Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang

Phat hien di tich kien truc thoi Tran o Ha Giang
Di vật tìm thấy ở di tích Nậm Dầu.

Mới đây, trong đợt kiểm tra khảo cổ học ở huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang, các cán bộ chuyên môn ở Viện Khảo cổ học Việt Nam và Bảo tàng tỉnh Hà Giang đã phát hiện một di tích khảo cổ học quan trọng. Đó là dấu tích một ngôi chùa cổ thuộc địa phận thôn Ngọc Thanh, xã Ngọc Linh.

Di tích phân bố trên gần đỉnh quả núi Nậm Dầu, nằm cách trung tâm thôn Ngọc Thanh khoảng 1km về phía tây, bên dòng sông Lô uốn lượn, tạo nên bức tranh thiên nhiên thật thơ mộng. Hiện tại có một ngôi đền mới được dựng cách nay không lâu, nằm trong khuôn viên của di tích. Khảo sát trên bề mặt, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một số vật liệu xây dựng cổ như mảnh gạch, ngói, chân tảng đá không còn nằm nguyên vị trí ban đầu và phần lớn đã bị vỡ. Trong hố đào thám sát nhỏ, các nhà khảo cổ đã tìm thấy hàng trăm di vật gốm đất nung nằm chồng chéo lên nhau ở độ sâu từ 20cm đến 55cm so với bề mặt. Chúng là những vật liệu dùng trong xây dựng đình chùa, nhà cửa.

Chiếm số lượng nhiều nhất trong số những di vật trên là những viên ngói mũi hài (còn gọi là ngói mũi sen). Đây là loại ngói được chế từ loại đất tốt, độ nung cao và thường có màu đỏ sẫm. Bản ngói có hình khối chữ nhật dẹt, phần đầu mũi khum cong và vuốt dày nhọn lên ở phần chính giữa trục dọc viên ngói. Đối diện với mũi nhọn là phần đuôi ngói phía dưới có mấu hình chữ nhật nằm ngang để lợp. Phần lớn số ngói này trên bề mặt được trang trí bằng 2 đường kẻ chạy song song với đường riềm ngói, tạo cảm giác nhẹ nhõm, bay bổng. Đây là loại ngói mang những đặc trưng kỹ thuật chế tác, kỹ thuật trang trí của ngói thời Trần. Ngoài ra, người ta còn tìm thấy một số viên ngói bò dùng để lợp nóc, hoặc một số mảnh gốm trang trí có hoa văn cách điệu hình hoa lá, xen kẽ những nụ đinh.

Nổi bật hơn cả là những lá đề bằng đất nung. Loại di vật này thường là những bộ phận trang trí trên nóc nhà, được gắn trên lưng ngói bò hoặc đầu ngói ống. Chúng thường có hình lá đề rất cân xứng với mũi lá nhọn, vai xuôi phình to dần rồi lại thu vào, và hơi thót lên ở phần giáp với cuống lá. Phần riềm ngoài lá đề uốn lượn hình sin biểu tượng hình ngọn lửa uốn lượn theo hình chiếc lá đề. Đặc biệt chú ý là, trong lòng lá đề Nậm Dầu được trang trí hình các móc lá ôm lấy hình cây tháp cao tầng Phật giáo (5 tầng). Có thể nói đây là loại di vật thể hiện nghệ thuật điêu khắc rất tuyệt vời, đặc sắc được trang trí trong kiến trúc Phật giáo thời Trần. Ở Hoàng thành Thăng Long thời Lý, đã xuất hiện lá đề có hình tháp ở giữa, hai bên có rồng chầu. Tại khu di tích Ly Cung (Thanh Hóa), các nhà khảo cổ cũng tìm thấy loại lá đề này có niên đại Trần.

Điều thú vị là, tại đây đã tìm thấy hình tượng con rồng được thể hiện qua dạng tượng tròn, hoặc trên phù điêu trang trí, đã phát hiện một đầu rồng to, có hai sừng, có bờm, râu, mào lớn (bị gãy). Phần thân rồng, tuy chỉ tìm thấy một đoạn bị vỡ cũng giúp hình dung được một thân rồng mập, uốn khúc hình “yên ngựa”, đang vận động theo phương nằm ngang. Trên lưng rồng có vây hình ngọn lửa, thân rồng có vẩy. Đây có thể là tượng rồng được gắn nóc mái kiến trúc.

Ở một mảnh gốm có trang trí hình rồng cho thấy thân rồng mập, uốn lượn hình sin, chân rồng có 3 móng, với một túm lông sau khuỷu chân.

Trên một số tiêu bản gốm trang trí có hình tượng hoa lá được chạm nổi nhẹ, uốn cong, mềm mại tạo thành dây rất đẹp mắt. Cũng có mảnh được điêu khắc hình giống con thạch sùng.

Tất cả những di vật trên đều mang những nét đặc trưng của vật liệu kiến trúc thời Trần, thế kỷ XIII-XIV.

Ngoài những di vật bằng đất nung, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một chân tảng đá dùng để kê cột nhà trong hố thám sát. Chân tảng này là một tảng đá to có dáng khối hình học với một bề mặt khá phẳng.

Chưa tìm thấy đồ gốm sứ trong hố đào thăm dò, ngoại trừ một mảnh sành nhỏ. Căn cứ vào khối lượng lớn của vật liệu kiến trúc tìm thấy, bước đầu các nhà nghiên cứu cho rằng đây là dấu tích của một nóc mái kiến trúc cổ đã bị sụp tại chỗ. Căn cứ vào các họa tiết trang trí trên vật liệu xây dựng, đặc biệt là loại lá đề có trang trí tháp nhiều tầng, có nhiều khả năng đây là di tích của một ngôi chùa cổ.

Dựa vào các đặc trưng họa tiết điêu khắc trang trí trên vật liệu kiến trúc tìm thấy, có thể đoán định ngôi chùa này được xây dựng vào thời Trần. Phát hiện này đóng góp lớn vào việc tìm hiểu lịch sử cũng như những giá trị văn hóa của văn minh Đại Việt thời nhà Trần ở vùng núi phía Bắc nước ta.

Đến nay, việc tìm hiểu, nghiên cứu những vấn đề liên quan đến di tích chùa cổ thời Trần vẫn đang được tiến hành. Sở Văn hóa - Thông tin Hà Giang và Bảo tàng tỉnh đã có những kế hoạch tiếp theo, nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử và văn hóa của di tích trên.

TS. Trình Năng Chung - (CAND)

Việt Báo

Video nổi bật

Giáo sư Xoay hát rap về đồng phục Vietnam Airlines, lễ hội đâm trâu, chém lợn
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Đội tuyển Billiards snooker Việt Nam hướng đến SEA Games 28: Phải bảo vệ 1 HCV

'Trước mắt, nhiệm vụ của chúng tôi là phải bảo vệ được tấm HCV carom 1 băng. Còn những nội dung khác, phụ thuộc khá nhiều yếu tố như may mắn, kết quả bốc thăm… nó sẽ liên quan nhiều đến cạnh tranh thành tích', HLV Nguyễn Việt Hòa cho biết.

Bắt bệnh cho du lịch Việt: Phúc thống phục nhân sâm

Tổng cục Du lịch vừa công bố kết quả điều tra khách quốc tế đến Việt Nam năm 2014, với những con số đáng…giật mình. 94,09% số khách được hỏi đã đánh giá du lịch Việt Nam ở mức tốt và rất tốt, 5,69% đánh giá trung bình, chỉ có 0,22% nhận xét du lịch Việt Nam ở mức kém và rất kém.

Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4

Mỹ và Cuba ngày 22/5 đã tiến thêm một bước dài trên con đường bình thường hóa quan hệ song phương khi hai bên tuyên bố đạt được nhiều tiến triển quan trọng tại vòng đàm phán ngoại giao thứ tư diễn ra trong hai ngày 21-22/5 tại thủ đô Washington DC.

Nhận xét tin Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phat hien di tich kien truc thoi Tran o Ha Giang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phát hiện di tích kiến trúc thời Trần ở Hà Giang ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Văn Hóa của chuyên mục Văn Hóa.

Detecting the architectural relics in Ha Giang Tran
Ngoc Thanh, early years, Ngoc Linh, Vi Xuyen, Vietnam Archaeology, architectural monuments, architectural materials, Institute of Archaeology, Province Ha Giang, archaeologists, officials, decorations, find, pictures

Most recently, in the archaeological inspection in Vi Xuyen district, Ha Giang, the professional staff at the Vietnam Institute of Archaeology and Ha Giang Provincial Museum has found a relic archaeological importance. It traces an ancient temple belonging to the village ...

Xem tiếp: Văn Hóa


  • Thoi su 24h225 Thuc hu vu Hoc sinh HN len nui de sex
    Thời sự 24h(22/5): Thực hư vụ "Học sinh HN lên núi để sex"

     Phó Thủ tướng: ‘Tạo mọi điều kiện tốt nhất cho thí sinh’; Đại biểu xấu hổ, xin lỗi vì điều 60 luật BHXH; Đại gia “khóa môi” Hồ Ngọc Hà là tình cũ của Maya?; "Học sinh HN lên núi để... sex" được thêu dệt thế nào?; 

  • Thoi su 24h215 An mang chan dong trong quan bia
    Thời sự 24h(21/5): Án mạng chấn động trong quán bia

     Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?; 

  • Thoi su 24h205 Dam chet 2 me con di the duc
    Thời sự 24h(20/5): Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục

    Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.

  • Thoi su tuan qua Su that chiec truc thang tren noc nha dai gia
    Thời sự tuần qua: Sự thật chiếc trực thăng trên nóc nhà đại gia

     VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?; 

  • Thoi su 24h195 Cong bo ket luan thanh tra vu cay xanh
    Thời sự 24h(19/5): Công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh

    HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.

  • Thuc hu chat luong ao chong nang tien trieu
    Thực hư chất lượng áo chống nắng tiền triệu

    cáo

  • Mong manh hang Viet
    Mong manh hàng Việt!

    Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được

  • Con xem phim sex cha me lam gi
    Con xem phim sex, cha mẹ làm gì?

    Chúng ta cần trang bị kỹ năng, kiến thức về sex, có như vậy mới tạo được 'vắc-xin kháng sex' đủ mạnh cho các em. Chị Đào Lan, có con gái học lớp 5 tại Hà Nội đã thực sự sốc nặng khi cô con gái nhỏ đóng cửa xem phim sex một..

  • Cap doi khach Tay bi cuop gay xon xao
    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao

    Cặp đôi khách Tây bị cướp ở Hà Nội đang là câu chuyện được nhều bạn trẻ quan tâm. Mới đây, thông tin về cặp đôi khách Tây bị cướp đã có những tình tiết mới. ------------ Xem thêm: Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao, http://vietbao.vn/tp/Cap-doi-khach-Tay-bi-cuop-gay-xon-xao/11384861/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Cho xe mo to vao duong cao toc
    Cho xe mô tô vào đường cao tốc

    Đa số lo ngại xoay quanh chuyện, nếu những tay đua "kiệt xuất" lái mô tô được “thả” vào môi trường phù hợp nhưng chưa đủ “chất” sẽ dễ gây họa.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1705 2305
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 185 235
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (18/5 - 23/5)

    Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...

  • Diem lai tin suc khoe nong trong tuan 185 245
    Điểm lại tin sức khỏe nóng trong tuần (18/5 - 24/5)

    Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 175 235
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5)

    Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1705 2305
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.