vietbao

Văn hóa dân gian thuộc về cộng đồng

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

PGS. TS Nguyễn Chí Bền - Viện trưởng Viện Văn hóa Thông tin:

Van hoa dan gian thuoc ve cong dong
Việc áp dụng thu phí bản quyền văn học nghệ thuật dân gian sẽ hạn chế việc sáng tạo ra những tác phẩm văn học dân gian của cộng đồng
Phản ứng trước thông tin đề nghị thu phí bản quyền văn học nghệ thuật dân gian của Hội Văn nghệ Dân gian VN, Viện trưởng Viện Văn hóa Thông tin, PGS. TS Nguyễn Chí Bền đã liên tục khẳng định tính bất khả thi của việc này.

* Ông đã được hỏi ý kiến về việc bảo hộ bản quyền văn học nghệ thuật dân gian ở nước ta chưa, thưa ông?

- Tôi đã đọc thông tin này trên báo và trước đó, tôi được thông báo trong cuộc họp giao ban của Bộ Văn hóa - Thông tin. Cục Bản quyền tác giả văn học nghệ thuật cũng mở lớp tập huấn về việc này nhưng tôi không có điều kiện tham gia.

* Quan điểm của ông về việc này như thế nào?

- Bảo hộ quyền tác giả trong văn học và văn hóa dân gian là một lĩnh vực mà chúng ta phải hết sức thận trọng và dè dặt.

Bởi văn học - văn hóa dân gian khác với văn học thành văn. Văn học thành văn được xác lập quyền tác giả ngay từ đầu, còn khi nói lời văn học - văn hóa dân gian tức là ta chấp nhận đặc trưng của nó, đó là không có tác giả, hoặc chưa có tác giả. Khởi thủy của văn học - văn hóa dân gian có thể là một tác giả, nhưng sau đó, cộng đồng đã biến nó thành sở hữu của cộng đồng.

Vì vậy, đặt vấn đề bản quyền tác phẩm văn học - văn hóa dân gian là không đơn giản. Theo tôi, không nên đặt ra vấn đề này. Tôi được biết, trong lớp tập huấn mà Cục Bản quyền mở đó, ngay chuyên gia bản quyền của Thụy Sĩ, TS. Emanuel cũng nói rằng với họ, bản quyền văn học - nghệ thuật dân gian cũng là điều phải nghiên cứu.

* Bảo hộ bản quyền cho văn học nghệ thuật dân gian là phải trả phí bản quyền cho chủ sở hữu, nhưng đặc trưng của những tác phẩm văn hóa dân gian là không có tác giả. Và để thực hiện cho được việc bảo hộ cho văn học nghệ thuật dân gian, một số người đã đưa ra ý kiến... cho cả làng đang lưu truyền tác phẩm văn hóa dân gian ấy làm chủ sở hữu và ai sử dụng thì phải xin phép và trả tác quyền cho làng đó. Theo ông, ý kiến này có "mơ hồ" quá không?

- Văn học - văn hóa nghệ thuật dân gian gắn bó với cộng đồng làng xã. Đặt vấn đề gắn với cộng đồng làng thì nghe có vẻ hợp lý, nhưng thực ra lại không hợp lý.

Tôi lấy thí dụ như Quan họ Bắc Ninh. Chủ thể sáng tạo lưu giữ Quan họ Bắc Ninh là cộng đồng hiện nay có 49 làng, nhưng tôi xin nói rằng trong Quan họ có rất nhiều yếu tố dân ca ở các vùng khác, thậm chí nó còn có cả yếu tố của nghệ thuật biểu diễn của chèo, tuồng, và gần đây, các nhà khoa học còn phát hiện ra rằng nó có yếu tố của nhạc Chăm.

Một thí dụ khác, có những câu ca dao như: Cày đồng giữa buổi ban trưa/ Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày. Câu này nếu truy tận gốc thì là... một bài thơ Đường. Nếu tính chuyện trả tiền bản quyền văn học dân gian thì phải trả cho ông Lý Thân người Trung Quốc. Bây giờ đòi trả bản quyền thì phải tìm ông ấy mà trả à? Tôi đứng về phía những người không ủng hộ việc ấy, vì nó không đúng với đặc trưng của văn hóa dân gian.

* Liệu việc áp dụng bản quyền này có hạn chế việc sáng tạo ra những tác phẩm văn học dân gian của cộng đồng không, thưa ông?

- Tôi cho rằng rất ảnh hưởng. Nếu tính đến việc bảo hộ văn học nghệ thuật dân gian, anh sẽ phải xác định đâu là tác phẩm nguyên gốc, đâu là dị bản và anh sẽ phải cố định hóa các văn bản, đưa về một văn bản gốc, coi đó là văn bản tốt nhất. Khi làm việc này, anh đã vi phạm nguyên tắc rất cơ bản của văn hóa dân gian - sự sáng tạo.

Tôi xin kể một thí dụ khi tôi đi điền dã ở Nam Bộ, một hôm, tôi ghi được một câu chuyện cổ tích rất tuyệt vời của một ông già. Ông đã kể câu chuyện cho tôi một cách trơn tru, trôi chảy. Tôi vui lắm cứ tưởng mình đã kiếm được một văn bản lạ!

Nhưng đến khi tôi về, tôi mở Truyện đời xưa của Trương Vĩnh Ký ra, thấy ông ấy kể y xì trong ấy. Việc văn bản hóa các tác phẩm hạn chế các sáng tạo. Đặc thù của văn học - văn hóa dân gian là cộng đồng tham gia liên tục và không ngừng vào quá trình sáng tạo ấy.

* Xin cảm ơn ông!

Theo Gia đình và Xã hội

Comment :Văn hóa dân gian thuộc về cộng đồng
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Văn hóa dân gian thuộc về cộng đồng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Van hoa dan gian thuoc ve cong dong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Văn hóa dân gian thuộc về cộng đồng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Folklore of the community
Dr Nguyen Chi Ben, Institute of Literature, Folklore, Folk Art, Literature: Folk Art, royalty, copyright and Cultural Association, the community information and documents, belonging, creativity, protection, jobs
Responding to request fee information copyright literary folk art of the Folk Arts VN, Institute of Culture and Information , Assoc. Dr Nguyen Chi Ben has repeatedly confirmed the feasibility of this real ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ