Chủ nhật, 11 Tháng sáu 2006, 20:38 GMT+7

Thử giải mã chùa Đồng (Yên Tử)

Thu giai ma chua Dong Yen Tu

Đổ mẻ đồng đầu tiên vào khuôn đúc xây dựng chùa Đồng - Ảnh: Nhân Dân

Sáng 3-6, lễ khởi công công trình trùng tu chùa Đồng (Yên Tử) đã được tổ chức. Chưa bao giờ, các nhà khoa học, các nghệ nhân VN phải bắt đầu một công việc khó khăn và chưa có tiền lệ là đúc mới một ngôi chùa hoàn toàn bằng đồng.

Chùa theo dự kiến có diện tích gần 20m2, cao gần 3,5 m, nghĩa là to gấp nhiều lần ngôi chùa cũ, tương đương với một ngôi chùa làng nhỏ bằng các chất liệu thông thường.

Chất liệu vĩnh cửu, nhưng số phận thăng trầm

Nằm trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068m), chùa Đồng có tên là chùa Thiên Trúc. Theo cách hiểu phổ biến xưa nay, chùa được xây dựng vào thời Lê, do một bà phi của chúa Trịnh công đức. Gọi là chùa, nhưng chỉ nhỏ như cái khán nên người đi lễ không vào bên trong được mà chỉ đứng ngoài thắp hương, hướng vào chùa lễ Phật. Năm Canh Thân (1740), lợi dụng gió bão làm bạt mái chùa, kẻ gian đã tháo dỡ chùa mang đi, chỉ để lại dấu tích các hố chôn cột trên mỏm đá.

Trên thế giới tôi chưa thấy có ngôi chùa nào toàn bằng đồng. Trên núi Vũ Đang, hoặc ở Vân Nam (Trung Quốc) cũng có các kim điện đúc toàn bằng đồng, nhưng, đó là những điện thờ thần của Đạo Giáo, chứ không phải chùa của Phật giáo" (phát biểu của nhà nghiên cứu Phật giáo Nguyễn Duy Hinh)

Mãi đến năm 1930, chùa Đồng mới được xây lại bằng... bê-tông. Mấy chục năm sau, trong một cơn mưa bão, mái chùa Đồng bị bay đi mất, sau đó nhà chùa phải lợp bằng tôn thay thế, sơn mầu tựa như đồng.

Tiếp đến năm 1993, ông Nguyễn Sơn Nam, Việt kiều ở Mỹ, cùng với các Phật tử hải ngoại công đức tái thiết một ngôi chùa bằng đồng dựng bên cạnh ngôi chùa năm 1930, quy mô cũng nhỏ như một khán thờ.

GS Trần Lâm Biền kể lại: Sau khi đúc xong , người ta để nó ở chùa Dư Hàng Kênh ở Hải Phòng một thời gian rồi mới cẩu lên Yên Tử bằng máy bay trực thăng. Ngôi chùa này tuy bằng đồng nhưng các chi tiết được trang trí bằng những lá đồng mỏng, ọp ẹp.

Như vậy, đến nay trên núi Yên Tử song song tồn tại hai chùa Đồng, với việc khởi công xây dựng ngôi chùa mới vừa qua, cả hai ngôi chùa này sẽ kết thúc sứ mệnh của mình ở... nhà trưng bày thuộc BQL di tích.

Một ngôi chùa toàn bằng đồng?

Thu giai ma chua Dong Yen Tu
Chùa Đồng ở Yên Tử
Nhà nghiên cứu Phật học Nguyễn Duy Hinh cho biết: Chùa Đồng được nói đến như là ngôi chùa độc đáo nhất nước ta vì được làm hoàn toàn bằng kim loại. Tuy nhiên, lịch sử rất ít nói đến công trình này. Có thể người xưa đúc chùa bằng đồng là thể hiện mong muốn về sự trường tồn, không bị hủy hoại theo thời gian như các kiến trúc gạch, gỗ thông thường.

Cũng chính vì thiếu tư liệu, cho nên các nhà nghiên cứu tỏ ra rất dè dặt khi nói về ngôi chùa nguyên bản. Ông Hinh cho rằng, không thể tìm được kiến trúc nguyên bản của chùa Đồng vì không có văn bản mô tả về nó.

Ông Hinh ngờ rằng, chùa Đồng không phải là một kiến trúc nguyên thủy của quần thể này bởi lẽ, quần thể Yên Tử, từ chùa Giải Oan - chùa Hoa Hiên - chùa Vân Tiêu - lên tới bia Phật là "trọn vẹn" rồi. Vì đến tháp Phật là cuối cùng , không còn gì hơn nữa. Trong khi chùa Đồng lại ở vị trí tiếp theo bia Phật. Có lẽ tới thời nhà Lê mới đặt thêm cái chùa này cũng nên!?

Còn theo GS Trần Lâm Biền cho biết, hiện vẫn tồn tại một ý kiến cho rằng thực ra chữ Đồng trong chùa Đồng không phải chỉ chất liệu. Hãy nhìn vào quần thể chùa tháp Yên Tử, ở giữa là Hoa Yên, bên dưới là Giải Oan, trên cùng là chùa Đồng. Ba ngôi chùa ấy, trong quan niệm xưa, như ba tầng của thế giới. Chữ Đồng là Cùng, nơi mà vũ trụ và thế gian hòa đồng với nhau. Về sau nghe chữ Đồng, người ta nghĩ đến chất liệu vì trong quan niệm của người xưa, đồng (và cả đá nữa) có sức linh nhất định.

Xin nói lại là tất cả những điều nói trên chỉ là giả thuyết, bởi với những tài liệu có được hiện nay, người ta vẫn chưa biết chùa Đồng được làm chính xác từ bao giờ, nguyên bản của nó như thế nào. Tuy nhiên, với những gì còn lại và được biết đến xưa nay, chùa Đồng vẫn xứng đáng là ngôi chùa độc đáo nhất Việt Nam về lịch sử và kiến trúc.

Với tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng, các nghệ nhân sẽ dựng chùa Đồng mới trên vị trí cũ mà không "nệ" vào ngôi chùa hiện tại cũng như một vài tư liệu ít ỏi về nó.

Theo thiết kế, chùa Đồng mới gồm có một gian, hai chái và bốn hàng cột, mang dáng dấp kiến trúc tòa Thượng điện chùa Dâu (Bắc Ninh), một kiến trúc Phật giáo cổ điển hình VN.

Theo Thể thao và Văn hóa


Nhận xét tin Thử giải mã chùa Đồng (Yên Tử)

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thử giải mã chùa Đồng (Yên Tử) bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thu giai ma chua Dong Yen Tu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thử giải mã chùa Đồng (Yên Tử) ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Try decoding Dong pagoda (Yen Tu)
Yen Tu, starting a job, hard work, unprecedented, researchers, scientists, ceremony, never, throne Temple, of copper, a house, architecture, decoding, artisans, Buddha

3-6 morning, the ceremony of renovation of the temple Dong (Yen Tu) was held. Never, scientists, artists VN to start a difficult and unprecedented new one is cast entirely in the temple ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Thoi su 24h2610 Haivlcom bi rut giay phep vinh vien
    Thời sự 24h(26/10): Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn

    Tình hình chữa bệnh của ông Bá Thanh khả quan; Thực hư khối vàng 300 tỷ trấn yểm mộ nhà đại gia; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn"; Tai nạn giao thông, thai nhi văng khỏi bụng mẹ...

  • Thoi su 24h2510 Mien nhiem Chu tich Ocean Bank
    Thời sự 24h(25/10): Miễn nhiệm Chủ tịch Ocean Bank

    Nguyễn Văn Hải được xuất cảnh đi Mỹ vì lý do nhân đạo’; Ông Hà Văn Thắm mất chức chủ tịch Ocean Bank; Bất chấp lệnh cấm, Formosa vẫn tự ý xây miếu thờ; Rúng động mẫu nude Việt tố nhiếp ảnh gia sàm sỡ; Kẻ ném xác chị Huyền mơ thấy 2 con nạn nhân; Hà Nội: Xe chở tiền đâm chết người qua đường...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 24/10.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.