Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính?

Sao chị không mặc quần áo dân tộc mình đi chợ? - Quần áo Mông bây giờ đắt lắm, nhà nghèo chỉ có 1-2 bộ nên không mặc liên tục được. Làm ra được một bộ lâu lắm - Lâu là bao nhiêu? - Từ 1 đến 2 năm - Nếu có nhiều, chị có mặc thường xuyên không? - Cũng chỉ mặc vào ngày lễ ngày tết thôi, còn khi đi lao động thì mặc vào làm việc khó lắm.

Chị Thào Thị Xinh, dân tộc Mông ở huyện Quản Bạ tỉnh Hà Giang đã trả lời như vậy khi được hỏi trong phiên chợ quê chị.

Là tỉnh miền núi với 23 dân tộc anh em chung sống nhưng ngày nay lên Hà Giang, thật khó để nhận dạng một người thuộc dân tộc nào bởi trang phục mà họ đang khoác trên người hoàn toàn giống với người Kinh.

Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Trùng Thương, Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Hà Giang về câu chuyện của chị Xinh.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Những bộ trang phục truyền thống đang bị “đóng khung” trong các bảo tàng, nhà trưng bày. (Ảnh T.H).

- Người dân tộc hiện nay không còn hoặc rất hiếm mặc những bộ trang phục truyền thống của dân tộc mình. Chỉ thấy những bộ trang phục của từng dân tộc được “đóng khung” trong các bảo tàng, nhà trưng bày. Xin ông lý giải về điều này?

- Người dân tộc không mặc trang phục truyền thống của mình là do các làng nghề dệt cổ truyền đang bị mai một.

Đây là tình trạng chung của một thời kỳ dài đất nước ta chiến tranh và hiện nay nền kinh tế thị trường phát triển đã ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì sử dụng trang phục dân tộc.

Để nói về nguyên nhân thì cũng có nhiều. Các sản phẩm dệt truyền thống hầu như chỉ để phục vụ chính những người làm mà không tìm được thị trường tiêu thụ. Phần lớn các nghệ nhân làng nghề hiện nay không còn, số còn lại thì cũng đã cao tuổi. Trong khi đó lớp trẻ lớn lên thoát ly khỏi gia đình nên không còn lực lượng để truyền nối.

Hơn nữa, không tránh khỏi một điều đáng buồn là xu thế thanh niên không mấy mặn mà với các trang phục truyền thống cũng như không hứng thú khi quẩn quanh trong thôn bản bên khung cửi nhỏ nữa. Một số thanh niên có tư tưởng tự ti, nên đã quay lưng, chối bỏ trang phục dân tộc.

- Để nhận ra bản sắc dân tộc của một người, ngoài các yếu tố tiếng nói, chữ viết, lễ hội... thì dấu hiệu đầu tiên khi tiếp xúc chính là bộ quần áo anh ta mặc trên người. Vậy tại sao không duy trì bản sắc, nét văn hóa đẹp đó trong đời sống hàng ngày?

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Cô gái dân tộc đi chợ rụt rè nép bên quầy hàng quần áo của người Kinh. (Ảnh T.H)

- Đúng, trang phục là dấu hiệu đầu tiên khi ta bắt gặp một người dân tộc. Nó là nét đẹp riêng của mỗi một dân tộc. Tuy nhiên, bộ quần áo truyền thống đó không phải không có những bất lợi.

Nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển mạnh, thu hút một lực lượng lớn thanh niên vào môi trường công nghiệp với máy móc hiện đại. Khi đó, trang phục đơn giản phù hợp với công việc hơn là những trang phục cầu kỳ kèm theo đồ trang sức thường chỉ thích hợp với ngày lễ tết, ngày xuân, đi dự hội. Kể cả làm việc nương rẫy, đồng ruộng cũng thấy vướng víu, bị cản trở.

Nhưng nguyên nhân sâu xa là, việc làm ra được một bộ váy áo, quần áo của đồng bào dân tộc (chủ yếu là thủ công), với các khâu khép kín từ sản xuất chất liệu đến khi hình thành sản phẩm, là một quãng thời gian quá dài.

Ví dụ, một bộ áo dân tộc Mông tính từ khi trồng lanh đến xe lanh, dệt vải và thêu thùa, khâu vá thành bộ trang phục hoàn chỉnh nhanh nhất là một năm, trung bình là một năm rưỡi, cho nên một bộ váy áo Mông phải được sử dụng ít nhất 10 năm đến 15 năm, hoặc lâu hơn.

Trong khi đó, trang phục quần áo người Kinh may hoặc nhập từ Trung Quốc sang giá thành rất rẻ và rất tiện lợi cho mọi hoạt động, mọi môi trường.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Cảnh ở một phiên chợ Bắc Quang, nhưng nếu không chú thích thì ai cũng tưởng là ở một phiên chợ quê của người Kinh ở đâu đó.(Ảnh T.H)

- Là tỉnh miền núi, đa dân tộc là nét đặc trưng riêng của Hà Giang mà không phải tỉnh nào trên cả nước cũng có được. Tỉnh có giải pháp nào phục dựng và bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc, trong đó có các làng nghề dệt truyền thống không?

- Từ nhiều năm nay, tỉnh ủy Hà Giang đã có nghị quyết về việc quan tâm đầu tư để phục dựng, tôn tạo những di tích lịch sử, trong đó có những làng nghề dệt truyền thống tiêu biểu.

Trong năm 2007 này, chúng tôi phấn đấu mỗi huyện, thị xây dựng cho được 2 làng nghề truyền thống gắn với việc xây dựng làng văn hóa du lịch. Trước mắt là khôi phục lại các làng nghề truyền thống sản xuất các sản phẩm mà xã hội đang có nhu cầu sử dụng như dệt vải thổ cẩm, đan lát mây tre, nứa...

Tỉnh đã dành nguồn kinh phí hỗ trợ cho các làng này bước đầu 15-20 triệu đồng và xây dựng đề án bảo tồn lâu dài, phấn đấu đến năm 2010 phải đạt 100% số làng nghề truyền thống tiêu biểu được khôi phục.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Các thiếu nữ mặc trang phục truyền thống trên đường ngày càng hiếm. (Ảnh T.Đức).

- Đến nay, toàn tỉnh đã phục dựng được bao nhiêu làng nghề dệt truyền thống?

- Trong 10 làng nghề được phục dựng và bảo tồn có các làng nghề dệt tiêu biểu như: Làng nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Tày ở xã Xuân Quang, dệt thổ cẩm của dân tộc Pà Thẻn ở xã Tân Bắc, huyện Quang Bình, làng nghề dệt vải lanh xã Lùng Tảm (dân tộc Mông), huyện Quản Bạ...

- Những công việc ấy có đem lại hiệu quả cho chính những người dân tộc không?

- Những làng nghề này cùng với hơn 50 nghệ nhân điêu luyện đã, đang phát huy và tổ chức sản xuất tốt phục vụ cho đời sống của đồng bào và trao đổi mua bán cho khách du lịch trong nước và quốc tế.

Việc làm này vừa bảo tồn được giá trị văn hóa truyền thống, vừa phục vụ tốt cho khách tham quan du lịch lại tạo nguồn thu nhập cho đồng bào. Thu nhập từ những làng nghề này bình quân từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng/người, sản phẩm làm ra đều được xã hội chấp nhận và trao đổi giao lưu có hiệu quả cả về kinh tế lẫn xã hội.

- Xin cảm ơn ông!

Thúy Hằng (thực hiện)

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cách phạt con gây tranh cãi của ông bố đầu bếp nổi tiếng nhất nước Anh

Gần đây, đầu bếp nổi tiếng ở Anh, được nhiều người yêu mến Jamie Oliver tiết lộ trên một chương trình tivi, anh đã phạt con gái Poppy 12 tuổi bằng cách cho ớt scotch bonnet (một loại ớt cực cay) vào quả táo của cô bé.

Trang Trần - bài học không của riêng ai

Một trong những sự kiện đang được dư luận quan tâm là diễn viên kiêm người mẫu Trang Trần (tên thật Trần Thị Trang, khá nổi tiếng với phim Hương ga gần đây) vừa bị cơ quan điều tra Công an quận Hoàn Kiếm - Hà Nội ra quyết định bắt khẩn cấp, để điều tra về hành vi chống người thi hành công vụ.

Nhận xét tin Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

traditional costumes - Conservation in the glass?
Ha Giang, Photo T, to work, dress, ethnic Mongolian, costumes, traditional villages, conservation, weaving, wear on, the, year, province, she

Why do not you wear their ethnic clothes shopping? - Clothing Mongolia now so expensive, only 1-2 of the poor should not even be continuous. How to be a long time - Lau is how much? - From 1 to 2 years - I have a lot, do you wear often? - Also ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h282 Dam dai phan cach o to bi xuyen toac
    Thời sự 24h(28/2): Đâm dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc

    'Để công an xã điều tra dễ bỏ lọt, oan sai'; Đâm vào dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc trên cao tốc; Tịch thu bán đấu giá hòn đá gần 30 tấn, giá chục tỷ đồng;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 27/2.

  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Su kien quoc te noi bat 222 282
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/2 - 28/2)

    Lãnh đạo Đảng đối lập Nga bị ám sát ngay tại Moscow; kết quả vòng đám phán thứ 2 giữa Mỹ và Cuba; Mỹ xác nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành xây dựng các cảng hải quân và sân bay trên các đảo trên Biển Đông... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2202 2802
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

    Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Toan canh Showbiz tuan 2202 2802
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

    ó nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,Vợ Baggio tiết lộ sảy thai 2 lần, bị 'cắm vài ba chục cái sừng', Các ngôi sao tranh cãi về “Chiếc váy màu gì?”, Kim Hyun Joong sắp có con với bạn gái bị hành hung, “Thiên thần” Karlie Kloss bỏ Victoria’s Secret,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2202 2802
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02)

    Ly kỳ chuyện đời các tướng cướp; Bị cáo về nhà ăn tết với… người bị hại; Vụ án khó điều tra bậc nhất lịch sử phá án Công an Hải Phòng; Những lá thư xin lỗi nức nở từ trại giam; 200 bánh heroin và những người đón Tết muộn; Các tổ 141 bắt nhiều vụ vận chuyển ma túy trong dịp Tết;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2202-2802/2147540033/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 232 292
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2)

    Dư âm của Tết Nguyên Đán vẫn còn đọng lại trong những câu chuyện gia đình, không khí lễ hội khắp mọi nơi. Những phong tục thờ cúng, giải hạn đầu năm trong dân gian; Những câu chuyện về ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2; Nhiều tấm gương sáng trong đời sống... và những tin tức an toàn thực phẩm bẩn là những thông tin nổi bật tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-232-292/2147540036/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn