Chủ nhật, 11 Tháng bảy 2004, 17:40 GMT+7

Văn học Nga có dấu hiệu "phục hưng" ở Việt Nam

Tiến sĩ văn học Đào Tuấn Ảnh:

Học đại học rồi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ở Đại học Lomonosov, Đào Tuấn Ảnh hiện được coi là một trong những chuyên gia về văn học Nga đương đại. Theo bà, đang có những báo hiệu về sự "phục hưng" văn hóa, văn học Nga ở VN.

+ Thưa chị, trước đây văn học Nga quen thuộc và thân thiết với độc giả VN. Đó là nền văn học vĩ đại với nhiều tác phẩm, tác giả lớn. Còn hiện nay, nhiều người tự hỏi không hiểu văn học Nga đương đại ra sao?

- Văn học Nga ở VN là một câu chuyện dài và số phận thăng trầm của nó hẳn mọi người đều biết. Nhiều thập kỷ văn học Nga Xô - viết chiếm lĩnh văn đàn và bạn đọc hầu như được tiếp xúc rất ít với văn học châu Âu, châu Mỹ.

Tới thời kinh tế thị trường, sách dịch bung ra, như một nhu cầu tự nhiên, sau khi quá tải bởi một món ăn đơn điệu, họ đổ xô vào những món ăn lạ bày la liệt trên mâm cỗ văn học dịch. Những món lạ này là sách văn học phương Tây với đủ chủng loại, từ tiểu thuyết ái tình đến trinh thám, hình sự, là sách Tàu, từ thuật tướng số, truyện kiếm hiệp tới các tác phẩm văn học hiện đại...

Trong hiệu sách các tác phẩm văn học Nga chiếm một vị trí rất khiêm tốn. Đối với thế hệ thuộc lứa tuổi 40-50 trở lên, văn học Nga chỉ còn là một kỷ niệm đẹp. Còn đối với thế hệ trẻ, văn học Nga trở nên xa lạ. Vậy mà đó là một nền văn học vĩ đại. Trong hai thế kỷ 19 và 20, nó đã cống hiến cho thế giới nhiều tên tuổi lẫy lừng và biết bao kiệt tác. Rất tiếc bạn đọc chúng ta mới chỉ được thưởng thức chút ít.

Lấy thí dụ về văn học giai đoạn giao thời thế kỷ 19- 20 (được gọi là "kỷ nguyên Bạc" của văn học Nga), Tschekov mang tiếng là được dịch nhiều nhất, song gần 1.000 truyện của ông, chúng ta mới chỉ dịch được khoảng 60-70 truyện, trong hơn chục vở kịch của ông mới có bốn, năm vở được dịch, nhưng lại dịch từ tiếng Pháp.

Chúng ta chưa dịch một tác phẩm nào của các trường phái văn học hiện đại Nga. Thiên tài Blok, chủ tướng thơ tượng trưng, chúng ta cũng mới chỉ dịch một tác phẩm "Mười hai người", còn Andrei Belyi thì bạn đọc VN còn chưa nghe đến tên.

Thơ vị lai mới chỉ có một mình Maiakovski được giới thiệu, mà cũng chỉ mảng thơ sau cách mạng, trong khi đó mảng thơ trước cách mạng của ông phong phú hơn nhiều.

Trường phái đỉnh cao (ackemism) may chăng có một vài bài thơ của Akhmatova được giới thiệu. Những hiện tượng văn xuôi lớn như Andreiev, Zamiatin, Platonov... còn ít được nhắc tới.

Văn học "hậu Xô-viết", tức văn học Nga hơn hai thập niên cuối này, cũng trong tình trạng tương tự. Mà đây lại là giai đoạn văn học rất đáng quan tâm bởi sự phong phú, đa dạng các trường phái, khuynh hướng sáng tác và những phong cách mới. Điều này thể hiện sự tìm tòi những tiếng nói nghệ thuật mới phù hợp với tinh thần thời đại, rất gần gũi với tình hình văn học đương đại của VN.

+ Tuy nhiên, hình như việc dịch tác phẩm văn học Nga ở VN đã có dấu hiệu lạc quan?

- Đời sống văn học, giống như dòng đời nói chung, luôn tự điều chỉnh và tự thoát khỏi những cực đoan. Mấy năm gần đây đã có những dấu hiệu quan tâm trở lại đối với văn học Nga. Bạn đọc chúng ta, sau một thời gian làm quen với văn học năm châu bốn biển, nay muốn gặp lại người bạn một thời đã từng thân thiết với mình.

Trong các hiệu sách đã xuất hiện nhiều tác phẩm văn học Nga cổ điển và một số tuyển tập tác phẩm văn học Nga đương đại. Bước khởi đầu tuy không rầm rộ, song báo hiệu về sự "phục hưng" văn hoá, văn học Nga ở VN.

+ Được biết chị đang dịch nhiều truyện ngắn của Tschekov và sắp tới sẽ in thành tuyển tập?

- Vâng. Đó là những tác phẩm lần đầu tiên được dịch sang tiếng Việt.

"Chương trình Tschekov" do Viện Văn học tiến hành là sự tiếp tục những công việc mà các nhà văn lớn, các nhà nghiên cứu của chúng ta đã làm được nửa thế kỷ qua.

+ Chị nhận xét thế nào về tình hình dịch văn học nước ngoài ở VN hiện nay?

- Trước đây, bước vào hiệu sách, giống như bà nội trợ đi chợ, chúng ta khổ sở vì không có gì để mua. Ngày nay, cũng giống bà nội trợ, chúng ta lại khổ sở vì không biết chọn mua cái gì. Ngoài chợ ê hề đồ ăn, thức uống, trong cửa hàng sách nhiều vô kể. Đây là hai mặt của tấm huân chương. Một mặt, mừng vì đây là một trong những biểu hiện đi lên của xã hội.

Mặt khác, lo vì sự nhiều ở đây kèm theo cái gọi là thượng vàng hạ cám. Riêng trong mảng sách dịch thôi cũng đã có cảm giác như mạnh ai người nấy dịch, vớ gì dịch nấy. Đã thế bạn đọc lại hầu như không được hướng dẫn giới thiệu, nên mỗi khi vào hiệu sách, mắt hoa hết cả lên, lượn đi lượn lại rồi chậc lưỡi mua đại mấy quyển. Về nhà đọc thấy tức anh ách, vì chất lượng dịch đã không ra làm sao, lỗi chính tả, in ấn nhiều. Vấn đề này không phải tôi là người nói đầu tiên và cũng không phải người cuối cùng. Nó là chuyện "biết rồi, khổ lắm, nói mãi".

Theo Đại đoàn kết - ND


Nhận xét tin Văn học Nga có dấu hiệu "phục hưng" ở Việt Nam

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Văn học Nga có dấu hiệu "phục hưng" ở Việt Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Van hoc Nga co dau hieu phuc hung o Viet Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Văn học Nga có dấu hiệu "phục hưng" ở Việt Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Văn Học của chuyên mục Văn Hóa.

Russian literature signs "renaissance" in Vietnam
Vietnam, Tuan Anh Dao, literature, Russian literature, University of Lomonosov, are considered, we, renaissance, sign, seal and contemporary, you read, translated, is, new

Undergraduate Study and successfully defended his doctoral thesis at the University of Lomonosov, Tuan Anh Dao is now considered one of the experts contemporary Russian literature. In your opinion, are the signs of the "renaissance" of culture, Russian literature in VN ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.