vietbao

Tố Hữu dạy tôi bài học chụp chân dung chính khách

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Tôi được dặn, ông là một bậc thầy về ứng xử biến hóa, tinh lường. Cơ hội có được bức ảnh là 50/50. Tôi thêm vài “kịch bản” dự bị để phòng hờ, rồi lại bỏ.

Nhà thơ Tố Hữu (1920-2002)
Lùi thêm một chút.
Gạt cành cây ra.
Dướn cao lên 30cm.
Cho cái bậc thang cũ vào. Le lói tý ô cửa sổ.
Từ gốc cây này hất máy ra.
Nét căng nhành cây, người đứng hơi mờ mờ… Nét căng khuôn mặt mờ mờ, xa xa có cây táo…
Hì hụi đến nửa đêm.
Đắc ý.
Xong.

Tóm lại, mười mấy bối cảnh phác thảo theo trí nhớ về ngôi nhà đã được tôi say sưa thêm bớt.
Lan man đặt ra các tình huống phát sinh.
Cứ mỗi lúc tìm ra được cách xử lý kỹ thuật phù hợp với động thái của nhân vật tôi lại đập đập chân xuống sàn.
Đắc ý.
Xong.

Thú vị nhất và cũng khó khăn nhất là đến công đoạn lựa chọn máy và phim. Xong được khâu này bao giờ cũng mang lại cho tôi cái cảm giác nhẹ bỗng, tự tin. Mỗi lần lựa chọn máy là thêm một lần khám phá bản thân. Tất nhiên, máy chỉ có chừng đó. Lúc nhiều 8, 9 cái. Lúc ít 1,2 cái.

Từ trái qua: Kim Lân, Nguyễn Đình Thi, Tố Hữu (ảnh tư liệu).
Đánh đố trí tưởng tưởng bay bổng nhất chính là gắn cái máy ấy vào nhân vật mình cần chụp hoặc sự kiện sẽ được tham dự. Cố gắng trong không gian có thể đặt ra các trạng huống có thể xảy ra, một khoảnh khắc có thể, một có thể bất ngờ… Lựa chọn đúng ống kính, đúng loại phim luôn luôn kích thích sự hứng thú cao độ khi bấm máy.

Người mà tôi được gặp ngày mai là người tôi đã từng phải học, từng thuộc lòng, từng được nghe phủ nhiều huyền chuyện… Tôi còn được dặn, ông là một bậc thầy về ứng xử biến hóa, tinh lường. Cơ hội có được bức ảnh là 50/50. Tôi thêm vài “kịch bản” dự bị để phòng hờ, rồi lại bỏ. Chỉ khi nghĩ đến lời dặn của anh bạn cao niên nhiều năm làm việc và gần gũi với nhân vật, sau nhiều lưỡng lự tôi lại chọn: 1 máy. 1 ống kính. 1 cuộn đen trắng.

Phần vì muốn gọn nhẹ, phần vì tâm lý chưa tin lắm nhân vật sẽ “hỗ trợ” tôi trong lúc bóp cò. Máy chuyên dụng cho chụp thời sự, các giao tế chính trị, gặp gỡ VIP là lựa chọn tối ưu cho trường hợp này. (Nikon F3T/wt.MD-4/lens24mm/f2 – bw24x36/T-Max 400)
Mở cửa bước ra ban công.
Trời đã quá khuya.
Thôi thì…
Đắc ý.
Xong.

Từ trái qua: Tố Hữu, Đỗ Minh Tuấn, Nguyễn Trọng Tạo (nguồn: nguyentrongtao.weblog)
Người đàn ông dẫn tôi đi khá nhanh qua khoảng vườn trống và gió.
Phòng khách đón tôi bằng một ấm trà pha sẵn.
Hơi lạnh.
Sạch sẽ và im ắng.
Tôi ngồi không cựa, quên cả chiếc máy ảnh nặng gần 2 ký đeo trên vai, ngước nhìn lên cành đào (không hiểu sao lúc ấy tôi lại nghĩ đến hình ảnh bố tôi trước khi trở lại công tác TQ, tay vừa cời than giúp gì đó cho mẹ tôi dưới bếp, miệng ông lẩm nhẩm… anh đón em về Xuân cũng đến trong tay… Bố tôi lúc ấy trẻ hơn tôi bây giờ 10 tuổi)

Khoảng 3 phút sau tôi nghe thấy tiếng dép rất nhẹ đang lại gần.
Một người đàn ông thấp đậm. Từ trong khoảng tối hành lang ra đến ánh sáng của phòng khách, một nét ngờ ngợ… tôi nhận ra nhà thơ Tố Hữu.
Khăn len kẻ màu nâu sậm.

Tóc chải gọn. Ông chậm rãi đưa tay ra cho tôi bắt.
Trẻ rứa hè… (tôi nhớ không rõ ông nói: hay hỉ). Ông không cười. Không nhìn tôi. Không đợi tôi đáp lễ. Ông cứ thế đi ra cái ghế trống, quay lưng lại hướng cửa sổ.
Báo Lao Động hè…
Vâng, thưa anh ạ… (tôi nhớ không rõ tôi đã trả lời: thưa anh ạ hay thưa nhà thơ ạ, vì tôi rất sợ gọi các nhà thơ bằng chú hay bác, mặc dù tuổi của Tố Hữu lúc ấy tôi phải gọi bằng ông mới phải lễ)
Chụp răng hè…

Tố Hữu (thứ 3 từ phải sang) chụp ảnh với các văn nghệ sĩ (ảnh tư liệu)

Tôi đứng dậy, tiến về phía nhà thơ và nói không vấp: ... em bắt đầu chụp ạ…nhà thơ giúp em cài lại khuy tay áo bên trái ạ…
Rồi tôi vừa nâng máy ngang bụng, vừa đi lùi, mặt tươi cười nhìn nhà thơ, ngón trỏ liên tục nhấn cò, mắt không nhìn khuông ngắm.

Tiếng máy Nikon F3Twt/MD4 nổ chói tai. Tố Hữu hơi nghiêng người sang phía có ấm trà. Có vẻ như ông vờ quên không cài khuy tay áo…
dạ thưa…em đã chụp xong ở đây ạ, em muốn mời nhà thơ ra ngoài vườn ạ…
Mặt ông quay nhanh về phía ấm trà. Chắc ông không nghe rõ? Tôi lúng túng đứng chờ ít giây. Ông chậm rãi lật ngửa hai cái chén uống nước. Có vẻ như ông không nghe thấy lời đề nghị của tôi…

Uống nước hè… Tôi đổi hướng máy và lại để ngang bụng, tiến về phía nhà thơ, ngón trỏ liên tục nhấn cò, mặt tươi cười nhìn nhà thơ, mắt không nhìn khuông ngắm. Đúng lúc Tố Hữu rót đầy hai chén trà. Tôi nói to hơn một chút…dạ thưa… em đã chụp xong ở đây ạ, em muốn mời nhà thơ ra ngoài vườn ạ…
…đào đẹp lâu hè… Rồi ông nhấc tay ra khỏi tay ghế, cài lại cái khuy áo. Do ánh sáng ngược hắt từ cửa sổ, không rõ mắt Tố Hữu nhìn cái khối sắt đen xì trên tay tôi phát ra những tiếng gắt gỏng liên thanh hay nhìn vào cái khuy nhỏ hay nhìn vào cành đào sau lưng tôi? Có vẻ như ông vờ không nghe thấy lời đề nghị của tôi…

Tôi lùi lại, đứng im bên cành đào. Ông chậm rãi nhấc chén trà đứng lên đi về phía cửa ra vào, mặt ngoái nhìn khu vườn có cây táo, tôi đưa máy lên ngang bụng dõi theo, ngón trỏ vẫn nằm im trên cò máy… cử chỉ ấy đã không lọt qua được mắt Tố Hữu… Ông khựng lại, quay sang tôi và bằng một cử chỉ lịch thiệp, ông lui lại nửa bước, đổi chén trà sang tay trái, nhường lối đi cho khách…
Chụp nhiều hè…
Ông chậm rãi đưa tay ra cho tôi bắt.
Ông không cười. Không nhìn tôi.
Không đợi tôi đáp lễ.

Phải đến 7 ngày sau, tôi mới đủ bình tâm tua lại phim để tráng
Phim được ngâm vỗ kỹ. Tráng bị dư, đôi kiểu phần tối bị mất nhiều chi tiết. Mới đến kiểu thứ 21, cả một đoạn phim trắng dài bỏ trống…

Nhiều năm sau nhớ lại hình ảnh lúc rời khỏi ngôi nhà, nhìn những xác lá, thập thững bước qua khoảng vườn trống và gió. Không ngước nhìn lên cây táo…
Cuộc sống sôi động của người làm báo Sài Gòn tưởng có thể nguôi quên nhiều thứ ?
Nhưng không. Cứ mỗi lần giở tập phim tư liệu có đoạn phim chụp Tố Hữu, tôi gặp lại mình sự lúng túng khó lý giải. Đoạn phim chưa một lần được rút ra để in phóng. Chưa một lần. Cho đến hôm nay gần 20 năm. Cảm giác trống rỗng và dằn vặt. Lần nào cũng vậy tôi cứ bần thần hồi lâu.

Vì sao tôi đã thất bại khi chụp chân dung Tố Hữu?
Câu hỏi cho đến tận giờ vẫn còn treo lơ lửng.
Nếu… (lại là từ nếu – đây có lẽ một phát âm nghiệt ngã nhất, cay đắng nhất mà người ảnh không bao giờ muốn có nó trong từ điển)… nếu, nếu... thật là vô nghĩa, nếu lúc đó không bị ám ảnh bởi những bài thơ hoặc chí ít cũng đừng mải mê ham hố cái mà mọi người đồn thổi, râm ran hư thực câu chuyện về “Cây táo…” thì ít ra tôi cũng có thêm những kiểu phim tư liệu quí giá?

Tôi đã đánh mất con người nhiếp ảnh để không nhìn thấy được chân dung Tố Hữu – một con người cụ thể, hiện hữu?... Hay tự thân nguyên mẫu chưa gây ấn tượng cho tôi? Một nhà thơ, một nhà chính khách? Tất cả câu hỏi cứ băn khoăn lẫn lộn sáng tối, cứ thản nhiên chôn vùi mất của tôi cái phút giây mà không phải lúc nào trong hành trình cầm máy tôi cũng có cơ may được gặp.

Đoạn phim vẫn nằm đó… 21 kiểu phim âm bản đen trắng chưa một lần in phóng…

…rồi chợt nhớ ra, mải chụp mải đuổi theo những phác thảo, quên cảm ơn Tố Hữu với chén trà ông đã rót mời tôi, bước ra hè phố một quãng xa tôi còn ngại khi sực quên cả việc khép lại cánh cổng…

Hà Nội 1991
Sài Gòn 1996/2002/2004

  • Dương Minh Long
Việt Báo
Comment :Tố Hữu dạy tôi bài học chụp chân dung chính khách
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tố Hữu dạy tôi bài học chụp chân dung chính khách bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết To Huu day toi bai hoc chup chan dung chinh khach ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tố Hữu dạy tôi bài học chụp chân dung chính khách ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Huu taught me lessons politicians portraits
Huu, poet, portrait, politician, lessons, maybe, materials, capture, view, machines, people, photos
I was told He is a master of behavioral evolution, Payroll. Opportunity to make this image is 50/50. I added several "scenarios" reserve for contingency, and then leave ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ