Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa

Chỉ với cây “bút lửa” tự chế và vài tấm ván bạch tùng, Phi Anh đã sáng tác hàng trăm bức tranh đặc sắc, trong đó có những tác phẩm có mặt ở các nước Pháp, Đức, Mỹ, Canada.

Nghệ nhân chạm tranh “bút lửa” tài hoa

Tranh but lua tu trai tim thap lua
Tranh Bác Hồ trong hang Pắc Bó vẽ bằng bút lửa
Chiếc“bút lửa” với ngòi bằng đồng (được đốt nóng bởi nguồn điện) dịch chuyển rất nhanh như làm xiếc trên tấm ván trắng. Ngòi đồng chạm đến đâu, bề mặt tấm ván bị cháy sém đến đó; đồng thời tỏa ra mùi thơm dìu dịu của bạch tùng – một loại gỗ quý.

Ấn sát ngòi bút xuống mặt gỗ thì vết cháy có màu nâu đậm, còn nếu ngòi chỉ khẽ chạm vào gỗ, màu sẽ nhạt hơn... Dưới ngòi bút nóng bỏng của nghệ nhân, những đường nét hiện ra trên mặt gỗ thật sắc sảo, có hồn.

Tuy chỉ có hai gam màu cơ bản là màu trắng của gỗ và màu nâu đậm hoặc nhạt tùy theo độ “cháy” nhưng với sự phối sắc, tạo hình tinh tế, nghệ nhân Nguyễn Phi Anh đã sáng tác nhiều tranh “bút lửa” độc đáo, có tính thẩm mỹ cao.

Thăm căn gác xép bằng gỗ xinh xắn của ông ở 14/2 Trần Hưng Đạo, Đà Lạt, nhiều người như bị thôi miên trước những bức tranh sinh động, lạ mắt… phảng phất nét hoang dã, huyền bí của miền đất Tây Nguyên hùng vĩ.

Nổi bật là các tranh phong cảnh phác họa đêm trăng huyễn hoặc ở Thung lũng tình yêu, rừng thông huyền bí ẩn hiện trong sương, hồ Xuân Hương lăn tăn gợn sóng thấp thoáng những cánh buồm thơ mộng…

Về mảng chân dung, người thưởng lãm không khỏi xao xuyến trước bức tranh được chạm thật sinh động, có hồn về cố nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn cùng nữ ca sĩ nhiều duyên nợ Khánh Ly.

Đặc biệt hơn cả là bức tranh khổ lớn “Bác Hồ trong hang Pắc Bó” tái hiện hình ảnh Bác thật gần gũi, giản dị nhưng cũng rất thanh cao. Bức chân dung ấy được chọn trưng bày tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, còn bản thân họa sĩ được tặng bằng khen nghệ nhân xuất sắc.

Tranh but lua tu trai tim thap lua
Anh Phi Anh đang chạm tranh vẽ Bác Hồ
Nhiều Việt kiều về thăm quê đã tìm đến đặt hàng nghệ nhân Phi Anh. Đơn đặt hàng rất nhiều, nhất là từ các cửa hàng bán sản phẩm lưu niệm cho du khách. Thế nhưng, Phi Anh không chạy theo số lượng mà dành nhiều thời gian công sức để thể hiện những đề tài độc đáo.

Ông hay lang thang khắp các danh lam thắng cảnh tìm cảm hứng, tư liệu cho “những đứa con tinh thần” của mình. Ngoài ra, Phi Anh còn tham gia nhiều cuộc triển lãm ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Nha Trang, Phú Yên…; “vẽ” chân dung cho người yêu nghệ thuật tại các địa phương để giới thiệu nghề chạm tranh “bút lửa” – nét duyên riêng có của Đà Lạt .

Khôi phục nghề truyền thống độc đáo

“Bút lửa” chỉ có thể “vẽ” trên Bạch tùng bởi ván gỗ màu trắng, không có dầu, khi ngòi đồng chạm vào, bề mặt tấm ván sẽ không bị cháy tràn lan mà hiện ra những đường nét tinh xảo, đúng với ý tưởng của họa sĩ.

Oái ăm thay, bạch tùng rất đắt và không dễ gì mua được bởi ở Việt Nam, loại cây này chỉ phân bố tại một số khu rừng thuộc tỉnh Lâm Đồng và được khai thác với số lượng hạn chế.

Thời gian đầu học nghề (năm 1981), Phi Anh rất lóng ngóng nên các tấm ván Bạch tùng bị cháy loang lổ, phải cho vào bếp làm củi. Không nản lòng, Phi Anh vừa vẽ tranh sơn dầu kiếm tiền vừa kiên trì học chạm “bút lửa” và phải sau hai năm ròng rã, mới có được những tác phẩm ưng ý.

Hiện nay, dẫu đã 22 năm trong nghề nhưng nhiều khi ông vẫn phải vứt bỏ hàng loạt tranh đang vẽ dở dang vì bị hỏng. Thế đấy, nghề chạm “bút lửa” không chỉ đòi hỏi khiếu hội họa, sự khéo léo mà còn rất cần sự nhẫn nại.

Thời hoàng kim của nghề chế tác hàng thủ công mỹ nghệ bằng gỗ (những năm 1985 – 1990), Đà Lạt có tới 6 hợp tác xã với hàng trăm nghệ nhân và thợ lành nghề tạo nên nhiều sản phẩm tinh xảo xuất khẩu sang một số nước châu Á và châu Âu, trong đó, tranh “bút lửa” là kỷ vật độc đáo, ấn tượng nên rất được ưa chuộng.

Tuy nhiên, sau năm 1990, do khan hiếm gỗ Bạch tùng nên nghề chạm “bút lửa” gặp nhiều khó khăn, mất hẳn thị trường nước ngoài, các nghệ nhân lần lượt bỏ nghề, chỉ còn vài ba người bám trụ được nhưng chỉ sáng tác trong phạm vi gia đình hoặc theo đơn đặt hàng nhỏ lẻ của một số khách nước ngoài.

Nguyên liệu gỗ chủ yếu do khách hàng tự tìm kiếm rồi nhờ nghệ nhân sáng tác. Day dứt trước thực trạng hàng loạt “bút lửa” bị quăng vào xó nhà, Phi Anh bèn mở lớp để truyền nghề nhưng tiếc thay đa số người theo học chỉ theo cảm hứng nhất thời chứ không thực sự say mê, tâm huyết; một số người vì không đủ tiền mua gỗ Bạch tùng nên bỏ học dở chừng. Do đó, mấy chục năm qua, không có lớp họa sĩ kế cận đạt tới trình độ cao, chuyên nghiệp trong nghề chạm “bút lửa”.

Bởi nỗi lo thất truyền nghề truyền thống luôn canh cánh bên lòng nên trong năm 2005, khi tỉnh Lâm Đồng tổ chức cuộc thi “Sáng tạo những sản phẩm công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp độc đáo phục vụ du lịch”, nghệ nhân Phi Anh hăng hái ứng thi với tác phẩm “Bác Hồ trong hang Pắc Bó”.

Vượt qua gần cả trăm sản phẩm khác bức tranh đoạt giải nhất. Sự kiện đó khiến chính quyền địa phương phải nhìn nhận lại giá trị của nghề chạm “bút lửa”…

Kim Anh

Sở Công nghiệp quyết định hỗ trợ một phần kinh phí; giúp HS Phi Anh xây dựng phương án và triển khai đào tạo nghề cho lớp họa sĩ kế cận. Những ách tắc xung quanh vấn đề cung cấp nguyên liệu gỗ bạch tùng cũng đang được quan tâm tháo gỡ.

Một bức tranh “bút lửa” chỉ khoảng 150 – 800 ngàn đồng - phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng.

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Lời thoại của Táo quân 2015 khá dung tục

Chương trình Táo quân 2015 mặc dù chưa lên sóng nhưng đã thu hút sự quan tâm của dư luận và khán giả không chỉ bởi vì tính hài hước của nó mà còn là vấn đề nóng hổi giữa các cơ quan chức năng với nhà Đài.

Chuỗi kỹ năng giúp học sinh thạo đọc hiểu

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hạnh (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) kĩ năng đọc hiểu bao gồm chuỗi các thao tác, hành vi của người đọc được sắp xếp theo một cấu trúc hay một trình tự nhất định.

Nhận xét tin Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tranh but lua tu trai tim thap lua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Painting "a pen of fire" lit the fire from the heart
Africa UK, Uncle Ho, Pac Bo, Dalat, artists, paintings, panels, songwriting, heart, lit the fire, pens, craft, touch wood parts

Just Trees "pen fire" homemade white boards and a few parts, Phi He has composed hundreds of unique paintings, including works available in France, Germany, USA, Canada ..

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Thoi su 24h2001 Bi an ho chon hai cot tap the
    Thời sự 24h(20/01): Bí ẩn hố chôn hài cốt tập thể

    Lửa hàn bắn tung tóe tại dự án đường sắt trên cao; Trùm ma túy lĩnh án tử, tiến sĩ luật ốm nặng không phải ra tòa; Má mì xinh đẹp và 2 đại gia bị bắt quả tang mua dâm; Sự ma mãnh của Abbott khi ghi nhãn sữa kỳ thị; Đôi vợ chồng làm giả chữ ký nhiều vị lãnh đạo... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn