vietbao

Tố Hữu dạy tôi bài học chụp chân dung chính khách

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tôi được dặn, ông là một bậc thầy về ứng xử biến hóa, tinh lường. Cơ hội có được bức ảnh là 50/50. Tôi thêm vài “kịch bản” dự bị để phòng hờ, rồi lại bỏ.

Nhà thơ Tố Hữu (1920-2002)
Lùi thêm một chút.
Gạt cành cây ra.
Dướn cao lên 30cm.
Cho cái bậc thang cũ vào. Le lói tý ô cửa sổ.
Từ gốc cây này hất máy ra.
Nét căng nhành cây, người đứng hơi mờ mờ… Nét căng khuôn mặt mờ mờ, xa xa có cây táo…
Hì hụi đến nửa đêm.
Đắc ý.
Xong.

Tóm lại, mười mấy bối cảnh phác thảo theo trí nhớ về ngôi nhà đã được tôi say sưa thêm bớt.
Lan man đặt ra các tình huống phát sinh.
Cứ mỗi lúc tìm ra được cách xử lý kỹ thuật phù hợp với động thái của nhân vật tôi lại đập đập chân xuống sàn.
Đắc ý.
Xong.

Thú vị nhất và cũng khó khăn nhất là đến công đoạn lựa chọn máy và phim. Xong được khâu này bao giờ cũng mang lại cho tôi cái cảm giác nhẹ bỗng, tự tin. Mỗi lần lựa chọn máy là thêm một lần khám phá bản thân. Tất nhiên, máy chỉ có chừng đó. Lúc nhiều 8, 9 cái. Lúc ít 1,2 cái.

Từ trái qua: Kim Lân, Nguyễn Đình Thi, Tố Hữu (ảnh tư liệu).
Đánh đố trí tưởng tưởng bay bổng nhất chính là gắn cái máy ấy vào nhân vật mình cần chụp hoặc sự kiện sẽ được tham dự. Cố gắng trong không gian có thể đặt ra các trạng huống có thể xảy ra, một khoảnh khắc có thể, một có thể bất ngờ… Lựa chọn đúng ống kính, đúng loại phim luôn luôn kích thích sự hứng thú cao độ khi bấm máy.

Người mà tôi được gặp ngày mai là người tôi đã từng phải học, từng thuộc lòng, từng được nghe phủ nhiều huyền chuyện… Tôi còn được dặn, ông là một bậc thầy về ứng xử biến hóa, tinh lường. Cơ hội có được bức ảnh là 50/50. Tôi thêm vài “kịch bản” dự bị để phòng hờ, rồi lại bỏ. Chỉ khi nghĩ đến lời dặn của anh bạn cao niên nhiều năm làm việc và gần gũi với nhân vật, sau nhiều lưỡng lự tôi lại chọn: 1 máy. 1 ống kính. 1 cuộn đen trắng.

Phần vì muốn gọn nhẹ, phần vì tâm lý chưa tin lắm nhân vật sẽ “hỗ trợ” tôi trong lúc bóp cò. Máy chuyên dụng cho chụp thời sự, các giao tế chính trị, gặp gỡ VIP là lựa chọn tối ưu cho trường hợp này. (Nikon F3T/wt.MD-4/lens24mm/f2 – bw24x36/T-Max 400)
Mở cửa bước ra ban công.
Trời đã quá khuya.
Thôi thì…
Đắc ý.
Xong.

Từ trái qua: Tố Hữu, Đỗ Minh Tuấn, Nguyễn Trọng Tạo (nguồn: nguyentrongtao.weblog)
Người đàn ông dẫn tôi đi khá nhanh qua khoảng vườn trống và gió.
Phòng khách đón tôi bằng một ấm trà pha sẵn.
Hơi lạnh.
Sạch sẽ và im ắng.
Tôi ngồi không cựa, quên cả chiếc máy ảnh nặng gần 2 ký đeo trên vai, ngước nhìn lên cành đào (không hiểu sao lúc ấy tôi lại nghĩ đến hình ảnh bố tôi trước khi trở lại công tác TQ, tay vừa cời than giúp gì đó cho mẹ tôi dưới bếp, miệng ông lẩm nhẩm… anh đón em về Xuân cũng đến trong tay… Bố tôi lúc ấy trẻ hơn tôi bây giờ 10 tuổi)

Khoảng 3 phút sau tôi nghe thấy tiếng dép rất nhẹ đang lại gần.
Một người đàn ông thấp đậm. Từ trong khoảng tối hành lang ra đến ánh sáng của phòng khách, một nét ngờ ngợ… tôi nhận ra nhà thơ Tố Hữu.
Khăn len kẻ màu nâu sậm.

Tóc chải gọn. Ông chậm rãi đưa tay ra cho tôi bắt.
Trẻ rứa hè… (tôi nhớ không rõ ông nói: hay hỉ). Ông không cười. Không nhìn tôi. Không đợi tôi đáp lễ. Ông cứ thế đi ra cái ghế trống, quay lưng lại hướng cửa sổ.
Báo Lao Động hè…
Vâng, thưa anh ạ… (tôi nhớ không rõ tôi đã trả lời: thưa anh ạ hay thưa nhà thơ ạ, vì tôi rất sợ gọi các nhà thơ bằng chú hay bác, mặc dù tuổi của Tố Hữu lúc ấy tôi phải gọi bằng ông mới phải lễ)
Chụp răng hè…

Tố Hữu (thứ 3 từ phải sang) chụp ảnh với các văn nghệ sĩ (ảnh tư liệu)

Tôi đứng dậy, tiến về phía nhà thơ và nói không vấp: ... em bắt đầu chụp ạ…nhà thơ giúp em cài lại khuy tay áo bên trái ạ…
Rồi tôi vừa nâng máy ngang bụng, vừa đi lùi, mặt tươi cười nhìn nhà thơ, ngón trỏ liên tục nhấn cò, mắt không nhìn khuông ngắm.

Tiếng máy Nikon F3Twt/MD4 nổ chói tai. Tố Hữu hơi nghiêng người sang phía có ấm trà. Có vẻ như ông vờ quên không cài khuy tay áo…
dạ thưa…em đã chụp xong ở đây ạ, em muốn mời nhà thơ ra ngoài vườn ạ…
Mặt ông quay nhanh về phía ấm trà. Chắc ông không nghe rõ? Tôi lúng túng đứng chờ ít giây. Ông chậm rãi lật ngửa hai cái chén uống nước. Có vẻ như ông không nghe thấy lời đề nghị của tôi…

Uống nước hè… Tôi đổi hướng máy và lại để ngang bụng, tiến về phía nhà thơ, ngón trỏ liên tục nhấn cò, mặt tươi cười nhìn nhà thơ, mắt không nhìn khuông ngắm. Đúng lúc Tố Hữu rót đầy hai chén trà. Tôi nói to hơn một chút…dạ thưa… em đã chụp xong ở đây ạ, em muốn mời nhà thơ ra ngoài vườn ạ…
…đào đẹp lâu hè… Rồi ông nhấc tay ra khỏi tay ghế, cài lại cái khuy áo. Do ánh sáng ngược hắt từ cửa sổ, không rõ mắt Tố Hữu nhìn cái khối sắt đen xì trên tay tôi phát ra những tiếng gắt gỏng liên thanh hay nhìn vào cái khuy nhỏ hay nhìn vào cành đào sau lưng tôi? Có vẻ như ông vờ không nghe thấy lời đề nghị của tôi…

Tôi lùi lại, đứng im bên cành đào. Ông chậm rãi nhấc chén trà đứng lên đi về phía cửa ra vào, mặt ngoái nhìn khu vườn có cây táo, tôi đưa máy lên ngang bụng dõi theo, ngón trỏ vẫn nằm im trên cò máy… cử chỉ ấy đã không lọt qua được mắt Tố Hữu… Ông khựng lại, quay sang tôi và bằng một cử chỉ lịch thiệp, ông lui lại nửa bước, đổi chén trà sang tay trái, nhường lối đi cho khách…
Chụp nhiều hè…
Ông chậm rãi đưa tay ra cho tôi bắt.
Ông không cười. Không nhìn tôi.
Không đợi tôi đáp lễ.

Phải đến 7 ngày sau, tôi mới đủ bình tâm tua lại phim để tráng
Phim được ngâm vỗ kỹ. Tráng bị dư, đôi kiểu phần tối bị mất nhiều chi tiết. Mới đến kiểu thứ 21, cả một đoạn phim trắng dài bỏ trống…

Nhiều năm sau nhớ lại hình ảnh lúc rời khỏi ngôi nhà, nhìn những xác lá, thập thững bước qua khoảng vườn trống và gió. Không ngước nhìn lên cây táo…
Cuộc sống sôi động của người làm báo Sài Gòn tưởng có thể nguôi quên nhiều thứ ?
Nhưng không. Cứ mỗi lần giở tập phim tư liệu có đoạn phim chụp Tố Hữu, tôi gặp lại mình sự lúng túng khó lý giải. Đoạn phim chưa một lần được rút ra để in phóng. Chưa một lần. Cho đến hôm nay gần 20 năm. Cảm giác trống rỗng và dằn vặt. Lần nào cũng vậy tôi cứ bần thần hồi lâu.

Vì sao tôi đã thất bại khi chụp chân dung Tố Hữu?
Câu hỏi cho đến tận giờ vẫn còn treo lơ lửng.
Nếu… (lại là từ nếu – đây có lẽ một phát âm nghiệt ngã nhất, cay đắng nhất mà người ảnh không bao giờ muốn có nó trong từ điển)… nếu, nếu... thật là vô nghĩa, nếu lúc đó không bị ám ảnh bởi những bài thơ hoặc chí ít cũng đừng mải mê ham hố cái mà mọi người đồn thổi, râm ran hư thực câu chuyện về “Cây táo…” thì ít ra tôi cũng có thêm những kiểu phim tư liệu quí giá?

Tôi đã đánh mất con người nhiếp ảnh để không nhìn thấy được chân dung Tố Hữu – một con người cụ thể, hiện hữu?... Hay tự thân nguyên mẫu chưa gây ấn tượng cho tôi? Một nhà thơ, một nhà chính khách? Tất cả câu hỏi cứ băn khoăn lẫn lộn sáng tối, cứ thản nhiên chôn vùi mất của tôi cái phút giây mà không phải lúc nào trong hành trình cầm máy tôi cũng có cơ may được gặp.

Đoạn phim vẫn nằm đó… 21 kiểu phim âm bản đen trắng chưa một lần in phóng…

…rồi chợt nhớ ra, mải chụp mải đuổi theo những phác thảo, quên cảm ơn Tố Hữu với chén trà ông đã rót mời tôi, bước ra hè phố một quãng xa tôi còn ngại khi sực quên cả việc khép lại cánh cổng…

Hà Nội 1991
Sài Gòn 1996/2002/2004

  • Dương Minh Long
Việt Báo
Họp báo vụ Bí thư Yên Bái bị bắn tử vong
Comment :Tố Hữu dạy tôi bài học chụp chân dung chính khách
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tố Hữu dạy tôi bài học chụp chân dung chính khách bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết To Huu day toi bai hoc chup chan dung chinh khach ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tố Hữu dạy tôi bài học chụp chân dung chính khách ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Huu taught me lessons politicians portraits
Huu, poet, portrait, politician, lessons, maybe, materials, capture, view, machines, people, photos
I was told He is a master of behavioral evolution, Payroll. Opportunity to make this image is 50/50. I added several "scenarios" reserve for contingency, and then leave ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.