Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa

Chỉ với cây “bút lửa” tự chế và vài tấm ván bạch tùng, Phi Anh đã sáng tác hàng trăm bức tranh đặc sắc, trong đó có những tác phẩm có mặt ở các nước Pháp, Đức, Mỹ, Canada.

Nghệ nhân chạm tranh “bút lửa” tài hoa

Tranh but lua tu trai tim thap lua
Tranh Bác Hồ trong hang Pắc Bó vẽ bằng bút lửa
Chiếc“bút lửa” với ngòi bằng đồng (được đốt nóng bởi nguồn điện) dịch chuyển rất nhanh như làm xiếc trên tấm ván trắng. Ngòi đồng chạm đến đâu, bề mặt tấm ván bị cháy sém đến đó; đồng thời tỏa ra mùi thơm dìu dịu của bạch tùng – một loại gỗ quý.

Ấn sát ngòi bút xuống mặt gỗ thì vết cháy có màu nâu đậm, còn nếu ngòi chỉ khẽ chạm vào gỗ, màu sẽ nhạt hơn... Dưới ngòi bút nóng bỏng của nghệ nhân, những đường nét hiện ra trên mặt gỗ thật sắc sảo, có hồn.

Tuy chỉ có hai gam màu cơ bản là màu trắng của gỗ và màu nâu đậm hoặc nhạt tùy theo độ “cháy” nhưng với sự phối sắc, tạo hình tinh tế, nghệ nhân Nguyễn Phi Anh đã sáng tác nhiều tranh “bút lửa” độc đáo, có tính thẩm mỹ cao.

Thăm căn gác xép bằng gỗ xinh xắn của ông ở 14/2 Trần Hưng Đạo, Đà Lạt, nhiều người như bị thôi miên trước những bức tranh sinh động, lạ mắt… phảng phất nét hoang dã, huyền bí của miền đất Tây Nguyên hùng vĩ.

Nổi bật là các tranh phong cảnh phác họa đêm trăng huyễn hoặc ở Thung lũng tình yêu, rừng thông huyền bí ẩn hiện trong sương, hồ Xuân Hương lăn tăn gợn sóng thấp thoáng những cánh buồm thơ mộng…

Về mảng chân dung, người thưởng lãm không khỏi xao xuyến trước bức tranh được chạm thật sinh động, có hồn về cố nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn cùng nữ ca sĩ nhiều duyên nợ Khánh Ly.

Đặc biệt hơn cả là bức tranh khổ lớn “Bác Hồ trong hang Pắc Bó” tái hiện hình ảnh Bác thật gần gũi, giản dị nhưng cũng rất thanh cao. Bức chân dung ấy được chọn trưng bày tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, còn bản thân họa sĩ được tặng bằng khen nghệ nhân xuất sắc.

Tranh but lua tu trai tim thap lua
Anh Phi Anh đang chạm tranh vẽ Bác Hồ
Nhiều Việt kiều về thăm quê đã tìm đến đặt hàng nghệ nhân Phi Anh. Đơn đặt hàng rất nhiều, nhất là từ các cửa hàng bán sản phẩm lưu niệm cho du khách. Thế nhưng, Phi Anh không chạy theo số lượng mà dành nhiều thời gian công sức để thể hiện những đề tài độc đáo.

Ông hay lang thang khắp các danh lam thắng cảnh tìm cảm hứng, tư liệu cho “những đứa con tinh thần” của mình. Ngoài ra, Phi Anh còn tham gia nhiều cuộc triển lãm ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Nha Trang, Phú Yên…; “vẽ” chân dung cho người yêu nghệ thuật tại các địa phương để giới thiệu nghề chạm tranh “bút lửa” – nét duyên riêng có của Đà Lạt .

Khôi phục nghề truyền thống độc đáo

“Bút lửa” chỉ có thể “vẽ” trên Bạch tùng bởi ván gỗ màu trắng, không có dầu, khi ngòi đồng chạm vào, bề mặt tấm ván sẽ không bị cháy tràn lan mà hiện ra những đường nét tinh xảo, đúng với ý tưởng của họa sĩ.

Oái ăm thay, bạch tùng rất đắt và không dễ gì mua được bởi ở Việt Nam, loại cây này chỉ phân bố tại một số khu rừng thuộc tỉnh Lâm Đồng và được khai thác với số lượng hạn chế.

Thời gian đầu học nghề (năm 1981), Phi Anh rất lóng ngóng nên các tấm ván Bạch tùng bị cháy loang lổ, phải cho vào bếp làm củi. Không nản lòng, Phi Anh vừa vẽ tranh sơn dầu kiếm tiền vừa kiên trì học chạm “bút lửa” và phải sau hai năm ròng rã, mới có được những tác phẩm ưng ý.

Hiện nay, dẫu đã 22 năm trong nghề nhưng nhiều khi ông vẫn phải vứt bỏ hàng loạt tranh đang vẽ dở dang vì bị hỏng. Thế đấy, nghề chạm “bút lửa” không chỉ đòi hỏi khiếu hội họa, sự khéo léo mà còn rất cần sự nhẫn nại.

Thời hoàng kim của nghề chế tác hàng thủ công mỹ nghệ bằng gỗ (những năm 1985 – 1990), Đà Lạt có tới 6 hợp tác xã với hàng trăm nghệ nhân và thợ lành nghề tạo nên nhiều sản phẩm tinh xảo xuất khẩu sang một số nước châu Á và châu Âu, trong đó, tranh “bút lửa” là kỷ vật độc đáo, ấn tượng nên rất được ưa chuộng.

Tuy nhiên, sau năm 1990, do khan hiếm gỗ Bạch tùng nên nghề chạm “bút lửa” gặp nhiều khó khăn, mất hẳn thị trường nước ngoài, các nghệ nhân lần lượt bỏ nghề, chỉ còn vài ba người bám trụ được nhưng chỉ sáng tác trong phạm vi gia đình hoặc theo đơn đặt hàng nhỏ lẻ của một số khách nước ngoài.

Nguyên liệu gỗ chủ yếu do khách hàng tự tìm kiếm rồi nhờ nghệ nhân sáng tác. Day dứt trước thực trạng hàng loạt “bút lửa” bị quăng vào xó nhà, Phi Anh bèn mở lớp để truyền nghề nhưng tiếc thay đa số người theo học chỉ theo cảm hứng nhất thời chứ không thực sự say mê, tâm huyết; một số người vì không đủ tiền mua gỗ Bạch tùng nên bỏ học dở chừng. Do đó, mấy chục năm qua, không có lớp họa sĩ kế cận đạt tới trình độ cao, chuyên nghiệp trong nghề chạm “bút lửa”.

Bởi nỗi lo thất truyền nghề truyền thống luôn canh cánh bên lòng nên trong năm 2005, khi tỉnh Lâm Đồng tổ chức cuộc thi “Sáng tạo những sản phẩm công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp độc đáo phục vụ du lịch”, nghệ nhân Phi Anh hăng hái ứng thi với tác phẩm “Bác Hồ trong hang Pắc Bó”.

Vượt qua gần cả trăm sản phẩm khác bức tranh đoạt giải nhất. Sự kiện đó khiến chính quyền địa phương phải nhìn nhận lại giá trị của nghề chạm “bút lửa”…

Kim Anh

Sở Công nghiệp quyết định hỗ trợ một phần kinh phí; giúp HS Phi Anh xây dựng phương án và triển khai đào tạo nghề cho lớp họa sĩ kế cận. Những ách tắc xung quanh vấn đề cung cấp nguyên liệu gỗ bạch tùng cũng đang được quan tâm tháo gỡ.

Một bức tranh “bút lửa” chỉ khoảng 150 – 800 ngàn đồng - phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng.

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tranh but lua tu trai tim thap lua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

Painting "a pen of fire" lit the fire from the heart
Africa UK, Uncle Ho, Pac Bo, Dalat, artists, paintings, panels, songwriting, heart, lit the fire, pens, craft, touch wood parts

Just Trees "pen fire" homemade white boards and a few parts, Phi He has composed hundreds of unique paintings, including works available in France, Germany, USA, Canada ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.