Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Phat hien di tich kien truc thoi Tran o Ha Giang
Di vật tìm thấy ở di tích Nậm Dầu.

Mới đây, trong đợt kiểm tra khảo cổ học ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang, các cán bộ chuyên môn ở Viện Khảo cổ học Việt Nam và Bảo tàng tỉnh Hà Giang đã phát hiện một di tích khảo cổ học quan trọng. Đó là dấu tích một ngôi chùa cổ thuộc địa phận thôn Ngọc Thanh, xã Ngọc Linh.

Di tích phân bố trên gần đỉnh quả núi Nậm Dầu, nằm cách trung tâm thôn Ngọc Thanh khoảng 1km về phía tây, bên dòng sông Lô uốn lượn, tạo nên bức tranh thiên nhiên thật thơ mộng. Hiện tại có một ngôi đền mới được dựng cách nay không lâu, nằm trong khuôn viên của di tích. Khảo sát trên bề mặt, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một số vật liệu xây dựng cổ như mảnh gạch, ngói, chân tảng đá không còn nằm nguyên vị trí ban đầu và phần lớn đã bị vỡ. Trong hố đào thám sát nhỏ, các nhà khảo cổ đã tìm thấy hàng trăm di vật gốm đất nung nằm chồng chéo lên nhau ở độ sâu từ 20cm đến 55cm so với bề mặt. Chúng là những vật liệu dùng trong xây dựng đình chùa, nhà cửa.

Chiếm số lượng nhiều nhất trong số những di vật trên là những viên ngói mũi hài (còn gọi là ngói mũi sen). Đây là loại ngói được chế từ loại đất tốt, độ nung cao và thường có màu đỏ sẫm. Bản ngói có hình khối chữ nhật dẹt, phần đầu mũi khum cong và vuốt dày nhọn lên ở phần chính giữa trục dọc viên ngói. Đối diện với mũi nhọn là phần đuôi ngói phía dưới có mấu hình chữ nhật nằm ngang để lợp. Phần lớn số ngói này trên bề mặt được trang trí bằng 2 đường kẻ chạy song song với đường riềm ngói, tạo cảm giác nhẹ nhõm, bay bổng. Đây là loại ngói mang những đặc trưng kỹ thuật chế tác, kỹ thuật trang trí của ngói thời Trần. Ngoài ra, người ta còn tìm thấy một số viên ngói bò dùng để lợp nóc, hoặc một số mảnh gốm trang trí có hoa văn cách điệu hình hoa lá, xen kẽ những nụ đinh.

Nổi bật hơn cả là những lá đề bằng đất nung. Loại di vật này thường là những bộ phận trang trí trên nóc nhà, được gắn trên lưng ngói bò hoặc đầu ngói ống. Chúng thường có hình lá đề rất cân xứng với mũi lá nhọn, vai xuôi phình to dần rồi lại thu vào, và hơi thót lên ở phần giáp với cuống lá. Phần riềm ngoài lá đề uốn lượn hình sin biểu tượng hình ngọn lửa uốn lượn theo hình chiếc lá đề. Đặc biệt chú ý là, trong lòng lá đề Nậm Dầu được trang trí hình các móc lá ôm lấy hình cây tháp cao tầng Phật giáo (5 tầng). Có thể nói đây là loại di vật thể hiện nghệ thuật điêu khắc rất tuyệt vời, đặc sắc được trang trí trong kiến trúc Phật giáo thời Trần. Ở Hoàng thành Thăng Long thời Lý, đã xuất hiện lá đề có hình tháp ở giữa, hai bên có rồng chầu. Tại khu di tích Ly Cung (Thanh Hóa), các nhà khảo cổ cũng tìm thấy loại lá đề này có niên đại Trần.

Điều thú vị là, tại đây đã tìm thấy hình tượng con rồng được thể hiện qua dạng tượng tròn, hoặc trên phù điêu trang trí, đã phát hiện một đầu rồng to, có hai sừng, có bờm, râu, mào lớn (bị gãy). Phần thân rồng, tuy chỉ tìm thấy một đoạn bị vỡ cũng giúp hình dung được một thân rồng mập, uốn khúc hình “yên ngựa”, đang vận động theo phương nằm ngang. Trên lưng rồng có vây hình ngọn lửa, thân rồng có vẩy. Đây có thể là tượng rồng được gắn nóc mái kiến trúc.

Ở một mảnh gốm có trang trí hình rồng cho thấy thân rồng mập, uốn lượn hình sin, chân rồng có 3 móng, với một túm lông sau khuỷu chân.

Trên một số tiêu bản gốm trang trí có hình tượng hoa lá được chạm nổi nhẹ, uốn cong, mềm mại tạo thành dây rất đẹp mắt. Cũng có mảnh được điêu khắc hình giống con thạch sùng.

Tất cả những di vật trên đều mang những nét đặc trưng của vật liệu kiến trúc thời Trần, thế kỷ XIII-XIV.

Ngoài những di vật bằng đất nung, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một chân tảng đá dùng để kê cột nhà trong hố thám sát. Chân tảng này là một tảng đá to có dáng khối hình học với một bề mặt khá phẳng.

Chưa tìm thấy đồ gốm sứ trong hố đào thăm dò, ngoại trừ một mảnh sành nhỏ. Căn cứ vào khối lượng lớn của vật liệu kiến trúc tìm thấy, bước đầu các nhà nghiên cứu cho rằng đây là dấu tích của một nóc mái kiến trúc cổ đã bị sụp tại chỗ. Căn cứ vào các họa tiết trang trí trên vật liệu xây dựng, đặc biệt là loại lá đề có trang trí tháp nhiều tầng, có nhiều khả năng đây là di tích của một ngôi chùa cổ.

Dựa vào các đặc trưng họa tiết điêu khắc trang trí trên vật liệu kiến trúc tìm thấy, có thể đoán định ngôi chùa này được xây dựng vào thời Trần. Phát hiện này đóng góp lớn vào việc tìm hiểu lịch sử cũng như những giá trị văn hóa của văn minh Đại Việt thời nhà Trần ở vùng núi phía Bắc nước ta.

Đến nay, việc tìm hiểu, nghiên cứu những vấn đề liên quan đến di tích chùa cổ thời Trần vẫn đang được tiến hành. Sở Văn hóa - Thông tin Hà Giang và Bảo tàng tỉnh đã có những kế hoạch tiếp theo, nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử và văn hóa của di tích trên.

TS. Trình Năng Chung - (CAND)

Việt Báo
Comment :Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phat hien di tich kien truc thoi Tran o Ha Giang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa
Detecting the architectural relics in Ha Giang Tran
Ngoc Thanh, early years, Ngoc Linh, Vi Xuyen, Vietnam Archaeology, architectural monuments, architectural materials, Institute of Archaeology, Province Ha Giang, archaeologists, officials, decorations, find, pictures
Most recently, in the archaeological inspection in Vi Xuyen district, Ha Giang, the professional staff at the Vietnam Institute of Archaeology and Ha Giang Provincial Museum has found a relic archaeological importance. It traces an ancient temple belonging to the village ...
  • Thoi su 24h306 Formosa la thu pham gay ca chet
    Thời sự 24h(30/6): Formosa là thủ phạm gây cá chết

    Hà Nội 'cấm xe máy, không cấm mua bán sở hữu'; Tài xế container vi phạm chửi bới, xô ngã CSGT, "đại náo" đường phố; Chính thức kết luận Formosa là thủ phạm gây cá chết ở miền Trung; Cảnh báo tình trạng học sinh 'yêu đương hồn nhiên, phá thai dại dột'; 264 xe công được định giá 1,5 triệu đồng: Sự thật là...; là những tin tức thời sự nổi bật ngày 30/6/2016.

  • Thoi su 24h296 Ly ky chuyen bo xuong to ke giet nguoi
    Thời sự 24h(29/6): Ly kỳ chuyện bộ xương tố kẻ giết người

    Nâng lương, thăng quân hàm 9 quân nhân phi hành đoàn CASA-212; Gái trẻ bị giật túi xách ngã bất tỉnh "suýt chết" trên phố Hà Nội; Sự thật giật mình về xuất xứ của những gói bột màu nhuộm miến; Cô gái xinh như hotgirl bị tố lấy tiền từ thiện mưu lợi cá nhân; Vợ trẻ dùng mũ bảo hiểm “phang” túi bụi vào đầu chồng mặc con khóc thét giữa phố

  • Thoi su 24h286 Nguyen nhan phuot thu Anh thiet mang
    Thời sự 24h(28/6): Nguyên nhân phượt thủ Anh thiệt mạng

    Vụ cháy 4 người chết: Đau đớn dãy quan tài xếp cạnh nhau; Hộp đen máy bay quan trọng thế nào trong việc 'giải phẫu' tai nạn?; Từ 1/8: Trạm thu phí để xe ùn tắc sẽ bị phạt 70 triệu đồng; Shipper khốn đốn vì bị kẻ giả mạo nhân viên cửa hàng lừa mất gần 2 triệu đồng; Gia đình phượt thủ người Anh tử nạn ở Fansipan hé lộ nguyên nhân thiệt mạng

  • Thoi su 24h276 6 diem mo trong vu an o Binh Phuoc
    Thời sự 24h(27/6): 6 điểm mờ trong vụ án ở Bình Phước

    Thảm cảnh chung cư: Nước phun từ thang máy vào phòng ngủ tầng 21; Ngân hàng ưu tiên tuyển người cùng họ sếp: Vi phạm luật lao động?; 'Ngáo đá' có thể dẫn đến hành vi giết người chặt xác; Vợ xinh đẹp mất tích lúc đang tắm: Người yêu cũ bất ngờ lên tiếng; Hé lộ cuộc mua bán củ sâm Ngọc Linh "khủng" quý hiếm hơn 100 tuổi

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.