Thứ năm, 02 Tháng mười một 2006, 08:01 GMT+7

Thâm căn, cố đế!

Xưa vì thiếu thốn nên quanh năm suốt tháng lúc nào cũng nghĩ đến chuyện ăn. Kho tàng truyện tiếu lâm Việt Nam có rất nhiều chuyện kể về những kẻ ăn vụng, tham ăn, ăn chực…

Xôi thịt

Tham can co de
Do đó, các lễ lạt, hội hè, cúng giỗ, ma chay… là dịp để người ta bày biện ra mà ăn. Những ai có việc vui thì phải khao làng, những ai có lỗi với làng cũng phải làm mấy mâm cơm rượu để tạ lỗi. Tục lệ ấy đã trở nên thâm căn cố đế và gây ra biết bao sự lãng phí, phiền toái.

Bây giờ, thử hỏi có một hội nghị, đại hội, liên hoan, cưới hỏi, ma chay, đình đám nào mà không tổ chức ăn uống, rượu chè… Nhiều người đi dự đám cưới về chỉ bình luận duy nhất chuyện thức ăn ngon hay dở, nhiều hay ít.

Người chết vừa nhắm mắt, đã mổ lợn, mổ bò rồi ăn uống ồn ào, chúc tụng nhau trong khi thân nhân đau buồn. Mà tổ chức ăn uống tập thể như thế nào có vệ sinh gì cho cam. Người ta cứ quan niệm không ăn uống thì không có tình cảm, ăn uống để thắt chặt tình đoàn kết…

Mặc dù chính quyền các cấp đã có chỉ thị giảm việc tổ chức ăn uống linh đình trong các dịp lễ lạt, cưới hỏi nhưng xem ra “phép vua còn thua lệ làng”. Sao mà ăn lắm thế?

Dại đoàn hơn khôn độc

“Toét mắt là tại hướng đình. Cả làng toét mắt riêng mình em đâu”. Nếu như một mình cô gái toét mắt, sự việc sẽ rất nghiêm trọng, nhưng đây là chuyện của “cả làng”.

Người nông dân ngày xưa sống trong thôn xóm, làng xã có mối quan hệ gắn bó không thể tách rời. Vì vậy, mỗi “đường đi nước bước” trong đời sống đều chịu sự chi phối của dư luận, của tập tục, thói quen.

Nếu như có một cái mới mà đúng đắn, tiến bộ nhưng không được cộng đồng chấp nhận thì lại bị quy thành sai, thành lập dị, còn nếu như cộng đồng đã chấp nhận thì những hành vi sai trái, kém văn hóa cũng trở nên bình thường, “quen mắt”.

Ví dụ, người nước ngoài khi sang Việt Nam đều hết sức kinh ngạc vì hành vi trai gái hôn nhau thì kéo vào chỗ tăm tối, nhưng thản nhiên đứng tè bậy bên đường đông đúc người qua lại của thanh niên.

Đàn ông đánh vợ, rượu chè bê tha là chuyện thường, song nếu như anh ta giặt đồ cho vợ thì rất có thể lại trở thành “chuyện lạ của xóm”.

Bây giờ, tệ nạn tham nhũng tràn lan đến mức có người đã nêu ra lí thuyết “sống chung với tham nhũng”, người chống tham nhũng thì dễ bị cho là “thần kinh có vấn đề” hay “ương ngạnh, chống đối” …

Do, vì, tại, bởi

Trước mỗi sai lầm, thất bại, không chịu nhận trách nhiệm về phía mình mà thường tìm cách đổ lỗi cho một ai đó, hay tìm ra một lí do “bất khả kháng” nào đó để biện hộ.

Nhiều ông bố nếu như con học hành giỏi giang, ngoan ngoãn thì bảo “nhờ công bố, nhờ gien bố”, còn nếu con không ngoan thì đổ lỗi “con hư tại mẹ, cháu hư tại bà”. Những kẻ theo chủ nghĩa này rất thích kiểu “hòa cả làng”, tự ru ngủ trong những thành tựu tưởng tượng, không dám nhìn thẳng vào sự thật.

Sống lâu lên lão làng

Người nông dân ngày xưa sống phụ thuộc vào thời tiết, vì vậy rất coi trọng người có tuổi – những kho kinh nghiệm quý giá. Tư tưởng này đến nay biểu hiện trong quan niệm hoài nghi, không tin cậy lớp trẻ, không giao trọng trách cho lớp trẻ.

Nhiều cán bộ tài năng chưa được cất nhắc vì “còn trẻ quá”. Người có tuổi được xem là những “người có nhiều cống hiến”, nghiễm nhiên trở thành những bậc trưởng thượng; thường chỉ đạo lớp trẻ và vin vào tuổi tác để trốn tránh trách nhiệm.

Cục bộ, địa phương

Ảnh hưởng của tầm nhìn không qua khỏi cổng làng chật hẹp và tư duy “một giọt máu đào hơn ao nước lã”, đa số người Việt Nam có tâm lý cục bộ, bản vị, địa phương chủ nghĩa.

Cơ chế “xin-cho” xuất phát từ “chủ nghĩa” này và đang gây ra rất nhiều hậu quả tai hại, dẫn đến tình trạng mất công bằng trong xã hội.

Bằng cấp

Chỉ cần thi đỗ là người nông dân được đổi đời, từ anh chân trắng nghiễm nhiên gia nhập tầng lớp thượng lưu, vinh hiển. Trong các đại hội, lễ lạt thường mở đầu bằng một lô một lốc những “kính thưa”, giới thiệu chức danh dài dằng dặc.

Người ta ai cũng đổ xô nhau đi thi đại học, không cần biết học xong có tấm bằng cử nhân trong tay sẽ làm gì để kiếm sống; nếu thi không đậu thì tìm cách theo học các lớp tại chức, từ xa…

Báo chí đã thống kê, Việt Nam là nước có nhiều giáo sư tiến sĩ nhất Đông Nam Á nhưng lại có rất ít công trình khoa học có giá trị được công bố bởi các “học giả” đó.

Địa phương nào cũng muốn làm hồ sơ để phong anh hùng, đi đâu cũng gặp biển hiệu làng xã văn hóa… Ai cũng cố tìm kiếm một địa vị, một chức danh, cũng muốn làm “lãnh đạo”, làm “thầy” mà không hề muốn làm thợ…

Còn rất nhiều “chủ nghĩa” mà các bài báo khác đã đề cập. Đến lúc chúng ta nên nghiêm khắc nhìn lại mình để đấu tranh với những thói hư tật xấu, vượt thoát ra khỏi những cách nhìn, cách nghĩ lạc hậu, từng bước xây dựng nếp sống văn minh.

Quang Hiển
(Đức Thọ, Hà Tĩnh)

“Kéo nhau cùng xuống” ai tài,
“Chó ăn vã mắm” lai rai cả đời.
“Giàu người ta ghét” ai ơi,
“Thù dai, cố chấp” một mình lên cao.
Thọc gậy bánh xe” vượt rào,
“Đồng tiền đi trước” vừa lòng,
“Buôn cơ chế” chạy lòng giàu nhanh.
Thẳng thắn “xuống dốc không phanh”,
“Ăn nhanh, đi chậm” bán danh hứa lèo.
“Thương nhau như chó với mèo”,
Chó mất cảnh giác, mèo leo lên đầu.
Việt Nam hội nhập toàn cầu,
Bao nhiêu “thói xấu” đi... chầu “Diêm Vương”.

Đức Hưởng

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

2.000 người Mexico phong tỏa phản đối vụ sinh viên mất tích

Ngày 26/11, hơn 2.000 người Mexico đã phong tỏa tuyến đường cao tốc nối liền thủ đô Mexico City với thành phố Acapulco trong cuộc biểu tình đánh dấu tròn 2 tháng kể từ ngày 43 giáo sinh bị bắt cóc ở bang miền Nam Guerrero.

Nhận xét tin Thâm căn, cố đế!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thâm căn, cố đế! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tham can co de ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thâm căn, cố đế! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Shenzhen base, fixed base!
Vietnam, stories anecdotes, farmers, always, eat, many, if like, people, villages, stories, trying to live, to

TP - Just because the lack of year-round throughout the month so at always thinking about food. Treasure stories anecdotes Vietnam there are many tales of those who eat clumsy, gluttonous, sponge ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2611 Bang cuop chat tay lay 50 cay vang
    Thời sự 24h(26/11): Băng cướp chặt tay lấy 50 cây vàng

    Dẹp xe quá tải: Hà Tĩnh đang ‘nợ’ một lời hứa; Băng nhóm chặt tay cướp 50 cây vàng gây chấn động; Nữ sinh lớp 10 chết bất thường trong nhà nghỉ; Nhiều tình tiết mới vụ mất điện hàng không hy hữu...

  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

2