Thứ hai, 13 Tháng tám 2007, 10:09 GMT+7

Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính?

Sao chị không mặc quần áo dân tộc mình đi chợ? - Quần áo Mông bây giờ đắt lắm, nhà nghèo chỉ có 1-2 bộ nên không mặc liên tục được. Làm ra được một bộ lâu lắm - Lâu là bao nhiêu? - Từ 1 đến 2 năm - Nếu có nhiều, chị có mặc thường xuyên không? - Cũng chỉ mặc vào ngày lễ ngày tết thôi, còn khi đi lao động thì mặc vào làm việc khó lắm.

Chị Thào Thị Xinh, dân tộc Mông ở huyện Quản Bạ tỉnh Hà Giang đã trả lời như vậy khi được hỏi trong phiên chợ quê chị.

Là tỉnh miền núi với 23 dân tộc anh em chung sống nhưng ngày nay lên Hà Giang, thật khó để nhận dạng một người thuộc dân tộc nào bởi trang phục mà họ đang khoác trên người hoàn toàn giống với người Kinh.

Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Trùng Thương, Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Hà Giang về câu chuyện của chị Xinh.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Những bộ trang phục truyền thống đang bị “đóng khung” trong các bảo tàng, nhà trưng bày. (Ảnh T.H).

- Người dân tộc hiện nay không còn hoặc rất hiếm mặc những bộ trang phục truyền thống của dân tộc mình. Chỉ thấy những bộ trang phục của từng dân tộc được “đóng khung” trong các bảo tàng, nhà trưng bày. Xin ông lý giải về điều này?

- Người dân tộc không mặc trang phục truyền thống của mình là do các làng nghề dệt cổ truyền đang bị mai một.

Đây là tình trạng chung của một thời kỳ dài đất nước ta chiến tranh và hiện nay nền kinh tế thị trường phát triển đã ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì sử dụng trang phục dân tộc.

Để nói về nguyên nhân thì cũng có nhiều. Các sản phẩm dệt truyền thống hầu như chỉ để phục vụ chính những người làm mà không tìm được thị trường tiêu thụ. Phần lớn các nghệ nhân làng nghề hiện nay không còn, số còn lại thì cũng đã cao tuổi. Trong khi đó lớp trẻ lớn lên thoát ly khỏi gia đình nên không còn lực lượng để truyền nối.

Hơn nữa, không tránh khỏi một điều đáng buồn là xu thế thanh niên không mấy mặn mà với các trang phục truyền thống cũng như không hứng thú khi quẩn quanh trong thôn bản bên khung cửi nhỏ nữa. Một số thanh niên có tư tưởng tự ti, nên đã quay lưng, chối bỏ trang phục dân tộc.

- Để nhận ra bản sắc dân tộc của một người, ngoài các yếu tố tiếng nói, chữ viết, lễ hội... thì dấu hiệu đầu tiên khi tiếp xúc chính là bộ quần áo anh ta mặc trên người. Vậy tại sao không duy trì bản sắc, nét văn hóa đẹp đó trong đời sống hàng ngày?

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Cô gái dân tộc đi chợ rụt rè nép bên quầy hàng quần áo của người Kinh. (Ảnh T.H)

- Đúng, trang phục là dấu hiệu đầu tiên khi ta bắt gặp một người dân tộc. Nó là nét đẹp riêng của mỗi một dân tộc. Tuy nhiên, bộ quần áo truyền thống đó không phải không có những bất lợi.

Nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển mạnh, thu hút một lực lượng lớn thanh niên vào môi trường công nghiệp với máy móc hiện đại. Khi đó, trang phục đơn giản phù hợp với công việc hơn là những trang phục cầu kỳ kèm theo đồ trang sức thường chỉ thích hợp với ngày lễ tết, ngày xuân, đi dự hội. Kể cả làm việc nương rẫy, đồng ruộng cũng thấy vướng víu, bị cản trở.

Nhưng nguyên nhân sâu xa là, việc làm ra được một bộ váy áo, quần áo của đồng bào dân tộc (chủ yếu là thủ công), với các khâu khép kín từ sản xuất chất liệu đến khi hình thành sản phẩm, là một quãng thời gian quá dài.

Ví dụ, một bộ áo dân tộc Mông tính từ khi trồng lanh đến xe lanh, dệt vải và thêu thùa, khâu vá thành bộ trang phục hoàn chỉnh nhanh nhất là một năm, trung bình là một năm rưỡi, cho nên một bộ váy áo Mông phải được sử dụng ít nhất 10 năm đến 15 năm, hoặc lâu hơn.

Trong khi đó, trang phục quần áo người Kinh may hoặc nhập từ Trung Quốc sang giá thành rất rẻ và rất tiện lợi cho mọi hoạt động, mọi môi trường.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Cảnh ở một phiên chợ Bắc Quang, nhưng nếu không chú thích thì ai cũng tưởng là ở một phiên chợ quê của người Kinh ở đâu đó.(Ảnh T.H)

- Là tỉnh miền núi, đa dân tộc là nét đặc trưng riêng của Hà Giang mà không phải tỉnh nào trên cả nước cũng có được. Tỉnh có giải pháp nào phục dựng và bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc, trong đó có các làng nghề dệt truyền thống không?

- Từ nhiều năm nay, tỉnh ủy Hà Giang đã có nghị quyết về việc quan tâm đầu tư để phục dựng, tôn tạo những di tích lịch sử, trong đó có những làng nghề dệt truyền thống tiêu biểu.

Trong năm 2007 này, chúng tôi phấn đấu mỗi huyện, thị xây dựng cho được 2 làng nghề truyền thống gắn với việc xây dựng làng văn hóa du lịch. Trước mắt là khôi phục lại các làng nghề truyền thống sản xuất các sản phẩm mà xã hội đang có nhu cầu sử dụng như dệt vải thổ cẩm, đan lát mây tre, nứa...

Tỉnh đã dành nguồn kinh phí hỗ trợ cho các làng này bước đầu 15-20 triệu đồng và xây dựng đề án bảo tồn lâu dài, phấn đấu đến năm 2010 phải đạt 100% số làng nghề truyền thống tiêu biểu được khôi phục.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Các thiếu nữ mặc trang phục truyền thống trên đường ngày càng hiếm. (Ảnh T.Đức).

- Đến nay, toàn tỉnh đã phục dựng được bao nhiêu làng nghề dệt truyền thống?

- Trong 10 làng nghề được phục dựng và bảo tồn có các làng nghề dệt tiêu biểu như: Làng nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Tày ở xã Xuân Quang, dệt thổ cẩm của dân tộc Pà Thẻn ở xã Tân Bắc, huyện Quang Bình, làng nghề dệt vải lanh xã Lùng Tảm (dân tộc Mông), huyện Quản Bạ...

- Những công việc ấy có đem lại hiệu quả cho chính những người dân tộc không?

- Những làng nghề này cùng với hơn 50 nghệ nhân điêu luyện đã, đang phát huy và tổ chức sản xuất tốt phục vụ cho đời sống của đồng bào và trao đổi mua bán cho khách du lịch trong nước và quốc tế.

Việc làm này vừa bảo tồn được giá trị văn hóa truyền thống, vừa phục vụ tốt cho khách tham quan du lịch lại tạo nguồn thu nhập cho đồng bào. Thu nhập từ những làng nghề này bình quân từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng/người, sản phẩm làm ra đều được xã hội chấp nhận và trao đổi giao lưu có hiệu quả cả về kinh tế lẫn xã hội.

- Xin cảm ơn ông!

Thúy Hằng (thực hiện)

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Lãnh đạo Nga, Ukraine, Đức, Pháp điện đàm giải quyết tình hình Ukraine

  Sau cuộc điện đàm 4 bên, lãnh đạo của Nga, Ukraine, Đức và Pháp đã nhất trí rằng nhóm liên lạc giữa các bên liên quan trong xung đột tại miền đông Ukraine cần được họp bàn ngay lập tức nhằm tiến tới một thoả thuận ngừng bắn lâu dài, điện Kremlin thông báo.

Nhận xét tin Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

traditional costumes - Conservation in the glass?
Ha Giang, Photo T, to work, dress, ethnic Mongolian, costumes, traditional villages, conservation, weaving, wear on, the, year, province, she

Why do not you wear their ethnic clothes shopping? - Clothing Mongolia now so expensive, only 1-2 of the poor should not even be continuous. How to be a long time - Lau is how much? - From 1 to 2 years - I have a lot, do you wear often? - Also ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 3 tai nan kinh hoang
    Thời sự 24h(16/12): 3 tai nạn kinh hoàng

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Thoi su 24h1512 5 thuyen vien mat tich tren bien
    Thời sự 24h(15/12): 5 thuyền viên mất tích trên biển

    Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.

  • Thoi su tuan qua Bau Kien bat khoc tai toa
    Thời sự tuần qua: Bầu Kiên bật khóc tại tòa

    Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..

  • Thoi su 24h1312 Bo Y te chi cach tri ran luc
    Thời sự 24h(13/12): Bộ Y tế chỉ cách trị rắn lục

    Thủ tướng phát lệnh khởi công cơ sở 2 BV Bạch Mai, Việt Đức; Bộ Y tế "mách nước" trị rắn lục đuôi đỏ; Thu hồi giấy phép ấn phẩm Dòng đời; ... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 13/12. 

  • Be trai bi bo roi tren taxi
    Bé trai bị bỏ rơi trên taxi

    Liên quan đến vụ bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi, người cha xuất hiện và nêu lý do bé Bo bị "lạc" bố mẹ trong đêm.

  • Thuong tet 2015
    Thưởng tết 2015

    Về mức thưởng Tết năm 2015, tôi dự đoán do điều kiện khó khăn sẽ có nhiều doanh nghiệp có mức thưởng khiêm tốn.

  • Xoay quanh viec Hoa hau Nguyen Cao Ky Duyen dang quang
    Xoay quanh việc Hoa hậu Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang

    Không chỉ là sinh viên ĐH Ngoại thương, tân hoa hậu Việt Nam 2014 Nguyễn Cao Kỳ Duyên còn từng tốt nghiệp loại giỏi tại một trường THPT nổi tiếng nhất nhì cả nước.

  • Toi pham giang ho noi am anh nguoi dan
    Tội phạm giang hồ - nỗi ám ảnh người dân

    Nhắc đến cái tên Đức “Cổ Lễ”, giới giang hồ trong Nam, ngoài Bắc có lẽ đều biết tiếng. Gã đẹp trai nhưng cũng nóng tính nên sẵn sàng đâm chém kẻ khác dù bất cứ lí do gì.

  • Lich nghi Tet At Mui 2015
    Lịch nghỉ Tết Ất Mùi 2015

    Chính phủ đồng ý phương án nghỉ 9 ngày với Tết Nguyên đán, 4 ngày với Tết Dương lịch, 6 ngày dịp lễ Giỗ tổ và 30/4, 1/5.

  • Toan canh kinh te tuan 712 13122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (7/12 - 13/12/2014)

    Theo khảo sát các Doanh nghiệp, khả năng thưởng Tết Nguyên đán 2015 sẽ vẫn giữ nguyên như năm 2014, và theo báo cáo Tiền lương Toàn cầu tiền lương ở Việt Nam thuộc mức thấp trong khu vực, Vinalines đã chuyển một phần số nợ thành vốn góp của Vietinbank, hơn 99% hộ gia đình tại Hà Nội đã có sổ đỏ, cùng với những thông tin cảnh báo tiêu dùng là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 71312
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 7-13/12)

    Bộ Y tế ban hành phác đồ điều trị rắn lục đuôi đỏ cắn; Đề kháng kháng sinh - Bao giờ có thuốc chữa?; Đâu là nguyên nhân vô sinh ngày càng tăng?; Tác hại và cách nhận biết rau muống nhiễm chì; Thông tin gây sốc về thủ dâm nữ; Con thông minh nhờ mẹ ốm nghén; 3 động tác cho dân văn phòng có chân thon, khỏe; Những cách kiểm tra sức khỏe thú vị nên thử; Loại rau quý chống ung thư kỳ diệu có nhiều ở Việt Nam... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 0712 1312
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (07/12 - 13/12)

    Gia cảnh đáng thương của thuyền viên bị cướp biển bắn chết; Tái bổ nhiệm giám đốc... sắp về hưu; Bé trai bị quên trên taxi: Người cha xuất hiện; Ồ ạt xây dựng tượng đài; Ông Hoàng Văn Nghiên viết thư xin trả biệt thự ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0712 1312
    Toàn cảnh Showbiz tuần (07/12 – 13/12)

    Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2014, Á hậu Huyền My lộ ảnh mặc nội y diễn bar, Đàm Vĩnh Hưng là nghệ sỹ thu nhiều quảng cáo nhất 2014, Thủy Tiên - Công Vinh chính thức kết hôn ngày 27/12, Mỹ Tâm bất ngờ rút khỏi Làn sóng xanh 2014, Kate Hudson hủy hôn, Henry Cavill bất ngờ chia tay bạn gái, Những sự kiện gây chấn động nền âm nhạc Hàn Quốc năm 2014,... là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0712 1312
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (07/12 - 13/12)

    Hồ Duy Hải và kỳ án Bưu điện Cầu Voi; Ly kỳ chuyện 'người chết' ra tòa, lãnh án; Đốt người thân: Những vụ án kinh hoàng; Những em bé bị người thân ruột thịt bạo hành gây chấn động; Thi thể nữ chủ nhân và ấm trà tố cáo tội ác; Khát vọng hoàn lương của “ông trùm” gieo rắc “cái chết trắng”;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.