Từ "Nhật ký trong tù" đến "Những vần thơ thép"

Tu Nhat ky trong tu den Nhung van tho thep
Một cảnh trong vở chèo "Những vần thơ thép".

Sau 10 năm nghiền ngẫm "Nhật ký trong tù", nhà biên kịch Trần Đình Ngôn nâng niu từng con chữ, chăm chút từng câu hát, cân nhắc từng cảnh diễn... để tháng 5/2005, "Những vần thơ thép" ra đời...

Từ đêm 12/5 đến đêm 19/5, Nhà hát Chèo Việt Nam liên tục công diễn vở "Những vần thơ thép" và coi đó là món quà dâng lên sinh nhật lần thứ 117 của Bác kính yêu, là hành động thiết thực hưởng ứng cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh".

"Thơ xưa thường chuộng thiên nhiên đẹp

Mây, gió, trăng, hoa, tuyết, núi, sông

Nay ở trong thơ nên có thép

Nhà thơ cũng phải biết xung phong"

Đó là bốn câu trong bài "Cảm tưởng đọc Thiên gia thi" của thi nhân Hồ Chí Minh trong thời gian Người bị nhà cầm quyền Tưởng Giới Thạch bắt giữ và giam cầm vô cớ.

"Cảm tưởng đọc Thiên gia thi" là 1 trong số 134 bài trong tập "Nhật ký trong tù" đầy chất thép của nhà cách mạng vĩ đại Việt Nam Hồ Chí Minh viết trong hơn một năm Người phải sống trong chế độ lao tù hà khắc.

"Tôi đọc trăm bài trăm ý đẹp

Ngọn đèn tỏa sáng mái đầu xanh

Vần thơ của Bác vần thơ thép

Mà vẫn mênh mông bát ngát tình"

Đó là những câu thơ rất nổi tiếng của Hoàng Trung Thông sau khi nhà thơ đọc tập "Nhật ký trong tù" của Hồ Chí Minh.

Như là một gợi ý, từ câu thơ "Nay ở trong thơ nên có thép" của Hồ Chí Minh và "Vần thơ của Bác vần thơ thép" của Hoàng Trung Thông đã giúp nhà biên kịch Trần Đình Ngôn chọn được cái tên thật đắt, thật hợp cho vở chèo mới nhất của ông: "Những vần thơ thép".

Nhưng, như Trần Đình Ngôn tâm sự, để có được một vở chèo xứng đáng với tầm vóc của lãnh tụ kiệt xuất Hồ Chí Minh, ông đã đọc rất nhiều trang Người viết và những trang viết về Người. Đọc để nghiền ngẫm và chọn giai đoạn nào trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Người phù hợp nhất với sân khấu chèo.

Thật may là khi đọc đi, đọc lại "Nhật ký trong tù", hình ảnh của nhân vật lãnh tụ hiện lên thật lung linh, sống động. Những câu thơ của Người bỗng như ngân nga thành lời hát của những làn điệu chèo truyền thống.

Sau 10 năm nghiền ngẫm "Nhật ký trong tù", nhà biên kịch Trần Đình Ngôn nảy ra ý tưởng: Lấy bối cảnh là những nhà lao mà Hồ Chí Minh đã từng qua, những người bạn tù, những viên cai ngục mà Người từng tiếp xúc, nỗi cơ cực của người dân Trung Quốc dưới thời Tưởng Giới Thạch cầm quyền mà Người được chứng kiến để xây dựng thành vở chèo với nhiều tuyến nhân vật, trong đó Hồ Chí Minh là nhân vật chính nhưng phải đảm bảo tính chân thực của lịch sử…


Đầu năm 2005, sau khi được Ban lãnh đạo Nhà hát Chèo Việt Nam chấp nhận ý tưởng đưa "Nhật ký trong tù" lên sân khấu, Trần Đình Ngôn mới bắt tay vào sáng tác.

Sau hơn ba tháng nâng niu từng con chữ, chăm chút từng câu hát, cân nhắc từng cảnh diễn... tháng 5/2005, "Những vần thơ thép" của Trần Đình Ngôn ra đời và được tập thể Nhà hát Chèo Việt Nam đón nhận và dàn dựng một cách hào hứng.

Tháng 9 năm ấy, tại Hội diễn sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc, "Những vần thơ thép" đoạt giải xuất sắc và cũng là giải duy nhất của Hội diễn. Cùng với giải thưởng cho "Những vần thơ thép", tác giả kịch bản và đạo diễn cũng được trao giải cao.

Tuy nhiên, để làm nên thành công của "Những vần thơ thép" phải kể đến công lao của tập thể nghệ sỹ của Nhà hát Chèo Việt Nam . Với tư cách trưởng đoàn và được phân công đạo diễn "Những vần thơ thép", NSND Bùi Đắc Sừ đã dày công tìm tòi một ê kíp tốt nhất cho mình. Nhạc sỹ quân đội Đôn Truyền được mời viết nhạc. Cố NSND Bùi Huy Hiếu được mời thiết kế mỹ thuật, họa sỹ Văn Phức được giao nhiệm vụ hoá trang cho NSƯT Phú Kiên đóng vai Hồ Chí Minh.

Quả thật qua hơn 2 giờ được dõi theo một câu chuyện xảy ra ở một tỉnh miền núi Trung Quốc cách đây đã 65 năm, qua phần biểu diễn của tập thể diễn viên, khán giả như được sống lại một thời, được chia sẻ với những gì mà nhà cách mạng Hồ Chí Minh đã trải qua từ khi Người vô cớ bị bắt giam (29/8/1942):

"Túc Vinh mà để ta mang nhục/ Cố ý dằng dai, chậm bước mình/ Bịa chuyện tình nghi là gián điệp/ Cho người vô cớ mất thanh danh". (Bị bắt giữ ở phố Túc Vinh).

Cho đến ngày Người được trả tự do ( 10/9/1943 ) phải tập leo núi để tiếp tục con đường hoạt động cách mạng của mình:

"Núi ấp ôm mây, mây ấp núi/ Lòng sông gương sáng, bụi không mờ/ Bồi hồi dạo bước Tây Phong lĩnh/ Trông lại trời Nam, nhớ bạn xưa" (Mới ra tù tập leo núi).

Sau hội diễn, Nhà hát Chèo Việt Nam tiếp tục mang "Những vần thơ thép" đi biểu diễn phục vụ đồng bào chiến sĩ khắp miền đất nước và ở đâu vở diễn cũng thu hút được sự chú ý và cảm tình đặc biệt của khán giả.

Nhân dịp 117 năm Ngày sinh nhật Bác, "Những vần thơ thép" tiếp tục được ra mắt khán giả Thủ đô tại sân khấu Nhà hát Chèo Việt Nam mới được sửa chữa và tôn tạo.

Vào đúng ngày sinh nhật Bác, "Những vần thơ thép" sẽ được Đài Truyền hình Việt Nam truyền hình trực tiếp để khán giả cả nước có thể thưởng thức được vở diễn và hiểu thêm tư tưởng, nhân cách lớn của lãnh tụ Hồ Chí Minh qua những vần thơ Người viết cách đây hơn 65 năm, qua diễn xuất tài hoa và tinh tế của các nghệ sỹ sân khấu chèo hàng đầu của Việt Nam như: NSƯT Phú Kiên (vai Hồ Chí Minh), Hương Dịu (vai Quế Hoa), Mạnh Huấn (vai Lưu đội trưởng)...


Khán giả cũng được nghe lại hàng chục bài trong tập "Nhật ký trong tù" qua giọng ngâm và các làn điệu chèo lay động lòng người do NSND Thanh Hoài, NSƯT Khắc Tư và dàn đồng ca gồm các nghệ sĩ: Minh Thu, Minh Tâm, Thu Hiền, Thu Hằng thể hiện theo từng lớp diễn.

(CAND)

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Chi 24 tỷ phân làn rồi bỏ: Nên thừa nhận thất bại!

Hà Nội nên thừa nhận việc phân làn bằng dải phân cách bê tông trên các tuyến phố không hiệu quả nên tháo đi, chứ đừng nói chủ quan do ý thức người dân tốt lên.

Nhận xét tin Từ "Nhật ký trong tù" đến "Những vần thơ thép"

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Từ "Nhật ký trong tù" đến "Những vần thơ thép" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tu Nhat ky trong tu den Nhung van tho thep ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Từ "Nhật ký trong tù" đến "Những vần thơ thép" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

From "Diary in prison" to "The Poems of steel"
Ho Chi Minh, Tran Dinh Languages, Vietnam Cheo Theatre, prison diary, the in theater, poetry, brooding, theater, the audience and cherished, was born, place, person, steel

After 10 years of careful thought "Diary in prison", writer Tran Dinh Language cherished every child word, every sentence sing a little hard, considering every single scene ... for May / 2005, "The Poems of steel" was born ....

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2901 Vu trom xang may bay cuc lon
    Thời sự 24h(29/01): Vụ trộm xăng máy bay cực lớn

    'Trực thăng chao đảo rồi chúi xuống đất'; Bắt băng trộm xăng máy bay cực lớn ở TP.HCM; 20 xác linh trưởng khô bốc mùi trên xe khách; Lời khai rúng động của học sinh giết nam ca sĩ; Trung úy cảnh sát bị nghi phạm buôn ma túy bắn chết... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/1.

  • Thoi su 24h2801 Roi may bay 4 phi cong hy sinh
    Thời sự 24h(28/01): Rơi máy bay, 4 phi công hy sinh

    22 người vào quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Trực thăng rơi ở TP.HCM, 4 phi công hy sinh; Bắt nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Hung thủ 15 tuổi giết hại nam ca sĩ ở Sài Gòn; Bắt lô ma túy 20 tỷ ở sân bay...

  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn