vietbao

Vĩnh biệt nhà thơ trào phúng "Thợ rèn"

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhà thơ Thợ Rèn tên thật là Phạm Văn Huyến, sinh năm 1923 ở xã Minh Quang, Vũ Thư tỉnh Thái Bình, ông vừa qua đời sau một thời gian dài mang bệnh tai biến não tại Hà Nội. Bút danh Thợ Rèn và chuyên mục “chuyện lớn chuyện nhỏ” do ông và nhà văn Như Phong khai sinh từ năm 1956 đã sống liền mạch hơn 40 năm trên báo Nhân Dân.

Ảnh minh họa

Nhà thơ "Thợ rèn"


Có thể còn rất ít người biết ông đã đăng thơ ở tờ Tiểu thuyết thứ năm trước cách mạng, viết nhiều phóng sự đăng trên Cứu quốc khu ba, Cứu quốc Trung ương trong kháng chiến chống Pháp, làm nhiều ca dao ký tên Phạm Lê Văn... nhưng lại dễ thấy ông đã thật định hình đến mức buộc người ta phải thừa nhận là một tên tuổi có hạng trong làm thơ trào phúng sau các bậc tiên chi nhú Tú Xương, Tú Mỡ, Đỗ Phồn...

Ngót mười tập thơ trào phúng in chung và in riêng tính từ năm 1959, con số này không là nhỏ của một đời thơ, nhưng nó lại không nói được mấy cho cái nét độc đáo rất riêng mà tôi muốn gọi là cái nét văn chương hay một tầm thức kiến văn trong ngòi bút Thợ Rèn. Có lẽ vậy mà những bài thơ trào phúng được nhất của ông, rõ nhất phong cách ông thường là những bài ông "khía" vào sự mất - còn, sự thịnh - suy của văn hóa đạo đức. Đụng vào đâu cũng thấy cái vốn kiều, vốn văn học cổ và vốn thành ngữ ca dao tục ngữ Việt Nam, rồi Tam quốc và Tây du, Khổng Tử và Liêu Trai, Tư Mã Thiên và Hoàng Lê Nhất Thống chí... ông không chỉ thuộc mà còn rất khéo vận khéo dùng những tích những điển hay vào từng ngữ cảnh. Tôi thực sự quý trọng cái nét này và coi nó như dấu vân tay khác lạ, thật có duyên mà ông đã mang đến cho làng thơ trào phúng.

Cũng là chuyện hư tục cỗ bàn trong ma chay cưới hỏi, đình đám, bao người làm thơ kiểu này đã chê bai, đả phá, nhưng ở ông lại để cho thấy trước, thấy ngay cái khả năng chỉ huy và nắm bắt ngôn từ giàu sức biểu cảm, giàu chất phóng sự đời thường để bài thơ có giá trị đóng góp như những thước phim tài liệu gốc:

Ngang lưng thì thắt đai vàng. Đầu đội khăn xếp vai mang sáo kèn. Nhị, hồ, trống giắt một bên - một bên nữa giắt sanh tiền, thanh la. Quần xanh lơ, giầy bát ta. Kính râm, nói dứa, phu - la(*) trái mùa - Đường về thoang thoảng hương đưa. Hăng hăng mùi rượu, chua chua hơi người.

Đây là chuyện chiếc xe cải tiến, vật chứng phổ biến một thời của lối làm ăn tập thể cha chung không ai khóc, được ông phả chút hơi hướng, thân phận của nàng Đạm Tiên trong Kiều: Kiếp hồng nhan có mong manh. Nửa chừng xuân thoắt gẫy vành cao su.

Thấy mấy vị đàn ông “tắm hoa” giữa phố, cũng từ âu vận của Kiều giúp ông đặc tả khôi hài hết sức: Hết xuân quyên chửa gọi hè. Bên máy nước đã cặp kè mấy ông. Giữa ban ngày phố rất đông. Quỳ ngay bên máy tồng ngồng tắm hoa. Xù xì mình cóc da gà. Ra công kỳ cọ cái tòa thiên nhiên.

Lễ viếng nhà thơ Phạm Văn Huyến, từ 13h30 - 15h30 18/9 tại Nhà tang Lễ Bộ Quốc Phòng (5- Trần Thánh Tông- Hà Nội). Hỏa táng tại Đài hóa thân Hoàn vũ.

Chuyện học thêm, dạy thêm nóng bỏng và nổi cộm với toàn xã hội, với mỗi gia đình, tốn bao giấy mực, nhưng đến lượt ông, ông lại mượn Kiều để nói cho người ta phải nhớ, nhớ ngay: Học thêm thì được thầy yêu. Nhược bằng không học thì điêu đứng liền. Chuyện học hành, nói và làm kiểu đầu voi đuôi chuột: Họp to như núi chon von. Hành như chuột nhắt đẻ con nhẽo nhèo. Tội ăn cắp, tham ô, bóc ngắn cắn dài: Tiêu cò bố, làm cò con. Cuối cùng gác tía, lầu son = hỏa lò.

Cách đây đúng 20 năm (năm 1988), bài thơ “Văn nghệ là tự do và đổi mới” đăng trên báo Nhân dân, theo tôi nó thuộc loại bài thơ hay nhất trong cả nghìn bài thơ ông có. Bài thơ nói chuyện văn nghệ cùng đất nước bước vào thời kỳ đổi mới; cảm hứng sung sướng và dễ chịu mang hơi hướng bi hài được ông thật khéo dùng tục ngữ và thành ngữ trợ giúp, đẩy đưa đã mang lại công hiệu không nhỏ cho tư duy người đọc: Một lời vàng không biết từ đâu. Thế là răm rắp cúi đầu. Chung giàn bí lẩn cho bầu chịu đau. Cái thời tiếng “liên quan” sợ lắm. Qua đêm trường tóc trắng như bông. Cái thời chỉ biết phục tùng. Gọt chân cho gọn mà nong khuôn giầy.

Thế rồi ông vẫn đủ mẫn cảm, kịp cảnh báo ngay một xu hướng khác không lành mạnh trong văn nghệ những năm đầu đổi mới, đi quá đà của tự do chân chính: Chửi bới khỏe cho đời biết tiếng. Viết tục tằn cho truyện cách tân. Tô hô cởi áo thay quần. Tự do vạn tuế bình dân muôn đời.

Xung quanh chuyện sống chết, mất còn, tôi muốn nói về một bài thơ “lạ” của ông, bài thơ “Nhớ Quang Dũng”, ông chủ định không gửi đăng báo nào cả. Thế rồi vì ái tài hay ái tình của bạn hữu, bài thơ được người khác gửi đăng. Bài thơ ấy tôi cho là hay nhất về Quang Dũng. Xin chép ra đây đoạn cuối…

Một mảng tài toa của thủ đô

Mời ba tháng tám đêm tàn thu

Văn chương thế sự là như thế

Một chút hồn trong "Mây đầu ô"

Đầm đa, Xích Thổ, chiến khu Ba

Ổi xanh, muối trắng, rượu ngà ngà

Chuyện Tàu Quang Dũng vui như Tết

Nhất định hòa bình tớ in ra

Hẹn thế mà rồi có viết đâu

Vẫn hồn thơ ấy thủa ban đầu

Sài Sơn sóng lúa tình man mác

Hà Nội mơ màng chuyện Bích Câu

Ông không còn nữa. Về thế giới người hiền, chắc ông cũng sẽ đọc bài thơ này cho Quang Dũng nghe...

===========

(*) Phu- la: khăn quàng


(Theo TT&VH)

Việt Báo

Comment :Vĩnh biệt nhà thơ trào phúng "Thợ rèn"
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vĩnh biệt nhà thơ trào phúng "Thợ rèn" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vinh biet nha tho trao phung Tho ren ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vĩnh biệt nhà thơ trào phúng "Thợ rèn" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Farewell satirical poet "Blacksmith"
Blacksmith, Hanoi, Pham Van Huyen, Do Traditional, Confucius, Lieu Trai, Ca dao proverbs Vietnam, Hoang Le nhat thong chi, a long time, the French war, satirical poems, newspaper people, Thai Binh Province, and the writer, the poem, year
Blacksmith poet whose real name is Pham Van Huyen, born in 1923 at Minh Quang commune, Vu Thu Thai Binh province, he died after a long time diseased brain seizures in Hanoi. Username and categories Blacksmith "big talk small talk" because he and the writer .. .
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h298 Cau be 11 tuoi tu tu vi ko co quan ao moi
    Thời sự 24h(29/8): Cậu bé 11 tuổi tự tử vì ko có quần áo mới

    Có một đứa trẻ 11 tuổi vừa tự tử, thưa ông Giời; Kỳ lạ thùng niêm phong tôm tiêm tạp chất, trở thành "sạch" sau 1 đêm; Bàng hoàng thanh niên tay cầm điện thoại, chết ngồi bên đường; Bệnh nhân nhiễm HIV giật kéo đe dọa bác sĩ; Quảng Nam: Loa phát thanh xã nhiễu sóng tiếng Trung Quốc

  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t