vietbao

Tìm về khởi nguồn sức hấp dẫn của chèo

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Liên hoan "Gặp gỡ các làng chèo toàn quốc lần thứ hai":

Tim ve khoi nguon suc hap dan cua cheo

Giấc mơ thành hiện thực(Bắc Ninh)

Tối qua 14-5, Liên hoan "Gặp gỡ các làng chèo toàn quốc" tại TP Nam Định đã kết thúc. Sau rất nhiều biến động, thăng trầm, những người làm chèo dường như đang cố công tạo một "hành trình ngược" về nơi sản sinh loại hình nghệ thuật truyền thống độc đáo này để mong tìm giải pháp khôi phục sức sống cho chèo.

Chất chèo đã sẵn...

Với sự tham gia của 14 câu lạc bộ chèo đại diện cho 14 tỉnh, thành phố khu vực đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có cả nơi vốn không có truyền thống hát chèo như Hòa Bình, chương trình Liên hoan (khai mạc ngày 12-5) được coi là một trong những hoạt động lớn của thành phố Nam Định.

Cố gắng giữ "chất đồng quê" của các câu lạc bộ, đêm khai mạc Liên hoan được tổ chức trên sân khấu ngoài trời trước cửa Nhà hát 3-2, thu hút hàng nghìn người xem, và tất cả các buổi biểu diễn, cánh cửa nhà hát luôn rộng mở với mọi khán giả yêu chèo. Người xem thành Nam nắm rất chắc lịch diễn Liên hoan, xem và cổ vũ hồn nhiên, vô tư cho tất cả các đội.

Bởi thuở xưa, khi hình thành từ những chiếu chèo nơi thôn dã, thì cái sức cuốn hút, hấp dẫn của loại hình nghệ thuật truyền thống này không chỉ được tạo nên từ những làn điệu ngọt ngào đầy chất men say, những điệu múa mềm mại... mà có một phần không nhỏ chính là sự hồn nhiên, mộc mạc của những câu chuyện gần gũi với người xem, do chính người nông dân "chân lấm tay bùn" trình diễn. Từ mảnh chiếu sân đình, chèo đã bước lên sàn diễn chuyên nghiệp, một thời "làm mưa làm gió", thu hút đông đảo người xem trong nước và bạn bè quốc tế.

Không đạt đến những chuẩn mực cao về chất lượng nghệ thuật, các tác phẩm tham dự Liên hoan đã phản ánh đúng thực chất hoạt động của các câu lạc bộ nghệ thuật địa phương hiện nay.

Gần hai phần ba số vở tham gia đề cập những vấn đề mang tính thời sự đang được người nông dân quan tâm, như: dồn điền, đổi thửa (Chuyện làng tôi - Vĩnh Phúc), chuyển đổi cơ cấu cây trồng (Đất chuyển - Hà Nam), vấn đề sử dụng đồng vốn xóa đói, giảm nghèo (Giấc mơ và hiện thực - Bắc Ninh) hay việc xây dựng ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường (Khát vọng xanh - Hà Tây), thực hiện quy chế về xây dựng nếp sống văn hóa (Trước cơn nước ngược - Thái Bình)...

Hầu hết các kịch bản đều do các tác giả không chuyên của địa phương sáng tác. Họ là những người thấu hiểu tâm tư, tình cảm, sinh hoạt thường ngày của bà con nông dân, nên các tác phẩm luôn đầy ắp chất hiện thực và sinh động, vừa tạo được sự đồng cảm với người xem, đồng thời cũng thuận lợi hơn cho người thể hiện. Các "diễn viên" nhập vai không quá khó khi các nhân vật từa tựa như chính những người đang sống quanh mình.

Nhưng có lẽ, điều làm nên sức hấp dẫn lớn nhất của Liên hoan chính là lòng say mê, sự hồn nhiên, đôi khi vẫn còn thô vụng của các "nghệ sĩ đồng quê" trên sàn diễn.

Tất cả các diễn viên của các câu lạc bộ đều là những người tự nguyện tham gia sinh hoạt, luyện tập hát chèo. Họ đều là các hạt nhân của phong trào văn nghệ địa phương, không chỉ biết hát chèo mà còn có thể biểu diễn nhiều làn điệu dân ca và cả biểu diễn nhạc nhẹ. Hầu hết các câu lạc bộ đều hình thành tự phát, tự hoạt động và tự túc trang thiết bị.

Không thể tính toán doanh thu, bởi các buổi biểu diễn phần nhiều mang ý nghĩa phục vụ cho các ngày lễ lớn của địa phương, nhưng các thành viên đều rất hăng hái tham gia.

Nhiều câu lạc bộ có cả vợ và chồng cùng sinh hoạt, như vợ chồng anh Tuấn Anh, chị Anh Đào- CLB chèo của xã Ngọc Sơn (Kim Bảng, Hà Nam), vợ chồng bác Đông- Đương (CLB chèo làng Tảo Phú- Yên Hồng- Yên Lạc- Vĩnh Phúc)...

Đặc biệt, hai vợ chồng bác Minh Sáng, vốn là diễn viên đoàn chèo tỉnh Hà Tây, khi về hưu chuyển lên sống ở Lương Sơn, Hòa Bình đã tích cực vận động bà con thành lập CLB hát dân ca, mà chủ yếu là hát chèo. Được địa phương ủng hộ, bác đã thành lập và duy trì hoạt động hiệu quả CLB hát chèo dành cho các cụ độ tuổi 50 đến 70 từ bốn năm nay, và mới thành lập một CLB hát dân ca cho các bạn trẻ. CLB của bác đã thu hút rất nhiều bà con các dân tộc ở địa phương, có nhiều người ở cách xa 5, 6km đường đồi, nhiều khi gặp mưa lũ vẫn cố công tìm đến tập luyện.

"Chèo phải hát hay, diễn nuột nà và có nội tâm. Làm được như thế thì lo gì không cuốn hút được người xem" bác nói. Năm nay đã 71 tuổi nhưng bác Sáng và vợ vẫn dành hết tâm huyết và sức lực cho CLB.

Tiếng lành đồn xa, CLB của bác liên tục được mời đi biểu diễn ở các nơi và tham gia nhiều hoạt động văn hóa, xã hội lớn của tỉnh. Nhờ những người như bác Sáng, chèo đang tạo thêm "đất" mới.

Là người đã trải cả cuộc đời với nghệ thuật chèo chuyên nghiệp, làm giám khảo cho nhiều cuộc thi, NSƯT Thanh Trầm, thành viên ban giám khảo Liên hoan tỏ ra rất hào hứng và đánh giá cao nhiều giọng hát của các địa phương: "Các giọng hát tham gia Liên hoan lần này chất lượng khá đồng đều, tuy trình độ kỹ thuật chưa cao nhưng chính sự mộc mạc, chân chất lại làm nên nét duyên cho chèo. Tại liên hoan, đã xuất hiện một số giọng hát rất có triển vọng như Hồng Liên (Hà Nội), Hương Giang (Hải Phòng), Nguyễn Hữu Đảng (Bắc Ninh)...

Vòng sóng đến... bao giờ?

Tim ve khoi nguon suc hap dan cua cheo
Tiết mục Chuyện làng tôi (Vĩnh Phúc)
Khi khảo sát để chuẩn bị cho Liên hoan, ban tổ chức đã thống kê được những con số lạc quan về số lượng các câu lạc bộ chèo đang hoạt động ở các thôn, xã, như tỉnh Hưng Yên hiện có 88 đội, Thái Bình, Hà Tây... cũng có đến hàng chục, hàng trăm... Nhưng theo tìm hiểu của chúng tôi, hầu hết các câu lạc bộ này tồn tại dưới hình thức đội, nhóm văn nghệ. Các thành viên CLB có thể biểu diễn nhiều loại hình nghệ thuật, như hát dân ca, hát chèo, chầu văn và nhạc nhẹ. Chương trình biểu diễn cũng không thường xuyên, mà chỉ rộ lên vào các dịp lễ, tết, phục vụ chủ yếu cho nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền của địa phương.

Hầu hết các đội, nhóm rất ít khi dàn dựng các vở diễn, mà chỉ biểu diễn làn điệu. Thậm chí, có nơi được coi là chiếu chèo của huyện, để tham gia Liên hoan này, mới cấp tốc thành lập câu lạc bộ chèo đúng tròn... một tháng nay. Và hầu hết thành viên các CLB này đều ở độ tuổi trung niên, rất hiếm thanh niên tham gia hát chèo.

Đã có những thay đổi trong nhận thức của người tổ chức liên hoan, khi ở liên hoan lần thứ nhất, quy định về các đơn vị tham gia là các câu lạc bộ nghệ thuật chèo của tỉnh, còn ở lần thứ hai này, đơn vị được lựa chọn phải là cấp huyện, mở rộng hơn về cơ sở.

Và có thể ở lần liên hoan tiếp theo, quy định mới sẽ là các câu lạc bộ cấp xã, "để bám sát hơn với thực tế phong trào", như lời ông Trần Khôi- Phó giám đốc Trung tâm thể nghiệm hoạt động VH-TT cơ sở (Cục VH-TT cơ sở, Bộ VH-TT), cũng chính là người đã đề xuất ý tưởng tổ chức liên hoan gặp gỡ các làng chèo toàn quốc, cho biết.

Không thể đặt ra những đòi hỏi quá cao cho các hoạt động nghệ thuật mang tính quần chúng, nhưng rất nhiều kịch bản tại Liên hoan đã bộc lộ sự thiếu và yếu của đội ngũ tác giả không chuyên, sa vào tính thời sự, nặng tình tiết sinh hoạt, minh họa chủ trương mà thiếu những cái nhìn dài hơi, đề cập những vấn đề của số phận con người.

Chăm chú theo dõi tất cả các vở diễn của Liên hoan, không phải chỉ vì vai trò thành viên ban giám khảo, mà với tư cách của một người làm chèo tâm huyết, tác giả Trần Đình Ngôn trăn trở: "Có một thói quen lâu năm rồi là chúng ta cứ hô hào nghệ thuật không chuyên viết về các vấn đề thời sự, ngay trong Liên hoan này, quy chế của Ban tổ chức cũng tập trung đề cao các tác phẩm đề cập những vấn đề nóng bỏng của địa phương, làm hình thành tâm lý sáng tác chú trọng tính thời sự đối với sáng tác không chuyên.

Tất cả các hội diễn, liên hoan nghệ thuật quần chúng từ trước đến nay lại chỉ cho phép thời lượng vở diễn ngắn nên rất khó khăn cho các tác giả. Ngay đối với nghệ thuật chuyên nghiệp, viết ngắn mà hay là cực khó. Ông cha ta trước đây chỉ là các gánh chèo cũng vẫn diễn những tích dài có thân phận đấy thôi. Thế nên, quan niệm này có lẽ cũng nên bỏ.

Cần phải xác định lại định hướng sáng tác cho nghệ thuật không chuyên, chúng ta mới chỉ quan tâm đến nhiệm vụ trước mắt, mà chưa chú trọng đến sức sống lâu dài, đó là một sự lãng phí lớn trong lịch sử phát triển của nghệ thuật quần chúng. Phải làm sao để chèo không chuyên kế thừa được di sản của cha ông, phát triển trở thành dòng chèo dân gian bên cạnh dòng chèo chuyên nghiệp và chèo truyền hình".

Giờ đây, ngay cả ở nơi được coi là "đại bản doanh" của chèo- các tỉnh vùng đồng bằng Bắc Bộ, chèo cũng không còn nhiều chỗ đứng. Vùng đất vốn thôn, xã nào cũng có đội chèo, nay không còn giữ được bao lăm. "Nền" đã thế, "đỉnh" (chèo chuyên nghiệp) bị kém phần hấp dẫn cũng là điều không khó hiểu! Và cũng bởi vậy, mới thấy hết ý nghĩa đáng quý của cuộc liên hoan lần này.

Theo Nhân Dân


Comment :Tìm về khởi nguồn sức hấp dẫn của chèo
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tìm về khởi nguồn sức hấp dẫn của chèo bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tim ve khoi nguon suc hap dan cua cheo ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tìm về khởi nguồn sức hấp dẫn của chèo ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Find the source of the attraction of rowing
Ha Tay, Vinh Phuc, Bac Ninh, Nam Dinh, clubs, attractiveness, is considered, has ended, festivals, art, expression This means even more important for an entrepreneur ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ