Trăn trở với nghề gốm

Nhiều lò gốm tắt lửa, nhiều làng nghề trở thành những đơn vị sản xuất nhỏ lẻ, chạy theo nhu cầu thị trường, nghệ nhân gốm lần lượt bỏ nghề… Đó là những trăn trở được đặt ra nhân cuộc triển lãm “Gốm Phù Lãng xưa và nay” khai mạc ngày 29/8 tại Bảo tàng Lịch sử, Hà Nội.

Triển lãm do Bảo tàng Lịch sử kết hợp với Gốm Nhung tổ chức. Gốm Phù Lãng xưa và nay trưng bày gần 200 hiện vật, giúp người xem hình dung một cách khá rõ nét sự kế thừa và phát triển của đồ gốm trong những thời kỳ lịch sử khác nhau. Có mặt tại buổi giới thiệu về triển lãm, ông Phạm Quốc Quân - Giám đốc Bảo tàng, ông Vũ Hữu Nhung, chủ cơ sở Gốm Nhung, và nhà sưu tập gốm Phạm Dũng đã đề cập đến những khó khăn của các làng gốm hiện nay.

Cũng như một số nước nông nghiệp trong khu vực Đông Nam Á, VN là quốc gia có truyền thống sản xuất gốm lâu đời. Gốm VN đã tạo được những thương hiệu khá nổi tiếng như Bát Tràng, Thổ Hà, Chu Đậu, Phù Lãng… Nhưng đến nay, nhiều lò gốm đã tắt lửa. Những làng nghề còn lại chỉ đếm được trên đầu ngón tay và đang đối mặt với không ít thách thức để khẳng định sự tồn tại. Ông Vũ Hữu Nhung cho biết: "Phù Lãng may mắn còn giữ lại được nghề cũ của cha ông. Nhưng sản phẩm gốm Phù Lãng vẫn chủ yếu là đồ gia dụng cấp thấp. Những sản phẩm phục vụ trang trí còn đơn điệu, chưa độc đáo, sáng tạo".

Bình gốm men vàng nâu thế kỷ 17-18.
Bình gốm men vàng nâu thế kỷ 17-18. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử VN.

Trên thực tế, các làng gốm hiện nay hoạt động một cách manh mún, lẻ tẻ, sản phẩm làm ra chủ yếu phục vụ nhu cầu hàng gia dụng trên địa bàn hoặc các vùng lân cận. Gốm sau khi ra lò, ngay lập tức được chất lên xe thồ, đẩy đi bán dạo. Những lọ hoa, chum, vại, bình vôi... trở thành mặt hàng góp phần giải đáp bài toán thu nhập khiêm tốn của người dân làng gốm. Họ thường không mấy quan tâm đến vấn đề tạo dựng thương hiệu hay nhu cầu đổi mới, sáng tạo. Sẵn khuôn, sẵn mẫu, công việc còn lại của người thợ là đắp, nặn… rồi cho vào lò nung.

Một số cơ sở có quy mô lớn hơn, hướng tới mục tiêu sản xuất các mặt hàng trang trí, phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Tuy nhiên, do chạy theo nhu cầu thị trường, lại thiếu hụt đội ngũ nghệ nhân lành nghề, giàu sáng tạo nên gốm trang trí phần nhiều là những mẫu được nhái, sao chép, sản xuất theo một quy trình cẩu thả trượt xa về mặt chất lượng so với sản phẩm của các nước trong khu vực như Nhật Bản và Trung Quốc. Ông Nhung cho biết: "Thị trường sản xuất, buôn bán đồ gốm sôi động đến nỗi nghệ nhân không đủ bình tâm để sáng tạo. Một khi đời sống vật chất của nghệ nhân chưa đầy đủ, không thể hy vọng họ sẽ dành thời gian và tâm sức để tạo nên những mẫu mới trong khi việc sao chép tiết kiệm thời gian và công sức hơn nhiều".

Sản phẩm gốm ngày nay.
Sản phẩm gốm ngày nay. Ảnh do Gốm Nhung cung cấp.

Chia sẻ với ông Nhung, ông Phạm Quốc Quân cho rằng, dưới sức ép của thời hạn hợp đồng, các nghệ nhân ngày nay đã bỏ qua nhiều khâu xử lý khá quan trọng trong quá trình sản xuất gốm. “Nhất xương nhì da, thứ ba dạc lò” - hai trong số những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với giá trị thẩm mỹ của đồ gốm là xương và men gốm. Nhưng ngày nay, các quá trình đó không còn được xử lý kỹ lưỡng như xưa.

Để có xương gốm mỏng, rắn, chắc, ngoài việc khai thác nguồn đất tốt, nghệ nhân sẽ phải dày công luyện đất thật kỹ. Nhà sưu tập Phạm Dũng cho biết: "Ngày xưa, có những lúc đời cha luyện đất, đời con mới làm đồ. Nhưng nay thì đất luyện đến đâu được cho vào lò đến đó". Còn với công đoạn chế tạo men, bí quyết của nghệ nhân giữ một vai trò rất quan trọng. Do đời sau không giữ được nghiệp của đời trước, nhiều bí quyết gia truyền đã vĩnh viễn thất truyền. Đó là chưa kể một số loài cây gỗ dùng làm nguyên liệu tạo men ngày nay còn lại rất ít.

Đánh giá về tương lai nghề gốm, ông Nhung cho rằng, những sản phẩm gốm gia dụng như chum, vại, bình... rồi sẽ lần lượt bị thay thế bởi những sản phẩm công nghệ cao. Chính vì vậy, người làm gốm cần chú trọng hơn tới các mặt hàng trang trí. Cùng với sự phát triển của đời sống, nhu cầu chơi gốm, thiết kế nội thất có sự tham gia của đồ gốm sẽ ngày càng cao. Đây là một thị trường tiềm năng cho những người làm nghề. Tuy nhiên, gốm truyền thống cần phải quan tâm đến nhu cầu cách tân, sáng tạo, tạo dựng thương hiệu nhằm khẳng định uy tín trên thị trường. "Gốm trang trí cũng nên được nhìn nhận như một loại thời trang, và như vậy, yêu cầu liên tục sáng tạo ra những mẫu mới là điều tối cần thiết đối với các nghệ nhân", anh nói.

Lưu Hà

Việt Báo

Video nổi bật

Ấn tượng với màn tỉ thí kung fu của hai mĩ nhân
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cách đơn giản tìm game, ứng dụng miễn phí trên Google Play

Sử dụng tính năng mới của mạng xã hội chia sẻ ứng dụng ePlay, người dùng smartphone, tablet chạy Android sẽ dễ dàng tìm được những ứng dụng miễn phí, ứng dụng trả phí vừa giảm giá…

Người thủ lĩnh tài ba và những 'kịch bản' phá án

Từ khi bắt đầu mặc áo lính, người chiến sĩ ấy dường như luôn có sự thôi thúc mãnh liệt để được cống hiến trong lĩnh vực đấu tranh, trấn áp tội phạm hình sự. Với khát vọng và ngọn lửa nhiệt huyết ấy, năm 1990, người lính trẻ Lê Hồng Thắng nhận được sự tin tưởng từ lãnh đạo đơn vị để điều động anh từ một đơn vị an ninh về công tác tại Đội đặc nhiệm H88...

Chuẩn bị những gì cho "xế yêu" khi mùa mưa đến?

Dù đi xe ô tô, gặp trời mưa không sợ bị ướt nhưng nhiều lần tôi đã phải dở khóc dở cười khi gặp sự cố trên đường vì những thứ rất lặt vặt.(Nguyễn Thành Công,TP Hồ Chí Minh)

Ám ảnh tột cùng sau những cái chết "trên trời rơi xuống"

Liên tiếp nhiều trường hợp người đi đường bị "vật thể lạ" từ các công trình xây dựng văng trúng dẫn đến mất mạng khiến dư luận không khỏi bị ám ảnh với những "bẫy chết người trên cao".

Nhận xét tin Trăn trở với nghề gốm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trăn trở với nghề gốm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tran tro voi nghe gom ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trăn trở với nghề gốm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Mỹ Thuật của chuyên mục Văn Hóa.

concern with pottery
Phu Lang Pottery, Ceramics Nhung, Hanoi, History museum, market demand, production units, past and present, is in place, small production, exhibition, art human, thinking, products, decorations, creative, life

Many fire kilns, many villages become small production units, run by market demand, in turn ceramic artisans out of business ... That is the concern raised workers exhibit "Phu Lang Pottery past and present" opened on 29/8 at ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h0705 Bi con dau hotgirl to dai gia Dieu Hien be bang
    Thời sự 24h(07/05): Bị con dâu hotgirl "tố", đại gia Diệu Hiền bẽ bàng

     Sát hạch công chức: Những con số lạ; Ngất lịm bên quan tài vợ và 2 con thơ; Chuyện khó hiểu xung quanh 2 gốc sưa 150 tỷ; Nổ bình gas kinh hoàng ở Bình Dương, 3 người thương vong;

  • Thoi su 24h0605 Khoi to nguoi mau Trang Tran
    Thời sự 24h(06/05): Khởi tố người mẫu Trang Trần

    VKS đề nghị bắt buộc ghi âm, ghi hình khi hỏi cung; MC U60 ăn mặc 'nhức mắt' nhất Việt Nam; Nước mắt các nghệ sĩ tiễn biệt NSƯT Anh Dũng; Khởi tố người mẫu Trang Trần; Sập cần cẩu, 3 mẹ con chết tại chỗ; Thực hư vụ hai pho tượng “biến mất” ở Thái Nguyên...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 5/5.

  • Thoi su 24h55 VTV doi thu do Ha Noi sang TQ
    Thời sự 24h(5/5): VTV "dời" thủ đô Hà Nội sang TQ

    Trung ương bàn công tác nhân sự khóa tới; Hoàng Thùy Linh nóng bỏng tái xuất VTV 8 năm sau scandal; VTV nhầm lẫn "dời" thủ đô Hà Nội sang Trung Quốc; Giảng viên không có bằng tiến sĩ sẽ rời ĐH Ngoại thương ...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 4/5.

  • Thoi su tuan qua Mit tinh dieu binh mung 40 nam thong nhat dat nuoc
    Thời sự tuần qua: Mít tinh, diễu binh mừng 40 năm thống nhất đất nước

    Thủ tướng: Vượt lên khác biệt, chân thành hòa hợp dân tộc; Truy điệu 2 phi công trong vụ máy bay Su-22 rơi; Bí mật 16 tấn vàng trong ngày giải phóng; Tàu chở 48 du khách bị đâm chìm trên vịnh Hạ Long; NSƯT Anh Dũng chia tay cõi trần, về với vợ Phương Thanh ..là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h294 Sa Pa xu phat khach san 46 trieudem
    Thời sự 24h(29/4): Sa Pa xử phạt khách sạn 46 triệu/đêm

    Hàng triệu người hành hương về đất Tổ; Giám đốc Công an TP.HCM được thăng hàm Trung tướng; Cửa ngõ Thủ đô chật cứng ngày đầu nghỉ lễ; Chủ tịch Sa Pa xử phạt vụ khách sạn 46 triệu/đêm; Xe khách 47 chỗ “nhồi” tới 105 người;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 28/4.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn