp ông đặc tả khôi hài hết sức: Hết xuân quyên chửa gọi hè. Bên máy nước đã cặp kè mấy ông. Giữa ban ngày phố rất đông. Quỳ ngay bên máy tồng ngồng tắm hoa. Xù xì mình cóc da gà. Ra công kỳ cọ cái tòa thiên nhiên.

Lễ viếng nhà thơ Phạm Văn Huyến, từ 13h30 - 15h30 18/9 tại Nhà tang Lễ Bộ Quốc Phòng (5- Trần Thánh Tông- Hà Nội). Hỏa táng tại Đài hóa thân Hoàn vũ.

Chuyện học thêm, dạy thêm nóng bỏng và nổi cộm với toàn xã hội, với mỗi gia đình, tốn bao giấy mực, nhưng đến lượt ông, ông lại mượn Kiều để nói cho người ta phải nhớ, nhớ ngay: Học thêm thì được thầy yêu. Nhược bằng không học thì điêu đứng liền. Chuyện học hành, nói và làm kiểu đầu voi đuôi chuột: Họp to như núi chon von. Hành như chuột nhắt đẻ con nhẽo nhèo. Tội ăn cắp, tham ô, bóc ngắn cắn dài: Tiêu cò bố, làm cò con. Cuối cùng gác tía, lầu son = hỏa lò.

Cách đây đúng 20 năm (năm 1988), bài thơ “Văn nghệ là tự do và đổi mới” đăng trên báo Nhân dân, theo tôi nó thuộc loại bài thơ hay nhất trong cả nghìn bài thơ ông có. Bài thơ nói chuyện văn nghệ cùng đất nước bước vào thời kỳ đổi mới; cảm hứng sung sướng và dễ chịu mang hơi hướng bi hài được ông thật khéo dùng tục ngữ và thành ngữ trợ giúp, đẩy đưa đã mang lại công hiệu không nhỏ cho tư duy người đọc: Một lời vàng không biết từ đâu. Thế là răm rắp cúi đầu. Chung giàn bí lẩn cho bầu chịu đau. Cái thời tiếng “liên quan” sợ lắm. Qua đêm trường tóc trắng như bông. Cái thời chỉ biết phục tùng. Gọt chân cho gọn mà nong khuôn giầy.

Thế rồi ông vẫn đủ mẫn cảm, kịp cảnh báo ngay một xu hướng khác không lành mạnh trong văn nghệ những năm đầu đổi mới, đi quá đà của tự do chân chính: Chửi bới khỏe cho đời biết tiếng. Viết tục tằn cho truyện cách tân. Tô hô cởi áo thay quần. Tự do vạn tuế bình dân muôn đời.

Xung quanh chuyện sống chết, mất còn, tôi muốn nói về một bài thơ “lạ” của ông, bài thơ “Nhớ Quang Dũng”, ông chủ định không gửi đăng báo nào cả. Thế rồi vì ái tài hay ái tình của bạn hữu, bài thơ được người khác gửi đăng. Bài thơ ấy tôi cho là hay nhất về Quang Dũng. Xin chép ra đây đoạn cuối…

Một mảng tài toa của thủ đô

Mời ba tháng tám đêm tàn thu

Văn chương thế sự là như thế

Một chút hồn trong "Mây đầu ô"

Đầm đa, Xích Thổ, chiến khu Ba

Ổi xanh, muối trắng, rượu ngà ngà

Chuyện Tàu Quang Dũng vui như Tết

Nhất định hòa bình tớ in ra

Hẹn thế mà rồi có viết đâu

Vẫn hồn thơ ấy thủa ban đầu

Sài Sơn sóng lúa tình man mác

Hà Nội mơ màng chuyện Bích Câu

Ông không còn nữa. Về thế giới người hiền, chắc ông cũng sẽ đọc bài thơ này cho Quang Dũng nghe...

===========

(*) Phu- la: khăn quàng


(Theo TT&VH)

Việt Báo

Comment :Vĩnh biệt nhà thơ trào phúng "Thợ rèn"
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vĩnh biệt nhà thơ trào phúng "Thợ rèn" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vinh biet nha tho trao phung Tho ren ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vĩnh biệt nhà thơ trào phúng "Thợ rèn" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Farewell satirical poet "Blacksmith"
Blacksmith, Hanoi, Pham Van Huyen, Do Traditional, Confucius, Lieu Trai, Ca dao proverbs Vietnam, Hoang Le nhat thong chi, a long time, the French war, satirical poems, newspaper people, Thai Binh Province, and the writer, the poem, year
Blacksmith poet whose real name is Pham Van Huyen, born in 1923 at Minh Quang commune, Vu Thu Thai Binh province, he died after a long time diseased brain seizures in Hanoi. Username and categories Blacksmith "big talk small talk" because he and the writer .. .
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 247307
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/7-30/7)

    Sản phụ từ chối điều trị ung thư để cứu con đã qua đời; Thực hư những cách chữa khỏi ung thư từ Đông y; 7 loại đồ ăn mà "chuyên gia ngộ độc" không bao giờ động đũa; 'Mẹ nhỏ, con to' nhờ ăn uống đúng cách khi mang bầu;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 240730072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/07-30/07/2016)

    Sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, câu chuyện tình mẫu tử thiêng liêng hay góc khuất gia đình làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 2407 30072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/07- 30/07/2016)

    Phi công, tiếp viên hàng không buôn lậu vàng, CPI tháng 7 tiếp tục tăng nhẹ, VASEP đề nghị đánh thuế thương lái TQ, tỷ giá tiếp tục tĩnh lặng đến bất ngờ, TP HCM công bố 77 dự án đang thế chấp ngân hàng, nông hải sản đứng đầu bảng về chứa chất cấm, kháng sinh... Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu d

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.