Trăn trở với nghề gốm

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhiều lò gốm tắt lửa, nhiều làng nghề trở thành những đơn vị sản xuất nhỏ lẻ, chạy theo nhu cầu thị trường, nghệ nhân gốm lần lượt bỏ nghề… Đó là những trăn trở được đặt ra nhân cuộc triển lãm “Gốm Phù Lãng xưa và nay” khai mạc ngày 29/8 tại Bảo tàng Lịch sử, Hà Nội.

Triển lãm do Bảo tàng Lịch sử kết hợp với Gốm Nhung tổ chức. Gốm Phù Lãng xưa và nay trưng bày gần 200 hiện vật, giúp người xem hình dung một cách khá rõ nét sự kế thừa và phát triển của đồ gốm trong những thời kỳ lịch sử khác nhau. Có mặt tại buổi giới thiệu về triển lãm, ông Phạm Quốc Quân - Giám đốc Bảo tàng, ông Vũ Hữu Nhung, chủ cơ sở Gốm Nhung, và nhà sưu tập gốm Phạm Dũng đã đề cập đến những khó khăn của các làng gốm hiện nay.

Cũng như một số nước nông nghiệp trong khu vực Đông Nam Á, VN là quốc gia có truyền thống sản xuất gốm lâu đời. Gốm VN đã tạo được những thương hiệu khá nổi tiếng như Bát Tràng, Thổ Hà, Chu Đậu, Phù Lãng… Nhưng đến nay, nhiều lò gốm đã tắt lửa. Những làng nghề còn lại chỉ đếm được trên đầu ngón tay và đang đối mặt với không ít thách thức để khẳng định sự tồn tại. Ông Vũ Hữu Nhung cho biết: "Phù Lãng may mắn còn giữ lại được nghề cũ của cha ông. Nhưng sản phẩm gốm Phù Lãng vẫn chủ yếu là đồ gia dụng cấp thấp. Những sản phẩm phục vụ trang trí còn đơn điệu, chưa độc đáo, sáng tạo".

Bình gốm men vàng nâu thế kỷ 17-18.
Bình gốm men vàng nâu thế kỷ 17-18. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử VN.

Trên thực tế, các làng gốm hiện nay hoạt động một cách manh mún, lẻ tẻ, sản phẩm làm ra chủ yếu phục vụ nhu cầu hàng gia dụng trên địa bàn hoặc các vùng lân cận. Gốm sau khi ra lò, ngay lập tức được chất lên xe thồ, đẩy đi bán dạo. Những lọ hoa, chum, vại, bình vôi... trở thành mặt hàng góp phần giải đáp bài toán thu nhập khiêm tốn của người dân làng gốm. Họ thường không mấy quan tâm đến vấn đề tạo dựng thương hiệu hay nhu cầu đổi mới, sáng tạo. Sẵn khuôn, sẵn mẫu, công việc còn lại của người thợ là đắp, nặn… rồi cho vào lò nung.

Một số cơ sở có quy mô lớn hơn, hướng tới mục tiêu sản xuất các mặt hàng trang trí, phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Tuy nhiên, do chạy theo nhu cầu thị trường, lại thiếu hụt đội ngũ nghệ nhân lành nghề, giàu sáng tạo nên gốm trang trí phần nhiều là những mẫu được nhái, sao chép, sản xuất theo một quy trình cẩu thả trượt xa về mặt chất lượng so với sản phẩm của các nước trong khu vực như Nhật Bản và Trung Quốc. Ông Nhung cho biết: "Thị trường sản xuất, buôn bán đồ gốm sôi động đến nỗi nghệ nhân không đủ bình tâm để sáng tạo. Một khi đời sống vật chất của nghệ nhân chưa đầy đủ, không thể hy vọng họ sẽ dành thời gian và tâm sức để tạo nên những mẫu mới trong khi việc sao chép tiết kiệm thời gian và công sức hơn nhiều".

Sản phẩm gốm ngày nay.
Sản phẩm gốm ngày nay. Ảnh do Gốm Nhung cung cấp.

Chia sẻ với ông Nhung, ông Phạm Quốc Quân cho rằng, dưới sức ép của thời hạn hợp đồng, các nghệ nhân ngày nay đã bỏ qua nhiều khâu xử lý khá quan trọng trong quá trình sản xuất gốm. “Nhất xương nhì da, thứ ba dạc lò” - hai trong số những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với giá trị thẩm mỹ của đồ gốm là xương và men gốm. Nhưng ngày nay, các quá trình đó không còn được xử lý kỹ lưỡng như xưa.

Để có xương gốm mỏng, rắn, chắc, ngoài việc khai thác nguồn đất tốt, nghệ nhân sẽ phải dày công luyện đất thật kỹ. Nhà sưu tập Phạm Dũng cho biết: "Ngày xưa, có những lúc đời cha luyện đất, đời con mới làm đồ. Nhưng nay thì đất luyện đến đâu được cho vào lò đến đó". Còn với công đoạn chế tạo men, bí quyết của nghệ nhân giữ một vai trò rất quan trọng. Do đời sau không giữ được nghiệp của đời trước, nhiều bí quyết gia truyền đã vĩnh viễn thất truyền. Đó là chưa kể một số loài cây gỗ dùng làm nguyên liệu tạo men ngày nay còn lại rất ít.

Đánh giá về tương lai nghề gốm, ông Nhung cho rằng, những sản phẩm gốm gia dụng như chum, vại, bình... rồi sẽ lần lượt bị thay thế bởi những sản phẩm công nghệ cao. Chính vì vậy, người làm gốm cần chú trọng hơn tới các mặt hàng trang trí. Cùng với sự phát triển của đời sống, nhu cầu chơi gốm, thiết kế nội thất có sự tham gia của đồ gốm sẽ ngày càng cao. Đây là một thị trường tiềm năng cho những người làm nghề. Tuy nhiên, gốm truyền thống cần phải quan tâm đến nhu cầu cách tân, sáng tạo, tạo dựng thương hiệu nhằm khẳng định uy tín trên thị trường. "Gốm trang trí cũng nên được nhìn nhận như một loại thời trang, và như vậy, yêu cầu liên tục sáng tạo ra những mẫu mới là điều tối cần thiết đối với các nghệ nhân", anh nói.

Lưu Hà

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

“Trai làng nọ không được lấy gái làng kia” - Tục lệ 400 năm chưa bỏ
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Steve Jobs nhìn thấy iPhone trong bức hoạ 350 năm tuổi

Tim Cook cho rằng không chắc Steve Jobs sáng tạo ra iPhone, mà có thể lấy cảm hứng đâu đó, giống như cách Cook thường nhìn thấy iPhone khi xem bức tranh 350 tuổi.

Đại gia U50 đặt cọc cả nửa tỷ để "đẻ thuê" con trai bằng mọi giá

Ông H. là chủ của một doanh nghiệp khai thác và sản xuất gỗ rất lớn ở miền Bắc, bản thân ông đã có vợ và hai cô con gái xinh xắn, nhưng ông luôn bị ám ảnh bởi định kiến "phải có con trai bằng mọi giá".

Nhận xét tin Trăn trở với nghề gốm

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trăn trở với nghề gốm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tran tro voi nghe gom ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trăn trở với nghề gốm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

concern with pottery
Phu Lang Pottery, Ceramics Nhung, Hanoi, History museum, market demand, production units, past and present, is in place, small production, exhibition, art human, thinking, products, decorations, creative, life

Many fire kilns, many villages become small production units, run by market demand, in turn ceramic artisans out of business ... That is the concern raised workers exhibit "Phu Lang Pottery past and present" opened on 29/8 at ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2705 Tu choi loi moi di choi bi danh rot rang
    Thời sự 24h(27/05): Từ chối lời mời đi chơi bị đánh rớt răng

    Cả gia đình nhập viện vì quá kích động sau khi ăn rau lạ; "Ngọc ếch" đến "cát lợn": Thực hư những vật thể lạ giá hàng tỉ đồng; Phụ huynh bức xúc con bị thâm tím người khi từ trường mầm non về; Công bố kết quả điều tra vụ xe khách cháy 13 người chết; Mại dâm Đồ Sơn và luật ngầm nhốt chân dài sống trong lầm lũi

  • Thoi su 24h2605 Nhung an mang rung ron trong con mong du
    Thời sự 24h(26/05): Những án mạng rùng rợn trong cơn mộng du

    Cháu gái ngã xuống hồ đang xả nước, ông tử nạn khi lao theo cứu cháu; Uẩn khúc khám bệnh nhận quà khuyến mãi ở phòng khám tư nhân; Mảnh giấy sót lộ tẩy chiêu đóng giả người thân đoạt tiền người già; Giảm hóa đơn nước tiền triệu cho dân: Tình thương ngành nước

  • Thoi su 24h2505 Cong tu cuong buc nhieu co gai tren oto
    Thời sự 24h(25/05): Công tử cưỡng bức nhiều cô gái trên ôtô

    Bị "tố" từ chối cấp cứu bệnh nhân, bác sĩ trạm y tế nói gì?; Hà Nội ngập nặng, dân leo lên xe ủi, chèo xuồng "lướt" phố; Vợ tố bị chồng đánh đến mức phải nhập viện, sảy thai 3 tháng; Vụ tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận: Đã có 13 nạn nhân tử vong; Đã giải cứu thành công cá voi nặng 15 tấn mắc cạn

  • Thoi su 24h2405 Loi khai cua hung thu sat hai be gai 11T
    Thời sự 24h(24/05): Lời khai của hung thủ sát hại bé gái 11T

    Chết cháy vì không có búa thoát hiểm: Nhà xe kêu khách lấy trộm; Những lần ông Obama tháo nhẫn để bắt tay gây tranh cãi; Hà Nội tiếp tục kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp; Cứu sống bệnh nhân bị gần 20 viên đạn găm khắp người; Cần xử lý thông tin bịa đặt, vu khống trên mạng xã hội

  • Thoi su 24h2305 Tai nan tham khoc o Binh Thuan 12 nguoi chet
    Thời sự 24h(23/05): Tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận 12 người chết

    Chuyện những "dân chơi" đặt mua đồ nhưng thản nhiên... quên trả tiền; Vụ tai nạn thảm khốc 12 người chết: Tang thương quê nghèo; Truy sát kinh hoàng ở Cà Mau, nạn nhân bị chém khâu gần 30 mũi; Bê tông hầm chui như "kẹo lạc không đường": Nhiều giả thiết;

  • Tai nan kinh hoang o Binh Thuan
    Tai nạn kinh hoàng ở Bình Thuận

    Những vụ tai nạn liên quan đến xe khách thường gây ra thương vong lên đến hàng chục người khiến nhiều người thấy bất an, ám ảnh đối với loại phương tiện này.

  • Chuyen tham Viet Nam cua Tong thong Obama
    Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama

    Nhà Trắng công bố lịch trình chuyến thăm chính thức tới Việt Nam và Nhật Bản của Tổng thống Barack Obama, chuyến thăm thứ 10 của ông tới châu Á.

  • Phong chong xam hai tinh duc tre em
    Phòng chống xâm hại tình dục trẻ em

    Từ đầu năm đến nay, hàng loạt vụ học sinh bị xâm hại tình dục khiến nhiều phụ huynh, học sinh hoang mang, lo sợ

  • Toan canh vu Dong phuc bien hieu
    Toàn cảnh vụ 'Đồng phục biển hiệu'

    Việc đồng bộ bảng, biển quảng cáo đã mang lại diện mạo khác hẳn với vẻ nhếch nhác của nhiều tuyến phố ở Hà Nội hay các đô thị lớn. Tuy nhiên, có không ít ý kiến không đồng tình với việc làm này.

  • Nu sinh tat ban 52 cai chay mau mui
    Nữ sinh tát bạn 52 cái, chảy máu mũi

    Một vụ bạo lực học đường nghiêm trọng đã xảy ra tại trường THCS 15/10 (Mộc Châu, Sơn La), trong đó một nữ sinh đã thẳng tay tát bạn 52 cái, hộc máu mũi đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

  • Su kien quoc te noi bat 225285
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/5-28/5)

    Những hoạt động cũng như các tuyên bố của Tổng thống Obama tại Việt Nam là thông tin nổi bật nhất trên các mặt báo trong tuần vừa qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2205 28052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 22/05 - 28/05/2016

    Tai nạn giao thông kinh hoàng ở Bình Thuận; Hà Nội mưa lớn, nhiều tuyến phố biến thành sông; Phụ huynh bức xúc con bị thâm tím người khi từ trường mầm non về; Hình ảnh ấn tượng tại lễ đón chính thức Tổng thống Mỹ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2205 2805
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/05 - 28/05)

    Giết người vì tưởng hiếp dâm; Vụ cướp bánh mỳ bị truy tố; Gia đình Minh Béo không phải trả tiền bảo lãnh 100.000 USD; Vụ trộm ô tô vàng chấn động Hà Nội; Dã tâm 'chiều chồng' lúc nửa đêm của người đàn bà ngoại tình; Giả hotgirl khoe thân qua mạng, lừa tiền người háo sắc;....là những tin đáng chú ý.

  • Toan canh kinh te tuan 2205 28052016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (22/05- 28/05/2016)

    Chuyến thăm của Tổng thống Mỹ mang lại hiệu ứng lâu dài cho DN Việt; CPI tháng 5 tăng 0,54%, cao nhất trong 5 năm qua; Chính thức mở lại cho vay ngoại tệ từ 1/6; dự án sống lay lắt vì nhà thầu Trung Quốc chậm tiến độ;Tổng số tiền nợ thuế cả nước đã lên ngưỡng 76.000 tỷ đồng... Cùng với đó là những thông tin tài chính- ngân hàng,

  • Nghin le chuyen tuan qua 1505 21052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 15/05 - 21/05/2016

    Bố vợ chém chết con rể rồi chở xác đến Công an đầu thú; Ông Tây dọn cống thối ở Nguyễn Khang, Hà Nội; Choáng với hóa đơn tiền nước khủng ở Hà Nội; Cá chết ngửa bụng trên kênh Nhiêu Lộc ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.