Thâm căn, cố đế!

Xưa vì thiếu thốn nên quanh năm suốt tháng lúc nào cũng nghĩ đến chuyện ăn. Kho tàng truyện tiếu lâm Việt Nam có rất nhiều chuyện kể về những kẻ ăn vụng, tham ăn, ăn chực…

Xôi thịt

Tham can co de
Do đó, các lễ lạt, hội hè, cúng giỗ, ma chay… là dịp để người ta bày biện ra mà ăn. Những ai có việc vui thì phải khao làng, những ai có lỗi với làng cũng phải làm mấy mâm cơm rượu để tạ lỗi. Tục lệ ấy đã trở nên thâm căn cố đế và gây ra biết bao sự lãng phí, phiền toái.

Bây giờ, thử hỏi có một hội nghị, đại hội, liên hoan, cưới hỏi, ma chay, đình đám nào mà không tổ chức ăn uống, rượu chè… Nhiều người đi dự đám cưới về chỉ bình luận duy nhất chuyện thức ăn ngon hay dở, nhiều hay ít.

Người chết vừa nhắm mắt, đã mổ lợn, mổ bò rồi ăn uống ồn ào, chúc tụng nhau trong khi thân nhân đau buồn. Mà tổ chức ăn uống tập thể như thế nào có vệ sinh gì cho cam. Người ta cứ quan niệm không ăn uống thì không có tình cảm, ăn uống để thắt chặt tình đoàn kết…

Mặc dù chính quyền các cấp đã có chỉ thị giảm việc tổ chức ăn uống linh đình trong các dịp lễ lạt, cưới hỏi nhưng xem ra “phép vua còn thua lệ làng”. Sao mà ăn lắm thế?

Dại đoàn hơn khôn độc

“Toét mắt là tại hướng đình. Cả làng toét mắt riêng mình em đâu”. Nếu như một mình cô gái toét mắt, sự việc sẽ rất nghiêm trọng, nhưng đây là chuyện của “cả làng”.

Người nông dân ngày xưa sống trong thôn xóm, làng xã có mối quan hệ gắn bó không thể tách rời. Vì vậy, mỗi “đường đi nước bước” trong đời sống đều chịu sự chi phối của dư luận, của tập tục, thói quen.

Nếu như có một cái mới mà đúng đắn, tiến bộ nhưng không được cộng đồng chấp nhận thì lại bị quy thành sai, thành lập dị, còn nếu như cộng đồng đã chấp nhận thì những hành vi sai trái, kém văn hóa cũng trở nên bình thường, “quen mắt”.

Ví dụ, người nước ngoài khi sang Việt Nam đều hết sức kinh ngạc vì hành vi trai gái hôn nhau thì kéo vào chỗ tăm tối, nhưng thản nhiên đứng tè bậy bên đường đông đúc người qua lại của thanh niên.

Đàn ông đánh vợ, rượu chè bê tha là chuyện thường, song nếu như anh ta giặt đồ cho vợ thì rất có thể lại trở thành “chuyện lạ của xóm”.

Bây giờ, tệ nạn tham nhũng tràn lan đến mức có người đã nêu ra lí thuyết “sống chung với tham nhũng”, người chống tham nhũng thì dễ bị cho là “thần kinh có vấn đề” hay “ương ngạnh, chống đối” …

Do, vì, tại, bởi

Trước mỗi sai lầm, thất bại, không chịu nhận trách nhiệm về phía mình mà thường tìm cách đổ lỗi cho một ai đó, hay tìm ra một lí do “bất khả kháng” nào đó để biện hộ.

Nhiều ông bố nếu như con học hành giỏi giang, ngoan ngoãn thì bảo “nhờ công bố, nhờ gien bố”, còn nếu con không ngoan thì đổ lỗi “con hư tại mẹ, cháu hư tại bà”. Những kẻ theo chủ nghĩa này rất thích kiểu “hòa cả làng”, tự ru ngủ trong những thành tựu tưởng tượng, không dám nhìn thẳng vào sự thật.

Sống lâu lên lão làng

Người nông dân ngày xưa sống phụ thuộc vào thời tiết, vì vậy rất coi trọng người có tuổi – những kho kinh nghiệm quý giá. Tư tưởng này đến nay biểu hiện trong quan niệm hoài nghi, không tin cậy lớp trẻ, không giao trọng trách cho lớp trẻ.

Nhiều cán bộ tài năng chưa được cất nhắc vì “còn trẻ quá”. Người có tuổi được xem là những “người có nhiều cống hiến”, nghiễm nhiên trở thành những bậc trưởng thượng; thường chỉ đạo lớp trẻ và vin vào tuổi tác để trốn tránh trách nhiệm.

Cục bộ, địa phương

Ảnh hưởng của tầm nhìn không qua khỏi cổng làng chật hẹp và tư duy “một giọt máu đào hơn ao nước lã”, đa số người Việt Nam có tâm lý cục bộ, bản vị, địa phương chủ nghĩa.

Cơ chế “xin-cho” xuất phát từ “chủ nghĩa” này và đang gây ra rất nhiều hậu quả tai hại, dẫn đến tình trạng mất công bằng trong xã hội.

Bằng cấp

Chỉ cần thi đỗ là người nông dân được đổi đời, từ anh chân trắng nghiễm nhiên gia nhập tầng lớp thượng lưu, vinh hiển. Trong các đại hội, lễ lạt thường mở đầu bằng một lô một lốc những “kính thưa”, giới thiệu chức danh dài dằng dặc.

Người ta ai cũng đổ xô nhau đi thi đại học, không cần biết học xong có tấm bằng cử nhân trong tay sẽ làm gì để kiếm sống; nếu thi không đậu thì tìm cách theo học các lớp tại chức, từ xa…

Báo chí đã thống kê, Việt Nam là nước có nhiều giáo sư tiến sĩ nhất Đông Nam Á nhưng lại có rất ít công trình khoa học có giá trị được công bố bởi các “học giả” đó.

Địa phương nào cũng muốn làm hồ sơ để phong anh hùng, đi đâu cũng gặp biển hiệu làng xã văn hóa… Ai cũng cố tìm kiếm một địa vị, một chức danh, cũng muốn làm “lãnh đạo”, làm “thầy” mà không hề muốn làm thợ…

Còn rất nhiều “chủ nghĩa” mà các bài báo khác đã đề cập. Đến lúc chúng ta nên nghiêm khắc nhìn lại mình để đấu tranh với những thói hư tật xấu, vượt thoát ra khỏi những cách nhìn, cách nghĩ lạc hậu, từng bước xây dựng nếp sống văn minh.

Quang Hiển
(Đức Thọ, Hà Tĩnh)

“Kéo nhau cùng xuống” ai tài,
“Chó ăn vã mắm” lai rai cả đời.
“Giàu người ta ghét” ai ơi,
“Thù dai, cố chấp” một mình lên cao.
Thọc gậy bánh xe” vượt rào,
“Đồng tiền đi trước” vừa lòng,
“Buôn cơ chế” chạy lòng giàu nhanh.
Thẳng thắn “xuống dốc không phanh”,
“Ăn nhanh, đi chậm” bán danh hứa lèo.
“Thương nhau như chó với mèo”,
Chó mất cảnh giác, mèo leo lên đầu.
Việt Nam hội nhập toàn cầu,
Bao nhiêu “thói xấu” đi... chầu “Diêm Vương”.

Đức Hưởng

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cách phạt con gây tranh cãi của ông bố đầu bếp nổi tiếng nhất nước Anh

Gần đây, đầu bếp nổi tiếng ở Anh, được nhiều người yêu mến Jamie Oliver tiết lộ trên một chương trình tivi, anh đã phạt con gái Poppy 12 tuổi bằng cách cho ớt scotch bonnet (một loại ớt cực cay) vào quả táo của cô bé.

12 khoảnh khắc không thể quên ở kỷ nguyên Champions League

Trang Sportskeeda vừa liệt kê những khoảnh khắc đáng nhớ nhất kỷ nguyên Champions League, trong đó không thể không nhắc tới pha ăn mừng của Jose Mourinho ở trận thắng M.U năm 2004.

Với người Nhật, xin lỗi vẫn là từ khó nói nhất

Cách một công ty phản ứng với cuộc khủng hoảng trong kinh doanh rất quan trọng. Có công ty cứ nói lòng vòng nhưng có công ty thừa nhận ngay và xin lỗi, dù chưa xác định mình là phạm nhân hay nạn nhân. Nhưng xin lỗi công chúng bao giờ cũng là từ khó nói nhất mà người Nhật cũng không ngoại lệ.

Điểm mặt những smartphone sẽ có mặt tại MWC 2015

Đại hội thế giới di động (MWC) thường niên năm 2015 sẽ chính thức khai màn bắt đầu từ ngày 2-5/3 tới. Đây là nơi trình làng các mẫu smartphone "đình đám" nhất từ nhiều hãng công nghệ trên thế giới.

Những mẹo nhỏ khi sử dụng tin nhắn văn bản trên iOS và Android

Kể cả bạn đang sở hữu một chiếc điện thoại thông thường hay một Smartphone thì chức năng nhận và gửi tin nhắn luôn được sử dụng nhiều nhất. Những Smartphone cao cấp có thể gửi được hình ảnh hoặc video qua tin nhắn, không chỉ như vậy, những chiếc điện thoại thông minh chạyhệ điều hành Android hay iOS còn hỗ trợ người dùng rất nhiều trong phần gửi, nhận hay xe

Nhận xét tin Thâm căn, cố đế!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thâm căn, cố đế! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tham can co de ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thâm căn, cố đế! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Shenzhen base, fixed base!
Vietnam, stories anecdotes, farmers, always, eat, many, if like, people, villages, stories, trying to live, to

TP - Just because the lack of year-round throughout the month so at always thinking about food. Treasure stories anecdotes Vietnam there are many tales of those who eat clumsy, gluttonous, sponge ....

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Thoi su tuan qua Taxi hat canh sat len nap capo
    Thời sự tuần qua: Taxi hất cảnh sát lên nắp capo

    Bác đề xuất tăng gần 200% thuế ôtô; Cây mai giá hơn nửa tỷ đồng ở SG; Bí thư Huyện ủy đi xe mượn, cán chết 3 người; Taxi hất cảnh sát lên nắp capo; Lộ diện nghi can giết chú rể sau đêm tân hôn...

  • Nghin le chuyen tuan qua 0802 1402
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (08/02 - 14/02)

    Xe Audi “đại náo” sân bay Tân Sơn Nhất, 10 người bị thương; Ông Nguyễn Bá Thanh từ trần; Tai nạn xe khách ở Bình Thuận; Uống rượu bia không lái xe sẽ giảm TNGT; Những thay đổi lớn về chính sách tiền lương từ năm 2015... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (08/02 - 14/02), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-0802-1402/2147537717/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 0802 14022015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 08/02 - 14/02/2015

    Ngày 11/2, Bộ Tài chính đã cho công bố tên của những doanh nghiệp, đơn vị "chây ì" giảm giá cước vận tải, thực tế là các DN này đã thỏa thuận ngầm với nhau không giảm giá cước, theo kế hoạch đến năm 2016 nợ công nước ta sẽ tăng lên mức 64,9% GDP, các năm sau đó sẽ giảm dần, đến năm 2020 còn khoảng 60,2% GDP, trong những ngày cận Tết thanh khoản các NH vẫn dồi dào, trong khi cầu tín dụng dần cải thiện...Cùng với đó, những thông tin về bất động sản và thị trường những ngày giáp Tết... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 08/02 - 14/02/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-0802-14022015/2147537774/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh Showbiz tuan 0802 1402
    Toàn cảnh Showbiz tuần (08/02 – 14/02)

    Trúc Diễm đẹp ngọt ngào trong tiệc cưới, Sơn Tùng M-TP bị lên án vì 'nhái' cả G-Dragon và Bruno Mars, Tiệc cưới đậm màu cổ điển của Ngân Khánh, Xe hơi của Hồ Ngọc Hà gây tai nạn tại sân bay, Vợ Baggio từng bị sảy thai và đang điều trị rối loạn trầm cảm, Dư luận nghi ngờ Diễm Hương nói dối chuyện ‘tay trắng ra đi’, Mối thâm thù giữa Triệu Vy và Phạm Băng Băng, Á hậu Huyền My nộp phạt 3,5 triệu diễn nội y trong "Đêm hội chân dài 7" đầy tai tiếng, Ngô Thanh Vân "úp mở" Isaac bị đối xử bất công?, Châu Kiệt Luân chi hơn 4 tỷ cho đám cưới lần 2,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (08/02 – 14/02), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-0802-1402/2147537780/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0802 1402
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (08/02 - 14/02)

    Vụ nước ngọt Tân Hiệp Phát có ruồi; Rượu, bia và nỗi ám ảnh tai nạn giao thông; Những giây phút sinh tử của lính hình sự; Hàng nghìn người sập bẫy "cháu ông chú ở Viettel" vì lòng tham; Ấm tình phiên xử cuối năm; Chuyện của những nữ quản giáo;.......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (08/02 - 14/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-0802-1402/2147537714/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 82 142
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (8/2 - 14/2)

    Một mùa Valentine nữa đã đến, những câu chuyện, lời chúc và gợi ý để bạn có một Valentine hạnh phúc. Tết Nguyên Đán đã cận kề, nhiều thông tin, chuyện mùa Tết được gửi tới độc giả. Bên cạnh đó là những câu chuyện tình yêu xúc động, những tấm gương sáng trong đời sống, nhiều vấn đề đáng suy ngẫm, và các thông tin thực phẩm bẩn rất đáng chú ý tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (8/2 - 14/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-82-142/2147537720/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn