Thứ hai, 13 Tháng tám 2007, 10:09 GMT+7

Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính?

Sao chị không mặc quần áo dân tộc mình đi chợ? - Quần áo Mông bây giờ đắt lắm, nhà nghèo chỉ có 1-2 bộ nên không mặc liên tục được. Làm ra được một bộ lâu lắm - Lâu là bao nhiêu? - Từ 1 đến 2 năm - Nếu có nhiều, chị có mặc thường xuyên không? - Cũng chỉ mặc vào ngày lễ ngày tết thôi, còn khi đi lao động thì mặc vào làm việc khó lắm.

Chị Thào Thị Xinh, dân tộc Mông ở huyện Quản Bạ tỉnh Hà Giang đã trả lời như vậy khi được hỏi trong phiên chợ quê chị.

Là tỉnh miền núi với 23 dân tộc anh em chung sống nhưng ngày nay lên Hà Giang, thật khó để nhận dạng một người thuộc dân tộc nào bởi trang phục mà họ đang khoác trên người hoàn toàn giống với người Kinh.

Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Trùng Thương, Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Hà Giang về câu chuyện của chị Xinh.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Những bộ trang phục truyền thống đang bị “đóng khung” trong các bảo tàng, nhà trưng bày. (Ảnh T.H).

- Người dân tộc hiện nay không còn hoặc rất hiếm mặc những bộ trang phục truyền thống của dân tộc mình. Chỉ thấy những bộ trang phục của từng dân tộc được “đóng khung” trong các bảo tàng, nhà trưng bày. Xin ông lý giải về điều này?

- Người dân tộc không mặc trang phục truyền thống của mình là do các làng nghề dệt cổ truyền đang bị mai một.

Đây là tình trạng chung của một thời kỳ dài đất nước ta chiến tranh và hiện nay nền kinh tế thị trường phát triển đã ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì sử dụng trang phục dân tộc.

Để nói về nguyên nhân thì cũng có nhiều. Các sản phẩm dệt truyền thống hầu như chỉ để phục vụ chính những người làm mà không tìm được thị trường tiêu thụ. Phần lớn các nghệ nhân làng nghề hiện nay không còn, số còn lại thì cũng đã cao tuổi. Trong khi đó lớp trẻ lớn lên thoát ly khỏi gia đình nên không còn lực lượng để truyền nối.

Hơn nữa, không tránh khỏi một điều đáng buồn là xu thế thanh niên không mấy mặn mà với các trang phục truyền thống cũng như không hứng thú khi quẩn quanh trong thôn bản bên khung cửi nhỏ nữa. Một số thanh niên có tư tưởng tự ti, nên đã quay lưng, chối bỏ trang phục dân tộc.

- Để nhận ra bản sắc dân tộc của một người, ngoài các yếu tố tiếng nói, chữ viết, lễ hội... thì dấu hiệu đầu tiên khi tiếp xúc chính là bộ quần áo anh ta mặc trên người. Vậy tại sao không duy trì bản sắc, nét văn hóa đẹp đó trong đời sống hàng ngày?

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Cô gái dân tộc đi chợ rụt rè nép bên quầy hàng quần áo của người Kinh. (Ảnh T.H)

- Đúng, trang phục là dấu hiệu đầu tiên khi ta bắt gặp một người dân tộc. Nó là nét đẹp riêng của mỗi một dân tộc. Tuy nhiên, bộ quần áo truyền thống đó không phải không có những bất lợi.

Nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển mạnh, thu hút một lực lượng lớn thanh niên vào môi trường công nghiệp với máy móc hiện đại. Khi đó, trang phục đơn giản phù hợp với công việc hơn là những trang phục cầu kỳ kèm theo đồ trang sức thường chỉ thích hợp với ngày lễ tết, ngày xuân, đi dự hội. Kể cả làm việc nương rẫy, đồng ruộng cũng thấy vướng víu, bị cản trở.

Nhưng nguyên nhân sâu xa là, việc làm ra được một bộ váy áo, quần áo của đồng bào dân tộc (chủ yếu là thủ công), với các khâu khép kín từ sản xuất chất liệu đến khi hình thành sản phẩm, là một quãng thời gian quá dài.

Ví dụ, một bộ áo dân tộc Mông tính từ khi trồng lanh đến xe lanh, dệt vải và thêu thùa, khâu vá thành bộ trang phục hoàn chỉnh nhanh nhất là một năm, trung bình là một năm rưỡi, cho nên một bộ váy áo Mông phải được sử dụng ít nhất 10 năm đến 15 năm, hoặc lâu hơn.

Trong khi đó, trang phục quần áo người Kinh may hoặc nhập từ Trung Quốc sang giá thành rất rẻ và rất tiện lợi cho mọi hoạt động, mọi môi trường.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Cảnh ở một phiên chợ Bắc Quang, nhưng nếu không chú thích thì ai cũng tưởng là ở một phiên chợ quê của người Kinh ở đâu đó.(Ảnh T.H)

- Là tỉnh miền núi, đa dân tộc là nét đặc trưng riêng của Hà Giang mà không phải tỉnh nào trên cả nước cũng có được. Tỉnh có giải pháp nào phục dựng và bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc, trong đó có các làng nghề dệt truyền thống không?

- Từ nhiều năm nay, tỉnh ủy Hà Giang đã có nghị quyết về việc quan tâm đầu tư để phục dựng, tôn tạo những di tích lịch sử, trong đó có những làng nghề dệt truyền thống tiêu biểu.

Trong năm 2007 này, chúng tôi phấn đấu mỗi huyện, thị xây dựng cho được 2 làng nghề truyền thống gắn với việc xây dựng làng văn hóa du lịch. Trước mắt là khôi phục lại các làng nghề truyền thống sản xuất các sản phẩm mà xã hội đang có nhu cầu sử dụng như dệt vải thổ cẩm, đan lát mây tre, nứa...

Tỉnh đã dành nguồn kinh phí hỗ trợ cho các làng này bước đầu 15-20 triệu đồng và xây dựng đề án bảo tồn lâu dài, phấn đấu đến năm 2010 phải đạt 100% số làng nghề truyền thống tiêu biểu được khôi phục.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Các thiếu nữ mặc trang phục truyền thống trên đường ngày càng hiếm. (Ảnh T.Đức).

- Đến nay, toàn tỉnh đã phục dựng được bao nhiêu làng nghề dệt truyền thống?

- Trong 10 làng nghề được phục dựng và bảo tồn có các làng nghề dệt tiêu biểu như: Làng nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Tày ở xã Xuân Quang, dệt thổ cẩm của dân tộc Pà Thẻn ở xã Tân Bắc, huyện Quang Bình, làng nghề dệt vải lanh xã Lùng Tảm (dân tộc Mông), huyện Quản Bạ...

- Những công việc ấy có đem lại hiệu quả cho chính những người dân tộc không?

- Những làng nghề này cùng với hơn 50 nghệ nhân điêu luyện đã, đang phát huy và tổ chức sản xuất tốt phục vụ cho đời sống của đồng bào và trao đổi mua bán cho khách du lịch trong nước và quốc tế.

Việc làm này vừa bảo tồn được giá trị văn hóa truyền thống, vừa phục vụ tốt cho khách tham quan du lịch lại tạo nguồn thu nhập cho đồng bào. Thu nhập từ những làng nghề này bình quân từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng/người, sản phẩm làm ra đều được xã hội chấp nhận và trao đổi giao lưu có hiệu quả cả về kinh tế lẫn xã hội.

- Xin cảm ơn ông!

Thúy Hằng (thực hiện)

Việt Báo

Nhận xét tin Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

traditional costumes - Conservation in the glass?
Ha Giang, Photo T, to work, dress, ethnic Mongolian, costumes, traditional villages, conservation, weaving, wear on, the, year, province, she

Why do not you wear their ethnic clothes shopping? - Clothing Mongolia now so expensive, only 1-2 of the poor should not even be continuous. How to be a long time - Lau is how much? - From 1 to 2 years - I have a lot, do you wear often? - Also ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2611 Bang cuop chat tay lay 50 cay vang
    Thời sự 24h(26/11): Băng cướp chặt tay lấy 50 cây vàng

    Dẹp xe quá tải: Hà Tĩnh đang ‘nợ’ một lời hứa; Băng nhóm chặt tay cướp 50 cây vàng gây chấn động; Nữ sinh lớp 10 chết bất thường trong nhà nghỉ; Nhiều tình tiết mới vụ mất điện hàng không hy hữu...

  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

1