Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính?

Sao chị không mặc quần áo dân tộc mình đi chợ? - Quần áo Mông bây giờ đắt lắm, nhà nghèo chỉ có 1-2 bộ nên không mặc liên tục được. Làm ra được một bộ lâu lắm - Lâu là bao nhiêu? - Từ 1 đến 2 năm - Nếu có nhiều, chị có mặc thường xuyên không? - Cũng chỉ mặc vào ngày lễ ngày tết thôi, còn khi đi lao động thì mặc vào làm việc khó lắm.

Chị Thào Thị Xinh, dân tộc Mông ở huyện Quản Bạ tỉnh Hà Giang đã trả lời như vậy khi được hỏi trong phiên chợ quê chị.

Là tỉnh miền núi với 23 dân tộc anh em chung sống nhưng ngày nay lên Hà Giang, thật khó để nhận dạng một người thuộc dân tộc nào bởi trang phục mà họ đang khoác trên người hoàn toàn giống với người Kinh.

Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Trùng Thương, Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Hà Giang về câu chuyện của chị Xinh.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Những bộ trang phục truyền thống đang bị “đóng khung” trong các bảo tàng, nhà trưng bày. (Ảnh T.H).

- Người dân tộc hiện nay không còn hoặc rất hiếm mặc những bộ trang phục truyền thống của dân tộc mình. Chỉ thấy những bộ trang phục của từng dân tộc được “đóng khung” trong các bảo tàng, nhà trưng bày. Xin ông lý giải về điều này?

- Người dân tộc không mặc trang phục truyền thống của mình là do các làng nghề dệt cổ truyền đang bị mai một.

Đây là tình trạng chung của một thời kỳ dài đất nước ta chiến tranh và hiện nay nền kinh tế thị trường phát triển đã ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì sử dụng trang phục dân tộc.

Để nói về nguyên nhân thì cũng có nhiều. Các sản phẩm dệt truyền thống hầu như chỉ để phục vụ chính những người làm mà không tìm được thị trường tiêu thụ. Phần lớn các nghệ nhân làng nghề hiện nay không còn, số còn lại thì cũng đã cao tuổi. Trong khi đó lớp trẻ lớn lên thoát ly khỏi gia đình nên không còn lực lượng để truyền nối.

Hơn nữa, không tránh khỏi một điều đáng buồn là xu thế thanh niên không mấy mặn mà với các trang phục truyền thống cũng như không hứng thú khi quẩn quanh trong thôn bản bên khung cửi nhỏ nữa. Một số thanh niên có tư tưởng tự ti, nên đã quay lưng, chối bỏ trang phục dân tộc.

- Để nhận ra bản sắc dân tộc của một người, ngoài các yếu tố tiếng nói, chữ viết, lễ hội... thì dấu hiệu đầu tiên khi tiếp xúc chính là bộ quần áo anh ta mặc trên người. Vậy tại sao không duy trì bản sắc, nét văn hóa đẹp đó trong đời sống hàng ngày?

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Cô gái dân tộc đi chợ rụt rè nép bên quầy hàng quần áo của người Kinh. (Ảnh T.H)

- Đúng, trang phục là dấu hiệu đầu tiên khi ta bắt gặp một người dân tộc. Nó là nét đẹp riêng của mỗi một dân tộc. Tuy nhiên, bộ quần áo truyền thống đó không phải không có những bất lợi.

Nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển mạnh, thu hút một lực lượng lớn thanh niên vào môi trường công nghiệp với máy móc hiện đại. Khi đó, trang phục đơn giản phù hợp với công việc hơn là những trang phục cầu kỳ kèm theo đồ trang sức thường chỉ thích hợp với ngày lễ tết, ngày xuân, đi dự hội. Kể cả làm việc nương rẫy, đồng ruộng cũng thấy vướng víu, bị cản trở.

Nhưng nguyên nhân sâu xa là, việc làm ra được một bộ váy áo, quần áo của đồng bào dân tộc (chủ yếu là thủ công), với các khâu khép kín từ sản xuất chất liệu đến khi hình thành sản phẩm, là một quãng thời gian quá dài.

Ví dụ, một bộ áo dân tộc Mông tính từ khi trồng lanh đến xe lanh, dệt vải và thêu thùa, khâu vá thành bộ trang phục hoàn chỉnh nhanh nhất là một năm, trung bình là một năm rưỡi, cho nên một bộ váy áo Mông phải được sử dụng ít nhất 10 năm đến 15 năm, hoặc lâu hơn.

Trong khi đó, trang phục quần áo người Kinh may hoặc nhập từ Trung Quốc sang giá thành rất rẻ và rất tiện lợi cho mọi hoạt động, mọi môi trường.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Cảnh ở một phiên chợ Bắc Quang, nhưng nếu không chú thích thì ai cũng tưởng là ở một phiên chợ quê của người Kinh ở đâu đó.(Ảnh T.H)

- Là tỉnh miền núi, đa dân tộc là nét đặc trưng riêng của Hà Giang mà không phải tỉnh nào trên cả nước cũng có được. Tỉnh có giải pháp nào phục dựng và bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc, trong đó có các làng nghề dệt truyền thống không?

- Từ nhiều năm nay, tỉnh ủy Hà Giang đã có nghị quyết về việc quan tâm đầu tư để phục dựng, tôn tạo những di tích lịch sử, trong đó có những làng nghề dệt truyền thống tiêu biểu.

Trong năm 2007 này, chúng tôi phấn đấu mỗi huyện, thị xây dựng cho được 2 làng nghề truyền thống gắn với việc xây dựng làng văn hóa du lịch. Trước mắt là khôi phục lại các làng nghề truyền thống sản xuất các sản phẩm mà xã hội đang có nhu cầu sử dụng như dệt vải thổ cẩm, đan lát mây tre, nứa...

Tỉnh đã dành nguồn kinh phí hỗ trợ cho các làng này bước đầu 15-20 triệu đồng và xây dựng đề án bảo tồn lâu dài, phấn đấu đến năm 2010 phải đạt 100% số làng nghề truyền thống tiêu biểu được khôi phục.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Các thiếu nữ mặc trang phục truyền thống trên đường ngày càng hiếm. (Ảnh T.Đức).

- Đến nay, toàn tỉnh đã phục dựng được bao nhiêu làng nghề dệt truyền thống?

- Trong 10 làng nghề được phục dựng và bảo tồn có các làng nghề dệt tiêu biểu như: Làng nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Tày ở xã Xuân Quang, dệt thổ cẩm của dân tộc Pà Thẻn ở xã Tân Bắc, huyện Quang Bình, làng nghề dệt vải lanh xã Lùng Tảm (dân tộc Mông), huyện Quản Bạ...

- Những công việc ấy có đem lại hiệu quả cho chính những người dân tộc không?

- Những làng nghề này cùng với hơn 50 nghệ nhân điêu luyện đã, đang phát huy và tổ chức sản xuất tốt phục vụ cho đời sống của đồng bào và trao đổi mua bán cho khách du lịch trong nước và quốc tế.

Việc làm này vừa bảo tồn được giá trị văn hóa truyền thống, vừa phục vụ tốt cho khách tham quan du lịch lại tạo nguồn thu nhập cho đồng bào. Thu nhập từ những làng nghề này bình quân từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng/người, sản phẩm làm ra đều được xã hội chấp nhận và trao đổi giao lưu có hiệu quả cả về kinh tế lẫn xã hội.

- Xin cảm ơn ông!

Thúy Hằng (thực hiện)

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Hương ước làng trái với đạo lý con người
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

traditional costumes - Conservation in the glass?
Ha Giang, Photo T, to work, dress, ethnic Mongolian, costumes, traditional villages, conservation, weaving, wear on, the, year, province, she

Why do not you wear their ethnic clothes shopping? - Clothing Mongolia now so expensive, only 1-2 of the poor should not even be continuous. How to be a long time - Lau is how much? - From 1 to 2 years - I have a lot, do you wear often? - Also ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.