Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Phat hien di tich kien truc thoi Tran o Ha Giang
Di vật tìm thấy ở di tích Nậm Dầu.

Mới đây, trong đợt kiểm tra khảo cổ học ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang, các cán bộ chuyên môn ở Viện Khảo cổ học Việt Nam và Bảo tàng tỉnh Hà Giang đã phát hiện một di tích khảo cổ học quan trọng. Đó là dấu tích một ngôi chùa cổ thuộc địa phận thôn Ngọc Thanh, xã Ngọc Linh.

Di tích phân bố trên gần đỉnh quả núi Nậm Dầu, nằm cách trung tâm thôn Ngọc Thanh khoảng 1km về phía tây, bên dòng sông Lô uốn lượn, tạo nên bức tranh thiên nhiên thật thơ mộng. Hiện tại có một ngôi đền mới được dựng cách nay không lâu, nằm trong khuôn viên của di tích. Khảo sát trên bề mặt, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một số vật liệu xây dựng cổ như mảnh gạch, ngói, chân tảng đá không còn nằm nguyên vị trí ban đầu và phần lớn đã bị vỡ. Trong hố đào thám sát nhỏ, các nhà khảo cổ đã tìm thấy hàng trăm di vật gốm đất nung nằm chồng chéo lên nhau ở độ sâu từ 20cm đến 55cm so với bề mặt. Chúng là những vật liệu dùng trong xây dựng đình chùa, nhà cửa.

Chiếm số lượng nhiều nhất trong số những di vật trên là những viên ngói mũi hài (còn gọi là ngói mũi sen). Đây là loại ngói được chế từ loại đất tốt, độ nung cao và thường có màu đỏ sẫm. Bản ngói có hình khối chữ nhật dẹt, phần đầu mũi khum cong và vuốt dày nhọn lên ở phần chính giữa trục dọc viên ngói. Đối diện với mũi nhọn là phần đuôi ngói phía dưới có mấu hình chữ nhật nằm ngang để lợp. Phần lớn số ngói này trên bề mặt được trang trí bằng 2 đường kẻ chạy song song với đường riềm ngói, tạo cảm giác nhẹ nhõm, bay bổng. Đây là loại ngói mang những đặc trưng kỹ thuật chế tác, kỹ thuật trang trí của ngói thời Trần. Ngoài ra, người ta còn tìm thấy một số viên ngói bò dùng để lợp nóc, hoặc một số mảnh gốm trang trí có hoa văn cách điệu hình hoa lá, xen kẽ những nụ đinh.

Nổi bật hơn cả là những lá đề bằng đất nung. Loại di vật này thường là những bộ phận trang trí trên nóc nhà, được gắn trên lưng ngói bò hoặc đầu ngói ống. Chúng thường có hình lá đề rất cân xứng với mũi lá nhọn, vai xuôi phình to dần rồi lại thu vào, và hơi thót lên ở phần giáp với cuống lá. Phần riềm ngoài lá đề uốn lượn hình sin biểu tượng hình ngọn lửa uốn lượn theo hình chiếc lá đề. Đặc biệt chú ý là, trong lòng lá đề Nậm Dầu được trang trí hình các móc lá ôm lấy hình cây tháp cao tầng Phật giáo (5 tầng). Có thể nói đây là loại di vật thể hiện nghệ thuật điêu khắc rất tuyệt vời, đặc sắc được trang trí trong kiến trúc Phật giáo thời Trần. Ở Hoàng thành Thăng Long thời Lý, đã xuất hiện lá đề có hình tháp ở giữa, hai bên có rồng chầu. Tại khu di tích Ly Cung (Thanh Hóa), các nhà khảo cổ cũng tìm thấy loại lá đề này có niên đại Trần.

Điều thú vị là, tại đây đã tìm thấy hình tượng con rồng được thể hiện qua dạng tượng tròn, hoặc trên phù điêu trang trí, đã phát hiện một đầu rồng to, có hai sừng, có bờm, râu, mào lớn (bị gãy). Phần thân rồng, tuy chỉ tìm thấy một đoạn bị vỡ cũng giúp hình dung được một thân rồng mập, uốn khúc hình “yên ngựa”, đang vận động theo phương nằm ngang. Trên lưng rồng có vây hình ngọn lửa, thân rồng có vẩy. Đây có thể là tượng rồng được gắn nóc mái kiến trúc.

Ở một mảnh gốm có trang trí hình rồng cho thấy thân rồng mập, uốn lượn hình sin, chân rồng có 3 móng, với một túm lông sau khuỷu chân.

Trên một số tiêu bản gốm trang trí có hình tượng hoa lá được chạm nổi nhẹ, uốn cong, mềm mại tạo thành dây rất đẹp mắt. Cũng có mảnh được điêu khắc hình giống con thạch sùng.

Tất cả những di vật trên đều mang những nét đặc trưng của vật liệu kiến trúc thời Trần, thế kỷ XIII-XIV.

Ngoài những di vật bằng đất nung, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một chân tảng đá dùng để kê cột nhà trong hố thám sát. Chân tảng này là một tảng đá to có dáng khối hình học với một bề mặt khá phẳng.

Chưa tìm thấy đồ gốm sứ trong hố đào thăm dò, ngoại trừ một mảnh sành nhỏ. Căn cứ vào khối lượng lớn của vật liệu kiến trúc tìm thấy, bước đầu các nhà nghiên cứu cho rằng đây là dấu tích của một nóc mái kiến trúc cổ đã bị sụp tại chỗ. Căn cứ vào các họa tiết trang trí trên vật liệu xây dựng, đặc biệt là loại lá đề có trang trí tháp nhiều tầng, có nhiều khả năng đây là di tích của một ngôi chùa cổ.

Dựa vào các đặc trưng họa tiết điêu khắc trang trí trên vật liệu kiến trúc tìm thấy, có thể đoán định ngôi chùa này được xây dựng vào thời Trần. Phát hiện này đóng góp lớn vào việc tìm hiểu lịch sử cũng như những giá trị văn hóa của văn minh Đại Việt thời nhà Trần ở vùng núi phía Bắc nước ta.

Đến nay, việc tìm hiểu, nghiên cứu những vấn đề liên quan đến di tích chùa cổ thời Trần vẫn đang được tiến hành. Sở Văn hóa - Thông tin Hà Giang và Bảo tàng tỉnh đã có những kế hoạch tiếp theo, nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử và văn hóa của di tích trên.

TS. Trình Năng Chung - (CAND)

Việt Báo
Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Video được xem nhiều nhất

Bắt cóc cô gái Mông lên xe ô tô để về làm vợ
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Khái niệm 'đất ở' trong Luật Nhà ở 2014 đang làm khó nhà đầu tư

Luật Nhà ở 2014 mới có hiệu lực gần 1 năm, nhưng bắt đầu phát sinh những bất cập mà một trong số đó là quy định, để xây dựng dự án nhà ở, bắt buộc chủ đầu tư phải chuyển đổi thành đất ở.

Bẫy nhan sắc của kiều nữ phố núi

Sau những lần bị đánh ghen, cô gái xinh đẹp phố núi không tiếp tục "nghề làm vợ bé" mà tham gia đường dây lừa đảo, dùng sắc đẹp khiến nhiều chủ tiệm vàng xao lòng.

Nhận xét tin Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phat hien di tich kien truc thoi Tran o Ha Giang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Văn Hóa.

Detecting the architectural relics in Ha Giang Tran
Ngoc Thanh, early years, Ngoc Linh, Vi Xuyen, Vietnam Archaeology, architectural monuments, architectural materials, Institute of Archaeology, Province Ha Giang, archaeologists, officials, decorations, find, pictures

Most recently, in the archaeological inspection in Vi Xuyen district, Ha Giang, the professional staff at the Vietnam Institute of Archaeology and Ha Giang Provincial Museum has found a relic archaeological importance. It traces an ancient temple belonging to the village ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h2505 Cong tu cuong buc nhieu co gai tren oto
    Thời sự 24h(25/05): Công tử cưỡng bức nhiều cô gái trên ôtô

    Bị "tố" từ chối cấp cứu bệnh nhân, bác sĩ trạm y tế nói gì?; Hà Nội ngập nặng, dân leo lên xe ủi, chèo xuồng "lướt" phố; Vợ tố bị chồng đánh đến mức phải nhập viện, sảy thai 3 tháng; Vụ tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận: Đã có 13 nạn nhân tử vong; Đã giải cứu thành công cá voi nặng 15 tấn mắc cạn

  • Thoi su 24h2405 Loi khai cua hung thu sat hai be gai 11T
    Thời sự 24h(24/05): Lời khai của hung thủ sát hại bé gái 11T

    Chết cháy vì không có búa thoát hiểm: Nhà xe kêu khách lấy trộm; Những lần ông Obama tháo nhẫn để bắt tay gây tranh cãi; Hà Nội tiếp tục kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp; Cứu sống bệnh nhân bị gần 20 viên đạn găm khắp người; Cần xử lý thông tin bịa đặt, vu khống trên mạng xã hội

  • Thoi su 24h2305 Tai nan tham khoc o Binh Thuan 12 nguoi chet
    Thời sự 24h(23/05): Tai nạn thảm khốc ở Bình Thuận 12 người chết

    Chuyện những "dân chơi" đặt mua đồ nhưng thản nhiên... quên trả tiền; Vụ tai nạn thảm khốc 12 người chết: Tang thương quê nghèo; Truy sát kinh hoàng ở Cà Mau, nạn nhân bị chém khâu gần 30 mũi; Bê tông hầm chui như "kẹo lạc không đường": Nhiều giả thiết;

  • Thoi su 24h1905 Ghen tuong phi cong tre danh chet ban gai
    Thời sự 24h(19/05): Ghen tuông phi công trẻ đánh chết bạn gái

    Gạo đổi màu xanh khi ngâm nước tại Đà Nẵng: Mất 15 ngày kiểm tra; Xúc xích chứa chất gây ung thư: "Ăn ít cơ thể tự đào thải độc"; Dùng axit tẩy bình rồi đem bán nước lọc đóng chai; Góc khuất đằng sau lời "rao mình" trong "ma trận"... chợ thận online;

  • Thoi su 24h1805 Nam thanh nien giet ban roi len FB tu thu
    Thời sự 24h(18/05): Nam thanh niên giết bạn rồi lên FB tự thú

    Về vụ 2 cháu bé ở huyện Phú Xuyên "mất tích": Không đưa thông tin sai lệch, suy diễn; Choáng với hóa đơn tiền nước "khủng" ở Hà Nội: 19 triệu/tháng; Đã tìm ra nguyên nhân khiến cá chết trắng trên sông Bưởi; Đề nghị xử nghiêm nhà hàng có PG mặc ‘bikini’ chống lệnh phạt

  • Tai nan kinh hoang o Binh Thuan
    Tai nạn kinh hoàng ở Bình Thuận

    Những vụ tai nạn liên quan đến xe khách thường gây ra thương vong lên đến hàng chục người khiến nhiều người thấy bất an, ám ảnh đối với loại phương tiện này.

  • Chuyen tham Viet Nam cua Tong thong Obama
    Chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Obama

    Nhà Trắng công bố lịch trình chuyến thăm chính thức tới Việt Nam và Nhật Bản của Tổng thống Barack Obama, chuyến thăm thứ 10 của ông tới châu Á.

  • Phong chong xam hai tinh duc tre em
    Phòng chống xâm hại tình dục trẻ em

    Từ đầu năm đến nay, hàng loạt vụ học sinh bị xâm hại tình dục khiến nhiều phụ huynh, học sinh hoang mang, lo sợ

  • Toan canh vu Dong phuc bien hieu
    Toàn cảnh vụ 'Đồng phục biển hiệu'

    Việc đồng bộ bảng, biển quảng cáo đã mang lại diện mạo khác hẳn với vẻ nhếch nhác của nhiều tuyến phố ở Hà Nội hay các đô thị lớn. Tuy nhiên, có không ít ý kiến không đồng tình với việc làm này.

  • Nu sinh tat ban 52 cai chay mau mui
    Nữ sinh tát bạn 52 cái, chảy máu mũi

    Một vụ bạo lực học đường nghiêm trọng đã xảy ra tại trường THCS 15/10 (Mộc Châu, Sơn La), trong đó một nữ sinh đã thẳng tay tát bạn 52 cái, hộc máu mũi đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1505 21052016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 15/05 - 21/05/2016

    Bố vợ chém chết con rể rồi chở xác đến Công an đầu thú; Ông Tây dọn cống thối ở Nguyễn Khang, Hà Nội; Choáng với hóa đơn tiền nước khủng ở Hà Nội; Cá chết ngửa bụng trên kênh Nhiêu Lộc ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1505 21052016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 15/05 - 21/05/2016

    Giá xăng tăng lần thứ tư liên tiếp, huy động 500 tấn vàng trong dân, tính thêm các khoản chi đám hiếu, hỷ vào phí sản xuất điện, tiết kiệm người Việt vẫn đứng đầu thế giới,... Cùng với các tin tức về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng là những tin tức- sự kiện kinh tế nổi bât tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 155215
    Sự kiện quốc tế nổi bật (15/5-21/5)

    Tướng Mỹ tuyên bố tiếp tục tuần tra Biển Đông thách thức Trung Quốc; chiến đấu cơ Trung Quốc chặn máy bay Mỹ trên Biển Đông; Mỹ thông báo lịch trình thăm Việt Nam của Tổng thống Obama... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 155215
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (15/5-21/5)

    Bệnh sốt vàng da cực nguy hiểm: Đang có nguy cơ tràn vào Việt Nam; Chuyện lạ Cà Mau: Ồ ạt đi khám bệnh để... nhận quà; Chồng 96 tuổi vợ vẫn phải đặt vòng vì sợ mang bầu; Nguy cơ tiềm ẩn sau những món ăn ngày hè của người Việt;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1505 2105
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (15/05 - 21/05)

    Bé gái 11 tuổi bị sát hại giữa sân nhà; Cha chém con rể rồi chở xác đi đầu thú; Những vụ bác sĩ lợi dụng thuốc mê để hãm hiếp bệnh nhân; Minh Béo bị bắt tại Mỹ: Những khoản chi khủng cho vụ án; Cả làng đánh ghen... hộ: Nhiều người đang "cổ súy" cho việc ngoại tình;....là những tin đáng chú ý.