vietbao

Văn hóa dân gian thuộc về cộng đồng

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

PGS. TS Nguyễn Chí Bền - Viện trưởng Viện Văn hóa Thông tin:

Van hoa dan gian thuoc ve cong dong
Việc áp dụng thu phí bản quyền văn học nghệ thuật dân gian sẽ hạn chế việc sáng tạo ra những tác phẩm văn học dân gian của cộng đồng
Phản ứng trước thông tin đề nghị thu phí bản quyền văn học nghệ thuật dân gian của Hội Văn nghệ Dân gian VN, Viện trưởng Viện Văn hóa Thông tin, PGS. TS Nguyễn Chí Bền đã liên tục khẳng định tính bất khả thi của việc này.

* Ông đã được hỏi ý kiến về việc bảo hộ bản quyền văn học nghệ thuật dân gian ở nước ta chưa, thưa ông?

- Tôi đã đọc thông tin này trên báo và trước đó, tôi được thông báo trong cuộc họp giao ban của Bộ Văn hóa - Thông tin. Cục Bản quyền tác giả văn học nghệ thuật cũng mở lớp tập huấn về việc này nhưng tôi không có điều kiện tham gia.

* Quan điểm của ông về việc này như thế nào?

- Bảo hộ quyền tác giả trong văn học và văn hóa dân gian là một lĩnh vực mà chúng ta phải hết sức thận trọng và dè dặt.

Bởi văn học - văn hóa dân gian khác với văn học thành văn. Văn học thành văn được xác lập quyền tác giả ngay từ đầu, còn khi nói lời văn học - văn hóa dân gian tức là ta chấp nhận đặc trưng của nó, đó là không có tác giả, hoặc chưa có tác giả. Khởi thủy của văn học - văn hóa dân gian có thể là một tác giả, nhưng sau đó, cộng đồng đã biến nó thành sở hữu của cộng đồng.

Vì vậy, đặt vấn đề bản quyền tác phẩm văn học - văn hóa dân gian là không đơn giản. Theo tôi, không nên đặt ra vấn đề này. Tôi được biết, trong lớp tập huấn mà Cục Bản quyền mở đó, ngay chuyên gia bản quyền của Thụy Sĩ, TS. Emanuel cũng nói rằng với họ, bản quyền văn học - nghệ thuật dân gian cũng là điều phải nghiên cứu.

* Bảo hộ bản quyền cho văn học nghệ thuật dân gian là phải trả phí bản quyền cho chủ sở hữu, nhưng đặc trưng của những tác phẩm văn hóa dân gian là không có tác giả. Và để thực hiện cho được việc bảo hộ cho văn học nghệ thuật dân gian, một số người đã đưa ra ý kiến... cho cả làng đang lưu truyền tác phẩm văn hóa dân gian ấy làm chủ sở hữu và ai sử dụng thì phải xin phép và trả tác quyền cho làng đó. Theo ông, ý kiến này có "mơ hồ" quá không?

- Văn học - văn hóa nghệ thuật dân gian gắn bó với cộng đồng làng xã. Đặt vấn đề gắn với cộng đồng làng thì nghe có vẻ hợp lý, nhưng thực ra lại không hợp lý.

Tôi lấy thí dụ như Quan họ Bắc Ninh. Chủ thể sáng tạo lưu giữ Quan họ Bắc Ninh là cộng đồng hiện nay có 49 làng, nhưng tôi xin nói rằng trong Quan họ có rất nhiều yếu tố dân ca ở các vùng khác, thậm chí nó còn có cả yếu tố của nghệ thuật biểu diễn của chèo, tuồng, và gần đây, các nhà khoa học còn phát hiện ra rằng nó có yếu tố của nhạc Chăm.

Một thí dụ khác, có những câu ca dao như: Cày đồng giữa buổi ban trưa/ Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày. Câu này nếu truy tận gốc thì là... một bài thơ Đường. Nếu tính chuyện trả tiền bản quyền văn học dân gian thì phải trả cho ông Lý Thân người Trung Quốc. Bây giờ đòi trả bản quyền thì phải tìm ông ấy mà trả à? Tôi đứng về phía những người không ủng hộ việc ấy, vì nó không đúng với đặc trưng của văn hóa dân gian.

* Liệu việc áp dụng bản quyền này có hạn chế việc sáng tạo ra những tác phẩm văn học dân gian của cộng đồng không, thưa ông?

- Tôi cho rằng rất ảnh hưởng. Nếu tính đến việc bảo hộ văn học nghệ thuật dân gian, anh sẽ phải xác định đâu là tác phẩm nguyên gốc, đâu là dị bản và anh sẽ phải cố định hóa các văn bản, đưa về một văn bản gốc, coi đó là văn bản tốt nhất. Khi làm việc này, anh đã vi phạm nguyên tắc rất cơ bản của văn hóa dân gian - sự sáng tạo.

Tôi xin kể một thí dụ khi tôi đi điền dã ở Nam Bộ, một hôm, tôi ghi được một câu chuyện cổ tích rất tuyệt vời của một ông già. Ông đã kể câu chuyện cho tôi một cách trơn tru, trôi chảy. Tôi vui lắm cứ tưởng mình đã kiếm được một văn bản lạ!

Nhưng đến khi tôi về, tôi mở Truyện đời xưa của Trương Vĩnh Ký ra, thấy ông ấy kể y xì trong ấy. Việc văn bản hóa các tác phẩm hạn chế các sáng tạo. Đặc thù của văn học - văn hóa dân gian là cộng đồng tham gia liên tục và không ngừng vào quá trình sáng tạo ấy.

* Xin cảm ơn ông!

Theo Gia đình và Xã hội

Hotgirl hận đời đi lang thang chửi bới giữa đường phố Hà Nội
Comment :Văn hóa dân gian thuộc về cộng đồng
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Văn hóa dân gian thuộc về cộng đồng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Van hoa dan gian thuoc ve cong dong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Văn hóa dân gian thuộc về cộng đồng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Folklore of the community
Dr Nguyen Chi Ben, Institute of Literature, Folklore, Folk Art, Literature: Folk Art, royalty, copyright and Cultural Association, the community information and documents, belonging, creativity, protection, jobs
Responding to request fee information copyright literary folk art of the Folk Arts VN, Institute of Culture and Information , Assoc. Dr Nguyen Chi Ben has repeatedly confirmed the feasibility of this real ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t