Thái hậu Dương Vân Nga

Thai hau Duong Van Nga
Bạch Tuyết trong vai Thái hậu Dương Vân Nga (Ảnh: T.L)
Sau cái chết của NSƯT Thanh Nga với vai diễn Thái hậu Dương Vân Nga thì hàng loạt nghệ sĩ khác đã lên thay thế vai này, tạo nên một hiện tượng trong thập niên 80 (thế kỷ 20). Nhưng có lẽ dấu ấn đậm nhất vẫn là của NSƯT Bạch Tuyết. Những lớp diễn của chị đã trở thành kinh điển cho thế hệ trẻ với những trình thức mẫu mực xuất hiện suốt trong những kỳ thi giải Trần Hữu Trang, những đợt tập huấn cải lương, những liên hoan sân khấu...

Vở Dương Vân Nga của đoàn Thanh Minh - Thanh Nga xuất phát từ vở chèo của Trúc Đường, do soạn giả Huy Trường chuyển thể, còn Dương Vân Nga của Nhà hát Trần Hữu Trang lại do soạn giả Hoa Phượng chuyển thể, và chính đạo diễn Chi Lăng - Giám đốc Nhà hát đứng ra dàn dựng. Cho nên, hai vở cũng có nhiều điểm khác, nhờ vậy hai nữ nghệ sĩ tài danh đều có cơ hội khắc họa những dấu ấn khác nhau. Và Bạch Tuyết đã không hổ danh là "Cải lương chi bảo".

Thật sự, tài năng chính là dựa trên nền tảng của sự nghiêm túc, công phu, yêu nghề tha thiết. Nhận kịch bản, Bạch Tuyết đã lặn lội ra Bắc mấy lần để nghiên cứu những chi tiết lịch sử liên quan đến Thái hậu Dương Vân Nga. Lần đầu tiên chị đi thăm đền thờ của Thái hậu tại Hoa Lư lại đúng vào ngày hội rước Bà. Thì ra Bà được thờ ở cả hai đền vua Đinh Tiên Hoàng và vua Lê Đại Hành. Hằng năm, cứ 6 tháng ở đền vua Đinh, 6 tháng sau chuyển tượng Bà qua đền vua Lê. Nhưng trước khi chuyển đi, dân làng đem tượng ra giữa sân đánh cho mấy roi rồi mới làm lễ rước long trọng. Bạch Tuyết bàng hoàng xúc động: "Nền văn hóa Việt thật rõ ràng minh bạch. Có công thì thờ, có tội thì phạt mà vẫn tôn kính thương yêu. Cái công giữ gìn cơ đồ xã tắc, và cái tội hai chồng". Và qua lời kể trong dân gian, Bạch Tuyết còn nhận ra một tính cách rất riêng của Thái hậu để sau này chị diễn rất "thật".

Mới 16 tuổi, Dương Vân Nga đã là một dân quân bảo vệ thành Hoa Lư, tính tình thẳng thắn và có phần gàn bướng. Bà được cử theo hộ vệ nhà vua. Trong lúc vua đi, theo luật lệ, ai nấy phải cúi đầu không dám ngước lên, vậy mà Dương Vân Nga đã nhìn thẳng mặt rồng, và cãi lại những lời buộc tội: "Tôi không thể bảo vệ một người mà tôi không hề biết mặt!". Có lẽ điều đó đã khiến vua để ý rồi chọn bà làm bạn trăm năm?
Bạch Tuyết còn cảm nhận rằng, triều đại nhà Đinh đều xuất thân từ cờ lau tập trận, nghĩa là gốc dân dã đi lên, thì những người trong hoàng tộc không thể nào được đào tạo chuẩn mực như các triều đại ổn định khác, từ cách ăn nói, đi đứng, cư xử... Như vậy, chính Thái hậu Dương Vân Nga cũng không thể yểu điệu thục nữ, ăn nói văn hoa cho được, mà phải mạnh mẽ theo cách con nhà võ, đôi khi thô tháp một chút của dân quê chất phác. Thế nên, chị đã diễn ra một Thái hậu buông rèm nhiếp chính uy nghi, nhưng lúc vén rèm nạt nộ tướng sĩ vì quá bực với tư tưởng đầu hàng thì Thái hậu lại rất "đời thường".

Bạch Tuyết và đạo diễn Chi Lăng còn lắng nghe âm nhạc của vùng đất Hoa Lư để về thiết kế lại toàn bộ âm nhạc của vở. Và chị nghiên cứu tỉ mỉ từng hoa văn khắc trong đền thờ, từ đó vẽ ra bộ trang phục cho chính mình. Chiếc áo của Thái hậu Dương Vân Nga nổi bật hình ảnh con rồng uy nghi với chiếc đầu rất to, có phần dữ tợn, mà thân thì nhỏ tựa như thân rắn. Chị nói: "Con rồng thời Lý, Trần đầu nhỏ, thân to, chung quanh có nhiều hoa sen, chứng tỏ thời thanh bình, tu Phật. Còn thời Đinh, Lê, đất nước vừa trải qua nạn 12 sứ quân, mới thống nhất, chưa hẳn đã yên bình, nên triều đại mới khai sinh phải chứng tỏ sức mạnh trấn áp. Hoa văn trong đền thờ còn khắc những hình ảnh vạc dầu sôi, hổ, báo, càng rõ sự quyết liệt". Chiếc áo tốn đến mấy triệu đồng, hồi đó là quá đắt, nhưng đã làm nên một Dương Vân Nga tuyệt diệu.

Bây giờ, Bạch Tuyết vẫn thuộc lời thoại vanh vách, và khi chị đọc lên nghe rợn cả người vì hào khí quốc gia âm vang trong từng câu chữ. "Ta đứng đây đã thấy ngã ba sông. Chảy trong óc, trong tim, trong trang sử Tiên Rồng. Thuyền xã tắc phân vân bề tiến thoái. Đất nước hỏi ai xứng là gạch nối. Để gắn liền hãnh diện giữa xưa-sau...". Những câu thoại mà chị tập cả tuần chỉ để truyền được ngọn lửa tự hào dân tộc vào trái tim khán giả. Cho nên, khi diễn ở biên giới tây nam năm 1979, một thiếu tướng tư lệnh biên phòng đã rơi nước mắt bước lên gắn huy chương cho Bạch Tuyết: "Huy chương này một chiến sĩ phải mất 5 năm phấn đấu, không phạm bất cứ một lỗi nhỏ nào. Nhưng Bạch Tuyết được nhận ngay vì một tiếng nói của Dương Vân Nga đã làm nức lòng chiến sĩ, còn hơn vạn lời hiệu triệu". Đời nghệ sĩ hạnh phúc vậy thì thôi!

H.K

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

10 cử chỉ bị coi là thô bỉ khi đi du lịch nước ngoài
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Tác hại của facebook và mối nguy của tâm lý đám đông

Có mỗi một vụ việc của 2 cô gái mâu thuẫn mà lôi kéo được hàng nghìn người tham gia, đây thực sự là một lời cảnh báo về tác hại của facebook, về sự nguy hiểm của tâm lý đám đông, độc giả Quỳnh Trần chia sẻ.

'Tôi ủng hộ phương án tăng lương tối thiểu 10%'

Ông Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội bày tỏ quan điểm, vào thời điểm này, mức tăng lương tối thiểu năm 2016 nên là 10%.

Nghi can bắn chết 2 nhà báo Mỹ đã tự sát

Cảnh sát bang Virginia cho biết nghi can sát hại hai nhà báo của đài CBS đã chết trong bệnh viện do tự sát bằng cách bắn bị thương chính mình sau khi bị cảnh sát truy đuổi.

Nữ sinh bị đánh hội đồng dã man gây phẫn nộ

Mới đây, trên mạng xã hội xuất hiện một clip quay lại cảnh một nữ sinh bị 2 nữ sinh khác đánh hội đồng dã man và quay phim lại khiến cư dân mạng hết sức phẫn nộ.

Nhận xét tin Thái hậu Dương Vân Nga

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Thái hậu Dương Vân Nga bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Thai hau Duong Van Nga ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Thái hậu Dương Vân Nga ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Queen Duong Van Nga
Bach Tuyet, Tran Huu Trang, Hoa Lu, Meritorious Snow White, Meritorious Artist Thanh Nga, Thai Hau Duong Van Nga, the 20th century, youth, artists, stamp, reformed , show, sister, vai

After the death of Meritorious Artist Thanh Nga for her role as Queen Duong Van Nga, the series of other artists have to replace this role, creating a phenomenon in the 80's (20th century). But perhaps the biggest impression is that of Snow White Meritorious. The performance class of ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h268 Them vu ca nha bi truy sat o Gia Lai
    Thời sự 24h(26/8): Thêm vụ cả nhà bị truy sát ở Gia Lai

     Tàu đâm ôtô, lái xe văng xuống cống tử vong; Ông Đặng Thành Tâm đối mặt với tin đồn bị bắt; Một nửa ít biết của MC Thanh Tùng, Thụy Vân; Bé gái bị mẹ tẩm xăng đốt vì thiếu nợ tiền vé số; 

  • Thoi su 24h258 Sat cong trinh duong sat tren cao roi trung o to
    Thời sự 24h(25/8): Sắt công trình đường sắt trên cao rơi trúng ô tô

     Dân khóc ròng vì 1.600 cây sưa đỏ bị chặt trộm; Thanh sắt công trình đường sắt trên cao rơi trúng ô tô; Ảnh bất ngờ của MC Long Vũ, Anh Tuấn; Xác định được lái xe Audi gây tai nạn trên cao tốc; 

  • Thoi su 24h248 Ca gia dinh tu lam dam tang cho minh
    Thời sự 24h(24/8): Cả gia đình tự làm đám tang cho... mình

     Bộ GTVT lên tiếng vụ xây cầu treo phục vụ chủ tịch xã; Lạ: Đang sống, cả nhà tự làm đám tang cho mình; Siêu xe 15 tỷ "nát đầu" sau khi đâm dải phân cách; Tài sản kếch xù của đại gia vừa đột tử ở HN; 

  • Thoi su tuan qua Tham an chem chet 4 nguoi o Gia Lai
    Thời sự tuần qua: Thảm án chém chết 4 người ở Gia Lai

    Bộ trưởng nhận trách nhiệm về bất cập trong xét tuyển ĐH; Ông Đoàn Văn Vươn được đề nghị đặc xá năm 2015; Xuất hiện dòng suối 'máu' bất thường ở Điện Biên; MC Thảo Vân bị tổn thương nặng nề trên máy bay; Giết vợ rồi đi cả ngàn km về quê chém chết tình địch; Xe máy chứa hơn một tỷ đồng bỏ lại bên lề đường...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h228 Bat vu buon lau nga voi lon nhat
    Thời sự 24h(22/8): Bắt vụ buôn lậu ngà voi lớn nhất

    "Chúng ta nợ nhân dân đường sắt cao tốc BắcNam”; Hà Nội: Cháy dữ dội gần hồ Đền Lừ; Gần 43.000 lượt thí sinh thay đổi nguyện vọng; Bi kịch 2 gia đình vụ giết vợ và tình địch;... là những thông tin đáng chú ý ngày 22/8. 

  • Nhung vu canh sat giao thong bat cuop
    Những vụ cảnh sát giao thông bắt cướp

    Đã có rất nhiều trường hợp vận chuyển ma túy, đối tượng truy nã bị bắt giữ ngay trên đường di chuyển và dĩ nhiên ở góc độ này, Cảnh sát giao thông chính là những người đấu tranh trực tiếp với những kẻ phạm tội

  • Bangkok rung chuyen vi danh bom
    Bangkok rung chuyển vì đánh bom

    19 giờ tối 17/8, một quả bom được cài ngay bên trong khuôn viên ngôi đền Hindu giáo ở trung tâm thủ đô Bangkok của Thái Lan đã phát nổ, gây ra một cảnh tượng tang hoang, hỗn loạn. Chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm gây ra vụ..

  • Tang tiep 1 ty gia noi bien do len 3
    Tăng tiếp 1% tỷ giá, nới biên độ lên +/-3%

    Nhận định về tình hình kinh tế Việt Nam trong sự biến động của tỷ giá, HSBC cho biết, Việt Nam trong thời gian gần đây đã thể hiện là một trong vài nền kinh tế châu Á có số liệu xuất khẩu mạnh mẽ... ------------ Xem thêm: Tăng tiếp 1% tỷ giá, nới biên độ lên +/-3%, http://vietbao.vn/tp/Ty-gia-tang/12367640/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Be 5 tuoi da day thi vi an com me nau
    Bé 5 tuổi đã dậy thì vì ăn cơm mẹ nấu

    Đó là lời khẳng định của các bác sỹ chuyên ngành trước hiện tượng, có nhiều trẻ mới chỉ 5 tuổi, thậm chí 2-3 tuổi đã có những biểu hiện của tuổi dậy thì.

  • Ong bo 9X gio bang xin viec giua duong
    Ông bố 9X giơ bảng xin việc giữa đường

    Mang tấm biển kể lể về hoàn cảnh khó khăn sau tốt nghiệp, ông bố 9X nhận được rất nhiều ý kiến đa chiều từ dân mạng, các bạn trẻ.

  • Tin Suc khoe tuan qua 15082208 Tranh cai clip tam be so sinh trong bon inox
    Tin Sức khỏe tuần qua (15/08-22/08): Tranh cãi clip tắm bé sơ sinh trong bồn inox

    Clip tắm bé sơ sinh trong bồn rửa inox gây tranh cãi; Cẩn trọng với bệnh viêm màng não; Bé gái 5 tuổi đã dậy thì vì ăn cơm mẹ nấu; Con nhiễm lỵ amip, đau bụng triền miên vì mẹ cho ăn cơm "nhá"; Ăn chay tốt cho sức khỏe hay không; Suy kiệt cơ thể và nhập viện vì mắc chứng loạn dâm;...là những tin sức khỏe đáng chú ý tuần qua. ------------ Xem thêm: Tin Sức khỏe tuần qua (15/08-22/08): Tranh cãi clip tắm bé sơ sinh trong bồn inox, http://vietbao.vn/Suc-khoe/Tin-Suc-khoe-tuan-qua-15082208-Tranh-cai-clip-tam-be-so-sinh-trong-bon-inox/2147590769/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1608 22082015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 16/08 - 22/08/2015

    Chiều 19/8 giá xăng giảm gần 800 đồng/lít, với lần điêu chỉnh này các DN xăng dầu vẫn tiếp tục lãi lớn nhờ giá xăng dầu NK giảm xuống mức thấp kỷ lục; cũng ngày 19/8 NHNN quyết định tăng thêm 1% tỷ giá bình quân liên ngân hàng giữa đồng Việt Nam với Đô la Mỹ, nới biên độ tỷ giá từ +/-2% lên +/-3% với mục đích chủ động dẫn dắt thị trường; CEO và Phó tổng giám đốc DongA Bank bị đình chỉ chức vụ, quyền hạn tại ngân hàng... Cùng với đó, những thông tin về bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 16/08 - 22/08/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1608-22082015/2147590745/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Nghin le chuyen tuan qua 1608 2208
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/08 - 22/08)

    Bục túi nước hầm lò than ở Quảng Ninh; Thực hư sinh viên trường múa thoát y phản cảm ở quán bar?; Cô gái xinh đẹp bỗng hóa thành bà lão đã qua đời; Tắm trẻ sơ sinh trong bồn rửa bát; Hà Nội mất nước, trách nhiệm như đứa trẻ mồ côi....là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/08 - 22/08), http://vietbao.vn/Xa-hoi/Nghin-le-chuyen-tuan-qua-1608-2208/2147590760/157/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1608 2208
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/08 - 22/08)

    Đằng sau những vụ đột kích sới bạc lớn; Những má mì xinh đẹp điều hành bán dâm; 'Nóng' tội phạm trộm cắp xe máy; Những chiến công thầm lặng của lực lượng 141 Hà Nội; Nghi án con dâu hạ độc cả nhà bằng thuốc trừ sâu tại Trung Quốc; Những “bóng hồng” phá án khiến không ít trùm ma túy phải khiếp sợ;.....là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/08 - 22/08), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1608-2208/2147590736/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 168228
    Sự kiện quốc tế nổi bật (16/8-22/8)

    Bangkok rung chuyển vì đánh bom; Indonesia đánh chìm 34 tàu cá nước ngoài; tình hình căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên; nữ Thủ tướng đầu tiên của Hàn Quốc lãnh án tù... là những tin chính trong tuần qua.