Trăn trở với nghề gốm

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhiều lò gốm tắt lửa, nhiều làng nghề trở thành những đơn vị sản xuất nhỏ lẻ, chạy theo nhu cầu thị trường, nghệ nhân gốm lần lượt bỏ nghề… Đó là những trăn trở được đặt ra nhân cuộc triển lãm “Gốm Phù Lãng xưa và nay” khai mạc ngày 29/8 tại Bảo tàng Lịch sử, Hà Nội.

Triển lãm do Bảo tàng Lịch sử kết hợp với Gốm Nhung tổ chức. Gốm Phù Lãng xưa và nay trưng bày gần 200 hiện vật, giúp người xem hình dung một cách khá rõ nét sự kế thừa và phát triển của đồ gốm trong những thời kỳ lịch sử khác nhau. Có mặt tại buổi giới thiệu về triển lãm, ông Phạm Quốc Quân - Giám đốc Bảo tàng, ông Vũ Hữu Nhung, chủ cơ sở Gốm Nhung, và nhà sưu tập gốm Phạm Dũng đã đề cập đến những khó khăn của các làng gốm hiện nay.

Cũng như một số nước nông nghiệp trong khu vực Đông Nam Á, VN là quốc gia có truyền thống sản xuất gốm lâu đời. Gốm VN đã tạo được những thương hiệu khá nổi tiếng như Bát Tràng, Thổ Hà, Chu Đậu, Phù Lãng… Nhưng đến nay, nhiều lò gốm đã tắt lửa. Những làng nghề còn lại chỉ đếm được trên đầu ngón tay và đang đối mặt với không ít thách thức để khẳng định sự tồn tại. Ông Vũ Hữu Nhung cho biết: "Phù Lãng may mắn còn giữ lại được nghề cũ của cha ông. Nhưng sản phẩm gốm Phù Lãng vẫn chủ yếu là đồ gia dụng cấp thấp. Những sản phẩm phục vụ trang trí còn đơn điệu, chưa độc đáo, sáng tạo".

Bình gốm men vàng nâu thế kỷ 17-18.
Bình gốm men vàng nâu thế kỷ 17-18. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử VN.

Trên thực tế, các làng gốm hiện nay hoạt động một cách manh mún, lẻ tẻ, sản phẩm làm ra chủ yếu phục vụ nhu cầu hàng gia dụng trên địa bàn hoặc các vùng lân cận. Gốm sau khi ra lò, ngay lập tức được chất lên xe thồ, đẩy đi bán dạo. Những lọ hoa, chum, vại, bình vôi... trở thành mặt hàng góp phần giải đáp bài toán thu nhập khiêm tốn của người dân làng gốm. Họ thường không mấy quan tâm đến vấn đề tạo dựng thương hiệu hay nhu cầu đổi mới, sáng tạo. Sẵn khuôn, sẵn mẫu, công việc còn lại của người thợ là đắp, nặn… rồi cho vào lò nung.

Một số cơ sở có quy mô lớn hơn, hướng tới mục tiêu sản xuất các mặt hàng trang trí, phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Tuy nhiên, do chạy theo nhu cầu thị trường, lại thiếu hụt đội ngũ nghệ nhân lành nghề, giàu sáng tạo nên gốm trang trí phần nhiều là những mẫu được nhái, sao chép, sản xuất theo một quy trình cẩu thả trượt xa về mặt chất lượng so với sản phẩm của các nước trong khu vực như Nhật Bản và Trung Quốc. Ông Nhung cho biết: "Thị trường sản xuất, buôn bán đồ gốm sôi động đến nỗi nghệ nhân không đủ bình tâm để sáng tạo. Một khi đời sống vật chất của nghệ nhân chưa đầy đủ, không thể hy vọng họ sẽ dành thời gian và tâm sức để tạo nên những mẫu mới trong khi việc sao chép tiết kiệm thời gian và công sức hơn nhiều".

Sản phẩm gốm ngày nay.
Sản phẩm gốm ngày nay. Ảnh do Gốm Nhung cung cấp.

Chia sẻ với ông Nhung, ông Phạm Quốc Quân cho rằng, dưới sức ép của thời hạn hợp đồng, các nghệ nhân ngày nay đã bỏ qua nhiều khâu xử lý khá quan trọng trong quá trình sản xuất gốm. “Nhất xương nhì da, thứ ba dạc lò” - hai trong số những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với giá trị thẩm mỹ của đồ gốm là xương và men gốm. Nhưng ngày nay, các quá trình đó không còn được xử lý kỹ lưỡng như xưa.

Để có xương gốm mỏng, rắn, chắc, ngoài việc khai thác nguồn đất tốt, nghệ nhân sẽ phải dày công luyện đất thật kỹ. Nhà sưu tập Phạm Dũng cho biết: "Ngày xưa, có những lúc đời cha luyện đất, đời con mới làm đồ. Nhưng nay thì đất luyện đến đâu được cho vào lò đến đó". Còn với công đoạn chế tạo men, bí quyết của nghệ nhân giữ một vai trò rất quan trọng. Do đời sau không giữ được nghiệp của đời trước, nhiều bí quyết gia truyền đã vĩnh viễn thất truyền. Đó là chưa kể một số loài cây gỗ dùng làm nguyên liệu tạo men ngày nay còn lại rất ít.

Đánh giá về tương lai nghề gốm, ông Nhung cho rằng, những sản phẩm gốm gia dụng như chum, vại, bình... rồi sẽ lần lượt bị thay thế bởi những sản phẩm công nghệ cao. Chính vì vậy, người làm gốm cần chú trọng hơn tới các mặt hàng trang trí. Cùng với sự phát triển của đời sống, nhu cầu chơi gốm, thiết kế nội thất có sự tham gia của đồ gốm sẽ ngày càng cao. Đây là một thị trường tiềm năng cho những người làm nghề. Tuy nhiên, gốm truyền thống cần phải quan tâm đến nhu cầu cách tân, sáng tạo, tạo dựng thương hiệu nhằm khẳng định uy tín trên thị trường. "Gốm trang trí cũng nên được nhìn nhận như một loại thời trang, và như vậy, yêu cầu liên tục sáng tạo ra những mẫu mới là điều tối cần thiết đối với các nghệ nhân", anh nói.

Lưu Hà

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

MC đám cưới bá đạo nhất năm: Ngỏ lời yêu chú rể
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Nhận xét tin Trăn trở với nghề gốm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trăn trở với nghề gốm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tran tro voi nghe gom ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trăn trở với nghề gốm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

concern with pottery
Phu Lang Pottery, Ceramics Nhung, Hanoi, History museum, market demand, production units, past and present, is in place, small production, exhibition, art human, thinking, products, decorations, creative, life

Many fire kilns, many villages become small production units, run by market demand, in turn ceramic artisans out of business ... That is the concern raised workers exhibit "Phu Lang Pottery past and present" opened on 29/8 at ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2804 Ca chet do thuy trieu do chua thuyet phuc
    Thời sự 24h(28/04): Cá chết do thủy triều đỏ chưa thuyết phục

    Xử lý nghiêm, thậm chí truy tố nếu để xảy ra ngộ độc do ăn cá chết; Nắng nóng bất thường tại TP.HCM: Trẻ nhỏ đổ bệnh, người già đột qụy; Chuyên gia phản bác nguyên nhân thuỷ triều đỏ làm chết cá; Phát hiện công nhân tráo đổi, làm mới hạn bánh quy hết date; Cháy chung cư ở Linh Đàm: Trẻ vạ vật ngủ ngoài đường

  • Thoi su 24h2704 Be trai bi me ep uong thuoc doc da chet
    Thời sự 24h(27/04): Bé trai bị mẹ ép uống thuốc độc đã chết

    Cá chết bất thường ở Vũng Áng: Thêm 5 thợ lặn nhập viện; Thảm án ở Hải Dương: Bé trai 8 tuổi bị mẹ đẻ ép uống thuốc độc đã chết; Giả mạo facebook nữ sinh bị cưa chân để lừa đảo: Lỗi tại nhà hảo tâm; Dân "tố" nước có mùi hôi, GĐ nước sạch bảo "Đun lên là hết"; Hành trình 18 năm vật vã tìm "tiếng người" cho con gái

  • Thoi su 24h2604 Nam thanh nien o HN bi sat hai da man
    Thời sự 24h(26/04): Nam thanh niên ở HN bị sát hại dã man

    Người nhái lặn 200m dưới kênh đen ngòm ô nhiễm để tìm két sắt; Có nên ăn hải sản khi cá chết hàng loạt ở miền Trung?; Thủy ngân trong không khí Hà Nội: "Khói xe chỉ là nghi ngờ"; Bỏ chất cấm độc hại: Thái Lan mất 6-7 năm, Việt Nam chỉ 6-7 tháng; Hà Nội: Lại một chung cư có nước sạch "sạch" như... nước cống!

  • Thoi su 24h2504 Tre bi bao hanh Noi dau tinh than
    Thời sự 24h(25/04): Trẻ bị bạo hành - Nỗi đau tinh thần

    Những cô gái bị xử tội... hiếp dâm; ‘Ai đầu độc cá cũng phải bị xử lý’!; Nằm rạp xuống đất khi thanh niên quăng mìn ra đường; Trẻ em bị bạo hành: Những nỗi đau về thể xác và tinh thần; Từ những vụ tống tình, tiền bằng ảnh 'nóng': Bài học cho giới trẻ... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 25/04/2016.

  • Thoi su 24h2204 Thanh nien lay bua giet nguoi yeu
    Thời sự 24h(22/04): Thanh niên lấy búa giết người yêu

    Công an nóng vội bỏ qua, còn ta nóng vội thì ra vào tù; Vì sao có những miếng thịt bò lại ánh lên màu 7 sắc cầu vồng?; Mỗi ngày cả trăm người đi taxi "thất lạc hành lý"; Số phận như bóng ma của các cô gái Việt bị bán sang Trung Quốc; Lún vào đa cấp liên tỉnh, tiền tỉ bốc hơi

  • Xon xao nhung vu chong danh vo gay phan no
    Xôn xao những vụ chồng đánh vợ gây phẫn nộ

    Bạo lực gia đình từ lâu là một vấn đề nhức nhối trong xã hội, trong đó đáng báo động nhất là tình trạng bạo lực phụ nữ.

  • Sot virus trieu chung va cach dieu tri
    Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị

    Bệnh nhân sốt virus có thể khỏi sau 5-7 ngày điều trị. Tuy nhiên, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. ------------ Xem thêm: Sốt virus - triệu chứng và cách điều trị, http://vietbao.vn/tp/Sot-virus-trieu-chung-va-cach-dieu-tri/13168970/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Dan ba Viet kho nhat the gioi
    Đàn bà Việt khổ nhất thế giới?

    Trên đời này, chỉ có cha mẹ mới có thể hi sinh vì con cái! Đừng nghĩ mình có thể thay đổi được người khác. Sống vì mình đi, thương mình đi, sáng suốt lên, đừng vì sợ thị phi, sợ không làm được mà sống chịu đựng cả đời. Ai bị..

  • Vu chu quan bi xu ly hinh su
    Vụ 'chủ quán bị xử lý hình sự"

    Ông Tấn thuê mặt bằng ở huyện Bình Chánh để bán cà phê, ăn sáng, cơm trưa... nhưng lại bị phạt tiền vì nhiều lý do rồi bị truy tố vì chậm đăng ký kinh doanh...

  • Tang thue moi truong voi xang dau
    Tăng thuế môi trường với xăng dầu?

    Đại diện Bộ Tài chính khẳng định, hiện Bộ Tài chính chưa có kế hoạch trình Chính phủ về điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

  • Toan canh kinh te tuan 244 3004
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/4 -30/04)

    Trong buổi lễ Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành Ngân hàng Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu ngành điều hành linh hoạt lãi suất, kiềm chế lạm phát, đẩy mạnh tái cơ cấu; theo cách tính của Việt Nam, sau 4 tháng, lạm phát đang dừng ở mức 1,33%; mức lương của người lao động tại Việt Nam là 384-582 USD/tháng.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2404 29042016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 24/04 - 29/04/2016

    Cá chết hàng loạt tại vùng biển miền Trung; Sự thật về thông tin có thủy ngân lơ lửng trong không khí Hà Nội; Gió thổi đổ cột điện cao thế 500kV; Phản cảm cảnh chân dài mặc bikini 2 mảnh câu khách ở siêu thị tại HN; Cá chết, thuỷ ngân, chất cấm - người Việt sống sao... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 244304
    Sự kiện quốc tế nổi bật (24/4-30/4)

    Mỹ chi 38 tỷ USD cho phòng thủ tên lửa trong 5 năm tới; một phần tài liệu Panama bí mật sẽ được công bố vào tháng 5; Bà Clinton, ông Trump đứng trước chiến thắng lớn ở 5 bang; Nhật Bản ngơ ngác mất hợp đồng tàu ngầm 39 tỷ USD... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 244 304
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/4 - 30/4)

    Tác động khủng khiếp của ô nhiễm không khí đến sức khỏe; 100% xúc xích Vietfoods chứa chất gây ung thư; Những món khoái khẩu mùa hè dễ gây ngộ độc nhất; Bé 6 tuổi dậy thì sớm vì được mẹ cho ăn một món liên tục trong 2 năm;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 2443042016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/4-30/4/2016)

    Nhiều khi cha mẹ đã vô tình 'xâm hại' con mà không hay biết; cảnh giác trước những chiêu 'móc túi' của thợ điều hòa; vấn nạn dùng chất cấm trong chăn nuôi; cá chết khiến người dân không dám ăn hải sản...Cùng với những câu chuyện về tình yêu, hạnh phúc gia đình với ý nghĩa sâu xa khiến chúng ta phải suy ngẫm nhiều hơn là các