Thứ sáu, 10 Tháng mười hai 2004, 16:20 GMT+7

Phim tài liệu truyền hình: Thế mạnh và điểm yếu

Phim tai lieu truyen hinh The manh va diem yeu
Nhóm làm phim "Dư địa chí" của THVN tại Cà Mau
Thời cơ chế thị trường, phim tài liệu nhựa gặp nhiều khó khăn không chỉ vì kinh phí mà còn cả việc phổ biến. Sự phát triển nhanh chóng của Truyền hình đã cho phép Đài Truyền hình VN và các đài địa phương phát triển thể loại phim tài liệu truyền hình.

"Gánh nhiệm vụ" của phim tài liệu nhựa

Phim tài liệu là thế mạnh của điện ảnh và truyền hình VN một thời đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc không chỉ đối với đông đảo công chúng trong nước mà còn nhận được sự quan tâm đặc biệt của thế giới.

Lịch sử điện ảnh nước nhà đã ghi nhận nhiều phim tài liệu nhựa có giá trị lớn, khẳng định tên tuổi nhiều nhà làm phim - từ Bùi Đình Hạc, Phan Trọng Quỳ, Nguyễn Khánh Dư, Nguyễn Xã Hội... đến Lê Mạnh Thích, Lò Minh, Trần Văn Thuỷ, Đào Trọng Khánh, Sĩ Chung...

Không nên lấy tiêu chí của phim tài liệu nhựa để so sánh với thể loại tài liệu truyền hình vì tính báo chí của phim tài liệu truyền hình và những điều kiện, kinh phí rất khác nhau. Song do truyền hình có nhiều phim phóng sự ngắn, phóng sự điều tra, có nhiều chuyên mục lẫn lộn với thể loại tài liệu; thậm chí có những phim hoàn toàn mang tính tường thuật, kể lể cũng được coi là phim tài liệu, nhất là các chương trình do các đài địa phương thực hiện, chất lượng yếu nhưng vẫn được "chiếu cố" phát sóng, nên người xem chưa phân biệt rạch ròi đặc điểm các chương trình phát sóng.

Cần phải thừa nhận rằng hơn mười năm qua, cùng với thể loại phóng sự, phóng sự ngắn, mảng phim tài liệu truyền hình của cả VTV1, VTV3 và các chuyên mục Văn hoá - Văn nghệ, Quân đội, Công an, Thanh niên... đã có những tiến bộ rất đáng mừng cả về nội dung và cách thể hiện. Chất văn học, chất điện ảnh đã được quan tâm nhiều hơn.

Đặc biệt, sức sống trong các phim tài liệu truyền hình luôn tạo nên sức hấp dẫn người xem cho dù giờ phát sóng của chuyên mục phim tài liệu ở VTV1 hàng tuần thường trùng với giờ phát phim truyện của VTV3 (20 giờ 30 chủ nhật). Những năm trước đây đã từng có: Điểm hẹn Củ Chi, Nói lời giữ lấy lời, Những trăn trở từ Hạ Long, Cung đàn mùa xuân, Hoa xương rồng trên cát, Mặn hơn muối... là những phim tài liệu truyền hình được cả nước quan tâm, những đề tài mà phim tài liệu nhựa cũng theo đuổi nhưng không thực hiện được vì thiếu kinh phí và điều kiện bám đề tài.

Với thời lượng phát sóng mỗi năm gần 200 phim tài liệu ở tất cả các kênh, bị chi phối bởi thời gian, kinh phí hạn hẹp, đội ngũ những người làm phim tài liệu truyền hình còn non trẻ đã biết bám sát cuộc sống, bám sát những sự kiện quan trọng của đất nước để khai thác triệt để tính chiến đấu của thể loại, lấy sự chân thực bù lại cho sự thiếu hụt trong "mảng miếng" nghề nghiệp.

Tay nghề cần nâng cao

Sức sống của phim tài liệu truyền hình rất mãnh liệt. Nhưng nếu như việc làm phim được đầu tư lớn, hiệu quả còn cao hơn nhiều. Đó không hẳn chỉ là thiếu kinh phí, thời gian, thiết bị mà còn cả quy trình và ý thức của người làm phim. Khâu kịch bản phim tài liệu truyền hình thường chỉ ở dạng đề cương - chủ yếu là ý đồ, là một cấu tứ. Lời bình nhiều phim vẫn thiếu chất văn học, nặng về minh hoạ theo hình ảnh, diễn giải sự việc, thiếu sức khái quát, gợi mở cho người xem. Việc dựng phim vẫn còn vội vã, thậm chí có những chi tiết thiếu hình, không quay bổ sung được, thiếu những khoảng lặng cần thiết để người xem cùng suy ngẫm, cùng tư duy...

Sau 50 năm ta vẫn thiếu một phim tài liệu về Việt Nam trên đường thắng lợi hôm nay cùng với Điện Biên hôm nay đúng tầm thời đại. Năm 2005 có rất nhiều ngày kỷ niệm lớn của dân tộc, chắc chắn sẽ có những phim tài liệu truyền hình đồ sộ, công phu. Bên cạnh việc đầu tư lớn cho mảng phim này, Đài Truyền hình VN nên có sự "đặt hàng" với Hãng phim tài liệu Trung ương và dành thời lượng cho phim tài liệu nhựa phát sóng nhiều hơn nữa, nhất là chương trình "Điện ảnh chiều thứ bảy" cũng rất cần phổ biến phim tài liệu nhựa để đông đảo công chúng được thưởng thức.

Cũng cần mở rộng việc "đặt hàng" các nhà văn, các nhà biên kịch nổi tiếng viết kịch bản, viết lời bình cho phim tài liệu truyền hình để mảng phim này đa dạng, phong phú hơn cả về nội dung và hình thức thể hiện. Phim tài liệu truyền hình cũng rất cần được phát lại nhiều hơn ở tất cả các kênh vì thực tế có rất nhiều phim tài liệu thực hiện kỳ công và được đông đảo công chúng quan tâm.

Hy vọng Liên hoan Phim truyền hình đầu xuân 2005 tổ chức tại Hạ Long sẽ có thêm nhiều phim tài liệu, phim phóng sự truyền hình giàu sức sống và hấp dẫn người xem.

Theo Lao Động

+ Bộ phim tài liệu truyền hình dài nhất VN


Nhận xét tin Phim tài liệu truyền hình: Thế mạnh và điểm yếu

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phim tài liệu truyền hình: Thế mạnh và điểm yếu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phim tai lieu truyen hinh The manh va diem yeu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phim tài liệu truyền hình: Thế mạnh và điểm yếu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Sân Khấu Điện Ảnh của chuyên mục Văn Hóa.

TV Documentary: Strengths and weaknesses
VN television, the proliferation , rapid development, documentaries, local radio, film categories, budget, strengths, weaknesses, reportage, filmmaking, cinematography, time, plastic

The market mechanism, film plastic materials difficult not only for funding but also the dissemination. The rapid development of television has allowed television stations and local stations VN development category TV documentary ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.