Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ!

Tai xuat Kim Van Kieu truyen sau the ky
Nhà thơ - dịch giả Bằng Việt
Cuối tháng 11, NXB Văn học và Công ty Văn hoá Việt ra mắt 3 tập sách: Truyện Kiều, Kim Vân Kiều truyệnTruyện Kiều - bình giảng. Vậy là sau 75 năm kể từ khi NXB Tân Dân phát hành Kim Vân Kiều truyện và nhiều bản dịch chỉ được lưu hành nội bộ thì đây là lần đầu tiên có một bản Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân được phổ biến rộng rãi đến đông đảo công chúng.

Thế nhưng người biên soạn lại là nhà thơ, dịch giả Bằng Việt, chứ không phải là một học giả uyên thâm về Kiều học.

+ Vì sao ông nhận lời biên soạn Kim Vân Kiều truyện cho một công ty tư nhân? Đơn giản chỉ vì được trả thù lao cao?

- Đấy là một chuyện. Thù lao cao gấp 2 lần NXB Nhà nước. Chuyện quan trọng hơn là tôi thấy sức lao động được đền bù xứng đáng. Hơn nữa, tôi thấy, dù yêu mến Nguyễn Du song lâu nay các cơ sở NXB chính quy chưa nhà nào đứng ra, ngay UBND tỉnh Hà Tỉnh cũng vậy, để phát hành một bản Kim Vân Kiều truyện phổ biến rộng rãi đến độc giả.

Có một thực tế là trong khi các NXB bao cấp đang trở nên trì trệ, mất dần vai trò định hướng văn hoá đọc, không chú trong tới các tinh hoa văn hoá thì tư nhân lại năng động hơn rất nhiều. Gần đây những bộ sách văn học gây xôn xao dư luận đều là do tư nhân làm. Thậm chí, tư nhân còn lôi kéo được các nhà văn có tên tuổi làm việc cho mình, cái mà đáng lẽ ra các NXB Nhà nước phải làm được.

Việc xuất bản 3 cuốn sách kể trên, về danh nghĩa là sách của NXB Văn học, nhưng về thực chất chúng tôi chỉ lấy giấy phép của NXB, trả % rồi làm tất tật mọi việc từ đầu đến cuối. Tất nhiên, cái gì cũng có tính hai mặt của nó. Làm sách cho tư nhân, bên cạnh nhiều ưu điểm, cũng có nhiều nhược điểm. Nhưng suy cho cùng, cái được nhất vẫn là nhạy bén với thị trường và độc giả.

+ Gần đây việc thảo luận về Truyện Kiều đang trở thành “mốt” trên báo chí, trên các diễn đàn văn nghệ. Kỷ niệm 240 năm ngày sinh Nguyễn Du, rất nhiều nơi cũng chạy đua xuất bản, nghiên cứu Truyện Kiều, rất nhiều nhà nghiên cứu chuyên nghiệp cũng bỏ công bỏ sức cày xới vừa để “định vị” và “cắm mốc” vừa để tiếp cận thị trường. Giữa “rừng” Kiều ấy, ông có tin Kim Vân Kiều truyện sẽ được đón nhận?

- Tôi tin là sẽ bán được. Mục đích của chúng tôi là bán sách cho độc giả bình dân chứ không phải cho các nhà nghiên cứu. Vì thế, sách không có những chú thích dày đặc, khó hiểu, mà văn phong mạch lạc, trình bày đẹp, giá rẻ chỉ khoảng 10-30 ngàn/cuốn. Tôi dự định phát hành khoảng 5-6 nghìn cuốn để phổ cập!

+ Không phải là một nhà nghiên cứu Truyện Kiều, mà lại đảm nhận vai trò cố vấn rồi viết lời tựa sách về Kim Vân Kiều truyện có “mạo hiểm” quá không?

- Tôi muốn viết lời tựa cho Kim Vân kiều truyện, vì đây là lần đầu tiên tính đến thời điểm này, chưa học giả lớn nào của VN ngó ngàng tới mà họ chỉ chăm bẵm vào cày xới Truyện Kiều. Mặt khác, tôi cũng muốn góp phần nhìn nhận lại một cách khách quan Kim Vân Kiều truyện.

Bởi xưa nay cũng đã có rất nhiều quan điểm “hạ bệ” Kim Vân Kiều truyện, cho rằng nhờ cụ Nguyễn Du thì Thanh Tâm Tài Nhân mới được biết đến, hoặc ngược lại, cực đoan đến mức ca ngợi Kim Vân Kiều truyện hết lời và phủ nhận sạch trơn vai trò sáng tạo của cụ Nguyễn Du.

+ Ở VN từ xưa đã có không ít bản chữ Hán Kim Vân Kiều truyện đưa từ Trung Quốc sang và một số bản khắc in lại. Bằng tiếng Việt cũng đã có 3 bản dịch của các cụ Hùng Sơn Nguyễn Duy Ngung, Nguyễn Khắc Hanh, Nguyễn Đức Vân, Tô Nam Nguyễn Đình Diệm. Vì sao ông lại chọn bản cụ Nguyễn Duy Ngung,, là bản “sai lạc” nhiều nhất so với nguyên tác, vì soạn giả đã dựa theo Truyện Kiều của Nguyễn Du mà phỏng dịch Kim Vân Kiều truyện?

- Tôi muốn tìm một bản Kim Vân Kiều truyện hay nhất, chứ không phải là gần nguyên tác nhất. Bản của cụ Hùng Sơn Nguyễn Duy Ngung là bản cổ nhất (in lần đầu năm 1925, tái bản các năm 1928 và 1929-PV), giữ được sự chuẩn mực của văn phong cổ, lời lẽ lại trau chuốt, óng ả.

Còn bản của cụ Tô Nam Nguyễn Đình Diệm và Nguyễn Khắc Hanh, Nguyễn Đức Vân thì ngôn ngữ hiện đại quá, lời văn lại hơi tẻ. Vì thế, cho dù cụ Ngung đã phỏng dịch Kim Vân Kiều truyện và lấy Truyện Kiều để dịch, nhưng theo tôi, với tư cách dịch giả, tôi thấy chả sao cả, đôi lúc cũng nên cho phép phỏng dịch để tác phẩm hay hơn và hợp với lòng yêu thích của người đọc.

Thực tế so sánh các bản dịch mới và bản dịch năm 1925 của cụ Ngung (từ năm 1929 đến nay bản dịch này chưa từng được tái bản) thì những bản dịch mới cũng không đến được với người đọc, vứt lăn lóc trong kho.

Trong bản dịch này, thay vì dịch tên các đầu đề mỗi chương một cách rối rắm, không dễ nhớ, dễ thuộc như bản của các cụ Hanh, Vân, Diệm, cụ Ngung đã thay bằng một bài thơ của Chu Mạnh Trinh, 20 hồi là 20 bài thơ rất toàn bích. Kèm theo đó là lời bình của Kim Thánh Thán chứ không phải lời bình của Quán Hoa đường chủ nhân so với nguyên tác.

+ Nhưng hiện nay giới dịch thuật trong nước cũng không mấy người ủng hộ phong trào “Việt hoá” tác phẩm dịch thuật và rất khó chấp nhận một bản dịch không sát nguyên tác?

- Đấy là chuyện của họ. Theo tôi, “Việt hoá” là cách làm “khôn ngoan” để sách đến được với công chúng bình dân. Một tác phẩm muốn đến được với độc giả thì nó phải gần guĩ nhất với họ. Thời gian của độc giả cũng có hạn nên rất ngại đọc các văn bản khô khan, khó hiểu. Bây giờ các bộ tiểu thuyết đồ sộ như Chiến tranh và hoà bình, Sông Đông êm đềm… người ta cũng phải tóm tắt thành những quyển sách bỏ túi, tóm tắt nội dung nữa là…

+ Về bản quyền của cụ Nguyễn Duy Ngung, ông đã giải quyết thế nào?

- Tôi không biết cụ ấy ở đâu, đã mất năm nào. Thậm chí đấy là tên thật hay bút danh của cụ tôi cũng không biết.

Theo Thể thao và Văn hóa

Video nổi bật

Độc đáo lễ rước thần lúa của người Chơro
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Mỹ khiến Trung Quốc “điên đảo” ở Biển Đông

Mỹ liên tiếp có những hành động khiến Trung Quốc “điên đảo” ở Biển Đông. Điều này cho thấy Mỹ đang quyết liệt ngăn chặn tham vọng độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc.

Khám phá Melaka - thành phố "mẹ la cà"

Con trai tôi gọi Melaka (Malaysia) là thành phố “mẹ la cà” không chỉ vì đồng âm. Lý do chính đáng hơn là ở đó chúng tôi không ngừng lang thang từ bình minh đến tận khi tắt nắng.

Yêu cầu rà soát và thu hồi sách không bảo đảm chất lượng

Trước việc những đầu sách kém chất lượng và sai về nội dung vào được nhà trường, Sở GD-ĐT Hà Nội yêu cầu các đơn vị phải rà soát và thu hồi ngay các ấn phẩm thuộc dạng này và cho biết sẽ thành lập đoàn kiểm tra công tác phát hành sách giáo khoa phục vụ năm học 2015-2016.

Núi lửa Shindake bất ngờ 'thức giấc'

Theo đài truyền hình NHK, ngọn núi lửa Shindake tại hòn đảo Kuchinoerabu-jima phía nam Nhật Bản bất ngờ phun trào vào lúc 9 giờ 59 (giờ địa phương) sáng 29/5. Vụ việc đã buộc các nhà chức trách phải nâng cảnh báo lên mức cao nhất và sơ tán người dân ra khỏi khu vực bị ảnh hưởng ngay lập tức.

Rước bệnh ung thư vì ngô luộc vỉa hè

Ngô luộc vỉa hè là món ăn sáng đang hút rất nhiều thực khách. Tuy nhiên, họ không biết rằng những bắp ngô đó đôi khi lại chứa rất nhiều hóa chất độc hại.

Nhận xét tin Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai xuat Kim Van Kieu truyen sau the ky ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Văn Học của chuyên mục Văn Hóa.

Republish Kim Van Kieu story follows ¾ century!
Tale of Kieu, Nguyen Du, Tai Tam Thanh Nhan, Literature Publishing House, Publishing House of Tan Dan, Kim Van Kieu Stories, spread, first, not the researcher, not a translation, a copy, re-tool

Last November, Publishing House of Literature and Vietnamese Culture Company launched three book: poems, stories and Kim Van Kieu Kieu story - commentaries. So after 75 years since the release Xinmin Publisher Kim Van Kieu story and multiple translations for internal circulation only then ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thuc hu chat luong ao chong nang tien trieu
    Thực hư chất lượng áo chống nắng tiền triệu

    Trước những lời quảng cáo như “mềm mịn, thấm hút mồ hôi cực tốt, không bí bách”,... các chuyên gia khuyến cáo “nên cẩn trọng”.

  • Mong manh hang Viet
    Mong manh hàng Việt!

    Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được

  • Con xem phim sex cha me lam gi
    Con xem phim sex, cha mẹ làm gì?

    Chúng ta cần trang bị kỹ năng, kiến thức về sex, có như vậy mới tạo được 'vắc-xin kháng sex' đủ mạnh cho các em. Chị Đào Lan, có con gái học lớp 5 tại Hà Nội đã thực sự sốc nặng khi cô con gái nhỏ đóng cửa xem phim sex một..

  • Cap doi khach Tay bi cuop gay xon xao
    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao

    Cặp đôi khách Tây bị cướp ở Hà Nội đang là câu chuyện được nhều bạn trẻ quan tâm. Mới đây, thông tin về cặp đôi khách Tây bị cướp đã có những tình tiết mới. ------------ Xem thêm: Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao, http://vietbao.vn/tp/Cap-doi-khach-Tay-bi-cuop-gay-xon-xao/11384861/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Cho xe mo to vao duong cao toc
    Cho xe mô tô vào đường cao tốc

    Đa số lo ngại xoay quanh chuyện, nếu những tay đua "kiệt xuất" lái mô tô được “thả” vào môi trường phù hợp nhưng chưa đủ “chất” sẽ dễ gây họa.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1705 2305
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 185 235
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (18/5 - 23/5)

    Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...

  • Diem lai tin suc khoe nong trong tuan 185 245
    Điểm lại tin sức khỏe nóng trong tuần (18/5 - 24/5)

    Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 175 235
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5)

    Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1705 2305
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.