Thứ hai, 07 Tháng ba 2011, 21:24 GMT+7

“Ta phá ta” trong thị trường tranh

Tranh Việt vẫn chưa có một thị trường tranh nội địa đúng nghĩa, không ít tác phẩm sau khi được hoặc bị phê bình lại biến thành “cô gái quá lứa nhỡ thì”. Nhiều tranh nghệ thuật đích thực không bán được hoặc bị dìm giá...

Hội họa Việt Nam luôn đứng ở “thế yếu” so với quốc tế cả về sáng tác lẫn lý luận. Đó là lý do tại sao tranh Việt không có giá trên thị trường quốc tế và bị “đo ván” trong các cuộc đấu giá. Tuy nhiên, thị trường tranh Việt bị đóng “băng” trong một thời gian dài và cho đến nay vẫn chưa thoát khỏi khủng hoảng không hẳn thuộc về các nhà sáng tác hay lý luận mà một phần thuộc về nhận thức thẩm mỹ và điều kiện kinh tế.

Ta phá ta...

Thuật ngữ “Ta phá ta” đã xuất hiện rất lâu trong giới phê bình mỹ thuật Việt Nam. Có thể lý giải bằng một số phân tích sau:

Việt Nam vẫn chưa có một thị trường tranh nội địa đúng nghĩa mà dường như đều phải dựa vào tiềm lực và sự thẩm định của các nhà buôn nước ngoài. Các nhà sưu tập trong nước thì quá nhỏ lẻ nên không thể là chỗ dựa cho các họa sĩ. Bản thân các họa sĩ lại đôi khi công kích nhau trên các diễn đàn hoặc trong các cuộc “trà dư tửu hậu” khiến công chúng không khỏi mơ hồ về giá trị và chất liệu tranh nội địa. Người viết bài này cũng từng chứng kiến một hoạt cảnh buồn, đó là khi một nhà buôn nước ngoài sau khi thăm triển lãm hội họa và muốn mua tranh của họa sĩ A nhưng họa sĩ B lại lôi kéo và công kích tranh của đồng nghiệp để khách mua tranh của mình. Ông khách tuy là chuyên gia thẩm định tranh nhưng sau khi nghe những lời phê bình nước đôi thì tỏ ra băn khoăn về dòng tranh Việt và quyết định: Không mua tranh Việt Nam vì sợ bị... nhái.

Các phương tiện truyền thông đại chúng mở các chuyên đề giới thiệu tranh Việt rất rầm rộ, ý nghĩa. Nhưng các nhà chuyên môn đều cho rằng, số nhiều các bài viết đều bị sai lệch về thông tin và thuật ngữ chuyên ngành làm lộ rõ những thiếu hụt về hiểu biết của các nhà truyền thông đối với hội họa. “Những tác phẩm kinh điển thì chỉ được giới thiệu hời hợt, còn những tác phẩm không có giá trị thì được “nâng lên trời” – Nhà phê bình Phan Cẩm Thượng nhận xét.

Bản thân các nhà phê bình đôi khi không biết đâu mà lần sau hàng loạt các bài viết của đồng nghiệp về một tác phẩm hay một triển lãm. Nhà phê bình A nói một kiểu, nhà nghiên cứu B nói một phách, người khen kẻ chê... khiến cho tác phẩm được và bị phê bình biến thành “cô gái quá lứa nhỡ thì” và xếp kho cho bụi bám ?!

Tuy nhiên không nên đổ lỗi cho các nhà phê bình vì bản thân các họa sĩ cũng không khỏi lắt léo. Khi thì giới thiệu vẽ theo trường phái này, lúc lại chất liệu kia, ra giá không thống nhất, thậm chí theo “trường phái hai giá – Ta và Tây”, cho Ta giá rẻ, cho Tây giá đắt khiến cho hội họa vô tình biến thành nơi để mặc cả, cò kè – điều cấm kỵ nhất trong Tâm họa.  
Ta pha ta trong thi truong tranh
“Chim Phượng hoàng” của Phan Cẩm Thượng.

Không có “phao bơi”

Chính những nguyên nhân nêu trên đã “đóng băng” thị trường tranh Việt Nam nên nhiều nhà sáng tác thậm chí không đủ tiền mua toan, màu để thể hiện những tác phẩm mới. Chiếc “phao” bơi của họ là tiền đã bị “xì hơi” và hậu quả mà các họa sĩ phải chịu là “chết đuối” giữa những ý tưởng sáng tạo mà không đủ tiềm lực để thực hiện.

Không chỉ các nhà sáng tác mới lâm vào cảnh bi đát như vậy, nhiều phòng  tranh đã phải đóng cửa hoặc sống “lay lắt” với việc bán tranh trang trí nội thất cho người Việt hay những bức tranh dăm bảy trăm đôla cho du khách yêu thích nghệ thuật về làm kỷ niệm.

Ở các gallery Hà Nội thường có hai loại tranh - tranh dành cho nhà sưu tập, là những tranh vẽ nghệ thuật và tranh décor, dùng để trang trí nhà cửa, văn phòng, khách sạn… đơn thuần. “Hiện nay, hầu hết các phòng tranh mà tôi được biết nếu không đi theo khuynh hướng thị trường thì sẽ thất bại thảm hại” - Họa sĩ Đỗ Lực cho hay. “Phần lớn những họa sĩ thành đạt trong việc bán tranh đều là những họa sĩ vẽ theo nhu cầu thị trường. Đó là những bức tranh mà mọi người nhìn đều hiểu với màu sắc tươi sáng, sạch sẽ và đường nét thị giác bắt mắt phù hợp với nội thất hiện đại”.

Giá thành của loại tranh này thường chỉ dao động trong khoảng một trăm đến vài trăm đôla. Còn tranh nghệ thuật thì lâm vào cảnh sống vô cùng “chật vật” như một hoạ sĩ trẻ than thở: “Thời điểm này, việc bán một bức tranh với giá trên 1000 USD (dù giá trị thật của nó phải hơn thế) cũng đã là rất khó”. Hoạ sĩ Nguyễn Anh Tuấn ngao ngán cho biết: “Vài năm nay, hoạ sĩ chúng tôi mỗi lần bán được một bức tranh là như người sắp chết đuối vớ được cái phao. Có phao lại có thêm sức để bơi tiếp…”.

Tuy nhiên, số tranh nghệ thuật đích thực bán được không phải là nhiều nếu không muốn nói là... ế. Thực tế mà nhiều người đều biết đó là, người yêu tranh thì không có tiền để mua, người có tiền để mua lại không mặn mà với tranh hoặc không có khả năng thẩm mỹ mà chỉ chọn những bức phong cảnh bình thường, nhái lại với giá rẻ để thưởng thức...

Giải pháp cho tranh Việt?

Có nhiều nguyên nhân khiến thị trường tranh xứ ta vẫn mãi “giậm chân tại chỗ”: tranh Việt Nam không còn sự tươi mới so với thời kỳ đầu đổi mới mở cửa; nạn tranh nhái, tranh sao chép, tranh giả tràn lan… Mặt khác, như một nhà sưu tập tranh nhận xét: “Những hoạt động nhằm giới thiệu tranh Việt ra thế giới vẫn theo kiểu tự phát, phụ thuộc vào các mối quan hệ cá nhân của họa sĩ hoặc gallery chứ chưa được tổ chức bài bản, chưa được giới thiệu, quảng bá một cách dài hơi, có kế hoạch để ngày càng thu hút sự quan tâm của công chúng trong nước đồng thời thâm nhập, chinh phục những thị trường trong khu vực”.

Để giải bài toán về thị trường tranh Việt, nhiều nhà nghiên cứu đã ngồi lại với nhau để thống nhất giải pháp và đưa ra phương cách “luồn” vào thị trường quốc tế. Tuy nhiên, như đã nói ở trên tranh Việt không có giá so với thế giới nên việc đấu giá là không khả quan (ngoài các tranh của các họa sĩ Trường Mỹ thuật Đông Dương).

Một nguyên nhân cũng rất quan trọng nữa là Việt Nam thiếu những người thẩm định, phát hiện tác giả và tác phẩm chuyên nghiệp. Ở nhiều nước, chính những người này phát hiện ra nhiều nghệ sĩ có tài năng nhưng chưa được biết đến và giới thiệu họ với các nhà phê bình mỹ thuật, những người yêu nghệ thuật, với công chúng và dư luận nói chung, từ đó mới dẫn đến thành công về mặt thương mại (bán được tranh).

Họa sĩ Hoàng Đức Toàn cho rằng, để thị trường tranh phá khỏi thế “đóng băng”, trước tiên làm sao phải nâng cao tính mới lạ hấp dẫn cho tác phẩm - điều này phụ thuộc vào tài năng của người nghệ sĩ. Sau đó làm thế nào để các nhà kinh     doanh tác phẩm hội hoạ nâng cao hơn tính chuyên nghiệp trong việc giới thiệu các tác phẩm hội họa tới đông đảo người yêu tranh trong nước cũng như phải tổ chức, có những kế hoạch dài hơi mang tính chiến lược với mục tiêu cụ thể ra thị trường khu vực và thế giới.

Tuy nhiên để làm được điều đó không phải đơn giản. Nhà phê bình Phan Cẩm Thượng cho biết, giải pháp cho tranh Việt vẫn chưa đủ “nhiệt” để phá thế bí hiện nay nên các họa sĩ phải biết tự lực để “bơi” khi thị trường tranh chưa thoát khỏi thử thách.        



Việt Báo (Theo SK&ĐS)

Nhận xét tin “Ta phá ta” trong thị trường tranh

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Ta phá ta” trong thị trường tranh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ta pha ta trong thi truong tranh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Ta phá ta” trong thị trường tranh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Chuyên Đề của chuyên mục Văn Hóa.

"I find we" in the art market
Vietnam, Phan Cam Thuong, Vietnamese paintings, critics, collectors, no price, not sold, market, artists, works, technology Arts, referrals, not, people, break

Vietnamese Painting is a local art market in place, not at work after being criticized or being turned into "oversized missed the girl." Many real art can not be sold or be drowned price ....





  • Su kien quoc te noi bat Tu 207 den 267
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 20/7 đến 26/7)

    Liên tiếp các vụ máy bay rơi, bê bối các nhà máy chế biến và cung ứng thịt của Trung Quốc bán thịt quá hạn cho McDonald và KFC, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU lần thứ 20 nhấn mạnh đảm bảo hòa bình trên Biển Đông là những tin tức được nhắc đến nhiều nhất trong tuần qua

  • Ban tin suc khoe tuan tu 20267
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 20-26/7)

    BV Bạch Mai: Người nhà 'cướp' bệnh nhân, hành hung bác sĩ; Nhân viên viện dưỡng lão cắt trộm tinh hoàn 4 "làm thuốc"; Điểm mặt đồ ăn, thức uống tưởng lành hóa độc hại; Những sự thật 'kinh hoàng' về bàn chải đánh răng của bạn; Phương pháp tránh thai "kỳ lạ" nhất thời hiện đại; Thủ dâm thế nào để không hại sức khỏe?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2007 2607
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/07 – 26/07)

    Showbiz Việt tuần qua khá "sôi nổi" với sự xuất hiện dồn dập của những scandal: Cựu siêu mẫu Dương Yến Ngọc tố ca sĩ Pha Lê cướp chồng, Tăng Thanh Hà bị ném đá khi làm giám khảo Master Chef, "Chàng trai hiền lành nhất showbiz" YaSuy bị tố phụ tình và có con rơi, Sự ra đi đột ngột của hot vlogger Toàn Shinoda, Nghi án các mỹ nhân Diễm Hương, Maya, Lương Bích Hữu đang mang bầu. Ngoài ra thông tin về các sao ngoại như: Á hậu Hồng Kông, mỹ nam phim Bao Thanh Thiên, Ca sĩ Adam Levine cũng được khán giả rất quan tâm.

  • Nghin le chuyen tuan qua 207 267
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (20/7 - 26/7)

    Nước cờ sau giàn khoan TQ: Việt Nam cần làm gì?; CSGT Hàng Xanh và những vụ "tai tiếng" nhất Sài Gòn; hay trà xanh C2 và những cú phốt khiến người tiêu dùng phát hãi .... là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (20/7 - 26/7).

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2007 2607
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (20/07 – 26/07)

    Lời khai chấn động của vợ Bí thư xã đốt xác phi tang; Mẹ nhẫn tâm sát hại con trai 8 tuổi để trả thù chồng?........là những tin đáng chú ý trong tuần.