Phim truyện quá tô vẽ cho vương triều nhà Thanh

Cảnh trong phim Khang hy vi hành

Những năm gần đây, hàng loạt phim truyện về các vương triều nhà Thanh đã được chiếu rộng rãi ở Trung Quốc. Truyền hình Việt Nam cũng giới thiệu nhiều phim trong số đó. Tuy nhiên, theo giới nghiên cứu Trung Quốc, các phim đó đều xa rời thực tế, đi theo khuynh hướng "mỹ hóa", tô vẽ cho các hoàng đế, vương triều.

Trong bài "Ba câu hỏi về phim truyền hình lịch sử hoàng cung nhà Thanh" đăng trên tạp chí "Nghệ thuật điện ảnh - truyền hình" (Trung Quốc), tác giả Dương Vĩ viết: Những năm gần đây, những bộ phim truyền hình đồ sộ về triều Thanh liên tục được chiếu trên màn hình; có thể nói hoàng bào, bím tóc phấp phới trên Đài truyền hình Trung ương và truyền hình các tỉnh; "Hoàng thượng vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế" hô dập bên tai: Thuận Trị, Khang Hy, Ung Chính, Càn Long... phim nọ chưa dứt, phim kia đã lên hình; trong ánh gươm khua sáng loáng và kế mưu lừa lọc, tựa hồ những đế vương của hoàng thất Nỗ Nhĩ Cáp Xích đã coi xã tắc giang sơn là trên hết, đã yêu dân như con, làm cho người xem, nhất là người xem trẻ tuổi, không hiểu rõ lịch sử, cứ nửa tỉnh nửa mê, quên bẵng những khổ đau trong lịch sử như chàng AQ vậy"".

Tác giả viết tiếp: ""Nghĩ lại năm xưa, khi vó ngựa của đội quân thiết kỵ của bọn quý tộc Mãn Châu đem theo binh lửa đến, dân chúng lầm than, Dương Châu bị tàn sát, đốt phá thảm thê; dân Phúc Kiến, Lưỡng Quảng tháo chạy ra biển "thành quách tan hoang, nhà cửa cháy trụi, già trẻ xác chết đầy sông, trai tráng lưu ly tứ phương"; cưỡng bức cạo trọc đầu, giết người như ngóe, hai thành phố Giang Âm, Gia Định máu chảy thành sông. Những vụ án văn chương thê thảm, chỉ tính ba triều Khang Hy, Ung Chính, Càn Long được ghi chép trong sử sách đã lên tới 80 vụ, những nghĩa sĩ chống Thanh hoặc người bị tình nghi chống Thanh dù có hành động hay không đã bị chu di nhiều đời, nhiều họ, lưu đày xung quân, bêu đầu thị chúng, đào mộ hủy xác...

Hoàng đế Ung Chính dùng vũ lực đoạt ngôi báu bước lên vũ đài chính trị, hoành hành bạo ngược, lạm sát kẻ vô tội, song dưới ngòi bút của các nhà biên kịch, đạo diễn phim lịch sử triều Thanh, được "mỹ hóa" tô hồng là một người anh hùng có hùng tài đại lược, một lòng nghĩ đến con dân trong thiên hạ, không lo sợ đến sự nguyền rủa sau lưng.

Vua Càn Long sáu lần tuần du Giang Nam, du sơn ngoạn thủy, tùy hứng phô trương lãng phí, ham mê nữ sắc, tham châu báu bạc vàng, tiệc tùng yến ẩm, đến nơi nào cũng bóp nặn thương gia cung đốn, bóp nặn của dân, ép con gái nhà lành, tiêu hao tài sản sức lực của dân chúng, thì trong con mắt của các nhà biên kịch, đạo diễn, Càn Long lại là một tài tử phong lưu được dân yêu mến, một thiên tử hết lòng yêu dân.

Bất kể "Vương triều Khang Hy", "Chuyện Khang Hy vi hành" hay là "Vương triều Ung Chính", "Khoa lương thiên hạ", "Kỷ Hiểu Lam, đanh thép", "Tể tướng Lưu Gù", các hoàng đế đều là những minh quân thánh chủ chăm lo đến nỗi khổ của dân!

Chúng ta bất giác phải hỏi: Tại vì sao mà những nhà biên kịch, đạo diễn của những bộ phim đồ sộ về triều Thanh đua nhau xuất hiện ấy lại che giấu tội ác, tô hồng lương thiện, thương vay khóc mướn cho các quân chủ phong kiến hăng hái như vậy, xúc động như vậy, say mê đến thế?

Mâu thuẫn xã hội gay gắt, áp bức chính trị tàn khốc, đấu tranh giai cấp quyết liệt bị họ miêu tả mờ nhạt, coi như không có. Trong khung cảnh như thế, người xem (chủ yếu người xem trẻ tuổi ít từng trải, bao gồm cả học sinh tiểu học, trung học) sẽ thiếu tự chủ mà ngưỡng mộ những văn trị, võ công làm lóa mắt mọi người của các hoàng đế Đại Thanh, chiêm ngưỡng cảnh thái bình thịnh trị thực sự không tồn tại do các quan thanh liêm, các hoàng đế tốt xây dựng nên.

Tóm lại, những bộ phim lịch sử triều Thanh trước mắt đã phản ánh một loạt khuynh hướng tư tưởng suy nghĩ thiếu lý tính, lấy cảm tính thay thế lý trí, lấy nhân trị làm mờ nhạt pháp trị, lấy đấu tranh cung đình thay thế đấu tranh giai cấp. Kiểu "tham khảo lịch sử" như vậy có thể khích lệ chúng ta theo kịp thời đại không, mở mang tiến thủ không?..."".

Trong các phần tiếp theo của bài viết, tác giả Dương Vĩ còn phân tích, phê phán những điểm sai lệch của các bộ phim dưới các đề mục: Làm đẹp sống sượng, đầy rẫy yêu khí tà ma; tà khí dâng cao; dung tục phi lý; nửa dơi nửa chuột; lẫn lộn trắng đen và trong phần cuối cùng "Tác phẩm văn nghệ liệu có thể sửa đổi lịch sử không?" Tác giả đã dẫn nhiều thí dụ cụ thể so sánh và kiến nghị các nhà làm phim cần tôn trọng lịch sử, không thể "ôn cố tri tân" một cách máy móc, nông cạn, hời hợt.

(Theo QĐND)