vietbao

Từ điển tiếng Việt: Bát nháo và “mạo danh”

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Khi tìm hiểu cuốn từ điển “Tiếng Việt dành cho học sinh” (tác giả Vũ Chất, NXB Trẻ ấn hành), chúng tôi đã chứng kiến một thị trường Từ điển Tiếng Việt lộn xộn, bát nháo và “mượn danh” tùm lum.

Bìa NXB Thanh niên, ruột NXB Trẻ

Sau khi có thông tin về những nhầm lẫn nghiêm trọng của cuốn Từ điển Tiếng Việt của tác giả Vũ Chất, bà Quách Thu Nguyệt, GĐ NXB Trẻ cho biết: Bản thân bà cũng hết sức ngạc nhiên, nếu nhầm lẫn như thế thì... hãi quá. Nhưng NXB cũng chưa tìm lại được cuốn từ điển này vì nó đã được phát hành từ năm 2000 hoặc 2001 gì đó; còn tác giả Vũ Chất thì cũng không biết là ai.

Các cán bộ ở Viện Ngôn ngữ học, Hội Ngôn ngữ học Việt Nam cũng lần đầu nghe nói đến cái tên Vũ Chất.

Tại hiệu sách Anh Minh, số 7 Đinh Lễ, Hà Nội, tình cờ tôi giở cuốn từ điển Trung Việt khổ nhỏ (bìa đề NXB Thanh niên và cơ quan biên soạn – Ngôn ngữ học Việt Nam), thì té ra đó chính là một (bản nhái) cuốn từ điển "sai be bét" nói trên của tác giả Vũ Chất! Số đăng ký XB 15/67 do Cục XB cấp ngày 4-1-2001 và giấy trích ngang KHXB số 106/2001. In xong và nộp lưu chiểu tháng 31-2001. Nhưng điều khôi hài là đằng sau cái bìa của NXB Thanh niên, ruột bên trong là copy 100% bản in của NXB Trẻ (kể cả lời giới thiệu và tên những người biên tập, chịu trách nhiệm bản thảo).

Tiếng Việt thời... cổ lỗ sĩ

"Buồn cười (bt): buồn mà cười”. Đó là nguyên văn cách giải nghĩa trang 75 của cuốn sách này. Điều mà một học sinh cấp 1 cũng biết là không phải thế. Buồn cười là không nhịn được mà cười thôi...

Tại sao lại có cái sai ngớ ngẩn như thế này? Sau khi nghiên cứu khá kỹ cuốn từ điển trên, tôi nhận ra rằng tác giả của nó không phải quá dốt về tiếng Việt, mà hình như ông ta sống vào một thời cổ lỗ sĩ nào đó.

Ví dụ, từ "buồn cười" tác giả xếp vào loại “bt”, tức là biến từ, ngoài ra còn dùng các từ loại khác như chỉ định từ, đại danh từ ... khá xa lạ với ngữ pháp tiếng Việt hiện nay.

Có lẽ chính vì là người “thời cổ lỗ sĩ”, cho nên, trong nhóm từ “buồn”, ngoài buồn cười, còn có những từ khác giải nghĩa cũng rất ngớ ngẩn: buồn teo là buồn chỗ vắng vẻ. Buồn thiu là buồn trong quạnh hiu. “Buồn chán" thì giải nghĩa quanh quẩn là: buồn, chán không muốn làm việc gì. Cách giải nghĩa thường rất thiếu mạch lạc và làm cho người ta khó hiểu hơn. Khám nghiệm: là xét kỹ và nghiệm coi thế nào .

Còn những chỗ sai cũng kể vô số, thí dụ: Buông xuôi nghĩa là: chết, thả, duỗi hai tay ra (thực ra chỉ có nghĩa: bỏ mặc cho sự việc tiếp tục diễn biến theo hướng tiêu cực ).

"Khai quật” là “đào mồ lên” (nhầm với từ "quật mồ", "quật mả"). Từ “vược” (trang 740) giải thích: giống cá lớn ở biển, cũng gọi là cá heo (trong khi đó hai loài cá này rất khác nhau).

Nói tóm lại, có thể kể hàng trăm, nghìn chỗ tác giả Vũ Chất giải nghĩa không chính xác hoặc không hết nghĩa của từ. Đạo giáo nghĩa là: nói chung các tôn giáo (thực ra Đạo giáo là một tôn giáo cụ thể). Vì nhầm như thế nên đến từ "đạo sỹ”, tác giả cho là: người theo tôn giáo (như thế thì nhà sư cũng là đạo sỹ à?) "Đế quốc” là nước có vua (vậy đế quốc Mỹ có vua không?)

Cuối cùng, thú thực khi xem đến từ “đề án" được tác giả giải thích là “nghị án đưa ra để bàn cãi”, thì tôi lập tức gấp ngay quyển từ điển lại vì tôi biết chắc rằng tác giả Vũ Chất, nếu không phải là nhà thông thái kiểu ông già Khốt-ta-bít vừa từ trong cái bình chui ra, thì cũng không thể là người sống vào thời này nữa!

Lẽ ra với một cuốn từ điển “khai quật” được từ thuở nảo đời nào, NXB nếu không "chỉnh lý" thì cũng phải nói rõ cho người dùng biết, rằng đó chỉ là cuốn sách để khảo cứu chuyên môn hẹp, chứ không thể in khổ nhỏ rồi đề dòng chữ “dùng cho học sinh" để làm hại biết bao trẻ em!

“Mượn danh" tùm lum

Cuốn từ điển trên có đề tên cơ quan biên soạn ở đầu là "Ngôn ngữ học Việt Nam". Khi chúng tôi hỏi thì cả Viện Ngôn ngữ học Việt Nam và Hội Ngôn ngữ học Việt Nam đều không phải là cơ quan biên soạn sách. Và lãnh đạo cả hai cơ quan này đều than thở là có rất nhiều người đang "lập lờ đánh lận" danh nghĩa của cơ quan họ.

Trên thị trường, hàng loạt các cuốn sách Từ điển Tiếng Việt khổ lớn, nhỏ đều mạo nhận danh nghĩa "Ngôn ngữ học Việt Nam" trong khi đó chất lượng không biết thế nào. "Hoành tráng" nhất, cuốn từ điển của GS Bùi Quang Tịnh, Bùi Thị Tuyết Thanh (NXB VH-TT, giấy phép XB 321/CXB cấp ngày 5-4-2000)... cũng đề danh nghĩa đó.

Có những cuốn vừa mạo danh, vừa cẩu thả không thể tưởng tượng được. Ví dụ cuốn Từ điển Tiếng Việt, ngoài bìa đề của Bùi Minh Quốc, Tuyên Quang (NXB Thống kê) vừa phát hành trong quý I năm nay. Nhưng bên trong thì tên tác giả cũng... sai, một trang chỉ ghi Tuyên Quang, trang nữa thì ghi thành Quang Huy, Minh Quốc! Vậy đâu là tác giả?

Có khi cùng một giấy phép xuất bản (số 40-622 XB-QLXB (18-5-2004); nhưng lại biến thành ba cuốn từ điển với ba nhóm tác giả khác nhau, khi là nhóm biên soạn Hùng Thắng, Thanh Hương, Bằng Cẩm (NXB Thống kê), khi thành cuốn của hai tác giả Bùi Thị Tuyết Hạnh - Thanh Lan...

Trước cảnh hỗn loạn của các sách Từ điển Tiếng Việt, một nhà ngôn ngữ học thở dài: Cả một tập thể nhà khoa học trong nhiều năm mới cho ra đời được một cuốn từ điển. Bây giờ người ta xào xáo chỗ này chỗ nọ, in ấn tùm lum, tại sao không thấy cơ quan chức năng nào phát hiện, thu hồi?

Theo Thể thao Văn hóa

Comment :Từ điển tiếng Việt: Bát nháo và “mạo danh”
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Từ điển tiếng Việt: Bát nháo và “mạo danh” bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tu dien tieng Viet Bat nhao va mao danh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Từ điển tiếng Việt: Bát nháo và “mạo danh” ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Vietnamese Dictionary: Bat dive and "impersonate"
Vietnamese, Vu Quality, Youth Publishing House, Vietnam, linguistics, primitive artist, dictionaries, author, topsy-turvy, impersonation, the office, explained, book, sad, people
While exploring dictionary "Vietnamese student" (author chat, Youth Publishing House published), we have witnessed a Vietnamese market upside Dictionary mess, topsy-turvy and "dummy" splash lum ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ