Thứ ba, 19 Tháng chín 2006, 19:09 GMT+7

Thơ, đổi mới về nội dung mới khó

Tho doi moi ve noi dung moi kho

Nhà thơ Vương Trọng

Nhà thơ Vương Trọng thành danh trên thi đàn với sự hóm hỉnh, dí dỏm của người lính, sự sâu sắc, thâm trầm đậm chất triết lý của một ông Đồ Nghệ. Ông chia sẻ quan niệm về thơ hiện đại và về “thơ trẻ” hôm nay...

+ Thưa nhà thơ Vương Trọng, hơn ba mươi năm xuất hiện trên văn đàn và đã đạt được những thành tựu đáng kể, lớp độc giả thuộc thế hệ trẻ chúng tôi đã và đang nhìn ông với tấm lòng ngưỡng mộ và kính trọng, ông có thể cho biết quan niệm riêng của mình về thơ?

- Nói như thế là quá khen đấy. Sự thật thì một số bạn viết trẻ thích thơ tôi, nhưng cũng không hiếm bạn lại coi nhà thơ như tôi là “ông Khốt, không cần chấp!”. Nếu thơ tôi có khác thì chỉ khác với những người coi thơ là trò chơi chữ hoặc coi đời có cái gì thì thơ cũng có cái ấy, kể cả sự dung tục…

Quan niệm của tôi về thơ đã đăng trong cuốn Nhà văn Việt Nam hiện đại (hình như đầu đề thế), ở phần tự bạch rằng: “Tôi yêu Đỗ Phủ hơn Lý Bạch, yêu Nguyễn Du hơn Hồ Xuân Hương; bởi Đỗ Phủ, Nguyễn Du ngoài tài thơ ra còn có trái tim lớn, đau nỗi đau những cuộc đời bất hạnh. Thơ sinh ra không phải cho người đời chơi chữ, mà cốt để chuyển tải nỗi lòng.

Bài thơ hay nhiều khi không còn thấy thơ đâu mà chỉ thấy cuộc đời, tâm trạng và số phận... Thơ hay là thơ được nhiều người yêu thích. Nói thơ mình chỉ cần ít bạn đọc hoặc viết cho người đời sau... thì chẳng qua thú nhận sự bất lực, bất tài”.

+ Có người bảo “thiên tài chỉ có 1% là bẩm sinh và 99% là công sức lao động”, trong lĩnh vực thi ca, theo ông, điều này có đúng không?

- Cái tỷ lệ bạn nêu hình như không đúng với nhà thơ, vì đánh giá quá thấp phần bẩm sinh. Theo tôi phần bẩm sinh là rất quan trọng, nếu không có nó thì không thể trở thành nhà thơ trên trung bình, chứ đừng nói nhà thơ lớn.

Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào phần bẩm sinh thì mau hết vốn và dễ lặp lại chính mình. Theo tôi, tác giả truyện thơ Thạch Sanh là một nhà thơ bẩm sinh, dựa vào quá nhiều phần bẩm sinh của mình, còn Nguyễn Du là một nhà thơ đã kết hợp phần bẩm sinh với sự học hỏi cuộc đời qua “thiên kinh vạn quyển”.

Tôi thích đọc các nhà thơ cổ điển của ta và của Trung Quốc, đọc để học cái hay của họ nhưng chưa học được bao nhiêu, dù sao, qua thành tựu của họ mình hiểu thế nào là cốt lõi của thơ nên không hoang mang khi có những người tuyên ngôn rất lạ về thơ.

+ Thơ của ông thâm trầm, hóm hỉnh, và sâu sắc, mang đậm nét của một “ông đồ xứ Nghệ”. Thơ ông và thơ trẻ chúng tôi dường như có khoảng cách khá lớn, ông có thường xuyên theo dõi thơ trẻ không, và ông có nhận xét gì về thơ trẻ ngày nay?

- Lại quá khen rồi. Tôi thường xuyên đọc thơ của các bạn trẻ thông qua công việc biên tập hay chấm thi... và có khi chỉ với tư cách là một độc giả bình thường. Tôi thấy trong lớp trẻ, số người đưa ra các tuyên ngôn xa lạ về thơ, phủ nhận thơ truyền thống... chỉ chiếm một phần nhỏ, phần lớn các bạn trẻ vẫn cùng “kênh” với tôi, tức là họ đi theo lối chính thống của thơ.

Có một thực tế đáng buồn là những bạn trẻ đi theo lối chính thống thường khó nổi tiếng hơn những người xỉ vả thơ truyền thống và có những tuyên ngôn lạ lùng.

Tôi nghĩ, có nhiều cách khác nhau để trở nên nổi tiếng, có người nổi tiếng vì “xây đền” nhưng cũng có người nổi tiếng vì… “đốt đền”! Làm kiểu người thứ hai thì dễ, tuy nhiên sự nổi tiếng ấy chẳng mang lại điều gì tốt đẹp, thậm chí còn nguy hại cho cuộc sống.

+ Một số các nhà thơ trẻ bây giờ đang cố tìm tòi, cách tân, đổi mới theo mọi cách để thơ mình được hiện đại. Theo ông, thơ hiện đại là gì?

- Tôi quan niệm rằng tính hiện đại trong thơ bao gồm hai nội hàm: 1. Mới, trước đấy chưa có, 2. Hiệu quả hơn cái đã có. Với quan niệm này thì đi xe đạp hiện đại hơn đi bộ, đi xe máy hiện đại hơn xe đạp... nhưng một người bò trên phố thì không thể coi hiện đại hơn người đi bộ được, vì không thoả mãn nội hàm thứ hai là tính hiệu quả.

Chỉ tiếc rằng gần đây có một số người ngộ nhận về tính hiện đại của thơ, cố làm cho khác người, tức là chỉ thoả mãn nội hàm thứ nhất chứ không chú ý nội hàm thứ hai. Nghĩa là họ “bò lê” trên đường, hơn thế nữa lại “bôi bẩn” vào mặt mũi, vừa bò vừa ngửa mặt nhìn người đi bộ rồi chê những người đó là không hiện đại được như mình!

+ Dường như khi sự “đổi mới thơ” đi đến chỗ thái quá thì có người cho rằng chữ không nói hết được ý, và người ta viết thơ ở ngoài lời, thơ trong tranh, thơ bằng những hình vẽ kì quái…Bên cạnh đó, xu hướng đời thường hóa thơ đang được sử dụng với việc đưa thực đơn, phương pháp chế biến món ăn, ngồi quán cà phê, thoa kem bôi chân..., và nhất là sex vào thơ. Mà hình như về sex trong thơ thì các cụ Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương... nhà ta cách đây mấy trăm năm đã tài tình lắm lắm. Nghĩa là sự đổi mới ấy chỉ tiến hành được ở mặt hình thức mà thôi. Theo ông, đổi mới về nội dung hay hình thức “bền” hơn?

- Tôi không phủ nhận sự đổi mới trong thơ với suy nghĩ như thế này. Qua hàng ngàn năm phát triển, cái cốt lõi của thơ đã ổn định lắm rồi, tuy nhiên, qua mỗi thời đại, thơ cần được bổ sung thêm để cái cốt lõi đó càng thêm dầy dặn.

Bởi vậy, cái đổi mới nào làm được điều đó là đáng khuyến khích, còn loại đổi mới nào với mục đích phủ nhận cái nền thơ đã có thì tôi không chấp nhận và coi đó là kẻ thù của thơ. Đổi mới hình thức thì dễ, và dễ học theo, đổi mới về nội dung mới khó.

+ Thơ trẻ ngày nay khá xa rời lục bát, có người cho rằng vì đó là thể thơ phụ thuộc vào vần điệu nên khó chuyển tải hết ý, hơn nữa, nhịp điệu câu thơ lặp đi lặp lại sẽ khiến hơi thơ trở nên cũ kỹ. Ông nghĩ sao về ý kiến này?

- Với những người không có tài về thơ thì niêm luật của Đường thi và vần điệu của lục bát luôn hành hạ họ, nhưng với những nhà thơ có tài, những ràng buộc trên không có gì đáng kể.

Bạn trẻ ngày nay có thể không làm thơ lục bát, điều ấy cũng chẳng sao, nhưng bài trừ thơ lục bát, không thèm đọc thơ lục bát là có tội với thành tựu thi ca của dân tộc. Cũ kỹ hay không cũng đều nằm trong “hồn” của tác giả chứ không phải ở trong thể thơ lục bát.

Nguyễn Du viết được rất nhiều câu thơ lục bát rất hiện đại mà không hề “cũ kỹ”, trong khi đó trên thi đàn ngày nay không ít những tác giả làm thơ theo thể tự do mà ý tứ thì cũ kỹ vô cùng .

+ Theo ông liệu có thể nói rằng dường như một số nhà thơ trẻ hiện nay mải đuổi theo các trường phái thơ phương Tây mà lãng quên các thành tựu của thơ phương Đông - nơi đã nuôi dưỡng tâm hồn của họ cũng như của độc giả, bởi vậy, thơ của họ chỉ bó hẹp trong cái tôi cá nhân, ít nhận được sự chia sẻ của người đọc, và ông nghĩ sao về điều này?

- Nói như thế là đánh giá thấp thành tựu của thơ phương Tây, tôi không đồng ý. Thơ phương Tây cũng có nhiều điều hay và đặc biệt là họ cũng có rất nhiều nhà thơ lớn, được cả nhân loại khâm phục.

Học tập thơ phương Tây hay học tập phương Đông là tuỳ theo “tạng thơ” của từng người. “Tạng” của thơ tôi gần với phương Đông hơn, nhưng tôi tin trong thực tế lại có nhiều bạn lại gần với thơ phương Tây hơn, sự lựa chọn thế nào thì trước sau cũng là việc của từng người.

Học gì cũng được, học ai cũng được, nhưng khi viết thì đừng quên mình viết cho người Việt Nam, làm sao để nhiều người đồng cảm với mình. Thế thôi!

Theo Nhân Dân

Nhận xét tin Thơ, đổi mới về nội dung mới khó

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thơ, đổi mới về nội dung mới khó bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tho doi moi ve noi dung moi kho ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thơ, đổi mới về nội dung mới khó ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Văn Học của chuyên mục Văn Hóa.

Poetry, innovative new content hard
United Trong Nguyen Du and Do Arts, Alexandrine, the depth, wit, poet, innovative, modern, young poet, content, concept, you, you, school

Poets United in the sacred name of urban population with wit, humor of the soldier, the deep, deep bass characterized his philosophy of a Furniture Technology. He shared the concept of modern poetry and the "young poet" today ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2811 Bao so 4 do bo Binh DinhKhanh Hoa
    Thời sự 24h(28/11): Bão số 4 đổ bộ Bình Định-Khánh Hòa

    Chỉ lấy phiếu 1 lần/nhiệm kỳ, giữ nguyên 3 mức; Xem xét lại hành vi kinh doanh trái phép của ‘bầu’ Kiên; Bão số 4 di chuyển nhanh, đổ bộ Bình Định - Khánh Hòa; Vung 300 triệu nhờ “vợ hờ” đẻ con trai; Xem xét khởi tố người chồng vụ cô dâu 14 tuổi... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 28/11.

  • Thoi su 24h2711 Xu phuc tham bau Kien
    Thời sự 24h(27/11): Xử phúc thẩm bầu Kiên

    Kiểm tra tài sản con trai ông Trần Văn Truyền; Dừng dự án của nhà đầu tư TQ ở đèo Hải Vân; Xét xử phúc thẩm vụ bầu Kiên; Nữ sinh chết trong nhà nghỉ vì cuộc tình tay ba?; Nổ súng trấn áp 2 kẻ cướp giật ở trung tâm Sài Gòn; Áp thấp nhiệt đới vào biển Đông... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 27/11.

  • Thoi su 24h2611 Bang cuop chat tay lay 50 cay vang
    Thời sự 24h(26/11): Băng cướp chặt tay lấy 50 cây vàng

    Dẹp xe quá tải: Hà Tĩnh đang ‘nợ’ một lời hứa; Băng nhóm chặt tay cướp 50 cây vàng gây chấn động; Nữ sinh lớp 10 chết bất thường trong nhà nghỉ; Nhiều tình tiết mới vụ mất điện hàng không hy hữu...

  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Nghin le chuyen tuan qua 2311 2911
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (23/11 - 29/11)

    Ông Trần Văn Truyền và những câu nói chống tham nhũng nổi bật; Sự cố mất điện sân bay: Chờ thanh lọc cán bộ yếu kém; Hai máy bay Việt Nam suýt đâm nhau; Vì sao rắn lục xuất hiện ồ ạt ở nhiều nơi? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 232911
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 23-29/11)

    65 tiêu chí đánh giá năng lực cơ bản bác sĩ đa khoa; Những trường hợp không được hưởng bảo hiểm y tế; Dịch hạch có nguy cơ lây lan vào Việt Nam là rất lớn; “Chỉ mặt” thuốc thúc chín trái cây; Không phải ăn cháo là sẽ tốt cho dạ dày; Lưu ý khi mẹ bầu tập thể dục mùa đông; 10 bệnh bé dễ mắc vào mùa đông các mẹ nên đề phòng; 8 lý do khiến bạn không nên từ chối sex; Giảm cân kiểu Nhật: Đơn giản mà hiệu quả; Cải cúc - Món rau ngon, trị bệnh ngày đông... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2311 2911
    Toàn cảnh Showbiz tuần (23/11 – 29/11)

    Đám cưới trong mơ của Doãn Tuấn - Quỳnh Nga, Lam Trường - Yến Phương, Hai người đẹp rút lui khỏi cuộc thi Hoa hậu Việt Nam, Giáng My diện đầm xuyên thấu dự khai mạc liên hoan phim, Nguyễn Thị Loan bị chê khả năng nói Tiếng Anh, Trương Thị Ma

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2311 2911
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (23/11 - 29/11)

    Bắt đầu xét xử phúc thẩm Nguyễn Đức Kiên và đồng phạm; Câu chuyện hoàn lương sau những tội ác; Những lỗi vi phạm giao thông và mức xử phạt; Bắt chước phim hành động, đào hầm trộm ngân hàng gây chấn động; Những “chiêu trò” lừa đảo qua Facebook; Vì sao án oan Nguyễn Thanh Chấn chưa được giải hết?.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Su kien quoc te noi bat 2311 2911
    Sự kiện quốc tế nổi bật (23/11 - 29/11)

    Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ, Chuck Hagel từ chức; bạo lực bùng phát trở lại ở Ferguson; một thời hạn mới lại được đưa ra cho thỏa thuận về vấn đề hạt nhân Iran... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.

1