Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ!

Tai xuat Kim Van Kieu truyen sau the ky
Nhà thơ - dịch giả Bằng Việt
Cuối tháng 11, NXB Văn học và Công ty Văn hoá Việt ra mắt 3 tập sách: Truyện Kiều, Kim Vân Kiều truyệnTruyện Kiều - bình giảng. Vậy là sau 75 năm kể từ khi NXB Tân Dân phát hành Kim Vân Kiều truyện và nhiều bản dịch chỉ được lưu hành nội bộ thì đây là lần đầu tiên có một bản Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân được phổ biến rộng rãi đến đông đảo công chúng.

Thế nhưng người biên soạn lại là nhà thơ, dịch giả Bằng Việt, chứ không phải là một học giả uyên thâm về Kiều học.

+ Vì sao ông nhận lời biên soạn Kim Vân Kiều truyện cho một công ty tư nhân? Đơn giản chỉ vì được trả thù lao cao?

- Đấy là một chuyện. Thù lao cao gấp 2 lần NXB Nhà nước. Chuyện quan trọng hơn là tôi thấy sức lao động được đền bù xứng đáng. Hơn nữa, tôi thấy, dù yêu mến Nguyễn Du song lâu nay các cơ sở NXB chính quy chưa nhà nào đứng ra, ngay UBND tỉnh Hà Tỉnh cũng vậy, để phát hành một bản Kim Vân Kiều truyện phổ biến rộng rãi đến độc giả.

Có một thực tế là trong khi các NXB bao cấp đang trở nên trì trệ, mất dần vai trò định hướng văn hoá đọc, không chú trong tới các tinh hoa văn hoá thì tư nhân lại năng động hơn rất nhiều. Gần đây những bộ sách văn học gây xôn xao dư luận đều là do tư nhân làm. Thậm chí, tư nhân còn lôi kéo được các nhà văn có tên tuổi làm việc cho mình, cái mà đáng lẽ ra các NXB Nhà nước phải làm được.

Việc xuất bản 3 cuốn sách kể trên, về danh nghĩa là sách của NXB Văn học, nhưng về thực chất chúng tôi chỉ lấy giấy phép của NXB, trả % rồi làm tất tật mọi việc từ đầu đến cuối. Tất nhiên, cái gì cũng có tính hai mặt của nó. Làm sách cho tư nhân, bên cạnh nhiều ưu điểm, cũng có nhiều nhược điểm. Nhưng suy cho cùng, cái được nhất vẫn là nhạy bén với thị trường và độc giả.

+ Gần đây việc thảo luận về Truyện Kiều đang trở thành “mốt” trên báo chí, trên các diễn đàn văn nghệ. Kỷ niệm 240 năm ngày sinh Nguyễn Du, rất nhiều nơi cũng chạy đua xuất bản, nghiên cứu Truyện Kiều, rất nhiều nhà nghiên cứu chuyên nghiệp cũng bỏ công bỏ sức cày xới vừa để “định vị” và “cắm mốc” vừa để tiếp cận thị trường. Giữa “rừng” Kiều ấy, ông có tin Kim Vân Kiều truyện sẽ được đón nhận?

- Tôi tin là sẽ bán được. Mục đích của chúng tôi là bán sách cho độc giả bình dân chứ không phải cho các nhà nghiên cứu. Vì thế, sách không có những chú thích dày đặc, khó hiểu, mà văn phong mạch lạc, trình bày đẹp, giá rẻ chỉ khoảng 10-30 ngàn/cuốn. Tôi dự định phát hành khoảng 5-6 nghìn cuốn để phổ cập!

+ Không phải là một nhà nghiên cứu Truyện Kiều, mà lại đảm nhận vai trò cố vấn rồi viết lời tựa sách về Kim Vân Kiều truyện có “mạo hiểm” quá không?

- Tôi muốn viết lời tựa cho Kim Vân kiều truyện, vì đây là lần đầu tiên tính đến thời điểm này, chưa học giả lớn nào của VN ngó ngàng tới mà họ chỉ chăm bẵm vào cày xới Truyện Kiều. Mặt khác, tôi cũng muốn góp phần nhìn nhận lại một cách khách quan Kim Vân Kiều truyện.

Bởi xưa nay cũng đã có rất nhiều quan điểm “hạ bệ” Kim Vân Kiều truyện, cho rằng nhờ cụ Nguyễn Du thì Thanh Tâm Tài Nhân mới được biết đến, hoặc ngược lại, cực đoan đến mức ca ngợi Kim Vân Kiều truyện hết lời và phủ nhận sạch trơn vai trò sáng tạo của cụ Nguyễn Du.

+ Ở VN từ xưa đã có không ít bản chữ Hán Kim Vân Kiều truyện đưa từ Trung Quốc sang và một số bản khắc in lại. Bằng tiếng Việt cũng đã có 3 bản dịch của các cụ Hùng Sơn Nguyễn Duy Ngung, Nguyễn Khắc Hanh, Nguyễn Đức Vân, Tô Nam Nguyễn Đình Diệm. Vì sao ông lại chọn bản cụ Nguyễn Duy Ngung,, là bản “sai lạc” nhiều nhất so với nguyên tác, vì soạn giả đã dựa theo Truyện Kiều của Nguyễn Du mà phỏng dịch Kim Vân Kiều truyện?

- Tôi muốn tìm một bản Kim Vân Kiều truyện hay nhất, chứ không phải là gần nguyên tác nhất. Bản của cụ Hùng Sơn Nguyễn Duy Ngung là bản cổ nhất (in lần đầu năm 1925, tái bản các năm 1928 và 1929-PV), giữ được sự chuẩn mực của văn phong cổ, lời lẽ lại trau chuốt, óng ả.

Còn bản của cụ Tô Nam Nguyễn Đình Diệm và Nguyễn Khắc Hanh, Nguyễn Đức Vân thì ngôn ngữ hiện đại quá, lời văn lại hơi tẻ. Vì thế, cho dù cụ Ngung đã phỏng dịch Kim Vân Kiều truyện và lấy Truyện Kiều để dịch, nhưng theo tôi, với tư cách dịch giả, tôi thấy chả sao cả, đôi lúc cũng nên cho phép phỏng dịch để tác phẩm hay hơn và hợp với lòng yêu thích của người đọc.

Thực tế so sánh các bản dịch mới và bản dịch năm 1925 của cụ Ngung (từ năm 1929 đến nay bản dịch này chưa từng được tái bản) thì những bản dịch mới cũng không đến được với người đọc, vứt lăn lóc trong kho.

Trong bản dịch này, thay vì dịch tên các đầu đề mỗi chương một cách rối rắm, không dễ nhớ, dễ thuộc như bản của các cụ Hanh, Vân, Diệm, cụ Ngung đã thay bằng một bài thơ của Chu Mạnh Trinh, 20 hồi là 20 bài thơ rất toàn bích. Kèm theo đó là lời bình của Kim Thánh Thán chứ không phải lời bình của Quán Hoa đường chủ nhân so với nguyên tác.

+ Nhưng hiện nay giới dịch thuật trong nước cũng không mấy người ủng hộ phong trào “Việt hoá” tác phẩm dịch thuật và rất khó chấp nhận một bản dịch không sát nguyên tác?

- Đấy là chuyện của họ. Theo tôi, “Việt hoá” là cách làm “khôn ngoan” để sách đến được với công chúng bình dân. Một tác phẩm muốn đến được với độc giả thì nó phải gần guĩ nhất với họ. Thời gian của độc giả cũng có hạn nên rất ngại đọc các văn bản khô khan, khó hiểu. Bây giờ các bộ tiểu thuyết đồ sộ như Chiến tranh và hoà bình, Sông Đông êm đềm… người ta cũng phải tóm tắt thành những quyển sách bỏ túi, tóm tắt nội dung nữa là…

+ Về bản quyền của cụ Nguyễn Duy Ngung, ông đã giải quyết thế nào?

- Tôi không biết cụ ấy ở đâu, đã mất năm nào. Thậm chí đấy là tên thật hay bút danh của cụ tôi cũng không biết.

Theo Thể thao và Văn hóa

Video nổi bật

Độc đáo lễ rước thần lúa của người Chơro
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Sau 1 năm, thêm 2,7 triệu người dân mua BHYT

 Chiều 1-7, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, tính đến 31-5, số người tham gia BHYT trên cả nước ước khoảng 64,6 triệu người, đạt tỷ lệ bao phủ 71,4% dân số, tăng 2,7 triệu người so với tháng 5-2014. 

Robot giết chết công nhân nhà máy Volkswagen

Một công nhân đang cài đặt chức năng cho robot tại nhà máy sản xuất ô tô danh tiếng Volkswagen, Đức thì bị nhấc bổng lên và nghiền vào một tấm kim loại. Nạn nhân 22 tuổi này đã tử vong ngay sau đó.

Nhận xét tin Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai xuat Kim Van Kieu truyen sau the ky ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Văn Học của chuyên mục Văn Hóa.

Republish Kim Van Kieu story follows ¾ century!
Tale of Kieu, Nguyen Du, Tai Tam Thanh Nhan, Literature Publishing House, Publishing House of Tan Dan, Kim Van Kieu Stories, spread, first, not the researcher, not a translation, a copy, re-tool

Last November, Publishing House of Literature and Vietnamese Culture Company launched three book: poems, stories and Kim Van Kieu Kieu story - commentaries. So after 75 years since the release Xinmin Publisher Kim Van Kieu story and multiple translations for internal circulation only then ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h0107 Bi cuop trang tron truoc gio thi quoc gia
    Thời sự 24h(01/07): Bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia

     Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam gặp phụ huynh dưới nắng; Thương lái Trung Quốc ngừng mua, vải thiều rớt giá thê thảm;  2 nữ sinh bị cướp trắng trợn trước giờ thi quốc gia; Hà Nội: 

  • Thoi su 24h306 Nhan chung moi vu ong Chan
    Thời sự 24h(30/6): Nhân chứng mới vụ ông Chấn?

    Xuất hiện nhân chứng mới, ông Chấn chưa thể nhận 7,2 tỷ?; Hình ảnh Kỳ Duyên, Mai Phương Thúy không bao giờ muốn nhìn lại; Khách ném lọ cà tại sân bay bị phạt 750 nghìn; Dân quân cầm đầu nhóm côn đồ chém người như phim...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 30/6.

  • Thoi su 24h296 Tai xe kien may toc do ban dieu
    Thời sự 24h(29/6): Tài xế kiện máy tốc độ "bắn điêu"

     Nhiều Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp kiểm tra thi THPT quốc gia; Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời; Bỏ 55 triệu mua cây hồng trăm bông đẹp lòng vợ trẻ; Bị đặt bẫy, tài xế quyết kiện máy tốc độ "bắn điêu"?; 

  • Thoi su tuan qua Dai gia bi tat axit tren xe Lexus
    Thời sự tuần qua: Đại gia bị tạt axit trên xe Lexus

    VTC chính thức trực thuộc VOV; GDP tăng 6,28%, cao nhất 5 năm; Đại gia đất Cảng bị tạt a xít trên xe Lexus; Bão số 1 làm 11 người chết, mất tích; Sông Hồng đoạn qua Hà Nội bất ngờ bị lấp chui; Mẹ già ngất xỉu khi con trai "biếu" quan tài; Tiếp viên múa thoát y trong nhà hàng ở Sài Gòn ... là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h276 Nuoc beo bun pho lam tu mo bo thoi
    Thời sự 24h(27/6): Nước béo bún phở làm từ mỡ bò thối

    Tàu hỏa BắcNam tông ôtô văng xuống hồ nước; Phát hiện thi thể sơ sinh bị vứt trong sọt rác; Nước béo bún phở làm từ mỡ bò thối... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 27/6.

  • Nhung dam cuoi dat vang gay xon xao
    Những đám cưới "dát vàng" gây xôn xao

    Hình ảnh một số cô dâu đeo đầy vàng trong đám cưới ở một số nơi ở Việt Nam không chỉ khiến nhiều người trầm trồ mà còn là tâm điểm của các cuộc tranh luận trên mạng xã hội.

  • Nu sinh tu tu vi bi tung clip sex
    Nữ sinh tự tử vì bị tung clip sex

    Chưa bao giờ chuyện lạm dụng Internet, mạng xã hội để bêu xấu, hạ nhục nhau, tung ảnh nóng, clip riêng tư của người khác lên cho bàn dân thiên hạ xem lại phổ biến như hiện nay.

  • Ha Noi sap xu ly nguoi noi tuc
    Hà Nội sắp “xử lý” người nói tục

    Để đẩy lùi nạn mất dạy trong quần chúng nhân dân, chúng ta phải trao tặng các danh hiệu cá nhân không mất dậy, gia đình không mất dậy...cho người không nói bậy.

  • Su that tro thoi mien bo thuoc me gay an
    Sự thật trò "thôi miên, bỏ thuốc mê" gây án

    Cộng đồng mạng đang lan truyền hàng loạt hình ảnh về hai người phụ nữ nhờ mở iPhone rồi thôi miên lấy trộm tài sản. PV đã tìm đến địa bàn được cho là hai người này "làm việc". ------------ Xem thêm: Sự thật trò "thôi miên, bỏ thuốc mê" gây án, http://vietbao.vn/tp/Su-that-tro-thoi-mien-bo-thuoc-me-gay-an/11824364/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Hoa don tien dien tang
    Hoá đơn tiền điện tăng

    Thời tiết nắng nóng kỷ lục lên tới 40 – 45 độ C những ngày tháng 5, cộng với ảnh hưởng từ việc điều chỉnh tăng giá bán điện kể từ ngày 16/3 khiến cho hoá đơn tiền điện không ngừng tăng vọt.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2106 2706
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (21/06 - 27/06)

    Hoàn lưu bão số 1 làm 15 người chết và mất tích; Xe khách lao xuống vực ở đèo Lò Xo; Sóng lạ đè sóng không lưu Tân Sơn Nhất; Miễn nhiệm bác sĩ giẫm chân lên giường: Nên hay không?; Mạng xã hội và ‘chiếc phanh’ của tình người; Đầu năm 2016 sẽ được hưởng BHXH một lần... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2106 27062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015

    Giá điện tăng bất thường được lý giải do mức sử dụng điện năng tăng khiến lượng tiêu thụ điện tăng, thiết bị đo đếm, công tơ điện có vấn đề hay sự tù mù trong cách tính của “nhà đèn”… ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 21/06 - 27/06/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-2106-27062015/2147573276/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2106 2706
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/06 - 27/06)

    Nữ sinh tự tử vì bị tung clip sex; Tội phạm hoạt động theo kiểu "xã hội đen"; Nạn trộm chó và những vụ xử “cẩu tặc” rúng động; Tình trạng tội phạm dùng axit để gây án; Trùm ma túy Tàng Keangnam bị bắt giữ như thế nào?; Điều khiển xe tang vật "đi nhầm" vào chốt 141;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (21/06 - 27/06), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2106-2706/2147573264/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Toan canh kinh te tuan 1406 20062015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 14/06 - 20/06/2015

    Giá xăng tiếp tục được điều chỉnh tăng thêm 275 đồng/lít vào chiều ngày 19/6, hóa đơn tiền điện sinh hoạt tháng 5 ở Hà Nội tăng gấp đôi, gấp ba, khiến nhiều hộ dân phát hoảng,trong hơn 1 tháng lại đây lãi suất huy động có tăng trở lại khéo theo khả năng lãi suất cho vay cũng có thể điều chỉnh tăng theo, việc nhiều loại phí, lệ phí bất hợp lý “đánh” lên gia

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1406 2006
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/06 - 20/06)

    'Thánh cô cô bóc' hay căn bệnh ảo tưởng quyền lực mạng?; Những vụ bắt cóc trẻ nhỏ gây ám ảnh nhất trong lịch sử; Tình hình tội phạm ma túy diễn biến phức tạp; 'Nóng' chuyện va chạm giao thông rồi xử nhau: Kinh nghiệm xử lý; Chiếc xe gian “4 tuổi” chạm mặt cảnh sát 141;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/06 - 20/06), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1406-2006/2147571368/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn