Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính?

Sao chị không mặc quần áo dân tộc mình đi chợ? - Quần áo Mông bây giờ đắt lắm, nhà nghèo chỉ có 1-2 bộ nên không mặc liên tục được. Làm ra được một bộ lâu lắm - Lâu là bao nhiêu? - Từ 1 đến 2 năm - Nếu có nhiều, chị có mặc thường xuyên không? - Cũng chỉ mặc vào ngày lễ ngày tết thôi, còn khi đi lao động thì mặc vào làm việc khó lắm.

Chị Thào Thị Xinh, dân tộc Mông ở huyện Quản Bạ tỉnh Hà Giang đã trả lời như vậy khi được hỏi trong phiên chợ quê chị.

Là tỉnh miền núi với 23 dân tộc anh em chung sống nhưng ngày nay lên Hà Giang, thật khó để nhận dạng một người thuộc dân tộc nào bởi trang phục mà họ đang khoác trên người hoàn toàn giống với người Kinh.

Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Trùng Thương, Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Hà Giang về câu chuyện của chị Xinh.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Những bộ trang phục truyền thống đang bị “đóng khung” trong các bảo tàng, nhà trưng bày. (Ảnh T.H).

- Người dân tộc hiện nay không còn hoặc rất hiếm mặc những bộ trang phục truyền thống của dân tộc mình. Chỉ thấy những bộ trang phục của từng dân tộc được “đóng khung” trong các bảo tàng, nhà trưng bày. Xin ông lý giải về điều này?

- Người dân tộc không mặc trang phục truyền thống của mình là do các làng nghề dệt cổ truyền đang bị mai một.

Đây là tình trạng chung của một thời kỳ dài đất nước ta chiến tranh và hiện nay nền kinh tế thị trường phát triển đã ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì sử dụng trang phục dân tộc.

Để nói về nguyên nhân thì cũng có nhiều. Các sản phẩm dệt truyền thống hầu như chỉ để phục vụ chính những người làm mà không tìm được thị trường tiêu thụ. Phần lớn các nghệ nhân làng nghề hiện nay không còn, số còn lại thì cũng đã cao tuổi. Trong khi đó lớp trẻ lớn lên thoát ly khỏi gia đình nên không còn lực lượng để truyền nối.

Hơn nữa, không tránh khỏi một điều đáng buồn là xu thế thanh niên không mấy mặn mà với các trang phục truyền thống cũng như không hứng thú khi quẩn quanh trong thôn bản bên khung cửi nhỏ nữa. Một số thanh niên có tư tưởng tự ti, nên đã quay lưng, chối bỏ trang phục dân tộc.

- Để nhận ra bản sắc dân tộc của một người, ngoài các yếu tố tiếng nói, chữ viết, lễ hội... thì dấu hiệu đầu tiên khi tiếp xúc chính là bộ quần áo anh ta mặc trên người. Vậy tại sao không duy trì bản sắc, nét văn hóa đẹp đó trong đời sống hàng ngày?

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Cô gái dân tộc đi chợ rụt rè nép bên quầy hàng quần áo của người Kinh. (Ảnh T.H)

- Đúng, trang phục là dấu hiệu đầu tiên khi ta bắt gặp một người dân tộc. Nó là nét đẹp riêng của mỗi một dân tộc. Tuy nhiên, bộ quần áo truyền thống đó không phải không có những bất lợi.

Nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển mạnh, thu hút một lực lượng lớn thanh niên vào môi trường công nghiệp với máy móc hiện đại. Khi đó, trang phục đơn giản phù hợp với công việc hơn là những trang phục cầu kỳ kèm theo đồ trang sức thường chỉ thích hợp với ngày lễ tết, ngày xuân, đi dự hội. Kể cả làm việc nương rẫy, đồng ruộng cũng thấy vướng víu, bị cản trở.

Nhưng nguyên nhân sâu xa là, việc làm ra được một bộ váy áo, quần áo của đồng bào dân tộc (chủ yếu là thủ công), với các khâu khép kín từ sản xuất chất liệu đến khi hình thành sản phẩm, là một quãng thời gian quá dài.

Ví dụ, một bộ áo dân tộc Mông tính từ khi trồng lanh đến xe lanh, dệt vải và thêu thùa, khâu vá thành bộ trang phục hoàn chỉnh nhanh nhất là một năm, trung bình là một năm rưỡi, cho nên một bộ váy áo Mông phải được sử dụng ít nhất 10 năm đến 15 năm, hoặc lâu hơn.

Trong khi đó, trang phục quần áo người Kinh may hoặc nhập từ Trung Quốc sang giá thành rất rẻ và rất tiện lợi cho mọi hoạt động, mọi môi trường.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Cảnh ở một phiên chợ Bắc Quang, nhưng nếu không chú thích thì ai cũng tưởng là ở một phiên chợ quê của người Kinh ở đâu đó.(Ảnh T.H)

- Là tỉnh miền núi, đa dân tộc là nét đặc trưng riêng của Hà Giang mà không phải tỉnh nào trên cả nước cũng có được. Tỉnh có giải pháp nào phục dựng và bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc, trong đó có các làng nghề dệt truyền thống không?

- Từ nhiều năm nay, tỉnh ủy Hà Giang đã có nghị quyết về việc quan tâm đầu tư để phục dựng, tôn tạo những di tích lịch sử, trong đó có những làng nghề dệt truyền thống tiêu biểu.

Trong năm 2007 này, chúng tôi phấn đấu mỗi huyện, thị xây dựng cho được 2 làng nghề truyền thống gắn với việc xây dựng làng văn hóa du lịch. Trước mắt là khôi phục lại các làng nghề truyền thống sản xuất các sản phẩm mà xã hội đang có nhu cầu sử dụng như dệt vải thổ cẩm, đan lát mây tre, nứa...

Tỉnh đã dành nguồn kinh phí hỗ trợ cho các làng này bước đầu 15-20 triệu đồng và xây dựng đề án bảo tồn lâu dài, phấn đấu đến năm 2010 phải đạt 100% số làng nghề truyền thống tiêu biểu được khôi phục.

Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh
Các thiếu nữ mặc trang phục truyền thống trên đường ngày càng hiếm. (Ảnh T.Đức).

- Đến nay, toàn tỉnh đã phục dựng được bao nhiêu làng nghề dệt truyền thống?

- Trong 10 làng nghề được phục dựng và bảo tồn có các làng nghề dệt tiêu biểu như: Làng nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Tày ở xã Xuân Quang, dệt thổ cẩm của dân tộc Pà Thẻn ở xã Tân Bắc, huyện Quang Bình, làng nghề dệt vải lanh xã Lùng Tảm (dân tộc Mông), huyện Quản Bạ...

- Những công việc ấy có đem lại hiệu quả cho chính những người dân tộc không?

- Những làng nghề này cùng với hơn 50 nghệ nhân điêu luyện đã, đang phát huy và tổ chức sản xuất tốt phục vụ cho đời sống của đồng bào và trao đổi mua bán cho khách du lịch trong nước và quốc tế.

Việc làm này vừa bảo tồn được giá trị văn hóa truyền thống, vừa phục vụ tốt cho khách tham quan du lịch lại tạo nguồn thu nhập cho đồng bào. Thu nhập từ những làng nghề này bình quân từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng/người, sản phẩm làm ra đều được xã hội chấp nhận và trao đổi giao lưu có hiệu quả cả về kinh tế lẫn xã hội.

- Xin cảm ơn ông!

Thúy Hằng (thực hiện)

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Giao lộ phân luồng kỳ cục nhất Hà Nội

Sau khi mở đường, nút Xã Đàn - Ô Chợ Dừa bỗng trở thành ngã 6 với kiểu phân luồng loằng ngoằng đến mức chủ phương tiện không hề biết mình đang vi phạm luật an toàn giao thông.

Nhận xét tin Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Trang phuc truyen thong Bao ton trong khung kinh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trang phục truyền thống - Bảo tồn trong khung kính? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

traditional costumes - Conservation in the glass?
Ha Giang, Photo T, to work, dress, ethnic Mongolian, costumes, traditional villages, conservation, weaving, wear on, the, year, province, she

Why do not you wear their ethnic clothes shopping? - Clothing Mongolia now so expensive, only 1-2 of the poor should not even be continuous. How to be a long time - Lau is how much? - From 1 to 2 years - I have a lot, do you wear often? - Also ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn