Thâm căn, cố đế!

Xưa vì thiếu thốn nên quanh năm suốt tháng lúc nào cũng nghĩ đến chuyện ăn. Kho tàng truyện tiếu lâm Việt Nam có rất nhiều chuyện kể về những kẻ ăn vụng, tham ăn, ăn chực…

Xôi thịt

Tham can co de
Do đó, các lễ lạt, hội hè, cúng giỗ, ma chay… là dịp để người ta bày biện ra mà ăn. Những ai có việc vui thì phải khao làng, những ai có lỗi với làng cũng phải làm mấy mâm cơm rượu để tạ lỗi. Tục lệ ấy đã trở nên thâm căn cố đế và gây ra biết bao sự lãng phí, phiền toái.

Bây giờ, thử hỏi có một hội nghị, đại hội, liên hoan, cưới hỏi, ma chay, đình đám nào mà không tổ chức ăn uống, rượu chè… Nhiều người đi dự đám cưới về chỉ bình luận duy nhất chuyện thức ăn ngon hay dở, nhiều hay ít.

Người chết vừa nhắm mắt, đã mổ lợn, mổ bò rồi ăn uống ồn ào, chúc tụng nhau trong khi thân nhân đau buồn. Mà tổ chức ăn uống tập thể như thế nào có vệ sinh gì cho cam. Người ta cứ quan niệm không ăn uống thì không có tình cảm, ăn uống để thắt chặt tình đoàn kết…

Mặc dù chính quyền các cấp đã có chỉ thị giảm việc tổ chức ăn uống linh đình trong các dịp lễ lạt, cưới hỏi nhưng xem ra “phép vua còn thua lệ làng”. Sao mà ăn lắm thế?

Dại đoàn hơn khôn độc

“Toét mắt là tại hướng đình. Cả làng toét mắt riêng mình em đâu”. Nếu như một mình cô gái toét mắt, sự việc sẽ rất nghiêm trọng, nhưng đây là chuyện của “cả làng”.

Người nông dân ngày xưa sống trong thôn xóm, làng xã có mối quan hệ gắn bó không thể tách rời. Vì vậy, mỗi “đường đi nước bước” trong đời sống đều chịu sự chi phối của dư luận, của tập tục, thói quen.

Nếu như có một cái mới mà đúng đắn, tiến bộ nhưng không được cộng đồng chấp nhận thì lại bị quy thành sai, thành lập dị, còn nếu như cộng đồng đã chấp nhận thì những hành vi sai trái, kém văn hóa cũng trở nên bình thường, “quen mắt”.

Ví dụ, người nước ngoài khi sang Việt Nam đều hết sức kinh ngạc vì hành vi trai gái hôn nhau thì kéo vào chỗ tăm tối, nhưng thản nhiên đứng tè bậy bên đường đông đúc người qua lại của thanh niên.

Đàn ông đánh vợ, rượu chè bê tha là chuyện thường, song nếu như anh ta giặt đồ cho vợ thì rất có thể lại trở thành “chuyện lạ của xóm”.

Bây giờ, tệ nạn tham nhũng tràn lan đến mức có người đã nêu ra lí thuyết “sống chung với tham nhũng”, người chống tham nhũng thì dễ bị cho là “thần kinh có vấn đề” hay “ương ngạnh, chống đối” …

Do, vì, tại, bởi

Trước mỗi sai lầm, thất bại, không chịu nhận trách nhiệm về phía mình mà thường tìm cách đổ lỗi cho một ai đó, hay tìm ra một lí do “bất khả kháng” nào đó để biện hộ.

Nhiều ông bố nếu như con học hành giỏi giang, ngoan ngoãn thì bảo “nhờ công bố, nhờ gien bố”, còn nếu con không ngoan thì đổ lỗi “con hư tại mẹ, cháu hư tại bà”. Những kẻ theo chủ nghĩa này rất thích kiểu “hòa cả làng”, tự ru ngủ trong những thành tựu tưởng tượng, không dám nhìn thẳng vào sự thật.

Sống lâu lên lão làng

Người nông dân ngày xưa sống phụ thuộc vào thời tiết, vì vậy rất coi trọng người có tuổi – những kho kinh nghiệm quý giá. Tư tưởng này đến nay biểu hiện trong quan niệm hoài nghi, không tin cậy lớp trẻ, không giao trọng trách cho lớp trẻ.

Nhiều cán bộ tài năng chưa được cất nhắc vì “còn trẻ quá”. Người có tuổi được xem là những “người có nhiều cống hiến”, nghiễm nhiên trở thành những bậc trưởng thượng; thường chỉ đạo lớp trẻ và vin vào tuổi tác để trốn tránh trách nhiệm.

Cục bộ, địa phương

Ảnh hưởng của tầm nhìn không qua khỏi cổng làng chật hẹp và tư duy “một giọt máu đào hơn ao nước lã”, đa số người Việt Nam có tâm lý cục bộ, bản vị, địa phương chủ nghĩa.

Cơ chế “xin-cho” xuất phát từ “chủ nghĩa” này và đang gây ra rất nhiều hậu quả tai hại, dẫn đến tình trạng mất công bằng trong xã hội.

Bằng cấp

Chỉ cần thi đỗ là người nông dân được đổi đời, từ anh chân trắng nghiễm nhiên gia nhập tầng lớp thượng lưu, vinh hiển. Trong các đại hội, lễ lạt thường mở đầu bằng một lô một lốc những “kính thưa”, giới thiệu chức danh dài dằng dặc.

Người ta ai cũng đổ xô nhau đi thi đại học, không cần biết học xong có tấm bằng cử nhân trong tay sẽ làm gì để kiếm sống; nếu thi không đậu thì tìm cách theo học các lớp tại chức, từ xa…

Báo chí đã thống kê, Việt Nam là nước có nhiều giáo sư tiến sĩ nhất Đông Nam Á nhưng lại có rất ít công trình khoa học có giá trị được công bố bởi các “học giả” đó.

Địa phương nào cũng muốn làm hồ sơ để phong anh hùng, đi đâu cũng gặp biển hiệu làng xã văn hóa… Ai cũng cố tìm kiếm một địa vị, một chức danh, cũng muốn làm “lãnh đạo”, làm “thầy” mà không hề muốn làm thợ…

Còn rất nhiều “chủ nghĩa” mà các bài báo khác đã đề cập. Đến lúc chúng ta nên nghiêm khắc nhìn lại mình để đấu tranh với những thói hư tật xấu, vượt thoát ra khỏi những cách nhìn, cách nghĩ lạc hậu, từng bước xây dựng nếp sống văn minh.

Quang Hiển
(Đức Thọ, Hà Tĩnh)

“Kéo nhau cùng xuống” ai tài,
“Chó ăn vã mắm” lai rai cả đời.
“Giàu người ta ghét” ai ơi,
“Thù dai, cố chấp” một mình lên cao.
Thọc gậy bánh xe” vượt rào,
“Đồng tiền đi trước” vừa lòng,
“Buôn cơ chế” chạy lòng giàu nhanh.
Thẳng thắn “xuống dốc không phanh”,
“Ăn nhanh, đi chậm” bán danh hứa lèo.
“Thương nhau như chó với mèo”,
Chó mất cảnh giác, mèo leo lên đầu.
Việt Nam hội nhập toàn cầu,
Bao nhiêu “thói xấu” đi... chầu “Diêm Vương”.

Đức Hưởng

Việt Báo

Video nổi bật

10 cử chỉ bị coi là thô bỉ khi đi du lịch nước ngoài
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

20 điều cần làm để hôn nhân không bao giờ nhàm chán

Nhà tư vấn tâm lý Gerald Rogers đã viết bài báo này vào khoảng thời gian nặng nề nhất của cuộc ly hôn của mình. “Sau khi đánh mất người phụ nữ mà mình đã vô cùng yêu thương, 16 năm hôn nhân tan thành bụi, tôi mới cảm thấy tiếc rằng đã không nghĩ tới những điều này sớm hơn”.

Nhận xét tin Thâm căn, cố đế!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thâm căn, cố đế! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tham can co de ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thâm căn, cố đế! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Shenzhen base, fixed base!
Vietnam, stories anecdotes, farmers, always, eat, many, if like, people, villages, stories, trying to live, to

TP - Just because the lack of year-round throughout the month so at always thinking about food. Treasure stories anecdotes Vietnam there are many tales of those who eat clumsy, gluttonous, sponge ....

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h306 Nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự 24h(30/6): Nhân chứng mới vụ ông Chấn?

    Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Hình ảnh Kỳ Duyên, Mai Phương Thúy không bao giờ muốn nhìn lại; Khách ném lọ cà tại sân bay bị phạt 750 nghìn; Dân quân cầm đầu nhóm côn đồ chém người như phim...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 30/6.

  • Thoi su 24h296 Tai xe kien may toc do ban dieu
    Thời sự 24h(29/6): Tài xế kiện máy tốc độ "bắn điêu"

     Nhiều Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp kiểm tra thi THPT quốc gia; Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời; Bỏ 55 triệu mua cây hồng trăm bông đẹp lòng vợ trẻ; Bị đặt bẫy, tài xế quyết kiện máy tốc độ "bắn điêu"?; 

  • Thoi su tuan qua Dai gia bi tat axit tren xe Lexus
    Thời sự tuần qua: Đại gia bị tạt axit trên xe Lexus

    VTC chính thức trực thuộc VOV; GDP tăng 6,28%, cao nhất 5 năm; Đại gia đất Cảng bị tạt a xít trên xe Lexus; Bão số 1 làm 11 người chết, mất tích; Sông Hồng đoạn qua Hà Nội bất ngờ bị lấp chui; Mẹ già ngất xỉu khi con trai "biếu" quan tài; Tiếp viên múa thoát y trong nhà hàng ở Sài Gòn ... là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h276 Nuoc beo bun pho lam tu mo bo thoi
    Thời sự 24h(27/6): Nước béo bún phở làm từ mỡ bò thối

    Tàu hỏa BắcNam tông ôtô văng xuống hồ nước; Phát hiện thi thể sơ sinh bị vứt trong sọt rác; Nước béo bún phở làm từ mỡ bò thối... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 27/6.

  • Thoi su 24h266 CSGT chi duoc dung xe 5 truong hop
    Thời sự 24h(26/6): CSGT chỉ được dừng xe 5 trường hợp

    GDP tăng 6,28%, cao nhất 5 năm; TP.HCM: Ngày 1/7 thu phí đường bộ đối với xe máy; Án mạng rúng động làng quê: Kẻ thủ ác là con rể?; CSGT chỉ được dừng xe trong 5 trường hợp; Lý giải đường sắt trên cao HN “uốn lượn" mềm mại...

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nu sinh tu tu vi bi tung clip sex
    Nữ sinh tự tử vì bị tung clip sex

    Chưa bao giờ chuyện lạm dụng Internet, mạng xã hội để bêu xấu, hạ nhục nhau, tung ảnh nóng, clip riêng tư của người khác lên cho bàn dân thiên hạ xem lại phổ biến như hiện nay.

  • Ha Noi sap xu ly nguoi noi tuc
    Hà Nội sắp “xử lý” người nói tục

    Để đẩy lùi nạn mất dạy trong quần chúng nhân dân, chúng ta phải trao tặng các danh hiệu cá nhân không mất dậy, gia đình không mất dậy...cho người không nói bậy.

  • Su that tro thoi mien bo thuoc me gay an
    Sự thật trò "thôi miên, bỏ thuốc mê" gây án

    Cộng đồng mạng đang lan truyền hàng loạt hình ảnh về hai người phụ nữ nhờ mở iPhone rồi thôi miên lấy trộm tài sản. PV đã tìm đến địa bàn được cho là hai người này "làm việc". ------------ Xem thêm: Sự thật trò "thôi miên, bỏ thuốc mê" gây án, http://vietbao.vn/tp/Su-that-tro-thoi-mien-bo-thuoc-me-gay-an/11824364/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Hoa don tien dien tang
    Hoá đơn tiền điện tăng

    Thời tiết nắng nóng kỷ lục lên tới 40 – 45 độ C những ngày tháng 5, cộng với ảnh hưởng từ việc điều chỉnh tăng giá bán điện kể từ ngày 16/3 khiến cho hoá đơn tiền điện không ngừng tăng vọt.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2106 2706
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/06 - 27/06)

    Nữ sinh tự tử vì bị tung clip sex; Tội phạm hoạt động theo kiểu "xã hội đen"; Nạn trộm chó và những vụ xử “cẩu tặc” rúng động; Tình trạng tội phạm dùng axit để gây án; Trùm ma túy Tàng Keangnam bị bắt giữ như thế nào?; Điều khiển xe tang vật "đi nhầm" vào chốt 141;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/06 - 27/06), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2106-2706/2147573264/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1406 20062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 14/06 - 20/06/2015

    Giá xăng tiếp tục được điều chỉnh tăng thêm 275 đồng/lít vào chiều ngày 19/6, hóa đơn tiền điện sinh hoạt tháng 5 ở Hà Nội tăng gấp đôi, gấp ba, khiến nhiều hộ dân phát hoảng,trong hơn 1 tháng lại đây lãi suất huy động có tăng trở lại khéo theo khả năng lãi suất cho vay cũng có thể điều chỉnh tăng theo, việc nhiều loại phí, lệ phí bất hợp lý “đánh” lên gia

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1406 2006
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/06 - 20/06)

    'Thánh cô cô bóc' hay căn bệnh ảo tưởng quyền lực mạng?; Những vụ bắt cóc trẻ nhỏ gây ám ảnh nhất trong lịch sử; Tình hình tội phạm ma túy diễn biến phức tạp; 'Nóng' chuyện va chạm giao thông rồi xử nhau: Kinh nghiệm xử lý; Chiếc xe gian “4 tuổi” chạm mặt cảnh sát 141;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/06 - 20/06), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1406-2006/2147571368/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn