Thứ hai, 21 Tháng tám 2006, 22:47 GMT+7

Thái hậu Dương Vân Nga

Thai hau Duong Van Nga
Bạch Tuyết trong vai Thái hậu Dương Vân Nga (Ảnh: T.L)
Sau cái chết của NSƯT Thanh Nga với vai diễn Thái hậu Dương Vân Nga thì hàng loạt nghệ sĩ khác đã lên thay thế vai này, tạo nên một hiện tượng trong thập niên 80 (thế kỷ 20). Nhưng có lẽ dấu ấn đậm nhất vẫn là của NSƯT Bạch Tuyết. Những lớp diễn của chị đã trở thành kinh điển cho thế hệ trẻ với những trình thức mẫu mực xuất hiện suốt trong những kỳ thi giải Trần Hữu Trang, những đợt tập huấn cải lương, những liên hoan sân khấu...

Vở Dương Vân Nga của đoàn Thanh Minh - Thanh Nga xuất phát từ vở chèo của Trúc Đường, do soạn giả Huy Trường chuyển thể, còn Dương Vân Nga của Nhà hát Trần Hữu Trang lại do soạn giả Hoa Phượng chuyển thể, và chính đạo diễn Chi Lăng - Giám đốc Nhà hát đứng ra dàn dựng. Cho nên, hai vở cũng có nhiều điểm khác, nhờ vậy hai nữ nghệ sĩ tài danh đều có cơ hội khắc họa những dấu ấn khác nhau. Và Bạch Tuyết đã không hổ danh là "Cải lương chi bảo".

Thật sự, tài năng chính là dựa trên nền tảng của sự nghiêm túc, công phu, yêu nghề tha thiết. Nhận kịch bản, Bạch Tuyết đã lặn lội ra Bắc mấy lần để nghiên cứu những chi tiết lịch sử liên quan đến Thái hậu Dương Vân Nga. Lần đầu tiên chị đi thăm đền thờ của Thái hậu tại Hoa Lư lại đúng vào ngày hội rước Bà. Thì ra Bà được thờ ở cả hai đền vua Đinh Tiên Hoàng và vua Lê Đại Hành. Hằng năm, cứ 6 tháng ở đền vua Đinh, 6 tháng sau chuyển tượng Bà qua đền vua Lê. Nhưng trước khi chuyển đi, dân làng đem tượng ra giữa sân đánh cho mấy roi rồi mới làm lễ rước long trọng. Bạch Tuyết bàng hoàng xúc động: "Nền văn hóa Việt thật rõ ràng minh bạch. Có công thì thờ, có tội thì phạt mà vẫn tôn kính thương yêu. Cái công giữ gìn cơ đồ xã tắc, và cái tội hai chồng". Và qua lời kể trong dân gian, Bạch Tuyết còn nhận ra một tính cách rất riêng của Thái hậu để sau này chị diễn rất "thật".

Mới 16 tuổi, Dương Vân Nga đã là một dân quân bảo vệ thành Hoa Lư, tính tình thẳng thắn và có phần gàn bướng. Bà được cử theo hộ vệ nhà vua. Trong lúc vua đi, theo luật lệ, ai nấy phải cúi đầu không dám ngước lên, vậy mà Dương Vân Nga đã nhìn thẳng mặt rồng, và cãi lại những lời buộc tội: "Tôi không thể bảo vệ một người mà tôi không hề biết mặt!". Có lẽ điều đó đã khiến vua để ý rồi chọn bà làm bạn trăm năm?
Bạch Tuyết còn cảm nhận rằng, triều đại nhà Đinh đều xuất thân từ cờ lau tập trận, nghĩa là gốc dân dã đi lên, thì những người trong hoàng tộc không thể nào được đào tạo chuẩn mực như các triều đại ổn định khác, từ cách ăn nói, đi đứng, cư xử... Như vậy, chính Thái hậu Dương Vân Nga cũng không thể yểu điệu thục nữ, ăn nói văn hoa cho được, mà phải mạnh mẽ theo cách con nhà võ, đôi khi thô tháp một chút của dân quê chất phác. Thế nên, chị đã diễn ra một Thái hậu buông rèm nhiếp chính uy nghi, nhưng lúc vén rèm nạt nộ tướng sĩ vì quá bực với tư tưởng đầu hàng thì Thái hậu lại rất "đời thường".

Bạch Tuyết và đạo diễn Chi Lăng còn lắng nghe âm nhạc của vùng đất Hoa Lư để về thiết kế lại toàn bộ âm nhạc của vở. Và chị nghiên cứu tỉ mỉ từng hoa văn khắc trong đền thờ, từ đó vẽ ra bộ trang phục cho chính mình. Chiếc áo của Thái hậu Dương Vân Nga nổi bật hình ảnh con rồng uy nghi với chiếc đầu rất to, có phần dữ tợn, mà thân thì nhỏ tựa như thân rắn. Chị nói: "Con rồng thời Lý, Trần đầu nhỏ, thân to, chung quanh có nhiều hoa sen, chứng tỏ thời thanh bình, tu Phật. Còn thời Đinh, Lê, đất nước vừa trải qua nạn 12 sứ quân, mới thống nhất, chưa hẳn đã yên bình, nên triều đại mới khai sinh phải chứng tỏ sức mạnh trấn áp. Hoa văn trong đền thờ còn khắc những hình ảnh vạc dầu sôi, hổ, báo, càng rõ sự quyết liệt". Chiếc áo tốn đến mấy triệu đồng, hồi đó là quá đắt, nhưng đã làm nên một Dương Vân Nga tuyệt diệu.

Bây giờ, Bạch Tuyết vẫn thuộc lời thoại vanh vách, và khi chị đọc lên nghe rợn cả người vì hào khí quốc gia âm vang trong từng câu chữ. "Ta đứng đây đã thấy ngã ba sông. Chảy trong óc, trong tim, trong trang sử Tiên Rồng. Thuyền xã tắc phân vân bề tiến thoái. Đất nước hỏi ai xứng là gạch nối. Để gắn liền hãnh diện giữa xưa-sau...". Những câu thoại mà chị tập cả tuần chỉ để truyền được ngọn lửa tự hào dân tộc vào trái tim khán giả. Cho nên, khi diễn ở biên giới tây nam năm 1979, một thiếu tướng tư lệnh biên phòng đã rơi nước mắt bước lên gắn huy chương cho Bạch Tuyết: "Huy chương này một chiến sĩ phải mất 5 năm phấn đấu, không phạm bất cứ một lỗi nhỏ nào. Nhưng Bạch Tuyết được nhận ngay vì một tiếng nói của Dương Vân Nga đã làm nức lòng chiến sĩ, còn hơn vạn lời hiệu triệu". Đời nghệ sĩ hạnh phúc vậy thì thôi!

H.K

Việt Báo

Nhận xét tin Thái hậu Dương Vân Nga

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thái hậu Dương Vân Nga bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thai hau Duong Van Nga ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thái hậu Dương Vân Nga ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Queen Duong Van Nga
Bach Tuyet, Tran Huu Trang, Hoa Lu, Meritorious Snow White, Meritorious Artist Thanh Nga, Thai Hau Duong Van Nga, the 20th century, youth, artists, stamp, reformed , show, sister, vai

After the death of Meritorious Artist Thanh Nga for her role as Queen Duong Van Nga, the series of other artists have to replace this role, creating a phenomenon in the 80's (20th century). But perhaps the biggest impression is that of Snow White Meritorious. The performance class of ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2711 Xu phuc tham bau Kien
    Thời sự 24h(27/11): Xử phúc thẩm bầu Kiên

    Kiểm tra tài sản con trai ông Trần Văn Truyền; Dừng dự án của nhà đầu tư TQ ở đèo Hải Vân; Xét xử phúc thẩm vụ bầu Kiên; Nữ sinh chết trong nhà nghỉ vì cuộc tình tay ba?; Nổ súng trấn áp 2 kẻ cướp giật ở trung tâm Sài Gòn; Áp thấp nhiệt đới vào biển Đông... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 27/11.

  • Thoi su 24h2611 Bang cuop chat tay lay 50 cay vang
    Thời sự 24h(26/11): Băng cướp chặt tay lấy 50 cây vàng

    Dẹp xe quá tải: Hà Tĩnh đang ‘nợ’ một lời hứa; Băng nhóm chặt tay cướp 50 cây vàng gây chấn động; Nữ sinh lớp 10 chết bất thường trong nhà nghỉ; Nhiều tình tiết mới vụ mất điện hàng không hy hữu...

  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

1