Thứ ba, 19 Tháng chín 2006, 19:09 GMT+7

Thơ, đổi mới về nội dung mới khó

Tho doi moi ve noi dung moi kho

Nhà thơ Vương Trọng

Nhà thơ Vương Trọng thành danh trên thi đàn với sự hóm hỉnh, dí dỏm của người lính, sự sâu sắc, thâm trầm đậm chất triết lý của một ông Đồ Nghệ. Ông chia sẻ quan niệm về thơ hiện đại và về “thơ trẻ” hôm nay...

+ Thưa nhà thơ Vương Trọng, hơn ba mươi năm xuất hiện trên văn đàn và đã đạt được những thành tựu đáng kể, lớp độc giả thuộc thế hệ trẻ chúng tôi đã và đang nhìn ông với tấm lòng ngưỡng mộ và kính trọng, ông có thể cho biết quan niệm riêng của mình về thơ?

- Nói như thế là quá khen đấy. Sự thật thì một số bạn viết trẻ thích thơ tôi, nhưng cũng không hiếm bạn lại coi nhà thơ như tôi là “ông Khốt, không cần chấp!”. Nếu thơ tôi có khác thì chỉ khác với những người coi thơ là trò chơi chữ hoặc coi đời có cái gì thì thơ cũng có cái ấy, kể cả sự dung tục…

Quan niệm của tôi về thơ đã đăng trong cuốn Nhà văn Việt Nam hiện đại (hình như đầu đề thế), ở phần tự bạch rằng: “Tôi yêu Đỗ Phủ hơn Lý Bạch, yêu Nguyễn Du hơn Hồ Xuân Hương; bởi Đỗ Phủ, Nguyễn Du ngoài tài thơ ra còn có trái tim lớn, đau nỗi đau những cuộc đời bất hạnh. Thơ sinh ra không phải cho người đời chơi chữ, mà cốt để chuyển tải nỗi lòng.

Bài thơ hay nhiều khi không còn thấy thơ đâu mà chỉ thấy cuộc đời, tâm trạng và số phận... Thơ hay là thơ được nhiều người yêu thích. Nói thơ mình chỉ cần ít bạn đọc hoặc viết cho người đời sau... thì chẳng qua thú nhận sự bất lực, bất tài”.

+ Có người bảo “thiên tài chỉ có 1% là bẩm sinh và 99% là công sức lao động”, trong lĩnh vực thi ca, theo ông, điều này có đúng không?

- Cái tỷ lệ bạn nêu hình như không đúng với nhà thơ, vì đánh giá quá thấp phần bẩm sinh. Theo tôi phần bẩm sinh là rất quan trọng, nếu không có nó thì không thể trở thành nhà thơ trên trung bình, chứ đừng nói nhà thơ lớn.

Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào phần bẩm sinh thì mau hết vốn và dễ lặp lại chính mình. Theo tôi, tác giả truyện thơ Thạch Sanh là một nhà thơ bẩm sinh, dựa vào quá nhiều phần bẩm sinh của mình, còn Nguyễn Du là một nhà thơ đã kết hợp phần bẩm sinh với sự học hỏi cuộc đời qua “thiên kinh vạn quyển”.

Tôi thích đọc các nhà thơ cổ điển của ta và của Trung Quốc, đọc để học cái hay của họ nhưng chưa học được bao nhiêu, dù sao, qua thành tựu của họ mình hiểu thế nào là cốt lõi của thơ nên không hoang mang khi có những người tuyên ngôn rất lạ về thơ.

+ Thơ của ông thâm trầm, hóm hỉnh, và sâu sắc, mang đậm nét của một “ông đồ xứ Nghệ”. Thơ ông và thơ trẻ chúng tôi dường như có khoảng cách khá lớn, ông có thường xuyên theo dõi thơ trẻ không, và ông có nhận xét gì về thơ trẻ ngày nay?

- Lại quá khen rồi. Tôi thường xuyên đọc thơ của các bạn trẻ thông qua công việc biên tập hay chấm thi... và có khi chỉ với tư cách là một độc giả bình thường. Tôi thấy trong lớp trẻ, số người đưa ra các tuyên ngôn xa lạ về thơ, phủ nhận thơ truyền thống... chỉ chiếm một phần nhỏ, phần lớn các bạn trẻ vẫn cùng “kênh” với tôi, tức là họ đi theo lối chính thống của thơ.

Có một thực tế đáng buồn là những bạn trẻ đi theo lối chính thống thường khó nổi tiếng hơn những người xỉ vả thơ truyền thống và có những tuyên ngôn lạ lùng.

Tôi nghĩ, có nhiều cách khác nhau để trở nên nổi tiếng, có người nổi tiếng vì “xây đền” nhưng cũng có người nổi tiếng vì… “đốt đền”! Làm kiểu người thứ hai thì dễ, tuy nhiên sự nổi tiếng ấy chẳng mang lại điều gì tốt đẹp, thậm chí còn nguy hại cho cuộc sống.

+ Một số các nhà thơ trẻ bây giờ đang cố tìm tòi, cách tân, đổi mới theo mọi cách để thơ mình được hiện đại. Theo ông, thơ hiện đại là gì?

- Tôi quan niệm rằng tính hiện đại trong thơ bao gồm hai nội hàm: 1. Mới, trước đấy chưa có, 2. Hiệu quả hơn cái đã có. Với quan niệm này thì đi xe đạp hiện đại hơn đi bộ, đi xe máy hiện đại hơn xe đạp... nhưng một người bò trên phố thì không thể coi hiện đại hơn người đi bộ được, vì không thoả mãn nội hàm thứ hai là tính hiệu quả.

Chỉ tiếc rằng gần đây có một số người ngộ nhận về tính hiện đại của thơ, cố làm cho khác người, tức là chỉ thoả mãn nội hàm thứ nhất chứ không chú ý nội hàm thứ hai. Nghĩa là họ “bò lê” trên đường, hơn thế nữa lại “bôi bẩn” vào mặt mũi, vừa bò vừa ngửa mặt nhìn người đi bộ rồi chê những người đó là không hiện đại được như mình!

+ Dường như khi sự “đổi mới thơ” đi đến chỗ thái quá thì có người cho rằng chữ không nói hết được ý, và người ta viết thơ ở ngoài lời, thơ trong tranh, thơ bằng những hình vẽ kì quái…Bên cạnh đó, xu hướng đời thường hóa thơ đang được sử dụng với việc đưa thực đơn, phương pháp chế biến món ăn, ngồi quán cà phê, thoa kem bôi chân..., và nhất là sex vào thơ. Mà hình như về sex trong thơ thì các cụ Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương... nhà ta cách đây mấy trăm năm đã tài tình lắm lắm. Nghĩa là sự đổi mới ấy chỉ tiến hành được ở mặt hình thức mà thôi. Theo ông, đổi mới về nội dung hay hình thức “bền” hơn?

- Tôi không phủ nhận sự đổi mới trong thơ với suy nghĩ như thế này. Qua hàng ngàn năm phát triển, cái cốt lõi của thơ đã ổn định lắm rồi, tuy nhiên, qua mỗi thời đại, thơ cần được bổ sung thêm để cái cốt lõi đó càng thêm dầy dặn.

Bởi vậy, cái đổi mới nào làm được điều đó là đáng khuyến khích, còn loại đổi mới nào với mục đích phủ nhận cái nền thơ đã có thì tôi không chấp nhận và coi đó là kẻ thù của thơ. Đổi mới hình thức thì dễ, và dễ học theo, đổi mới về nội dung mới khó.

+ Thơ trẻ ngày nay khá xa rời lục bát, có người cho rằng vì đó là thể thơ phụ thuộc vào vần điệu nên khó chuyển tải hết ý, hơn nữa, nhịp điệu câu thơ lặp đi lặp lại sẽ khiến hơi thơ trở nên cũ kỹ. Ông nghĩ sao về ý kiến này?

- Với những người không có tài về thơ thì niêm luật của Đường thi và vần điệu của lục bát luôn hành hạ họ, nhưng với những nhà thơ có tài, những ràng buộc trên không có gì đáng kể.

Bạn trẻ ngày nay có thể không làm thơ lục bát, điều ấy cũng chẳng sao, nhưng bài trừ thơ lục bát, không thèm đọc thơ lục bát là có tội với thành tựu thi ca của dân tộc. Cũ kỹ hay không cũng đều nằm trong “hồn” của tác giả chứ không phải ở trong thể thơ lục bát.

Nguyễn Du viết được rất nhiều câu thơ lục bát rất hiện đại mà không hề “cũ kỹ”, trong khi đó trên thi đàn ngày nay không ít những tác giả làm thơ theo thể tự do mà ý tứ thì cũ kỹ vô cùng .

+ Theo ông liệu có thể nói rằng dường như một số nhà thơ trẻ hiện nay mải đuổi theo các trường phái thơ phương Tây mà lãng quên các thành tựu của thơ phương Đông - nơi đã nuôi dưỡng tâm hồn của họ cũng như của độc giả, bởi vậy, thơ của họ chỉ bó hẹp trong cái tôi cá nhân, ít nhận được sự chia sẻ của người đọc, và ông nghĩ sao về điều này?

- Nói như thế là đánh giá thấp thành tựu của thơ phương Tây, tôi không đồng ý. Thơ phương Tây cũng có nhiều điều hay và đặc biệt là họ cũng có rất nhiều nhà thơ lớn, được cả nhân loại khâm phục.

Học tập thơ phương Tây hay học tập phương Đông là tuỳ theo “tạng thơ” của từng người. “Tạng” của thơ tôi gần với phương Đông hơn, nhưng tôi tin trong thực tế lại có nhiều bạn lại gần với thơ phương Tây hơn, sự lựa chọn thế nào thì trước sau cũng là việc của từng người.

Học gì cũng được, học ai cũng được, nhưng khi viết thì đừng quên mình viết cho người Việt Nam, làm sao để nhiều người đồng cảm với mình. Thế thôi!

Theo Nhân Dân


Nhận xét tin Thơ, đổi mới về nội dung mới khó

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thơ, đổi mới về nội dung mới khó bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tho doi moi ve noi dung moi kho ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thơ, đổi mới về nội dung mới khó ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Văn Học của chuyên mục Văn Hóa.

Poetry, innovative new content hard
United Trong Nguyen Du and Do Arts, Alexandrine, the depth, wit, poet, innovative, modern, young poet, content, concept, you, you, school

Poets United in the sacred name of urban population with wit, humor of the soldier, the deep, deep bass characterized his philosophy of a Furniture Technology. He shared the concept of modern poetry and the "young poet" today ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.