Thứ năm, 30 Tháng sáu 2005, 16:24 GMT+7

Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa

Chỉ với cây “bút lửa” tự chế và vài tấm ván bạch tùng, Phi Anh đã sáng tác hàng trăm bức tranh đặc sắc, trong đó có những tác phẩm có mặt ở các nước Pháp, Đức, Mỹ, Canada.

Nghệ nhân chạm tranh “bút lửa” tài hoa

Tranh but lua tu trai tim thap lua
Tranh Bác Hồ trong hang Pắc Bó vẽ bằng bút lửa
Chiếc“bút lửa” với ngòi bằng đồng (được đốt nóng bởi nguồn điện) dịch chuyển rất nhanh như làm xiếc trên tấm ván trắng. Ngòi đồng chạm đến đâu, bề mặt tấm ván bị cháy sém đến đó; đồng thời tỏa ra mùi thơm dìu dịu của bạch tùng – một loại gỗ quý.

Ấn sát ngòi bút xuống mặt gỗ thì vết cháy có màu nâu đậm, còn nếu ngòi chỉ khẽ chạm vào gỗ, màu sẽ nhạt hơn... Dưới ngòi bút nóng bỏng của nghệ nhân, những đường nét hiện ra trên mặt gỗ thật sắc sảo, có hồn.

Tuy chỉ có hai gam màu cơ bản là màu trắng của gỗ và màu nâu đậm hoặc nhạt tùy theo độ “cháy” nhưng với sự phối sắc, tạo hình tinh tế, nghệ nhân Nguyễn Phi Anh đã sáng tác nhiều tranh “bút lửa” độc đáo, có tính thẩm mỹ cao.

Thăm căn gác xép bằng gỗ xinh xắn của ông ở 14/2 Trần Hưng Đạo, Đà Lạt, nhiều người như bị thôi miên trước những bức tranh sinh động, lạ mắt… phảng phất nét hoang dã, huyền bí của miền đất Tây Nguyên hùng vĩ.

Nổi bật là các tranh phong cảnh phác họa đêm trăng huyễn hoặc ở Thung lũng tình yêu, rừng thông huyền bí ẩn hiện trong sương, hồ Xuân Hương lăn tăn gợn sóng thấp thoáng những cánh buồm thơ mộng…

Về mảng chân dung, người thưởng lãm không khỏi xao xuyến trước bức tranh được chạm thật sinh động, có hồn về cố nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn cùng nữ ca sĩ nhiều duyên nợ Khánh Ly.

Đặc biệt hơn cả là bức tranh khổ lớn “Bác Hồ trong hang Pắc Bó” tái hiện hình ảnh Bác thật gần gũi, giản dị nhưng cũng rất thanh cao. Bức chân dung ấy được chọn trưng bày tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, còn bản thân họa sĩ được tặng bằng khen nghệ nhân xuất sắc.

Tranh but lua tu trai tim thap lua
Anh Phi Anh đang chạm tranh vẽ Bác Hồ
Nhiều Việt kiều về thăm quê đã tìm đến đặt hàng nghệ nhân Phi Anh. Đơn đặt hàng rất nhiều, nhất là từ các cửa hàng bán sản phẩm lưu niệm cho du khách. Thế nhưng, Phi Anh không chạy theo số lượng mà dành nhiều thời gian công sức để thể hiện những đề tài độc đáo.

Ông hay lang thang khắp các danh lam thắng cảnh tìm cảm hứng, tư liệu cho “những đứa con tinh thần” của mình. Ngoài ra, Phi Anh còn tham gia nhiều cuộc triển lãm ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Nha Trang, Phú Yên…; “vẽ” chân dung cho người yêu nghệ thuật tại các địa phương để giới thiệu nghề chạm tranh “bút lửa” – nét duyên riêng có của Đà Lạt .

Khôi phục nghề truyền thống độc đáo

“Bút lửa” chỉ có thể “vẽ” trên Bạch tùng bởi ván gỗ màu trắng, không có dầu, khi ngòi đồng chạm vào, bề mặt tấm ván sẽ không bị cháy tràn lan mà hiện ra những đường nét tinh xảo, đúng với ý tưởng của họa sĩ.

Oái ăm thay, bạch tùng rất đắt và không dễ gì mua được bởi ở Việt Nam, loại cây này chỉ phân bố tại một số khu rừng thuộc tỉnh Lâm Đồng và được khai thác với số lượng hạn chế.

Thời gian đầu học nghề (năm 1981), Phi Anh rất lóng ngóng nên các tấm ván Bạch tùng bị cháy loang lổ, phải cho vào bếp làm củi. Không nản lòng, Phi Anh vừa vẽ tranh sơn dầu kiếm tiền vừa kiên trì học chạm “bút lửa” và phải sau hai năm ròng rã, mới có được những tác phẩm ưng ý.

Hiện nay, dẫu đã 22 năm trong nghề nhưng nhiều khi ông vẫn phải vứt bỏ hàng loạt tranh đang vẽ dở dang vì bị hỏng. Thế đấy, nghề chạm “bút lửa” không chỉ đòi hỏi khiếu hội họa, sự khéo léo mà còn rất cần sự nhẫn nại.

Thời hoàng kim của nghề chế tác hàng thủ công mỹ nghệ bằng gỗ (những năm 1985 – 1990), Đà Lạt có tới 6 hợp tác xã với hàng trăm nghệ nhân và thợ lành nghề tạo nên nhiều sản phẩm tinh xảo xuất khẩu sang một số nước châu Á và châu Âu, trong đó, tranh “bút lửa” là kỷ vật độc đáo, ấn tượng nên rất được ưa chuộng.

Tuy nhiên, sau năm 1990, do khan hiếm gỗ Bạch tùng nên nghề chạm “bút lửa” gặp nhiều khó khăn, mất hẳn thị trường nước ngoài, các nghệ nhân lần lượt bỏ nghề, chỉ còn vài ba người bám trụ được nhưng chỉ sáng tác trong phạm vi gia đình hoặc theo đơn đặt hàng nhỏ lẻ của một số khách nước ngoài.

Nguyên liệu gỗ chủ yếu do khách hàng tự tìm kiếm rồi nhờ nghệ nhân sáng tác. Day dứt trước thực trạng hàng loạt “bút lửa” bị quăng vào xó nhà, Phi Anh bèn mở lớp để truyền nghề nhưng tiếc thay đa số người theo học chỉ theo cảm hứng nhất thời chứ không thực sự say mê, tâm huyết; một số người vì không đủ tiền mua gỗ Bạch tùng nên bỏ học dở chừng. Do đó, mấy chục năm qua, không có lớp họa sĩ kế cận đạt tới trình độ cao, chuyên nghiệp trong nghề chạm “bút lửa”.

Bởi nỗi lo thất truyền nghề truyền thống luôn canh cánh bên lòng nên trong năm 2005, khi tỉnh Lâm Đồng tổ chức cuộc thi “Sáng tạo những sản phẩm công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp độc đáo phục vụ du lịch”, nghệ nhân Phi Anh hăng hái ứng thi với tác phẩm “Bác Hồ trong hang Pắc Bó”.

Vượt qua gần cả trăm sản phẩm khác bức tranh đoạt giải nhất. Sự kiện đó khiến chính quyền địa phương phải nhìn nhận lại giá trị của nghề chạm “bút lửa”…

Kim Anh

Sở Công nghiệp quyết định hỗ trợ một phần kinh phí; giúp HS Phi Anh xây dựng phương án và triển khai đào tạo nghề cho lớp họa sĩ kế cận. Những ách tắc xung quanh vấn đề cung cấp nguyên liệu gỗ bạch tùng cũng đang được quan tâm tháo gỡ.

Một bức tranh “bút lửa” chỉ khoảng 150 – 800 ngàn đồng - phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng.

Việt Báo

Nhận xét tin Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tranh but lua tu trai tim thap lua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tranh “bút lửa” từ trái tim thắp lửa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Painting "a pen of fire" lit the fire from the heart
Africa UK, Uncle Ho, Pac Bo, Dalat, artists, paintings, panels, songwriting, heart, lit the fire, pens, craft, touch wood parts

Just Trees "pen fire" homemade white boards and a few parts, Phi He has composed hundreds of unique paintings, including works available in France, Germany, USA, Canada ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.