Thứ hai, 07 Tháng ba 2011, 21:24 GMT+7

“Ta phá ta” trong thị trường tranh

Tranh Việt vẫn chưa có một thị trường tranh nội địa đúng nghĩa, không ít tác phẩm sau khi được hoặc bị phê bình lại biến thành “cô gái quá lứa nhỡ thì”. Nhiều tranh nghệ thuật đích thực không bán được hoặc bị dìm giá...

Hội họa Việt Nam luôn đứng ở “thế yếu” so với quốc tế cả về sáng tác lẫn lý luận. Đó là lý do tại sao tranh Việt không có giá trên thị trường quốc tế và bị “đo ván” trong các cuộc đấu giá. Tuy nhiên, thị trường tranh Việt bị đóng “băng” trong một thời gian dài và cho đến nay vẫn chưa thoát khỏi khủng hoảng không hẳn thuộc về các nhà sáng tác hay lý luận mà một phần thuộc về nhận thức thẩm mỹ và điều kiện kinh tế.

Ta phá ta...

Thuật ngữ “Ta phá ta” đã xuất hiện rất lâu trong giới phê bình mỹ thuật Việt Nam. Có thể lý giải bằng một số phân tích sau:

Việt Nam vẫn chưa có một thị trường tranh nội địa đúng nghĩa mà dường như đều phải dựa vào tiềm lực và sự thẩm định của các nhà buôn nước ngoài. Các nhà sưu tập trong nước thì quá nhỏ lẻ nên không thể là chỗ dựa cho các họa sĩ. Bản thân các họa sĩ lại đôi khi công kích nhau trên các diễn đàn hoặc trong các cuộc “trà dư tửu hậu” khiến công chúng không khỏi mơ hồ về giá trị và chất liệu tranh nội địa. Người viết bài này cũng từng chứng kiến một hoạt cảnh buồn, đó là khi một nhà buôn nước ngoài sau khi thăm triển lãm hội họa và muốn mua tranh của họa sĩ A nhưng họa sĩ B lại lôi kéo và công kích tranh của đồng nghiệp để khách mua tranh của mình. Ông khách tuy là chuyên gia thẩm định tranh nhưng sau khi nghe những lời phê bình nước đôi thì tỏ ra băn khoăn về dòng tranh Việt và quyết định: Không mua tranh Việt Nam vì sợ bị... nhái.

Các phương tiện truyền thông đại chúng mở các chuyên đề giới thiệu tranh Việt rất rầm rộ, ý nghĩa. Nhưng các nhà chuyên môn đều cho rằng, số nhiều các bài viết đều bị sai lệch về thông tin và thuật ngữ chuyên ngành làm lộ rõ những thiếu hụt về hiểu biết của các nhà truyền thông đối với hội họa. “Những tác phẩm kinh điển thì chỉ được giới thiệu hời hợt, còn những tác phẩm không có giá trị thì được “nâng lên trời” – Nhà phê bình Phan Cẩm Thượng nhận xét.

Bản thân các nhà phê bình đôi khi không biết đâu mà lần sau hàng loạt các bài viết của đồng nghiệp về một tác phẩm hay một triển lãm. Nhà phê bình A nói một kiểu, nhà nghiên cứu B nói một phách, người khen kẻ chê... khiến cho tác phẩm được và bị phê bình biến thành “cô gái quá lứa nhỡ thì” và xếp kho cho bụi bám ?!

Tuy nhiên không nên đổ lỗi cho các nhà phê bình vì bản thân các họa sĩ cũng không khỏi lắt léo. Khi thì giới thiệu vẽ theo trường phái này, lúc lại chất liệu kia, ra giá không thống nhất, thậm chí theo “trường phái hai giá – Ta và Tây”, cho Ta giá rẻ, cho Tây giá đắt khiến cho hội họa vô tình biến thành nơi để mặc cả, cò kè – điều cấm kỵ nhất trong Tâm họa.  
Ta pha ta trong thi truong tranh
“Chim Phượng hoàng” của Phan Cẩm Thượng.

Không có “phao bơi”

Chính những nguyên nhân nêu trên đã “đóng băng” thị trường tranh Việt Nam nên nhiều nhà sáng tác thậm chí không đủ tiền mua toan, màu để thể hiện những tác phẩm mới. Chiếc “phao” bơi của họ là tiền đã bị “xì hơi” và hậu quả mà các họa sĩ phải chịu là “chết đuối” giữa những ý tưởng sáng tạo mà không đủ tiềm lực để thực hiện.

Không chỉ các nhà sáng tác mới lâm vào cảnh bi đát như vậy, nhiều phòng  tranh đã phải đóng cửa hoặc sống “lay lắt” với việc bán tranh trang trí nội thất cho người Việt hay những bức tranh dăm bảy trăm đôla cho du khách yêu thích nghệ thuật về làm kỷ niệm.

Ở các gallery Hà Nội thường có hai loại tranh - tranh dành cho nhà sưu tập, là những tranh vẽ nghệ thuật và tranh décor, dùng để trang trí nhà cửa, văn phòng, khách sạn… đơn thuần. “Hiện nay, hầu hết các phòng tranh mà tôi được biết nếu không đi theo khuynh hướng thị trường thì sẽ thất bại thảm hại” - Họa sĩ Đỗ Lực cho hay. “Phần lớn những họa sĩ thành đạt trong việc bán tranh đều là những họa sĩ vẽ theo nhu cầu thị trường. Đó là những bức tranh mà mọi người nhìn đều hiểu với màu sắc tươi sáng, sạch sẽ và đường nét thị giác bắt mắt phù hợp với nội thất hiện đại”.

Giá thành của loại tranh này thường chỉ dao động trong khoảng một trăm đến vài trăm đôla. Còn tranh nghệ thuật thì lâm vào cảnh sống vô cùng “chật vật” như một hoạ sĩ trẻ than thở: “Thời điểm này, việc bán một bức tranh với giá trên 1000 USD (dù giá trị thật của nó phải hơn thế) cũng đã là rất khó”. Hoạ sĩ Nguyễn Anh Tuấn ngao ngán cho biết: “Vài năm nay, hoạ sĩ chúng tôi mỗi lần bán được một bức tranh là như người sắp chết đuối vớ được cái phao. Có phao lại có thêm sức để bơi tiếp…”.

Tuy nhiên, số tranh nghệ thuật đích thực bán được không phải là nhiều nếu không muốn nói là... ế. Thực tế mà nhiều người đều biết đó là, người yêu tranh thì không có tiền để mua, người có tiền để mua lại không mặn mà với tranh hoặc không có khả năng thẩm mỹ mà chỉ chọn những bức phong cảnh bình thường, nhái lại với giá rẻ để thưởng thức...

Giải pháp cho tranh Việt?

Có nhiều nguyên nhân khiến thị trường tranh xứ ta vẫn mãi “giậm chân tại chỗ”: tranh Việt Nam không còn sự tươi mới so với thời kỳ đầu đổi mới mở cửa; nạn tranh nhái, tranh sao chép, tranh giả tràn lan… Mặt khác, như một nhà sưu tập tranh nhận xét: “Những hoạt động nhằm giới thiệu tranh Việt ra thế giới vẫn theo kiểu tự phát, phụ thuộc vào các mối quan hệ cá nhân của họa sĩ hoặc gallery chứ chưa được tổ chức bài bản, chưa được giới thiệu, quảng bá một cách dài hơi, có kế hoạch để ngày càng thu hút sự quan tâm của công chúng trong nước đồng thời thâm nhập, chinh phục những thị trường trong khu vực”.

Để giải bài toán về thị trường tranh Việt, nhiều nhà nghiên cứu đã ngồi lại với nhau để thống nhất giải pháp và đưa ra phương cách “luồn” vào thị trường quốc tế. Tuy nhiên, như đã nói ở trên tranh Việt không có giá so với thế giới nên việc đấu giá là không khả quan (ngoài các tranh của các họa sĩ Trường Mỹ thuật Đông Dương).

Một nguyên nhân cũng rất quan trọng nữa là Việt Nam thiếu những người thẩm định, phát hiện tác giả và tác phẩm chuyên nghiệp. Ở nhiều nước, chính những người này phát hiện ra nhiều nghệ sĩ có tài năng nhưng chưa được biết đến và giới thiệu họ với các nhà phê bình mỹ thuật, những người yêu nghệ thuật, với công chúng và dư luận nói chung, từ đó mới dẫn đến thành công về mặt thương mại (bán được tranh).

Họa sĩ Hoàng Đức Toàn cho rằng, để thị trường tranh phá khỏi thế “đóng băng”, trước tiên làm sao phải nâng cao tính mới lạ hấp dẫn cho tác phẩm - điều này phụ thuộc vào tài năng của người nghệ sĩ. Sau đó làm thế nào để các nhà kinh     doanh tác phẩm hội hoạ nâng cao hơn tính chuyên nghiệp trong việc giới thiệu các tác phẩm hội họa tới đông đảo người yêu tranh trong nước cũng như phải tổ chức, có những kế hoạch dài hơi mang tính chiến lược với mục tiêu cụ thể ra thị trường khu vực và thế giới.

Tuy nhiên để làm được điều đó không phải đơn giản. Nhà phê bình Phan Cẩm Thượng cho biết, giải pháp cho tranh Việt vẫn chưa đủ “nhiệt” để phá thế bí hiện nay nên các họa sĩ phải biết tự lực để “bơi” khi thị trường tranh chưa thoát khỏi thử thách.        



Việt Báo (Theo SK&ĐS)

Nhận xét tin “Ta phá ta” trong thị trường tranh

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết “Ta phá ta” trong thị trường tranh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ta pha ta trong thi truong tranh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc “Ta phá ta” trong thị trường tranh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Chuyên Đề của chuyên mục Văn Hóa.

"I find we" in the art market
Vietnam, Phan Cam Thuong, Vietnamese paintings, critics, collectors, no price, not sold, market, artists, works, technology Arts, referrals, not, people, break

Vietnamese Painting is a local art market in place, not at work after being criticized or being turned into "oversized missed the girl." Many real art can not be sold or be drowned price ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Thoi su 24h2610 Haivlcom bi rut giay phep vinh vien
    Thời sự 24h(26/10): Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn

    Tình hình chữa bệnh của ông Bá Thanh khả quan; Thực hư khối vàng 300 tỷ trấn yểm mộ nhà đại gia; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn"; Tai nạn giao thông, thai nhi văng khỏi bụng mẹ...

  • Thoi su 24h2510 Mien nhiem Chu tich Ocean Bank
    Thời sự 24h(25/10): Miễn nhiệm Chủ tịch Ocean Bank

    Nguyễn Văn Hải được xuất cảnh đi Mỹ vì lý do nhân đạo’; Ông Hà Văn Thắm mất chức chủ tịch Ocean Bank; Bất chấp lệnh cấm, Formosa vẫn tự ý xây miếu thờ; Rúng động mẫu nude Việt tố nhiếp ảnh gia sàm sỡ; Kẻ ném xác chị Huyền mơ thấy 2 con nạn nhân; Hà Nội: Xe chở tiền đâm chết người qua đường...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 24/10.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.