Thứ năm, 30 Tháng sáu 2005, 16:24 GMT+7

Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa

Chỉ với cây “bút lửa” tự chế và vài tấm ván bạch tùng, Phi Anh đã sáng tác hàng trăm bức tranh đặc sắc, trong đó có những tác phẩm có mặt ở các nước Pháp, Đức, Mỹ, Canada.

Nghệ nhân chạm tranh “bút lửa” tài hoa

Tranh but lua tu trai tim thap lua
Tranh Bác Hồ trong hang Pắc Bó vẽ bằng bút lửa
Chiếc“bút lửa” với ngòi bằng đồng (được đốt nóng bởi nguồn điện) dịch chuyển rất nhanh như làm xiếc trên tấm ván trắng. Ngòi đồng chạm đến đâu, bề mặt tấm ván bị cháy sém đến đó; đồng thời tỏa ra mùi thơm dìu dịu của bạch tùng – một loại gỗ quý.

Ấn sát ngòi bút xuống mặt gỗ thì vết cháy có màu nâu đậm, còn nếu ngòi chỉ khẽ chạm vào gỗ, màu sẽ nhạt hơn... Dưới ngòi bút nóng bỏng của nghệ nhân, những đường nét hiện ra trên mặt gỗ thật sắc sảo, có hồn.

Tuy chỉ có hai gam màu cơ bản là màu trắng của gỗ và màu nâu đậm hoặc nhạt tùy theo độ “cháy” nhưng với sự phối sắc, tạo hình tinh tế, nghệ nhân Nguyễn Phi Anh đã sáng tác nhiều tranh “bút lửa” độc đáo, có tính thẩm mỹ cao.

Thăm căn gác xép bằng gỗ xinh xắn của ông ở 14/2 Trần Hưng Đạo, Đà Lạt, nhiều người như bị thôi miên trước những bức tranh sinh động, lạ mắt… phảng phất nét hoang dã, huyền bí của miền đất Tây Nguyên hùng vĩ.

Nổi bật là các tranh phong cảnh phác họa đêm trăng huyễn hoặc ở Thung lũng tình yêu, rừng thông huyền bí ẩn hiện trong sương, hồ Xuân Hương lăn tăn gợn sóng thấp thoáng những cánh buồm thơ mộng…

Về mảng chân dung, người thưởng lãm không khỏi xao xuyến trước bức tranh được chạm thật sinh động, có hồn về cố nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn cùng nữ ca sĩ nhiều duyên nợ Khánh Ly.

Đặc biệt hơn cả là bức tranh khổ lớn “Bác Hồ trong hang Pắc Bó” tái hiện hình ảnh Bác thật gần gũi, giản dị nhưng cũng rất thanh cao. Bức chân dung ấy được chọn trưng bày tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, còn bản thân họa sĩ được tặng bằng khen nghệ nhân xuất sắc.

Tranh but lua tu trai tim thap lua
Anh Phi Anh đang chạm tranh vẽ Bác Hồ
Nhiều Việt kiều về thăm quê đã tìm đến đặt hàng nghệ nhân Phi Anh. Đơn đặt hàng rất nhiều, nhất là từ các cửa hàng bán sản phẩm lưu niệm cho du khách. Thế nhưng, Phi Anh không chạy theo số lượng mà dành nhiều thời gian công sức để thể hiện những đề tài độc đáo.

Ông hay lang thang khắp các danh lam thắng cảnh tìm cảm hứng, tư liệu cho “những đứa con tinh thần” của mình. Ngoài ra, Phi Anh còn tham gia nhiều cuộc triển lãm ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Nha Trang, Phú Yên…; “vẽ” chân dung cho người yêu nghệ thuật tại các địa phương để giới thiệu nghề chạm tranh “bút lửa” – nét duyên riêng có của Đà Lạt .

Khôi phục nghề truyền thống độc đáo

“Bút lửa” chỉ có thể “vẽ” trên Bạch tùng bởi ván gỗ màu trắng, không có dầu, khi ngòi đồng chạm vào, bề mặt tấm ván sẽ không bị cháy tràn lan mà hiện ra những đường nét tinh xảo, đúng với ý tưởng của họa sĩ.

Oái ăm thay, bạch tùng rất đắt và không dễ gì mua được bởi ở Việt Nam, loại cây này chỉ phân bố tại một số khu rừng thuộc tỉnh Lâm Đồng và được khai thác với số lượng hạn chế.

Thời gian đầu học nghề (năm 1981), Phi Anh rất lóng ngóng nên các tấm ván Bạch tùng bị cháy loang lổ, phải cho vào bếp làm củi. Không nản lòng, Phi Anh vừa vẽ tranh sơn dầu kiếm tiền vừa kiên trì học chạm “bút lửa” và phải sau hai năm ròng rã, mới có được những tác phẩm ưng ý.

Hiện nay, dẫu đã 22 năm trong nghề nhưng nhiều khi ông vẫn phải vứt bỏ hàng loạt tranh đang vẽ dở dang vì bị hỏng. Thế đấy, nghề chạm “bút lửa” không chỉ đòi hỏi khiếu hội họa, sự khéo léo mà còn rất cần sự nhẫn nại.

Thời hoàng kim của nghề chế tác hàng thủ công mỹ nghệ bằng gỗ (những năm 1985 – 1990), Đà Lạt có tới 6 hợp tác xã với hàng trăm nghệ nhân và thợ lành nghề tạo nên nhiều sản phẩm tinh xảo xuất khẩu sang một số nước châu Á và châu Âu, trong đó, tranh “bút lửa” là kỷ vật độc đáo, ấn tượng nên rất được ưa chuộng.

Tuy nhiên, sau năm 1990, do khan hiếm gỗ Bạch tùng nên nghề chạm “bút lửa” gặp nhiều khó khăn, mất hẳn thị trường nước ngoài, các nghệ nhân lần lượt bỏ nghề, chỉ còn vài ba người bám trụ được nhưng chỉ sáng tác trong phạm vi gia đình hoặc theo đơn đặt hàng nhỏ lẻ của một số khách nước ngoài.

Nguyên liệu gỗ chủ yếu do khách hàng tự tìm kiếm rồi nhờ nghệ nhân sáng tác. Day dứt trước thực trạng hàng loạt “bút lửa” bị quăng vào xó nhà, Phi Anh bèn mở lớp để truyền nghề nhưng tiếc thay đa số người theo học chỉ theo cảm hứng nhất thời chứ không thực sự say mê, tâm huyết; một số người vì không đủ tiền mua gỗ Bạch tùng nên bỏ học dở chừng. Do đó, mấy chục năm qua, không có lớp họa sĩ kế cận đạt tới trình độ cao, chuyên nghiệp trong nghề chạm “bút lửa”.

Bởi nỗi lo thất truyền nghề truyền thống luôn canh cánh bên lòng nên trong năm 2005, khi tỉnh Lâm Đồng tổ chức cuộc thi “Sáng tạo những sản phẩm công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp độc đáo phục vụ du lịch”, nghệ nhân Phi Anh hăng hái ứng thi với tác phẩm “Bác Hồ trong hang Pắc Bó”.

Vượt qua gần cả trăm sản phẩm khác bức tranh đoạt giải nhất. Sự kiện đó khiến chính quyền địa phương phải nhìn nhận lại giá trị của nghề chạm “bút lửa”…

Kim Anh

Sở Công nghiệp quyết định hỗ trợ một phần kinh phí; giúp HS Phi Anh xây dựng phương án và triển khai đào tạo nghề cho lớp họa sĩ kế cận. Những ách tắc xung quanh vấn đề cung cấp nguyên liệu gỗ bạch tùng cũng đang được quan tâm tháo gỡ.

Một bức tranh “bút lửa” chỉ khoảng 150 – 800 ngàn đồng - phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng.

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Nóng: Sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola vào cuối năm 2015

Trong bối cảnh virus Ebola đang khiến cả thế giới lo ngại, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa đưa ra thông báo đáng chú ý là sẽ có 1 triệu liều vắcxin Ebola được sản xuất vào cuối năm 2015.

Nhận xét tin Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tranh but lua tu trai tim thap lua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Painting "a pen of fire" lit the fire from the heart
Africa UK, Uncle Ho, Pac Bo, Dalat, artists, paintings, panels, songwriting, heart, lit the fire, pens, craft, touch wood parts

Just Trees "pen fire" homemade white boards and a few parts, Phi He has composed hundreds of unique paintings, including works available in France, Germany, USA, Canada ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.