Thứ hai, 21 Tháng tám 2006, 22:47 GMT+7

Thái hậu Dương Vân Nga

Thai hau Duong Van Nga
Bạch Tuyết trong vai Thái hậu Dương Vân Nga (Ảnh: T.L)
Sau cái chết của NSƯT Thanh Nga với vai diễn Thái hậu Dương Vân Nga thì hàng loạt nghệ sĩ khác đã lên thay thế vai này, tạo nên một hiện tượng trong thập niên 80 (thế kỷ 20). Nhưng có lẽ dấu ấn đậm nhất vẫn là của NSƯT Bạch Tuyết. Những lớp diễn của chị đã trở thành kinh điển cho thế hệ trẻ với những trình thức mẫu mực xuất hiện suốt trong những kỳ thi giải Trần Hữu Trang, những đợt tập huấn cải lương, những liên hoan sân khấu...

Vở Dương Vân Nga của đoàn Thanh Minh - Thanh Nga xuất phát từ vở chèo của Trúc Đường, do soạn giả Huy Trường chuyển thể, còn Dương Vân Nga của Nhà hát Trần Hữu Trang lại do soạn giả Hoa Phượng chuyển thể, và chính đạo diễn Chi Lăng - Giám đốc Nhà hát đứng ra dàn dựng. Cho nên, hai vở cũng có nhiều điểm khác, nhờ vậy hai nữ nghệ sĩ tài danh đều có cơ hội khắc họa những dấu ấn khác nhau. Và Bạch Tuyết đã không hổ danh là "Cải lương chi bảo".

Thật sự, tài năng chính là dựa trên nền tảng của sự nghiêm túc, công phu, yêu nghề tha thiết. Nhận kịch bản, Bạch Tuyết đã lặn lội ra Bắc mấy lần để nghiên cứu những chi tiết lịch sử liên quan đến Thái hậu Dương Vân Nga. Lần đầu tiên chị đi thăm đền thờ của Thái hậu tại Hoa Lư lại đúng vào ngày hội rước Bà. Thì ra Bà được thờ ở cả hai đền vua Đinh Tiên Hoàng và vua Lê Đại Hành. Hằng năm, cứ 6 tháng ở đền vua Đinh, 6 tháng sau chuyển tượng Bà qua đền vua Lê. Nhưng trước khi chuyển đi, dân làng đem tượng ra giữa sân đánh cho mấy roi rồi mới làm lễ rước long trọng. Bạch Tuyết bàng hoàng xúc động: "Nền văn hóa Việt thật rõ ràng minh bạch. Có công thì thờ, có tội thì phạt mà vẫn tôn kính thương yêu. Cái công giữ gìn cơ đồ xã tắc, và cái tội hai chồng". Và qua lời kể trong dân gian, Bạch Tuyết còn nhận ra một tính cách rất riêng của Thái hậu để sau này chị diễn rất "thật".

Mới 16 tuổi, Dương Vân Nga đã là một dân quân bảo vệ thành Hoa Lư, tính tình thẳng thắn và có phần gàn bướng. Bà được cử theo hộ vệ nhà vua. Trong lúc vua đi, theo luật lệ, ai nấy phải cúi đầu không dám ngước lên, vậy mà Dương Vân Nga đã nhìn thẳng mặt rồng, và cãi lại những lời buộc tội: "Tôi không thể bảo vệ một người mà tôi không hề biết mặt!". Có lẽ điều đó đã khiến vua để ý rồi chọn bà làm bạn trăm năm?
Bạch Tuyết còn cảm nhận rằng, triều đại nhà Đinh đều xuất thân từ cờ lau tập trận, nghĩa là gốc dân dã đi lên, thì những người trong hoàng tộc không thể nào được đào tạo chuẩn mực như các triều đại ổn định khác, từ cách ăn nói, đi đứng, cư xử... Như vậy, chính Thái hậu Dương Vân Nga cũng không thể yểu điệu thục nữ, ăn nói văn hoa cho được, mà phải mạnh mẽ theo cách con nhà võ, đôi khi thô tháp một chút của dân quê chất phác. Thế nên, chị đã diễn ra một Thái hậu buông rèm nhiếp chính uy nghi, nhưng lúc vén rèm nạt nộ tướng sĩ vì quá bực với tư tưởng đầu hàng thì Thái hậu lại rất "đời thường".

Bạch Tuyết và đạo diễn Chi Lăng còn lắng nghe âm nhạc của vùng đất Hoa Lư để về thiết kế lại toàn bộ âm nhạc của vở. Và chị nghiên cứu tỉ mỉ từng hoa văn khắc trong đền thờ, từ đó vẽ ra bộ trang phục cho chính mình. Chiếc áo của Thái hậu Dương Vân Nga nổi bật hình ảnh con rồng uy nghi với chiếc đầu rất to, có phần dữ tợn, mà thân thì nhỏ tựa như thân rắn. Chị nói: "Con rồng thời Lý, Trần đầu nhỏ, thân to, chung quanh có nhiều hoa sen, chứng tỏ thời thanh bình, tu Phật. Còn thời Đinh, Lê, đất nước vừa trải qua nạn 12 sứ quân, mới thống nhất, chưa hẳn đã yên bình, nên triều đại mới khai sinh phải chứng tỏ sức mạnh trấn áp. Hoa văn trong đền thờ còn khắc những hình ảnh vạc dầu sôi, hổ, báo, càng rõ sự quyết liệt". Chiếc áo tốn đến mấy triệu đồng, hồi đó là quá đắt, nhưng đã làm nên một Dương Vân Nga tuyệt diệu.

Bây giờ, Bạch Tuyết vẫn thuộc lời thoại vanh vách, và khi chị đọc lên nghe rợn cả người vì hào khí quốc gia âm vang trong từng câu chữ. "Ta đứng đây đã thấy ngã ba sông. Chảy trong óc, trong tim, trong trang sử Tiên Rồng. Thuyền xã tắc phân vân bề tiến thoái. Đất nước hỏi ai xứng là gạch nối. Để gắn liền hãnh diện giữa xưa-sau...". Những câu thoại mà chị tập cả tuần chỉ để truyền được ngọn lửa tự hào dân tộc vào trái tim khán giả. Cho nên, khi diễn ở biên giới tây nam năm 1979, một thiếu tướng tư lệnh biên phòng đã rơi nước mắt bước lên gắn huy chương cho Bạch Tuyết: "Huy chương này một chiến sĩ phải mất 5 năm phấn đấu, không phạm bất cứ một lỗi nhỏ nào. Nhưng Bạch Tuyết được nhận ngay vì một tiếng nói của Dương Vân Nga đã làm nức lòng chiến sĩ, còn hơn vạn lời hiệu triệu". Đời nghệ sĩ hạnh phúc vậy thì thôi!

H.K

Việt Báo

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Lãnh đạo Nga, Ukraine, Đức, Pháp điện đàm giải quyết tình hình Ukraine

  Sau cuộc điện đàm 4 bên, lãnh đạo của Nga, Ukraine, Đức và Pháp đã nhất trí rằng nhóm liên lạc giữa các bên liên quan trong xung đột tại miền đông Ukraine cần được họp bàn ngay lập tức nhằm tiến tới một thoả thuận ngừng bắn lâu dài, điện Kremlin thông báo.

Nhận xét tin Thái hậu Dương Vân Nga

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thái hậu Dương Vân Nga bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thai hau Duong Van Nga ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thái hậu Dương Vân Nga ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Queen Duong Van Nga
Bach Tuyet, Tran Huu Trang, Hoa Lu, Meritorious Snow White, Meritorious Artist Thanh Nga, Thai Hau Duong Van Nga, the 20th century, youth, artists, stamp, reformed , show, sister, vai

After the death of Meritorious Artist Thanh Nga for her role as Queen Duong Van Nga, the series of other artists have to replace this role, creating a phenomenon in the 80's (20th century). But perhaps the biggest impression is that of Snow White Meritorious. The performance class of ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 3 tai nan kinh hoang
    Thời sự 24h(16/12): 3 tai nạn kinh hoàng

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Thoi su 24h1512 5 thuyen vien mat tich tren bien
    Thời sự 24h(15/12): 5 thuyền viên mất tích trên biển

    Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.

  • Thoi su tuan qua Bau Kien bat khoc tai toa
    Thời sự tuần qua: Bầu Kiên bật khóc tại tòa

    Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..

  • Thoi su 24h1312 Bo Y te chi cach tri ran luc
    Thời sự 24h(13/12): Bộ Y tế chỉ cách trị rắn lục

    Thủ tướng phát lệnh khởi công cơ sở 2 BV Bạch Mai, Việt Đức; Bộ Y tế "mách nước" trị rắn lục đuôi đỏ; Thu hồi giấy phép ấn phẩm Dòng đời; ... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 13/12. 

  • Be trai bi bo roi tren taxi
    Bé trai bị bỏ rơi trên taxi

    Liên quan đến vụ bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi, người cha xuất hiện và nêu lý do bé Bo bị "lạc" bố mẹ trong đêm.

  • Thuong tet 2015
    Thưởng tết 2015

    Về mức thưởng Tết năm 2015, tôi dự đoán do điều kiện khó khăn sẽ có nhiều doanh nghiệp có mức thưởng khiêm tốn.

  • Xoay quanh viec Hoa hau Nguyen Cao Ky Duyen dang quang
    Xoay quanh việc Hoa hậu Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang

    Không chỉ là sinh viên ĐH Ngoại thương, tân hoa hậu Việt Nam 2014 Nguyễn Cao Kỳ Duyên còn từng tốt nghiệp loại giỏi tại một trường THPT nổi tiếng nhất nhì cả nước.

  • Toi pham giang ho noi am anh nguoi dan
    Tội phạm giang hồ - nỗi ám ảnh người dân

    Nhắc đến cái tên Đức “Cổ Lễ”, giới giang hồ trong Nam, ngoài Bắc có lẽ đều biết tiếng. Gã đẹp trai nhưng cũng nóng tính nên sẵn sàng đâm chém kẻ khác dù bất cứ lí do gì.

  • Lich nghi Tet At Mui 2015
    Lịch nghỉ Tết Ất Mùi 2015

    Chính phủ đồng ý phương án nghỉ 9 ngày với Tết Nguyên đán, 4 ngày với Tết Dương lịch, 6 ngày dịp lễ Giỗ tổ và 30/4, 1/5.

  • Toan canh kinh te tuan 712 13122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (7/12 - 13/12/2014)

    Theo khảo sát các Doanh nghiệp, khả năng thưởng Tết Nguyên đán 2015 sẽ vẫn giữ nguyên như năm 2014, và theo báo cáo Tiền lương Toàn cầu tiền lương ở Việt Nam thuộc mức thấp trong khu vực, Vinalines đã chuyển một phần số nợ thành vốn góp của Vietinbank, hơn 99% hộ gia đình tại Hà Nội đã có sổ đỏ, cùng với những thông tin cảnh báo tiêu dùng là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 71312
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 7-13/12)

    Bộ Y tế ban hành phác đồ điều trị rắn lục đuôi đỏ cắn; Đề kháng kháng sinh - Bao giờ có thuốc chữa?; Đâu là nguyên nhân vô sinh ngày càng tăng?; Tác hại và cách nhận biết rau muống nhiễm chì; Thông tin gây sốc về thủ dâm nữ; Con thông minh nhờ mẹ ốm nghén; 3 động tác cho dân văn phòng có chân thon, khỏe; Những cách kiểm tra sức khỏe thú vị nên thử; Loại rau quý chống ung thư kỳ diệu có nhiều ở Việt Nam... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 0712 1312
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (07/12 - 13/12)

    Gia cảnh đáng thương của thuyền viên bị cướp biển bắn chết; Tái bổ nhiệm giám đốc... sắp về hưu; Bé trai bị quên trên taxi: Người cha xuất hiện; Ồ ạt xây dựng tượng đài; Ông Hoàng Văn Nghiên viết thư xin trả biệt thự ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 0712 1312
    Toàn cảnh Showbiz tuần (07/12 – 13/12)

    Nguyễn Cao Kỳ Duyên đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2014, Á hậu Huyền My lộ ảnh mặc nội y diễn bar, Đàm Vĩnh Hưng là nghệ sỹ thu nhiều quảng cáo nhất 2014, Thủy Tiên - Công Vinh chính thức kết hôn ngày 27/12, Mỹ Tâm bất ngờ rút khỏi Làn sóng xanh 2014, Kate Hudson hủy hôn, Henry Cavill bất ngờ chia tay bạn gái, Những sự kiện gây chấn động nền âm nhạc Hàn Quốc năm 2014,... là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0712 1312
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (07/12 - 13/12)

    Hồ Duy Hải và kỳ án Bưu điện Cầu Voi; Ly kỳ chuyện 'người chết' ra tòa, lãnh án; Đốt người thân: Những vụ án kinh hoàng; Những em bé bị người thân ruột thịt bạo hành gây chấn động; Thi thể nữ chủ nhân và ấm trà tố cáo tội ác; Khát vọng hoàn lương của “ông trùm” gieo rắc “cái chết trắng”;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.