Thứ sáu, 10 Tháng mười hai 2004, 16:20 GMT+7

Phim tài liệu truyền hình: Thế mạnh và điểm yếu

Phim tai lieu truyen hinh The manh va diem yeu
Nhóm làm phim "Dư địa chí" của THVN tại Cà Mau
Thời cơ chế thị trường, phim tài liệu nhựa gặp nhiều khó khăn không chỉ vì kinh phí mà còn cả việc phổ biến. Sự phát triển nhanh chóng của Truyền hình đã cho phép Đài Truyền hình VN và các đài địa phương phát triển thể loại phim tài liệu truyền hình.

"Gánh nhiệm vụ" của phim tài liệu nhựa

Phim tài liệu là thế mạnh của điện ảnh và truyền hình VN một thời đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc không chỉ đối với đông đảo công chúng trong nước mà còn nhận được sự quan tâm đặc biệt của thế giới.

Lịch sử điện ảnh nước nhà đã ghi nhận nhiều phim tài liệu nhựa có giá trị lớn, khẳng định tên tuổi nhiều nhà làm phim - từ Bùi Đình Hạc, Phan Trọng Quỳ, Nguyễn Khánh Dư, Nguyễn Xã Hội... đến Lê Mạnh Thích, Lò Minh, Trần Văn Thuỷ, Đào Trọng Khánh, Sĩ Chung...

Không nên lấy tiêu chí của phim tài liệu nhựa để so sánh với thể loại tài liệu truyền hình vì tính báo chí của phim tài liệu truyền hình và những điều kiện, kinh phí rất khác nhau. Song do truyền hình có nhiều phim phóng sự ngắn, phóng sự điều tra, có nhiều chuyên mục lẫn lộn với thể loại tài liệu; thậm chí có những phim hoàn toàn mang tính tường thuật, kể lể cũng được coi là phim tài liệu, nhất là các chương trình do các đài địa phương thực hiện, chất lượng yếu nhưng vẫn được "chiếu cố" phát sóng, nên người xem chưa phân biệt rạch ròi đặc điểm các chương trình phát sóng.

Cần phải thừa nhận rằng hơn mười năm qua, cùng với thể loại phóng sự, phóng sự ngắn, mảng phim tài liệu truyền hình của cả VTV1, VTV3 và các chuyên mục Văn hoá - Văn nghệ, Quân đội, Công an, Thanh niên... đã có những tiến bộ rất đáng mừng cả về nội dung và cách thể hiện. Chất văn học, chất điện ảnh đã được quan tâm nhiều hơn.

Đặc biệt, sức sống trong các phim tài liệu truyền hình luôn tạo nên sức hấp dẫn người xem cho dù giờ phát sóng của chuyên mục phim tài liệu ở VTV1 hàng tuần thường trùng với giờ phát phim truyện của VTV3 (20 giờ 30 chủ nhật). Những năm trước đây đã từng có: Điểm hẹn Củ Chi, Nói lời giữ lấy lời, Những trăn trở từ Hạ Long, Cung đàn mùa xuân, Hoa xương rồng trên cát, Mặn hơn muối... là những phim tài liệu truyền hình được cả nước quan tâm, những đề tài mà phim tài liệu nhựa cũng theo đuổi nhưng không thực hiện được vì thiếu kinh phí và điều kiện bám đề tài.

Với thời lượng phát sóng mỗi năm gần 200 phim tài liệu ở tất cả các kênh, bị chi phối bởi thời gian, kinh phí hạn hẹp, đội ngũ những người làm phim tài liệu truyền hình còn non trẻ đã biết bám sát cuộc sống, bám sát những sự kiện quan trọng của đất nước để khai thác triệt để tính chiến đấu của thể loại, lấy sự chân thực bù lại cho sự thiếu hụt trong "mảng miếng" nghề nghiệp.

Tay nghề cần nâng cao

Sức sống của phim tài liệu truyền hình rất mãnh liệt. Nhưng nếu như việc làm phim được đầu tư lớn, hiệu quả còn cao hơn nhiều. Đó không hẳn chỉ là thiếu kinh phí, thời gian, thiết bị mà còn cả quy trình và ý thức của người làm phim. Khâu kịch bản phim tài liệu truyền hình thường chỉ ở dạng đề cương - chủ yếu là ý đồ, là một cấu tứ. Lời bình nhiều phim vẫn thiếu chất văn học, nặng về minh hoạ theo hình ảnh, diễn giải sự việc, thiếu sức khái quát, gợi mở cho người xem. Việc dựng phim vẫn còn vội vã, thậm chí có những chi tiết thiếu hình, không quay bổ sung được, thiếu những khoảng lặng cần thiết để người xem cùng suy ngẫm, cùng tư duy...

Sau 50 năm ta vẫn thiếu một phim tài liệu về Việt Nam trên đường thắng lợi hôm nay cùng với Điện Biên hôm nay đúng tầm thời đại. Năm 2005 có rất nhiều ngày kỷ niệm lớn của dân tộc, chắc chắn sẽ có những phim tài liệu truyền hình đồ sộ, công phu. Bên cạnh việc đầu tư lớn cho mảng phim này, Đài Truyền hình VN nên có sự "đặt hàng" với Hãng phim tài liệu Trung ương và dành thời lượng cho phim tài liệu nhựa phát sóng nhiều hơn nữa, nhất là chương trình "Điện ảnh chiều thứ bảy" cũng rất cần phổ biến phim tài liệu nhựa để đông đảo công chúng được thưởng thức.

Cũng cần mở rộng việc "đặt hàng" các nhà văn, các nhà biên kịch nổi tiếng viết kịch bản, viết lời bình cho phim tài liệu truyền hình để mảng phim này đa dạng, phong phú hơn cả về nội dung và hình thức thể hiện. Phim tài liệu truyền hình cũng rất cần được phát lại nhiều hơn ở tất cả các kênh vì thực tế có rất nhiều phim tài liệu thực hiện kỳ công và được đông đảo công chúng quan tâm.

Hy vọng Liên hoan Phim truyền hình đầu xuân 2005 tổ chức tại Hạ Long sẽ có thêm nhiều phim tài liệu, phim phóng sự truyền hình giàu sức sống và hấp dẫn người xem.

Theo Lao Động

+ Bộ phim tài liệu truyền hình dài nhất VN


Nhận xét tin Phim tài liệu truyền hình: Thế mạnh và điểm yếu

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phim tài liệu truyền hình: Thế mạnh và điểm yếu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phim tai lieu truyen hinh The manh va diem yeu ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phim tài liệu truyền hình: Thế mạnh và điểm yếu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Sân Khấu Điện Ảnh của chuyên mục Văn Hóa.

TV Documentary: Strengths and weaknesses
VN television, the proliferation , rapid development, documentaries, local radio, film categories, budget, strengths, weaknesses, reportage, filmmaking, cinematography, time, plastic

The market mechanism, film plastic materials difficult not only for funding but also the dissemination. The rapid development of television has allowed television stations and local stations VN development category TV documentary ..





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.