Thử giải mã chùa Đồng (Yên Tử)

Thu giai ma chua Dong Yen Tu

Đổ mẻ đồng đầu tiên vào khuôn đúc xây dựng chùa Đồng - Ảnh: Nhân Dân

Sáng 3-6, lễ khởi công công trình trùng tu chùa Đồng (Yên Tử) đã được tổ chức. Chưa bao giờ, các nhà khoa học, các nghệ nhân VN phải bắt đầu một công việc khó khăn và chưa có tiền lệ là đúc mới một ngôi chùa hoàn toàn bằng đồng.

Chùa theo dự kiến có diện tích gần 20m2, cao gần 3,5 m, nghĩa là to gấp nhiều lần ngôi chùa cũ, tương đương với một ngôi chùa làng nhỏ bằng các chất liệu thông thường.

Chất liệu vĩnh cửu, nhưng số phận thăng trầm

Nằm trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068m), chùa Đồng có tên là chùa Thiên Trúc. Theo cách hiểu phổ biến xưa nay, chùa được xây dựng vào thời Lê, do một bà phi của chúa Trịnh công đức. Gọi là chùa, nhưng chỉ nhỏ như cái khán nên người đi lễ không vào bên trong được mà chỉ đứng ngoài thắp hương, hướng vào chùa lễ Phật. Năm Canh Thân (1740), lợi dụng gió bão làm bạt mái chùa, kẻ gian đã tháo dỡ chùa mang đi, chỉ để lại dấu tích các hố chôn cột trên mỏm đá.

Trên thế giới tôi chưa thấy có ngôi chùa nào toàn bằng đồng. Trên núi Vũ Đang, hoặc ở Vân Nam (Trung Quốc) cũng có các kim điện đúc toàn bằng đồng, nhưng, đó là những điện thờ thần của Đạo Giáo, chứ không phải chùa của Phật giáo" (phát biểu của nhà nghiên cứu Phật giáo Nguyễn Duy Hinh)

Mãi đến năm 1930, chùa Đồng mới được xây lại bằng... bê-tông. Mấy chục năm sau, trong một cơn mưa bão, mái chùa Đồng bị bay đi mất, sau đó nhà chùa phải lợp bằng tôn thay thế, sơn mầu tựa như đồng.

Tiếp đến năm 1993, ông Nguyễn Sơn Nam, Việt kiều ở Mỹ, cùng với các Phật tử hải ngoại công đức tái thiết một ngôi chùa bằng đồng dựng bên cạnh ngôi chùa năm 1930, quy mô cũng nhỏ như một khán thờ.

GS Trần Lâm Biền kể lại: Sau khi đúc xong , người ta để nó ở chùa Dư Hàng Kênh ở Hải Phòng một thời gian rồi mới cẩu lên Yên Tử bằng máy bay trực thăng. Ngôi chùa này tuy bằng đồng nhưng các chi tiết được trang trí bằng những lá đồng mỏng, ọp ẹp.

Như vậy, đến nay trên núi Yên Tử song song tồn tại hai chùa Đồng, với việc khởi công xây dựng ngôi chùa mới vừa qua, cả hai ngôi chùa này sẽ kết thúc sứ mệnh của mình ở... nhà trưng bày thuộc BQL di tích.

Một ngôi chùa toàn bằng đồng?

Thu giai ma chua Dong Yen Tu
Chùa Đồng ở Yên Tử
Nhà nghiên cứu Phật học Nguyễn Duy Hinh cho biết: Chùa Đồng được nói đến như là ngôi chùa độc đáo nhất nước ta vì được làm hoàn toàn bằng kim loại. Tuy nhiên, lịch sử rất ít nói đến công trình này. Có thể người xưa đúc chùa bằng đồng là thể hiện mong muốn về sự trường tồn, không bị hủy hoại theo thời gian như các kiến trúc gạch, gỗ thông thường.

Cũng chính vì thiếu tư liệu, cho nên các nhà nghiên cứu tỏ ra rất dè dặt khi nói về ngôi chùa nguyên bản. Ông Hinh cho rằng, không thể tìm được kiến trúc nguyên bản của chùa Đồng vì không có văn bản mô tả về nó.

Ông Hinh ngờ rằng, chùa Đồng không phải là một kiến trúc nguyên thủy của quần thể này bởi lẽ, quần thể Yên Tử, từ chùa Giải Oan - chùa Hoa Hiên - chùa Vân Tiêu - lên tới bia Phật là "trọn vẹn" rồi. Vì đến tháp Phật là cuối cùng , không còn gì hơn nữa. Trong khi chùa Đồng lại ở vị trí tiếp theo bia Phật. Có lẽ tới thời nhà Lê mới đặt thêm cái chùa này cũng nên!?

Còn theo GS Trần Lâm Biền cho biết, hiện vẫn tồn tại một ý kiến cho rằng thực ra chữ Đồng trong chùa Đồng không phải chỉ chất liệu. Hãy nhìn vào quần thể chùa tháp Yên Tử, ở giữa là Hoa Yên, bên dưới là Giải Oan, trên cùng là chùa Đồng. Ba ngôi chùa ấy, trong quan niệm xưa, như ba tầng của thế giới. Chữ Đồng là Cùng, nơi mà vũ trụ và thế gian hòa đồng với nhau. Về sau nghe chữ Đồng, người ta nghĩ đến chất liệu vì trong quan niệm của người xưa, đồng (và cả đá nữa) có sức linh nhất định.

Xin nói lại là tất cả những điều nói trên chỉ là giả thuyết, bởi với những tài liệu có được hiện nay, người ta vẫn chưa biết chùa Đồng được làm chính xác từ bao giờ, nguyên bản của nó như thế nào. Tuy nhiên, với những gì còn lại và được biết đến xưa nay, chùa Đồng vẫn xứng đáng là ngôi chùa độc đáo nhất Việt Nam về lịch sử và kiến trúc.

Với tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng, các nghệ nhân sẽ dựng chùa Đồng mới trên vị trí cũ mà không "nệ" vào ngôi chùa hiện tại cũng như một vài tư liệu ít ỏi về nó.

Theo thiết kế, chùa Đồng mới gồm có một gian, hai chái và bốn hàng cột, mang dáng dấp kiến trúc tòa Thượng điện chùa Dâu (Bắc Ninh), một kiến trúc Phật giáo cổ điển hình VN.

Theo Thể thao và Văn hóa

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Chi 24 tỷ phân làn rồi bỏ: Nên thừa nhận thất bại!

Hà Nội nên thừa nhận việc phân làn bằng dải phân cách bê tông trên các tuyến phố không hiệu quả nên tháo đi, chứ đừng nói chủ quan do ý thức người dân tốt lên.

Nhận xét tin Thử giải mã chùa Đồng (Yên Tử)

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thử giải mã chùa Đồng (Yên Tử) bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thu giai ma chua Dong Yen Tu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thử giải mã chùa Đồng (Yên Tử) ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Try decoding Dong pagoda (Yen Tu)
Yen Tu, starting a job, hard work, unprecedented, researchers, scientists, ceremony, never, throne Temple, of copper, a house, architecture, decoding, artisans, Buddha

3-6 morning, the ceremony of renovation of the temple Dong (Yen Tu) was held. Never, scientists, artists VN to start a difficult and unprecedented new one is cast entirely in the temple ..

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2901 Vu trom xang may bay cuc lon
    Thời sự 24h(29/01): Vụ trộm xăng máy bay cực lớn

    'Trực thăng chao đảo rồi chúi xuống đất'; Bắt băng trộm xăng máy bay cực lớn ở TP.HCM; 20 xác linh trưởng khô bốc mùi trên xe khách; Lời khai rúng động của học sinh giết nam ca sĩ; Trung úy cảnh sát bị nghi phạm buôn ma túy bắn chết... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/1.

  • Thoi su 24h2801 Roi may bay 4 phi cong hy sinh
    Thời sự 24h(28/01): Rơi máy bay, 4 phi công hy sinh

    22 người vào quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Trực thăng rơi ở TP.HCM, 4 phi công hy sinh; Bắt nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Hung thủ 15 tuổi giết hại nam ca sĩ ở Sài Gòn; Bắt lô ma túy 20 tỷ ở sân bay...

  • Thoi su 24h2701 Nam ca si bi sat hai da man
    Thời sự 24h(27/01): Nam ca sĩ bị sát hại dã man

    Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...

  • Thoi su 24h2601 Vu no rung dong ca pho
    Thời sự 24h(26/01): Vụ nổ rúng động cả phố

    Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.

  • Thoi su tuan qua Dai hy thanh dai tang sau tai nan
    Thời sự tuần qua: Đại hỷ thành đại tang sau tai nạn

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn