Thứ năm, 04 Tháng ba 2004, 10:53 GMT+7

Thú chơi đá cảnh

Thu choi da canh
Những viên đá cảnh đang được trưng bày tại Quy Nhơn.

Những viên đá với đủ loại hình thù dường như trở nên sống động khi chúng được đặt ở những vị trí phù hợp. Đó là những viên đá cảnh. Và tùy theo trí tưởng tượng, cách cảm nhận của mỗi người, đó có thể là ngọn thiên bút hoặc… chiếc răng của một con khủng long thời tiền sử.

1. Cảm nhận đầu tiên của tôi khi tham quan vườn đá cảnh của ông Nguyễn Sáu, một người chơi đá cảnh ở Quy Nhơn (Bình Định), là cảm giác bất ngờ bởi sự phong phú, đa dạng của các loại đá. Mỗi một viên có một hình thế, sắc màu khác nhau. Viên thì uy nghi, hùng vĩ; viên thì trầm mặc suy tư… Một hòn đá nhọn hoắt, cao chừng nửa mét, được ông Nguyễn Sáu giới thiệu là ngọn thiên bút, còn tôi, với con mắt của kẻ ngoại đạo"trần tục", thì lại thấy giống chiếc răng của một con khủng long. Khi tôi nói ra suy nghĩ của mình, ông Nguyễn Sáu cười: "Tùy theo sự cảm nhận của mỗi người mà viên đá ấy mang hình thế gì." Có lẽ là vậy. Nhưng dù có cảm nhận riêng tư đến thế nào đi nữa thì tôi cũng phải công nhận một điều: Những viên đá ở đây dường như có linh hồn và có một sức sống mãnh liệt.

2. Ở Bình Định còn rất ít người chơi đá cảnh. Cả một Chi hội đá nghệ thuật - non bộ (Hội sinh vật cảnh Bình Định) chỉ có khoảng mươi người. Họ là những người cùng có chung một nỗi đam mê là sưu tập đá cảnh, chỉ để chơi, không kinh doanh. Và các ông: Nguyễn Văn Tường, Nguyễn Tấn Thành, Phan Trọng Sấm... cùng ở thành phố Quy Nhơn đã được coi như những người đầu tiên chơi đá cảnh ở Bình Định. Những viên đá đang trưng bày trong vườn nhà ông Nguyễn Sáu là của nhiều người sưu tập từ nhiều nơi đem về. Viên đá mà tôi thấy giống như chiếc răng khủng long được một người bạn của ông Sáu đem về từ Hà Nội, một loại nhũ đá, gõ vào kêu coong coong, có độ cứng đến nỗi mũi de sắt đục vào là mũi de bị mẻ.

Thu choi da canhTrong nghề chơi đá cảnh, viên đá nào càng cứng càng quý, bởi độ cứng giúp cho đá không biến hình, không nứt đồng thời tạo nên độ bóng cho đá. Về sắc màu, đá cảnh thường là các màu: xanh, xanh đen, đen, tím, vàng nâu… Không rõ có được quy định "thành văn" hay không, nhưng theo ông Sáu, nguyên tắc cơ bản hàng đầu của thú chơi đá cảnh là phải giữ nguyên hình dạng của đá, bất kỳ một sự can thiệp hoặc gia công đục đẽo, tô vẽ nào thêm vào viên đá là nó không còn giá trị. Chơi đá cảnh có cái sướng là không sợ bị hư hỏng hoặc… mất trộm (có những viên đá nặng hàng trăm ký, thậm chí cả tấn, phải dùng xe nâng để di chuyển nên kẻ nào có muốn vác trộm cũng chịu bó tay), không sợ bị mất giá; chỉ cần có không gian trưng bày để làm nổi bật được chủ đề của viên đá.

3. Tuy chưa nhiều người chơi song Bình Định lại là một trong những địa phương có nguồn đá cảnh dồi dào. Phải chăng sự khắc nghiệt của thời tiết miền Trung đã tạo cho đá ở đây những nét độc đáo không nơi nào có được? Dù "tiềm năng" là vậy nhưng do được hình thành một cách tự phát, nên ở Bình Định chưa có những người săn đá chuyên nghiệp. Thỉnh thoảng, ông Nguyễn Sáu cũng mang ba lô và đồ nghề đi săn đá ở các vùng Cát Lâm, Cát Sơn (Núi Bà, Phù Cát), hoặc núi Vũng Chua (Quy Nhơn)…, mỗi chuyến đi vài ba ngày. Ông kể, cách đây mười năm, trong một chuyến đi tình cờ tại núi Vũng Chua, ông đã lạnh toát người khi thấy một viên đá quá đẹp, kích cỡ chỉ to hơn cái đầu người một tí, lúc đầu thậm chí còn không dám sờ vào vì không thể ngờ thiên nhiên lại tạo ra một tác phẩm tuyệt vời đến như thế.

Thu choi da canhĐối với một người mê đá cảnh như ông, thì đó là một món quà tặng vô giá của thiên nhiên. Viên đá ấy đến nay ông vẫn giữ dù đã có nhiều người hỏi mua hoặc đề nghị đổi một món hàng có giá trị. Ông chỉ cho tôi xem. Quả thật, viên đá dễ hút hồn người thưởng ngoạn (kể cả một kẻ ngoại đạo như tôi) bởi hình thế và sắc màu quyến rũ. Từ xa nhìn lại, viên đá giống hình dáng của nàng Vọng Phu trên đỉnh Núi Bà, vừa khắc khoải vừa đau đáu nỗi niềm. Cũng theo ông Sáu, đá ở các gành đá ven biển có nhiều hình thế rất đẹp do thường xuyên chịu sự bào mòn của sóng biển nhưng không có cách gì lấy được bởi chúng thường nguyên khối và ở vị trí khá nguy hiểm. Có lần, phát hiện được một khối đá đẹp ở một gành đá ven biển, biết không thể lấy được, ông ngồi vuốt ve khối đá suốt một buổi cho đỡ thèm rồi mới quay về.

4. Không nên nhầm lẫn giữa non bộ và đá cảnh. Non bộ là sự mô phỏng lại thiên nhiên qua bàn tay can thiệp của con người: người ta đục đẽo, chắp vá theo ý muốn chủ quan. Còn đá cảnh là hình thức thu nhỏ của thiên nhiên với vẻ đẹp tự nhiên của nó - một nghệ nhân chơi đá cảnh đã giải thích như vậy khi tôi hỏi về sự khác biệt giữa non bộ và đá cảnh. Ông nói thêm, để chọn một viên đá cảnh đắc ý không hề là chuyện đơn giản, phải có hình thù lạ và đẹp, phải có độ cứng và vân sắc nổi, viên đá phải bóng, nếu tạo ra âm thanh khi gõ vào thì lại càng quý. Có lẽ, những viên đá vô tri vô giác hàng ngàn tuổi đã được những người sưu tập đá, qua con mắt và bàn tay nghệ thuật của họ, thổi linh hồn vào chúng, làm cho chúng trở nên sinh động và mê hoặc.

Thu choi da canh5. Thật ra, thú chơi đá cảnh không phải bây giờ mới có, mà trong các thư tịch cổ đã thấy nhắc đến. Riêng ông Nguyễn Sáu thì cho rằng, thú chơi đá có nguồn gốc từ Trung Quốc. Nhưng cho dù có xuất xứ từ đâu, thú chơi đá cảnh cũng là một nét mới trong đời sống văn hóa và rất đáng được trân trọng, nó khiến người ta yêu mến và gần gũi với thiên nhiên hơn, giảm được những căng thẳng trong cuộc sống. Chỉ có một điều đáng tiếc, Bình Định có một nguồn đá cảnh dồi dào nhưng chưa tạo ra được thị trường đá cảnh như một số địa phương khác.

Huỳnh Thúc Giáp

Việt Báo

Nhận xét tin Thú chơi đá cảnh

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thú chơi đá cảnh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thu choi da canh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thú chơi đá cảnh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Animal play rock scene
Binh Dinh, Nguyen Friday, Quy Nhon, a child's imagination, probably, the stone, feeling, nature, dinosaurs , becomes, as the, scene, play, fun

The stones with various shapes seem to come alive when they are placed in the appropriate location. It was the scene of the stones. And depending on the imagination object, a sense of each person, it may be natural pen tip or tooth of a child ... ...





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.