Chủ nhật, 20 Tháng mười một 2005, 16:32 GMT+7

Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ!

Tai xuat Kim Van Kieu truyen sau the ky
Nhà thơ - dịch giả Bằng Việt
Cuối tháng 11, NXB Văn học và Công ty Văn hoá Việt ra mắt 3 tập sách: Truyện Kiều, Kim Vân Kiều truyệnTruyện Kiều - bình giảng. Vậy là sau 75 năm kể từ khi NXB Tân Dân phát hành Kim Vân Kiều truyện và nhiều bản dịch chỉ được lưu hành nội bộ thì đây là lần đầu tiên có một bản Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân được phổ biến rộng rãi đến đông đảo công chúng.

Thế nhưng người biên soạn lại là nhà thơ, dịch giả Bằng Việt, chứ không phải là một học giả uyên thâm về Kiều học.

+ Vì sao ông nhận lời biên soạn Kim Vân Kiều truyện cho một công ty tư nhân? Đơn giản chỉ vì được trả thù lao cao?

- Đấy là một chuyện. Thù lao cao gấp 2 lần NXB Nhà nước. Chuyện quan trọng hơn là tôi thấy sức lao động được đền bù xứng đáng. Hơn nữa, tôi thấy, dù yêu mến Nguyễn Du song lâu nay các cơ sở NXB chính quy chưa nhà nào đứng ra, ngay UBND tỉnh Hà Tỉnh cũng vậy, để phát hành một bản Kim Vân Kiều truyện phổ biến rộng rãi đến độc giả.

Có một thực tế là trong khi các NXB bao cấp đang trở nên trì trệ, mất dần vai trò định hướng văn hoá đọc, không chú trong tới các tinh hoa văn hoá thì tư nhân lại năng động hơn rất nhiều. Gần đây những bộ sách văn học gây xôn xao dư luận đều là do tư nhân làm. Thậm chí, tư nhân còn lôi kéo được các nhà văn có tên tuổi làm việc cho mình, cái mà đáng lẽ ra các NXB Nhà nước phải làm được.

Việc xuất bản 3 cuốn sách kể trên, về danh nghĩa là sách của NXB Văn học, nhưng về thực chất chúng tôi chỉ lấy giấy phép của NXB, trả % rồi làm tất tật mọi việc từ đầu đến cuối. Tất nhiên, cái gì cũng có tính hai mặt của nó. Làm sách cho tư nhân, bên cạnh nhiều ưu điểm, cũng có nhiều nhược điểm. Nhưng suy cho cùng, cái được nhất vẫn là nhạy bén với thị trường và độc giả.

+ Gần đây việc thảo luận về Truyện Kiều đang trở thành “mốt” trên báo chí, trên các diễn đàn văn nghệ. Kỷ niệm 240 năm ngày sinh Nguyễn Du, rất nhiều nơi cũng chạy đua xuất bản, nghiên cứu Truyện Kiều, rất nhiều nhà nghiên cứu chuyên nghiệp cũng bỏ công bỏ sức cày xới vừa để “định vị” và “cắm mốc” vừa để tiếp cận thị trường. Giữa “rừng” Kiều ấy, ông có tin Kim Vân Kiều truyện sẽ được đón nhận?

- Tôi tin là sẽ bán được. Mục đích của chúng tôi là bán sách cho độc giả bình dân chứ không phải cho các nhà nghiên cứu. Vì thế, sách không có những chú thích dày đặc, khó hiểu, mà văn phong mạch lạc, trình bày đẹp, giá rẻ chỉ khoảng 10-30 ngàn/cuốn. Tôi dự định phát hành khoảng 5-6 nghìn cuốn để phổ cập!

+ Không phải là một nhà nghiên cứu Truyện Kiều, mà lại đảm nhận vai trò cố vấn rồi viết lời tựa sách về Kim Vân Kiều truyện có “mạo hiểm” quá không?

- Tôi muốn viết lời tựa cho Kim Vân kiều truyện, vì đây là lần đầu tiên tính đến thời điểm này, chưa học giả lớn nào của VN ngó ngàng tới mà họ chỉ chăm bẵm vào cày xới Truyện Kiều. Mặt khác, tôi cũng muốn góp phần nhìn nhận lại một cách khách quan Kim Vân Kiều truyện.

Bởi xưa nay cũng đã có rất nhiều quan điểm “hạ bệ” Kim Vân Kiều truyện, cho rằng nhờ cụ Nguyễn Du thì Thanh Tâm Tài Nhân mới được biết đến, hoặc ngược lại, cực đoan đến mức ca ngợi Kim Vân Kiều truyện hết lời và phủ nhận sạch trơn vai trò sáng tạo của cụ Nguyễn Du.

+ Ở VN từ xưa đã có không ít bản chữ Hán Kim Vân Kiều truyện đưa từ Trung Quốc sang và một số bản khắc in lại. Bằng tiếng Việt cũng đã có 3 bản dịch của các cụ Hùng Sơn Nguyễn Duy Ngung, Nguyễn Khắc Hanh, Nguyễn Đức Vân, Tô Nam Nguyễn Đình Diệm. Vì sao ông lại chọn bản cụ Nguyễn Duy Ngung,, là bản “sai lạc” nhiều nhất so với nguyên tác, vì soạn giả đã dựa theo Truyện Kiều của Nguyễn Du mà phỏng dịch Kim Vân Kiều truyện?

- Tôi muốn tìm một bản Kim Vân Kiều truyện hay nhất, chứ không phải là gần nguyên tác nhất. Bản của cụ Hùng Sơn Nguyễn Duy Ngung là bản cổ nhất (in lần đầu năm 1925, tái bản các năm 1928 và 1929-PV), giữ được sự chuẩn mực của văn phong cổ, lời lẽ lại trau chuốt, óng ả.

Còn bản của cụ Tô Nam Nguyễn Đình Diệm và Nguyễn Khắc Hanh, Nguyễn Đức Vân thì ngôn ngữ hiện đại quá, lời văn lại hơi tẻ. Vì thế, cho dù cụ Ngung đã phỏng dịch Kim Vân Kiều truyện và lấy Truyện Kiều để dịch, nhưng theo tôi, với tư cách dịch giả, tôi thấy chả sao cả, đôi lúc cũng nên cho phép phỏng dịch để tác phẩm hay hơn và hợp với lòng yêu thích của người đọc.

Thực tế so sánh các bản dịch mới và bản dịch năm 1925 của cụ Ngung (từ năm 1929 đến nay bản dịch này chưa từng được tái bản) thì những bản dịch mới cũng không đến được với người đọc, vứt lăn lóc trong kho.

Trong bản dịch này, thay vì dịch tên các đầu đề mỗi chương một cách rối rắm, không dễ nhớ, dễ thuộc như bản của các cụ Hanh, Vân, Diệm, cụ Ngung đã thay bằng một bài thơ của Chu Mạnh Trinh, 20 hồi là 20 bài thơ rất toàn bích. Kèm theo đó là lời bình của Kim Thánh Thán chứ không phải lời bình của Quán Hoa đường chủ nhân so với nguyên tác.

+ Nhưng hiện nay giới dịch thuật trong nước cũng không mấy người ủng hộ phong trào “Việt hoá” tác phẩm dịch thuật và rất khó chấp nhận một bản dịch không sát nguyên tác?

- Đấy là chuyện của họ. Theo tôi, “Việt hoá” là cách làm “khôn ngoan” để sách đến được với công chúng bình dân. Một tác phẩm muốn đến được với độc giả thì nó phải gần guĩ nhất với họ. Thời gian của độc giả cũng có hạn nên rất ngại đọc các văn bản khô khan, khó hiểu. Bây giờ các bộ tiểu thuyết đồ sộ như Chiến tranh và hoà bình, Sông Đông êm đềm… người ta cũng phải tóm tắt thành những quyển sách bỏ túi, tóm tắt nội dung nữa là…

+ Về bản quyền của cụ Nguyễn Duy Ngung, ông đã giải quyết thế nào?

- Tôi không biết cụ ấy ở đâu, đã mất năm nào. Thậm chí đấy là tên thật hay bút danh của cụ tôi cũng không biết.

Theo Thể thao và Văn hóa

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Vụ sập hầm: Phó Thủ tướng đến hiện trường chỉ đạo ứng cứu

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo phải nỗ lực khẩn trương tích cực hơn nữa trong công tác ứng cứu; đảm bảo an toàn cho các công nhân cũng như các lực lượng tham gia cứu hộ

Công tác đào tạo VĐV trẻ nhìn từ Đại hội TDTT toàn quốc 2014: Ít niềm vui, nhiều nỗi lo

Đa số các đoàn vào cuộc ở Đại hội đều có tâm lý “săn” được càng nhiều huy chương càng tốt và trong tính toán của nhiều đoàn, đây không phải là chỗ mạo hiểm để cho các tài năng trẻ thử sức.

Sắp nối lại đàm phán hòa bình Ukraine

Tổng thống Pháp Francois Hollande cho biết các cuộc đàm phán hòa bình giữa đại diện chính phủ Ukraine và phe ly khai miền Đông có thể diễn ra vào ngày 21 hoặc 22/12 tới tại thủ đô Minsk của Belarus.

Sơn Tùng M-TP là 'Mỹ nam của năm 2014'

Dù những scandal "đạo nhạc" kéo theo những việc trì hoãn bộ phim đầu tiên chạm ngõ điện ảnh Chàng trai năm ấy, nhưng Sơn Tùng M-TP vẫn xứng đáng nhận được giải thưởng Mỹ nam của năm, đề cử từ khán giả hâm mộ.

Nhận xét tin Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Tai xuat Kim Van Kieu truyen sau the ky ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tái xuất Kim Vân Kiều truyện sau ¾ thế kỷ! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Văn Học của chuyên mục Văn Hóa.

Republish Kim Van Kieu story follows ¾ century!
Tale of Kieu, Nguyen Du, Tai Tam Thanh Nhan, Literature Publishing House, Publishing House of Tan Dan, Kim Van Kieu Stories, spread, first, not the researcher, not a translation, a copy, re-tool

Last November, Publishing House of Literature and Vietnamese Culture Company launched three book: poems, stories and Kim Van Kieu Kieu story - commentaries. So after 75 years since the release Xinmin Publisher Kim Van Kieu story and multiple translations for internal circulation only then ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h1812 Thang 72015 to chuc thi quoc gia
    Thời sự 24h(18/12): Tháng 7/2015 tổ chức thi quốc gia

    Tháng 7/2015 tổ chức thi THPT quốc gia; Đào cùng lúc 2 đường hầm cứu nạn; Lý giải máy bay Vietnam Airlines gặp sự cố; Sa Pa lạnh 0 độ, phủ trắng sương muối; Xe điên náo loạn là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 18/12...

  • Thoi su 24h1712 Xe o to roi vuc sau 5 quan nhan tu vong
    Thời sự 24h(17/12): Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong

    Khoan hầm giải cứu 12 công nhân mắc kẹt; Xe ô tô rơi vực sâu, 5 quân nhân tử vong; Mở hộp đen tìm nguyên nhân máy bay hạ cánh khẩn cấp;Sa Pa rét 2 độ, có thể xuất hiện băng giá; Kho tiền 6 tấn của tay chơi Bắc Ninh... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 17/12.

  • Thoi su 24h1612 3 tai nan kinh hoang
    Thời sự 24h(16/12): 3 tai nạn kinh hoàng

    Sập hầm thủy điện, 11 người mắc kẹt; Tai nạn kinh hoàng ở Móng Cái, 6 người chết; Phó chủ tịch bị tố đánh dân giữa chợ; Đắm thuyền ở Thái Bình, 6 người chết; Bán sắt vụn chiếc máy bay bỏ quên 7 năm ở Nội Bài... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 16/12.

  • Thoi su 24h1512 5 thuyen vien mat tich tren bien
    Thời sự 24h(15/12): 5 thuyền viên mất tích trên biển

    Xuất hiện "nhân vật mới" tại phiên xử siêu lừa Huyền Như; Bầu Kiên bị tuyên 30 năm tù; 1.000 xe TQ muốn vào du lịch, Bộ Quốc phòng không đồng tình; Miền Bắc chuẩn bị rét dưới 10 độ; 5 thuyền viên mất tích trên biển; Hé lộ "hợp đồng nô lệ" trong showbiz Việt... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/12.

  • Thoi su tuan qua Bau Kien bat khoc tai toa
    Thời sự tuần qua: Bầu Kiên bật khóc tại tòa

    Ông Hoàng Văn Nghiên xin trả biệt thự; Một đại gia bị tạt axít khi đang ăn sáng;Lần đầu tiên bầu Kiên bật khóc trước tòa; Vụ Hồ Duy Hải: Tang vật được mua... ngoài chợ?; Cha của bé 2 tuổi bị bỏ rơi trên taxi đã xuất hiện?..

  • Sap ham thuy dien Da Dang
    Sập hầm thủy điện Đạ Dâng

    Sau bao nỗ lực, bất chấp nguy hiểm của gần 1.000 người tham gia cứu hộ suốt 4 ngày qua, 12 nạn nhân mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện đã được đưa ra ngoài an toàn.

  • EVN sap tang gia dien
    EVN sắp tăng giá điện?

    Đề xuất tăng giá điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khi năm hết Tết đến đang nhận được những ý kiến trái chiều. Trong khi nhiều người tỏ ra lo lắng, vẫn có ý kiến cho rằng, tăng giá điện vào thời điểm này là hợp lý.

  • Chuong trinh Guong mat than quen nhi 2014
    Chương trình Gương mặt thân quen nhí 2014

    Cặp đôi ngoại quốc Kyo York và Uyên Nhi đã xuất sắc trở thành Quán quân mùa đầu tiên của "Gương mặt thân quen nhí".

  • Nhung chuyen hy huu o chon phap dinh
    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình

    Trả giá sau 2 thập kỷ vì ép thiếu nữ cởi áo; rắn tấn công bị cáo khiến phiên xử náo loạn; chị dâu xin ly hôn em chồng... là những cảnh diễn ra ở chốn pháp đình năm 2014.

  • Facebook nam 2014 The gioi hai mat cam bay
    Facebook năm 2014: Thế giới hai mặt cạm bẫy

    Việt Nam đang là một trong những nước có số lượng người truy cập Facebook thuộc hàng 'khủng' trên thế giới.

  • Toan canh kinh te tuan 1412 20122014
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/12 - 20/12/2014)

    Giá xăng thế giới giảm mạnh, vậy mà PVoil vẫn than lỗ và đề nghị tăng thuế nhập khẩu xăng dầu, để cần tiền trả nợ EVN có thể tăng giá điện thêm 9,5%, lên mức 1.652,19 đồng/kWh, tới đây NHNN sẽ siết cho vay ngoại tệ nhằm hạn chế tình trạng đô la hóa, TTCK tuần qua đã có những phiên chọc thủng đáy, cùng với đó là những thông tin thị trường tiêu dùng là những t

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 14122012
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (14/12-20/12)

    Diễn biến mới nhất vụ thủ môn Bửu Ngọc kiện CLB Đồng Tháp; ĐT Việt Nam hậu AFF Cup: Khủng hoảng niềm tin, cầu thủ chán lên tuyển; Chung kết lượt đi AFF Cup: Thái Lan chạm tay vào cúp vô địch; Kết quả bốc thăm vòng 1/8 Champions League; Tổng hợp bóng đá cuối tuần...là những tin tức Bóng đá-Thể thao nổi bật trong tuần.

  • Toan canh Showbiz tuan 1412 2012
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/12 – 20/12)

    Nguyễn Thị Loan lọt top 25 Miss World 2014, Người đẹp Nam Phi đăng quang Hoa hậu Thế giới 2014, Đám cưới ngọt ngào của Huyền Lizzie, Nhật Kim Anh, Sơn Tùng M-Tp là mỹ nam của năm, Hollywood lại chấn động vì bị tin tặc tấn công, Jennifer Lawrence được tìm nhiều nhất trên Google năm 2014,...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 142012
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/12)

    Vụ sản phụ băng huyết tử vong: Gia đình yêu cầu bệnh viện bồi thường 1,5 tỷ đồng; 7 nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ung thư năm 2014; Những loại vắc-xin cần tiêm cho trẻ sơ sinh; Ấn tượng những xu hướng bầu bí hot nhất năm 2014;10 điều tiếp tục diễn ra trên cơ thể người chết; Tôm khô cao su được sản xuất thế nào?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1412 2012
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (14/12 - 20/12)

    Những chuyện hy hữu ở chốn pháp đình; Đằng sau những vụ án chồng giết vợ; 5 vụ án hình sự nhiều người quan tâm năm 2014; Những lời cuối cùng nổi tiếng của tử tù trước giờ trả án; Lĩnh án 30 năm tù - vĩ thanh buồn cho “bầu” Kiên; Nhìn lại 4 vụ án oan 'tốn giấy mực' trong năm 2014;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.