Văn học cũng cần phải tự quảng bá

Ảnh minh họa
– Đó là quan điểm của dịch giả Thuý Toàn trước thềm sự kiện lớn của giới văn học Việt Nam đầu năm 2010 là Hội nghị quảng bá văn học Việt Nam.

Với tư cách là Chủ tịch Hội đồng văn học dịch của Hội nhà văn Việt Nam , dịch giả Thuý Toàn có chia sẻ những ấm ủ của mình trong Hội nghị quảng bá văn học Việt Nam tới đây.

- Thưa dịch giả Thuý Toàn, sau 7 năm mới quay lại Hội nghị quảng bá văn học với tầm quy mô hơn, liệu có phải đã đến lúc văn học cũng cần phải tự tìm cách quảng bá cho mình?

Quảng bá văn học Việt Nam là việc không phải của một người. Tự chúng ta nhận thấy, văn học Việt Nam là một trong những nét văn hoá cần phải đem giới thiệu với thế giới. Muốn thế, trước hết chúng ta phải tự quảng bá văn học nước mình. Phải đánh tiếng thì người ta mới tìm đến mình. Chính ý kiến này mà chúng tôi đã có được cuộc gặp gỡ lần đầu tiên vào năm 2002 do Hội đồng Văn học dịch thực hiện.

Tuy nhiên, Hội nghị lần thứ nhất không mang lại nhiều thành công như mong đợi vì ít người ủng hộ cho sự kiện này. Có người nói, tại sao lại phải tự đi quảng cáo văn học Việt Nam . Nhưng ít nhất, cuộc gặp gỡ đầu tiên đã mang lại kết quả nhất định, đánh tiếng chuông để sau 7 năm, Nhà nước nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc giới thiệu văn học Việt Nam với thế giới.

Nhìn lại lịch sử văn học Việt Nam mới thấy, ông cha ta ngày xưa đã ý thức được việc phải tự mình quảng bá văn học Việt Nam thông qua việc tự đem thơ, văn của mình giới thiệu với nước ngoài. Nhiều nhà tri thức đầu thế kỷ 20 như Nguyễn Văn Vĩnh, Hoàng Xuân Nhị đã mang nhiều tác phẩm như Truyện Kiều, Chinh phụ ngâm quảng bá sang Pháp.

- Sau 7 năm kể từ Hội nghị lần thứ nhất, theo ông, văn học Việt Nam được đánh thức như thế nào để từng cá nhân nhà văn cũng ý thức được việc tự tìm cách xuất ngoại cho tác phẩm của mình?

Nhiều nhà xuất bản đẩy mạnh việc xuất bản những tác phẩm văn học Việt Nam , hàng chục cuốn sách được dịch. Hàn quốc cũng dịch Chinh phụ ngâm.

Rõ ràng có đánh tiếng thì người ta sẽ chú ý. Có thể không có ngay được sự ào ào nhưng chỗ này chỗ kia, nếu chịu khó để ý thì thấy ngay người Việt Nam cũng có sự chủ động hơn. Từ đó nhiều sách tự dịch.

Tuyển thơ từ năm 1960 cho đến 2007 của Trần Nhuận Minh gần 1000 trang cũng đã được tác giả ý thức dịch. Nhiều cá nhân tác giả cũng tự tổ chức, tự dịch. Tôi nghĩ, phần nào cũng do hội nghị kia đánh thức. Có cú hích đó thì người ta sẽ hăng hái hơn. Ngoài ra còn có tập thơ của Vũ Mão, Thanh Thảo...

- Chỉ còn ít ngày nữa đến Hôi nghị quảng bá văn học Việt Nam, theo ông văn học Việt Nam sẽ cần được quảng bá như thế nào? Việc thống kê các tác phẩm Việt Nam đã xuất ngoại liệu có kịp trước Hội nghị?

Hội nghị không đơn thuần là cuộc gặp gỡ đại biểu đến từ nền văn học các quốc gia khác nhau. Ngoài ý nghĩa là cơ hội để có dịp Hội nhà văn thống kê những con số tác phẩm Văn học Việt Nam được giới thiệu tai nước ngoài thì Hội nghị còn hướng tới việc chúng ta đã quan tâm tới văn học của nước ngoài thế nào và thế giới đã dịch được những tác phẩm nào của mình.

Ngoài hội thảo theo các chủ đề mà Hội đã đề ra, chúng tôi dự kiến trưng bày một số bản thảo đã được dịch ra tiếng nước ngoài. Trong Hội nghị lần đầu tiên năm 2002, chưa có điều kiện in ra dù nhiều tác phẩm được dịch.

Hiện nay công tác tổng kết khá vất vả vì trước nay chúng ta không có thư viện sách dịch ra tiếng nước ngoài. Các tác phẩm xuất ngoại khá lẻ tẻ ở từng nước nhưng tập hợp thành từng bản thì chưa ở đâu có.

Hiện nay mới chỉ thấy được kết quả tương đối. Thời gian ngắn, điều kiện thư viện không có nên khi biết có sách dịch ở Anh, Mỹ nhưng chúng tôi lại không có trong tay thì không thể cho vào danh sách được. Chỉ những cuốn nào có trong tay, sách nào biết thông tin cụ thể thì sắp xếp lại. Chúng tôi nghĩ sau đợt thống kê này sẽ thấy con số không phải nhỏ những tác phẩm Việt Nam đã xuất ngoại.

- Trước nay, việc văn học Việt Nam được “xuất ngoại” sang nước ngoài dường như mang tính cá nhân, tự phát là nhiều chứ Thế giới không tự thân tìm hiểu các tác phẩm của ta mấy dể dịch?

Chúng ta hiện có hai xu hướng, một là các nhà văn có bạn bè ở nước ngoài. Họ cũng yêu những tác phẩm đó và thấy cần thiết quảng bá nên họ dịch sang tiếng nước họ đang cư trú. Xu hướng thứ hai là các nhà văn trong nước, nếu không có điều kiện thì nhờ bạn bè biết tiếng dịch hộ để xuất bản.

Trong những năm gần đây, có khá nhiều sách của các nhà văn Việt Nam được dịch ra tiếng nước ngoài mà do mình tự làm. Đó là thực tế. Ví dụ như tập thơ của Mai Văn Phấn, tiểu thuyết của Hoàng Quốc Khải, Trung Trung Đỉnh… cũng do người Việt Nam chúng ta dịch và giới thiệu.

- Như vậy, đến lúc nào Nhà nước sẽ thật sự bắt tay cùng Hội nhà văn để có được một hội đồng thẩm định và chọn lọc tác phẩm dịch ra các ngôn ngữ khác nhau thay vì việc làm tự phát như hiện nay?

Nếu Nhà nước có chính sách đầu tư thích đáng thì chúng tôi nghĩ, chỉ cần 1, 2 tỷ/năm thì ít ra chúng ta cũng có tới 10 đầu sách được quảng bá ra nước ngoài. Khi đó, người ta đọc sẽ thấy được giá trị của nền văn học Việt Nam . Nhưng nếu không ai giới thiệu thì nền văn học của chúng ta sẽ nằm yên và chẳng ai biết tới nền văn học của chúng ta.

Tập thơ của Hồ Xuân Hương sau khi được dịch đã bán tới 2 vạn bản ở Mỹ, hoặc truyện ngắn của Lê Minh Khuê khi dịch sang tiếng Anh cũng được Thụy Điển mua bản quyền để dịch ra tiếng Thụy Điển. Cũng sau đó, tập truyện này dành được giải thưởng lớn trong giải của các nhà văn Hàn Quốc.

Việc quảng bá văn học Việt Nam ra nước ngoài là cần thiết và không chỉ để cho bạn bè tự tìm đến mà chúng ta phải chủ động, trong đó có trách nhiệm của Hội đồng văn học dịch.

Tôi nghĩ mọi cái phải dần dần chứ không cùng một lúc được. Trong cao trào thế này, việc đánh tiếng Nhà nước là việc không phải của riêng cá nhân nào mà là việc chung. Khi Nhà nước tổ chức cuộc gặp gỡ lớn như thế này thì sẽ có kế hoạch lâu dài cho văn học Việt Nam . Khi có bàn tay của Nhà nước cùng với nguyện vọng của cá nhân sẽ bài bản hơn. Quả thật tác phẩm cần phải được thẩm định, nếu có giá trị, Nhà nước sẽ ủng hộ để tuyên truyền.

- Cho tới nay, việc thành lập Viện và Trung tâm dịch thuật dường như vẫn là nỗi canh cánh trong lòng của những người theo đuổi nghiệp dịch thuật như ông?

Chúng tôi nghĩ việc thành lập Viện và Trung tâm dịch thuật là cần thiết, phải tiến hành ngay và đào tạo dần từ bây giờ. Đến hội nghị sắp tới chúng tôi sẽ đưa ra vấn đề này.

Tôi mong rằng chúng ta sẽ chọn được tác phẩm hay, đích thực hơn để dịch. Việc có Viện dịch thuật sẽ hướng tới những tác phẩm có chất lượng hơn để giới thiệu với bạn bè thế giới.

Xin cảm ơn dịch giả Thúy Toàn!

Thiên Lam

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Ấn tượng với màn tỉ thí kung fu của hai mĩ nhân
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Tác hại của facebook và mối nguy của tâm lý đám đông

Có mỗi một vụ việc của 2 cô gái mâu thuẫn mà lôi kéo được hàng nghìn người tham gia, đây thực sự là một lời cảnh báo về tác hại của facebook, về sự nguy hiểm của tâm lý đám đông, độc giả Quỳnh Trần chia sẻ.

Nhận xét tin Văn học cũng cần phải tự quảng bá

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Văn học cũng cần phải tự quảng bá bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Van hoc cung can phai tu quang ba ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Văn học cũng cần phải tự quảng bá ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.




Xem tiếp: Văn Hóa


  • Xe may vo chu chua 1 6 ty dong
    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng

    Công an huyện Hương Sơn cho biết, mặc dù đã xác định được chủ đăng ký của chiếc xe máy có 1,6 tỉ đồng bỏ lại bên đường là ai. Tuy nhiên chủ chiếc xe cho biết đã chuyển chiếc xe lại cho chồng, người chồng đang thụ án tù về tội..

  • Be gai bi me tuoi xang thieu song
    Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống

    Chỉ vì bán không hết vé số, bé Nguyễn Thị Kim L. ( 13 tuổi ) bị mẹ ruột tưới xăng. Trong lúc bị phỏng nặng, cháu bé đã lao tới ôm lấy mẹ để cầu cứu.

  • Nghi van ban trai bi mat cua HH Ky Duyen
    Nghi vấn "bạn trai bí mật" của HH Kỳ Duyên

    Kỳ Duyên đã lên tiếng khi thông tin "bạn trai bí mật" bất ngờ được hé lộ.

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Nghin le chuyen tuan qua 2308 2908
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08)

    Lịch cấm đường tại Hà Nội để phục vụ Quốc Khánh 2/9; Bữa ăn 5.000 đồng của bệnh nhân tâm thần; Taxi điên gây náo loạn phố Hà Nội; Bé gái bị mẹ tưới xăng thiêu sống; Chuyện lạ về 40 chiếc ví rơi ở Đà Nẵng, Hội An; Người Việt đang đầu độc cả trí óc con trẻ...là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-2308-2908/2147593370/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 2308 29082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015

    Theo Cục Điều tiết điện lực, giá mua điện của EVN hiện là 1087,3 đ/kWh nhưng giá điện mà EVN bán ra thị trường tới 1.622,05 đồng/kW/h và từ năm 2016 thị trường bán buôn cạnh tranh sẽ chính thức vận hành nhưng mới chỉ là vận hành trên giấy; ngày 24/8 NHNN phát đi thông điệp khẳng định sẽ không tiến hành điều chỉnh tỉ giá nữa và sẽ áp dụng các biện pháp để ổn định tỉ giá cuối năm 2015 và đầu 2016; ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 23/08 - 29/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2308-29082015/2147593361/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2308 2908
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08)

    Xe máy 'vô chủ' chứa 1,6 tỷ đồng; Rùng mình với những quái chiêu đòi nợ 'vô tiền khoáng hậu'; Trộm cắp tài sản dịp nghỉ Lễ: Giúp bạn đề phòng; Đại gia mua dâm trẻ em ở miền Tây được tại ngoại; Phạm nhân hồi hộp chờ ngày đặc xá; Số phận đau thương của bé gái bị mẹ dùng xăng đốt;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/08 - 29/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2308-2908/2147593334/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Diem lai tin Suc khoe quan trong tuan qua 2208 2908
    Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08)

    Việt Nam là điểm nóng của các bệnh truyền nhiễm mới nổi; Bé sơ sinh bị đâm xuyên sọ đã xuất viện; Thực hư thông tin xem điện thoại trong đêm bị ung thư mắt; Tiếp tục cảnh báo mối nguy về bệnh sốt xuất huyết; Những lưu ý không thể bỏ qua khi ăn bánh Trung thu; Cảnh báo lỗi của bố mẹ khiến con dậy thì sớm;... là những tin Sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm lại tin Sức khỏe quan trọng tuần qua (22/08 - 29/08), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-lai-tin-Suc-khoe-quan-trong-tuan-qua-2208-2908/2147593388/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 238298
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8)

    Hai miền Triều Tiên đạt thỏa thuận 6 điểm nhằm giảm căng thẳng; Mỹ điều 3 máy bay ném bom tàng hình hỗ trợ Hàn Quốc; MC truyền hình Mỹ bị bắn chết khi đang dẫn trực tiếp; Xả súng kinh hoàng ở miền Bắc nước Pháp làm 7 người thương vong... là những tin chính trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (23/8-29-8), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-238298/2147593385/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn