Chủ nhật, 20 Tháng mười một 2005, 16:32 GMT+7

Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ!

Tai xuat Kim Van Kieu truyen sau the ky
Nhà thơ - dịch giả Bằng Việt
Cuối tháng 11, NXB Văn học và Công ty Văn hoá Việt ra mắt 3 tập sách: Truyện Kiều, Kim Vân Kiều truyệnTruyện Kiều - bình giảng. Vậy là sau 75 năm kể từ khi NXB Tân Dân phát hành Kim Vân Kiều truyện và nhiều bản dịch chỉ được lưu hành nội bộ thì đây là lần đầu tiên có một bản Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân được phổ biến rộng rãi đến đông đảo công chúng.

Thế nhưng người biên soạn lại là nhà thơ, dịch giả Bằng Việt, chứ không phải là một học giả uyên thâm về Kiều học.

+ Vì sao ông nhận lời biên soạn Kim Vân Kiều truyện cho một công ty tư nhân? Đơn giản chỉ vì được trả thù lao cao?

- Đấy là một chuyện. Thù lao cao gấp 2 lần NXB Nhà nước. Chuyện quan trọng hơn là tôi thấy sức lao động được đền bù xứng đáng. Hơn nữa, tôi thấy, dù yêu mến Nguyễn Du song lâu nay các cơ sở NXB chính quy chưa nhà nào đứng ra, ngay UBND tỉnh Hà Tỉnh cũng vậy, để phát hành một bản Kim Vân Kiều truyện phổ biến rộng rãi đến độc giả.

Có một thực tế là trong khi các NXB bao cấp đang trở nên trì trệ, mất dần vai trò định hướng văn hoá đọc, không chú trong tới các tinh hoa văn hoá thì tư nhân lại năng động hơn rất nhiều. Gần đây những bộ sách văn học gây xôn xao dư luận đều là do tư nhân làm. Thậm chí, tư nhân còn lôi kéo được các nhà văn có tên tuổi làm việc cho mình, cái mà đáng lẽ ra các NXB Nhà nước phải làm được.

Việc xuất bản 3 cuốn sách kể trên, về danh nghĩa là sách của NXB Văn học, nhưng về thực chất chúng tôi chỉ lấy giấy phép của NXB, trả % rồi làm tất tật mọi việc từ đầu đến cuối. Tất nhiên, cái gì cũng có tính hai mặt của nó. Làm sách cho tư nhân, bên cạnh nhiều ưu điểm, cũng có nhiều nhược điểm. Nhưng suy cho cùng, cái được nhất vẫn là nhạy bén với thị trường và độc giả.

+ Gần đây việc thảo luận về Truyện Kiều đang trở thành “mốt” trên báo chí, trên các diễn đàn văn nghệ. Kỷ niệm 240 năm ngày sinh Nguyễn Du, rất nhiều nơi cũng chạy đua xuất bản, nghiên cứu Truyện Kiều, rất nhiều nhà nghiên cứu chuyên nghiệp cũng bỏ công bỏ sức cày xới vừa để “định vị” và “cắm mốc” vừa để tiếp cận thị trường. Giữa “rừng” Kiều ấy, ông có tin Kim Vân Kiều truyện sẽ được đón nhận?

- Tôi tin là sẽ bán được. Mục đích của chúng tôi là bán sách cho độc giả bình dân chứ không phải cho các nhà nghiên cứu. Vì thế, sách không có những chú thích dày đặc, khó hiểu, mà văn phong mạch lạc, trình bày đẹp, giá rẻ chỉ khoảng 10-30 ngàn/cuốn. Tôi dự định phát hành khoảng 5-6 nghìn cuốn để phổ cập!

+ Không phải là một nhà nghiên cứu Truyện Kiều, mà lại đảm nhận vai trò cố vấn rồi viết lời tựa sách về Kim Vân Kiều truyện có “mạo hiểm” quá không?

- Tôi muốn viết lời tựa cho Kim Vân kiều truyện, vì đây là lần đầu tiên tính đến thời điểm này, chưa học giả lớn nào của VN ngó ngàng tới mà họ chỉ chăm bẵm vào cày xới Truyện Kiều. Mặt khác, tôi cũng muốn góp phần nhìn nhận lại một cách khách quan Kim Vân Kiều truyện.

Bởi xưa nay cũng đã có rất nhiều quan điểm “hạ bệ” Kim Vân Kiều truyện, cho rằng nhờ cụ Nguyễn Du thì Thanh Tâm Tài Nhân mới được biết đến, hoặc ngược lại, cực đoan đến mức ca ngợi Kim Vân Kiều truyện hết lời và phủ nhận sạch trơn vai trò sáng tạo của cụ Nguyễn Du.

+ Ở VN từ xưa đã có không ít bản chữ Hán Kim Vân Kiều truyện đưa từ Trung Quốc sang và một số bản khắc in lại. Bằng tiếng Việt cũng đã có 3 bản dịch của các cụ Hùng Sơn Nguyễn Duy Ngung, Nguyễn Khắc Hanh, Nguyễn Đức Vân, Tô Nam Nguyễn Đình Diệm. Vì sao ông lại chọn bản cụ Nguyễn Duy Ngung,, là bản “sai lạc” nhiều nhất so với nguyên tác, vì soạn giả đã dựa theo Truyện Kiều của Nguyễn Du mà phỏng dịch Kim Vân Kiều truyện?

- Tôi muốn tìm một bản Kim Vân Kiều truyện hay nhất, chứ không phải là gần nguyên tác nhất. Bản của cụ Hùng Sơn Nguyễn Duy Ngung là bản cổ nhất (in lần đầu năm 1925, tái bản các năm 1928 và 1929-PV), giữ được sự chuẩn mực của văn phong cổ, lời lẽ lại trau chuốt, óng ả.

Còn bản của cụ Tô Nam Nguyễn Đình Diệm và Nguyễn Khắc Hanh, Nguyễn Đức Vân thì ngôn ngữ hiện đại quá, lời văn lại hơi tẻ. Vì thế, cho dù cụ Ngung đã phỏng dịch Kim Vân Kiều truyện và lấy Truyện Kiều để dịch, nhưng theo tôi, với tư cách dịch giả, tôi thấy chả sao cả, đôi lúc cũng nên cho phép phỏng dịch để tác phẩm hay hơn và hợp với lòng yêu thích của người đọc.

Thực tế so sánh các bản dịch mới và bản dịch năm 1925 của cụ Ngung (từ năm 1929 đến nay bản dịch này chưa từng được tái bản) thì những bản dịch mới cũng không đến được với người đọc, vứt lăn lóc trong kho.

Trong bản dịch này, thay vì dịch tên các đầu đề mỗi chương một cách rối rắm, không dễ nhớ, dễ thuộc như bản của các cụ Hanh, Vân, Diệm, cụ Ngung đã thay bằng một bài thơ của Chu Mạnh Trinh, 20 hồi là 20 bài thơ rất toàn bích. Kèm theo đó là lời bình của Kim Thánh Thán chứ không phải lời bình của Quán Hoa đường chủ nhân so với nguyên tác.

+ Nhưng hiện nay giới dịch thuật trong nước cũng không mấy người ủng hộ phong trào “Việt hoá” tác phẩm dịch thuật và rất khó chấp nhận một bản dịch không sát nguyên tác?

- Đấy là chuyện của họ. Theo tôi, “Việt hoá” là cách làm “khôn ngoan” để sách đến được với công chúng bình dân. Một tác phẩm muốn đến được với độc giả thì nó phải gần guĩ nhất với họ. Thời gian của độc giả cũng có hạn nên rất ngại đọc các văn bản khô khan, khó hiểu. Bây giờ các bộ tiểu thuyết đồ sộ như Chiến tranh và hoà bình, Sông Đông êm đềm… người ta cũng phải tóm tắt thành những quyển sách bỏ túi, tóm tắt nội dung nữa là…

+ Về bản quyền của cụ Nguyễn Duy Ngung, ông đã giải quyết thế nào?

- Tôi không biết cụ ấy ở đâu, đã mất năm nào. Thậm chí đấy là tên thật hay bút danh của cụ tôi cũng không biết.

Theo Thể thao và Văn hóa


TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Ngân hàng ồ ạt cho vay mua nhà

Cho vay doanh nghiệp khó khăn, các ngân hàng tìm cách đẩy mạnh cho vay tiêu dùng, trong đó nhắm tới nhu cầu mua sắm, sửa chữa nhà ở. Nhưng với kỳ vay dài hạn luôn ẩn chứa rủi ro không chỉ với các ngân hàng mà cả nền kinh tế.

Nhận xét tin Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai xuat Kim Van Kieu truyen sau the ky ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Văn Học của chuyên mục Văn Hóa.

Republish Kim Van Kieu story follows ¾ century!
Tale of Kieu, Nguyen Du, Tai Tam Thanh Nhan, Literature Publishing House, Publishing House of Tan Dan, Kim Van Kieu Stories, spread, first, not the researcher, not a translation, a copy, re-tool

Last November, Publishing House of Literature and Vietnamese Culture Company launched three book: poems, stories and Kim Van Kieu Kieu story - commentaries. So after 75 years since the release Xinmin Publisher Kim Van Kieu story and multiple translations for internal circulation only then ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.