Viện nghệ thuật Courtauld (Anh) triển lãm ở Luân Đôn bộ sưu tập của hoàng hậu Pháp Joséphine de Beauharnais. Đây là lần đầu tiên bộ sưu tập của Joséphine được trưng bày đầy đủ sau khi bà mất.
 |
 |
| Pho tượng La Danseuse (Vũ nữ) |
Áo dài triều phục bằng vải tuyn thêu bạc của Joséphine |
Trong khuôn khổ hợp tác với bảo tàng Saint-Petersbourg (Nga) và chuẩn bị tiếp nhận bộ sưu tập trong lâu đài Rueil-Malmaison (gần Paris), viện nghệ thuật Courtauld giới thiệu ở Someset House (Luân Đôn) bộ sưu tập của Joséphine de Beauharnais - hoàng hậu của Napoléon I.
Mở cửa từ 25-7 đến 04-11-2007 với chủ đề Nước Pháp tại Nga, các hiện vật đáng chú ý của triển lãm là pho tượng La danseuse (Vũ nữ) bằng đá cẩm thạch trắng do Antonio Canova (1757 – 1822) sáng tác năm 1812; một chiếc áo dài triều phục bằng vải tuyn thêu bạc và các đĩa sứ trên đó vẽ lại các bức tranh trong bộ sưu tập của Joséphine.
Trái với các đề tài cổ điển thường thấy trong sáng tác của Antonio Canova, mái tóc và y phục của pho tượng La Danseuse (được sáng tác theo đơn đặt hàng của hoàng hậu Joséphine) mang vẻ đương đại (thế kỷ XIX).
Triển lãm cũng tái hiện nguồn gốc đôi khi đầy bi kịch của một số hiện vật. Chẳng hạn, 40 bức tranh Joséphine được đại tướng Lagrange tặng cuối năm 1806 là chiến lợi phẩm từ trận đánh ở Cassel với các thân vương vùng Hesse-Cassel.
Qua các hiện vật được trưng bày, Joséphine xuất hiện không giống như một người phụ nữ nhẹ dạ yêu thích những vật dụng xa hoa mà là một nhà sưu tập chính chắn cũng như một người bảo trợ nghệ thuật.
Thật vậy, ngoài tác phẩm của các danh họa Ý, xứ Flandre và Hà Lan, ta còn thấy tác phẩm của những nghệ sĩ chưa nổi tiếng được hoàng hậu giúp đỡ. Cho đến khi qua đời (1814), hoàng hậu Joséphine sở hữu 350 bức tranh nhưng cũng mang nợ đến 3 triệu franc. Đó là nguyên nhân vì sao một phần bộ sưu tập được chuyển sang Nga.
 |
| Bức tranh Landscape with Tobias and the Angel của Claude Lorrain |
Tháng 8-1815, Sa hoàng Alexandre I đã mua 38 bức tranh trong bộ sưu tập của hoàng hậu Joséphine và được tặng 4 bức tượng cẩm thạch trắng của Antonio Canova - nhà điêu khắc nổi danh nhất châu Âu thời đó. Sa hoàng trả cho Eugène và Hortense de Beauharnais - hai con gái của Joséphine - một khoản tiền để họ thanh toán một phần nợ của người mẹ quá cố. Trị giá khoản tiền được giữ bí mật nhưng các chuyên gia ước tính xấp xỉ 1 triệu franc.
Đầu tháng 9-1815, các bức tranh trên được bí mật vận chuyển từ Malmaison đến đại sứ quán Nga tại Paris, bất chấp Malmaison là khu vực thuộc Anh và chính phủ Phổ yêu cầu phải chuyển hồi các bức tranh.
Năm 1829, Hortense de Beauharnais bán tiếp 30 bức tranh cho Sa hoàng Nicolas I. Mười năm sau, Maximilien - cháu nội của Joséphine - kết hôn với Maria - cô công chúa được sủng ái nhất của Nicolas I. Khi đôi uyên ương chuyển đến sống tại Saint Pétersbourg, vị phò mã trẻ đã mang về Nga tất cả những tác phẩm thừa kế từ cha mình.
Sau cách mạng tháng mười Nga 1917, các tác phẩm trên trở thành tài sản quốc gia và được đưa vào bảo tàng Ermitage.
TRẦN LƯƠNG CÔNG KHANH (Theo AFP và Novosti)
