Văn học cũng cần phải tự quảng bá

Ảnh minh họa
– Đó là quan điểm của dịch giả Thuý Toàn trước thềm sự kiện lớn của giới văn học Việt Nam đầu năm 2010 là Hội nghị quảng bá văn học Việt Nam.

Với tư cách là Chủ tịch Hội đồng văn học dịch của Hội nhà văn Việt Nam , dịch giả Thuý Toàn có chia sẻ những ấm ủ của mình trong Hội nghị quảng bá văn học Việt Nam tới đây.

- Thưa dịch giả Thuý Toàn, sau 7 năm mới quay lại Hội nghị quảng bá văn học với tầm quy mô hơn, liệu có phải đã đến lúc văn học cũng cần phải tự tìm cách quảng bá cho mình?

Quảng bá văn học Việt Nam là việc không phải của một người. Tự chúng ta nhận thấy, văn học Việt Nam là một trong những nét văn hoá cần phải đem giới thiệu với thế giới. Muốn thế, trước hết chúng ta phải tự quảng bá văn học nước mình. Phải đánh tiếng thì người ta mới tìm đến mình. Chính ý kiến này mà chúng tôi đã có được cuộc gặp gỡ lần đầu tiên vào năm 2002 do Hội đồng Văn học dịch thực hiện.

Tuy nhiên, Hội nghị lần thứ nhất không mang lại nhiều thành công như mong đợi vì ít người ủng hộ cho sự kiện này. Có người nói, tại sao lại phải tự đi quảng cáo văn học Việt Nam . Nhưng ít nhất, cuộc gặp gỡ đầu tiên đã mang lại kết quả nhất định, đánh tiếng chuông để sau 7 năm, Nhà nước nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc giới thiệu văn học Việt Nam với thế giới.

Nhìn lại lịch sử văn học Việt Nam mới thấy, ông cha ta ngày xưa đã ý thức được việc phải tự mình quảng bá văn học Việt Nam thông qua việc tự đem thơ, văn của mình giới thiệu với nước ngoài. Nhiều nhà tri thức đầu thế kỷ 20 như Nguyễn Văn Vĩnh, Hoàng Xuân Nhị đã mang nhiều tác phẩm như Truyện Kiều, Chinh phụ ngâm quảng bá sang Pháp.

- Sau 7 năm kể từ Hội nghị lần thứ nhất, theo ông, văn học Việt Nam được đánh thức như thế nào để từng cá nhân nhà văn cũng ý thức được việc tự tìm cách xuất ngoại cho tác phẩm của mình?

Nhiều nhà xuất bản đẩy mạnh việc xuất bản những tác phẩm văn học Việt Nam , hàng chục cuốn sách được dịch. Hàn quốc cũng dịch Chinh phụ ngâm.

Rõ ràng có đánh tiếng thì người ta sẽ chú ý. Có thể không có ngay được sự ào ào nhưng chỗ này chỗ kia, nếu chịu khó để ý thì thấy ngay người Việt Nam cũng có sự chủ động hơn. Từ đó nhiều sách tự dịch.

Tuyển thơ từ năm 1960 cho đến 2007 của Trần Nhuận Minh gần 1000 trang cũng đã được tác giả ý thức dịch. Nhiều cá nhân tác giả cũng tự tổ chức, tự dịch. Tôi nghĩ, phần nào cũng do hội nghị kia đánh thức. Có cú hích đó thì người ta sẽ hăng hái hơn. Ngoài ra còn có tập thơ của Vũ Mão, Thanh Thảo...

- Chỉ còn ít ngày nữa đến Hôi nghị quảng bá văn học Việt Nam, theo ông văn học Việt Nam sẽ cần được quảng bá như thế nào? Việc thống kê các tác phẩm Việt Nam đã xuất ngoại liệu có kịp trước Hội nghị?

Hội nghị không đơn thuần là cuộc gặp gỡ đại biểu đến từ nền văn học các quốc gia khác nhau. Ngoài ý nghĩa là cơ hội để có dịp Hội nhà văn thống kê những con số tác phẩm Văn học Việt Nam được giới thiệu tai nước ngoài thì Hội nghị còn hướng tới việc chúng ta đã quan tâm tới văn học của nước ngoài thế nào và thế giới đã dịch được những tác phẩm nào của mình.

Ngoài hội thảo theo các chủ đề mà Hội đã đề ra, chúng tôi dự kiến trưng bày một số bản thảo đã được dịch ra tiếng nước ngoài. Trong Hội nghị lần đầu tiên năm 2002, chưa có điều kiện in ra dù nhiều tác phẩm được dịch.

Hiện nay công tác tổng kết khá vất vả vì trước nay chúng ta không có thư viện sách dịch ra tiếng nước ngoài. Các tác phẩm xuất ngoại khá lẻ tẻ ở từng nước nhưng tập hợp thành từng bản thì chưa ở đâu có.

Hiện nay mới chỉ thấy được kết quả tương đối. Thời gian ngắn, điều kiện thư viện không có nên khi biết có sách dịch ở Anh, Mỹ nhưng chúng tôi lại không có trong tay thì không thể cho vào danh sách được. Chỉ những cuốn nào có trong tay, sách nào biết thông tin cụ thể thì sắp xếp lại. Chúng tôi nghĩ sau đợt thống kê này sẽ thấy con số không phải nhỏ những tác phẩm Việt Nam đã xuất ngoại.

- Trước nay, việc văn học Việt Nam được “xuất ngoại” sang nước ngoài dường như mang tính cá nhân, tự phát là nhiều chứ Thế giới không tự thân tìm hiểu các tác phẩm của ta mấy dể dịch?

Chúng ta hiện có hai xu hướng, một là các nhà văn có bạn bè ở nước ngoài. Họ cũng yêu những tác phẩm đó và thấy cần thiết quảng bá nên họ dịch sang tiếng nước họ đang cư trú. Xu hướng thứ hai là các nhà văn trong nước, nếu không có điều kiện thì nhờ bạn bè biết tiếng dịch hộ để xuất bản.

Trong những năm gần đây, có khá nhiều sách của các nhà văn Việt Nam được dịch ra tiếng nước ngoài mà do mình tự làm. Đó là thực tế. Ví dụ như tập thơ của Mai Văn Phấn, tiểu thuyết của Hoàng Quốc Khải, Trung Trung Đỉnh… cũng do người Việt Nam chúng ta dịch và giới thiệu.

- Như vậy, đến lúc nào Nhà nước sẽ thật sự bắt tay cùng Hội nhà văn để có được một hội đồng thẩm định và chọn lọc tác phẩm dịch ra các ngôn ngữ khác nhau thay vì việc làm tự phát như hiện nay?

Nếu Nhà nước có chính sách đầu tư thích đáng thì chúng tôi nghĩ, chỉ cần 1, 2 tỷ/năm thì ít ra chúng ta cũng có tới 10 đầu sách được quảng bá ra nước ngoài. Khi đó, người ta đọc sẽ thấy được giá trị của nền văn học Việt Nam . Nhưng nếu không ai giới thiệu thì nền văn học của chúng ta sẽ nằm yên và chẳng ai biết tới nền văn học của chúng ta.

Tập thơ của Hồ Xuân Hương sau khi được dịch đã bán tới 2 vạn bản ở Mỹ, hoặc truyện ngắn của Lê Minh Khuê khi dịch sang tiếng Anh cũng được Thụy Điển mua bản quyền để dịch ra tiếng Thụy Điển. Cũng sau đó, tập truyện này dành được giải thưởng lớn trong giải của các nhà văn Hàn Quốc.

Việc quảng bá văn học Việt Nam ra nước ngoài là cần thiết và không chỉ để cho bạn bè tự tìm đến mà chúng ta phải chủ động, trong đó có trách nhiệm của Hội đồng văn học dịch.

Tôi nghĩ mọi cái phải dần dần chứ không cùng một lúc được. Trong cao trào thế này, việc đánh tiếng Nhà nước là việc không phải của riêng cá nhân nào mà là việc chung. Khi Nhà nước tổ chức cuộc gặp gỡ lớn như thế này thì sẽ có kế hoạch lâu dài cho văn học Việt Nam . Khi có bàn tay của Nhà nước cùng với nguyện vọng của cá nhân sẽ bài bản hơn. Quả thật tác phẩm cần phải được thẩm định, nếu có giá trị, Nhà nước sẽ ủng hộ để tuyên truyền.

- Cho tới nay, việc thành lập Viện và Trung tâm dịch thuật dường như vẫn là nỗi canh cánh trong lòng của những người theo đuổi nghiệp dịch thuật như ông?

Chúng tôi nghĩ việc thành lập Viện và Trung tâm dịch thuật là cần thiết, phải tiến hành ngay và đào tạo dần từ bây giờ. Đến hội nghị sắp tới chúng tôi sẽ đưa ra vấn đề này.

Tôi mong rằng chúng ta sẽ chọn được tác phẩm hay, đích thực hơn để dịch. Việc có Viện dịch thuật sẽ hướng tới những tác phẩm có chất lượng hơn để giới thiệu với bạn bè thế giới.

Xin cảm ơn dịch giả Thúy Toàn!

Thiên Lam

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Hài hước đám cưới 2 họ thách đấu bóng chuyền
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Văn học cũng cần phải tự quảng bá

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Văn học cũng cần phải tự quảng bá bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Van hoc cung can phai tu quang ba ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Văn học cũng cần phải tự quảng bá ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.




CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.